A26815:141
Vitæ selectorum aliquot virorum qui doctrinâ, dignitate, aut pietate inclaruere
Londini : Typis A.G. & J.P. & prostant venales apud Georgium Wells ..., 1681
Title page: Wellcome Library copy, digitized by the Internet Archive
A26815:141
Londini : Typis A.G. & J.P. & prostant venales apud Georgium Wells ..., 1681
Title page: Wellcome Library copy, digitized by the Internet Archive
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Memorandum quod undecimo die Octobris anno praesenti, venerabilis pater 1Tho. Archiepiscopus Cantuariensis &c. & Cancellarius Angliae, in praesentià venerabilium patrum Tho. Episcopi London. Johannis Episcopi Lincoln. Tho. Episcopi Vigorn. & Reginaldi Episcopi Covent: & Lichfeldiae: nec non honorabilium Dominorum Richardi Ducis Eboracensis: Humfredi Ducis Buckvnghamiae: Henrici Ducis Somersetensis: Jacobi Comitis Wilton: & Johannis Come: Salopiae, Thesaurarii Angliae, ac aliorum quamplurimorum Dominorum spiritualium & temporalium, exhibuit Domino Regi in Camerà suà infrà Prioratum de Coventrye, tria sigilla sua regia in tribus bagis de corio, sub sigillo praedicti Cancellarii sigillatis inclusa; viz. Magnum sigillum aureum, ac aliud sigillum argenteum de magnà formâ, & tertium sigillum argenteum de minori forma, quas quidem bagas praedictus Cancellarius ad tunc, ibidem aperiri fecit & singula omnia sigilla praedicta, manibus suis propriis praefato domino Regi in praesentià dominorum praedictorum liberavit. Ac idem dominus Rex receptis per ipsum de praedicto Cancellario sigillis praedictis praefatum Archiepiscopum de officio Cancellarii & sigillis praedictis penitùs exoneravit, Et eadem sigilla venerabili patri Willielmo Episcopo Winton, ad tunc Cancellario Angliae, per praefatum dominum Regem ordinato, & constituto, ad eadem sigillae salvò & securè custodiendum, occupandum, & exercendum, nec non ad brevia & literas praedicti domini Regis patentes cum sigillis illis quotiens opus fuerit & necesse pro commodo & utilitate ejusdem domini Regis & Regni dominorum & populi suorum sigillandum & sigillari faciendum liberavit, praedictusque Episcopus Winton, praestito per ipsum in praesentiâ domini Regis & dominorum praedictorum prius sacramento, in formâ consueta, de officio illo benè & fidelitèr faciendo & exercendo, praedicta sigilla à praefato domine Rege recepit, ac quasdam literas patentes de perdonatione praefato Archiepiscopo, praedicto undecimo die Octobris confectas, sigillo argenteo de magna forma sigillari, & deindè omnia & singula sigilla praedicta in bagis praedictis reponi, & bagas illas signeto suo per Johannem Bale unum Clericorum Cancellariae praedicti Domini Regis ad tunc & ibidem sigillari fecit & demandavit.
Memorandum quod undecimo die Octobris anno praesenti, venerabilis pater 1Tho. Archiepiscopus Cantuariensis &c. & Cancellarius Angliae, in praesentià venerabilium patrum Tho. Episcopi London. Johannis Episcopi Lincoln. Tho. Episcopi Vigorn. & Reginaldi Episcopi Covent: & Lichfeldiae: nec non honorabilium Dominorum Richardi Ducis Eboracensis: Humfredi Ducis Buckvnghamiae: Henrici Ducis Somersetensis: Jacobi Comitis Wilton: & Johannis Com: Salopiae, Thesaurarii Angliae, ac aliorum quamplurimorum Dominorum spiritualium & temporalium, exhibuit Domino Regi in Camerà suà infrà Prioratum de Coventrye, tria sigilla sua regia in tribus bagis de corio, sub sigillo praedicti Cancellarii sigillatis inclusa; viz. Magnum sigillum aureum, ac aliud sigillum argenteum de magnà formâ, & tertium sigillum argenteum de minori forma, quas quidem bagas praedictus Cancellarius ad tunc, ibidem aperiri fecit & singula omnia sigilla praedicta, manibus suis propriis praefato domino Regi in praesentià dominorum praedictorum liberavit. Ac idem dominus Rex receptis per ipsum de praedicto Cancellario sigillis praedictis praefatum Archiepiscopum de officio Cancellarii & sigillis praedictis penitùs exoneravit, Et eadem sigilla venerabili patri Willielmo Episcopo Winton, ad tunc Cancellario Angliae, per praefatum dominum Regem ordinato, & constituto, ad eadem sigillae salvò & securè custodiendum, occupandum, & exercendum, nec non ad brevia & literas praedicti domini Regis patentes cum sigillis illis quotiens opus fuerit & necesse pro commodo & utilitate ejusdem domini Regis & Regni dominorum & populi suorum sigillandum & sigillari faciendum liberavit, praedictusque Episcopus Winton, praestito per ipsum in praesentiâ domini Regis & dominorum praedictorum prius sacramento, in formâ consueta, de officio illo benè & fidelitèr faciendo & exercendo, praedicta sigilla à praefato domine Rege recepit, ac quasdam literas patentes de perdonatione praefato Archiepiscopo, praedicto undecimo die Octobris confectas, sigillo argenteo de magna forma sigillari, & deindè omnia & singula sigilla praedicta in bagis praedictis reponi, & bagas illas signeto suo per Johannem Bale unum Clericorum Cancellariae praedicti Domini Regis ad tunc & ibidem sigillari fecit & demandavit.
S • dem tempus, quo ista Coventriae sic geruntur, Eboracensis unà cum Warvi•i & Salisburiae comitibus ad Regem venerant, quibus nisi melius sibi pro • t & clanculum ex aula se subduxissent, ab impendente mortis 1periculo evadendi spes nulla fuisset. Namque Margareta Regina ipsorum vitae in••••as callidè tetenderat, dumb nimiam illorum potentiam suspectam habuerit. Caeterum Wintoniensis noster dum in hoc honorum cursu ita versaretur ut & princeps optimus consilium & industriam ejus indies collaudaret: incepti tamen operis apud Oxonienses memoriam ex animo deleri haud passus est. Itaque longè magnificentius hospitium excipiendis Musis conditurus (regiâ quippè benignitate adjutus) Aulam Magdalenae quàmvis parentem Collegii dereliquit, domumque consanguineam ne omnino pe•jisse videretur, in suum quasi corpus iterum transtulit Tullii Hostilii prudens in hoc nimirum exemplum imitatus, qui postquam, Albam esset demolitus, civitate Romanâ mox ⟨p. 77⟩Albanos donavit. In ipso Oxonii suburbano, Eurum versus Collegium vergit: à quâ region amne perspicuo praeterfluente alluitur, qui Cherwellus dicitur, latus septentrionale arboreto clauditur. Utrinque multae ambulacrorum & secessuum amaenitates, & in utroque elemento quasi delicias excogitante natura. Surgit quadrato lapide, visendum ipsa vel materia vel subtili junctura aedificium. Duplici pinnarum ordine adversus paries decoratur. Frontem Collegii occupat excelsa turris, quae erudito statuarii opere incisa, intuentium oculos mire ad se trahit, aream interiorem cingunt claustra, (sic hodie appellamus) cocto latere perstrata, quae topiarii vel porticus usum non incommode praestant, vivis animalium figuris tibicines, occultum nescio quid & hierogliphicum significantibus exornantur. Antiquissimorum codicum supellectile instruitur bibliotheca. Templum augustum & divini numinis religione vere suspiciendum. Aula elegans & spatiosa. Collegium qua boream spectat ingenti murorum ambitu desenditur, qui nisi horribilis illa disjiciendarum urbium machina ex inferis ad nos prodiisset, insignem [Greek or Hebrew], aut eludere, aut prohibere diu potuissent.
S • dem tempus, quo ista Coventriae sic geruntur, Eboracensis unà cum Warvii & Salisburiae comitibus ad Regem venerant, quibus nisi melius sibi pro t & clanculum ex aula se subduxissent, ab impendente mortis
Bonis studiis in hoc contubernio invigilant Sodales quadraginta, Scholars triginta, sacrae theologiae unus, & philosophiae utriusque praelectores duo, scriniorum praefectus qui acta domestica excipit, Grammaticae informatores duo, quatuor praesbyteri capellani 1sacellani, clerici octo, pueri symphoniaci sedecem, chori praecentor, famulorum haud exiguus numerus, quos ille omnes bonus paterfamilias suis sumptibus benign alit. Leges porro sancivit quibus singuli in officio contineantur: si quid recte secissent praemium, sin secus pro admissi criminis qualitate, poenas relaturi. Huic à se tam prudenter constitutae Reipub. litterariae praeesse aliquem voluit, moribus atque usu rerum gerendarum praestantem virum qui reliquis cum summa authoritate jus diceret; quippe multo antea futurum praeviderat (homo minimè imperitus) frustrà aut Collegium conditum, aut compositas leges, si per incuriam, aut temeritatem nostram has non observaremus. Est enim Lysiae illud contra Alcibiadem, verum [Greek or Hebrew] Idcirco nobis ceu liberis impuberibus, qui propter aetatem se desendere nequivissent, testamento suo tutorem dedit. Quod officium 2fide optimà nunc administrat claris. Praeses Nicholaus Bondus, vir (nam satis manifesta sum dicturus) non authoritate magis quam prudentià, & virtute venerabilis. Praeteriri in hoc loco absque singulari ingratitudinis infamy piam Henrici sexti beneficentiam, non debeo: qui ubi Wintoniensem nostram bonis litteris promovendis intentum viderat, nascenti Collegio suppetias tulit: & divi Johannis hospitium eà lege Fundator concessit, ut non deesset 3quà Collegium commodè poneretur, & studiosi censibus in pauperum usus priùs erogatis, ad vitam sustentandam amplitèr utter • r. Bonis deindè auspiciis surgere jam incepit Collegii sabrica Anno Ch • […]. 1458. mensisque Junii duodecimo. Quod postquam absolutum […] BEATAE 4MARIAE MAG DALENAE nomine […] […]. Titulo (ut verum fatear) ad rem ipsam significandam […] […], neque 5à facto & laudibus ipsius Magdalenae abludente. […] enim ([…] Harpsfeldi verbis dicam) & Christi pedes fragranti & pretioso horum rum
Videtur & capillis tersisse pedes Christi & adhuc tergere, dumb externis illis bonis & divitiis, quae illi, ut capiti capilli, quasi ex abundanti & superfluo supererant, tenuiores fovet. Videor mihi videre (quoties divinissimam Fundatoris nostri benignitatem contemplor) respondentem per omnia utriusque, [Greek or Hebrew]. Christi genibus pronus uterque advoluitur. Christi pedes uterque abluit, nec utrique capilli desunt pro linteis, quibus Christi pedes tergant. Christum uterque lavat, & ab eo vicissim uterque lavatur. Ità quod de Mariâ Magdalenâ non incondite (ut mihi videtur) olim cecinit poëta, id etiam de Fundatore nostro pulcherrimâ (Hercules) [Greek or Hebrew] queat usurpari.
Videtur & capillis tersisse pedes Christi & adhuc tergere, dum externis illis bonis & divitiis, quae illi, ut capiti capilli, quasi ex abundanti & superfluo supererant, tenuiores fovet. Videor mihi videre (quoties divinissimam Fundatoris nostri benignitatem contemplor) respondentem per omnia utriusque, 〈non-Latin alphabet〉. Christi genibus pronus uterque advoluitur. Christi pedes uterque abluit, nec utrique capilli desunt pro linteis, quibus Christi pedes tergant. Christum uterque lavat, & ab eo vicissim uterque lavatur. Ità quod de Mariâ Magdalenâ non incondite (ut mihi videtur) olim cecinit poëta, id etiam de Fundatore nostro pulcherrimâ (Hercules) 〈non-Latin alphabet〉 queat usurpari.
Procumbit Christi pedibus non lota lavatrix, Inde lavanda suis sordibus, unde lavat. Vasa quidem desunt, sed sunt expressa decenter Crine, sinu, lachrymis, lintea, pelvis, aqua. O Christi pietas! ô gratia grata, vicissim Ambo lavant, Christum foemina, Christus eam.
Procumbit Christi pedibus non lota lavatrix, Inde lavanda suis sordibus, unde lavat. Vasa quidem desunt, sed sunt expressa decenter Crine, sinu, lachrymis, lintea, peluis, aqua. O Christi pietas! ô gratia grata, vicissim Ambo lavant, Christum foemina, Christus eam.
Enim verò nihil jam apud eum antiquius fuit, quàm ut opus inchoatum ad exitum perduceret. Hoc unum spectabat, huc denique cogitations suas referebat. Quum interim Reginaldus Pecockius Episcopus Cicestrensis propter disseminatas in concionibus suis haerese [Greek or Hebrew] occasiones, de fide Christiana parum 1sanas opinions imbibisse perhibetur: adductus igitur in judicium, quaesitusque an illarum partium esset, quas anteâ propugnasset. Intrepidè respondet, nullo see partium studio abductum (quae in causa religionis vacare periculo non possunt) in diversam sententiam abivisse, rem ipsam modo aequâ lance expenderent, ipsum (si veris vinceretur) errors suos libenter agniturum. Ibi patres post multam disceptationem Reginaldum imminutae religionis reum faciunt; ultricibus flammis primum libros comburunt: deinde ipsum ad Divi Pauli sententiam abdicare coëgerunt, domique suae custodiae mancipatum continuerunt. Wintoniensis noster tametsi suopte ingenio mitissimus, 2nè quid Respub: Ecclesiastica caperet detrimenti, rem ampliandam minimè existimans, in ferendo calculo Archiepiscopum reliquosque praesules secutus est. Quod si eandem proceres in suis itidem discordiis sedandis diligentiam adhibuissent, quam Episcopi in componendis Ecclesiae dissidiis, & ferales illas inimicitias, amica potiùs disceptatio quàm Mars diremisset: nunquàm illuxisset ille Angliae dies, qui tot calamitatum quasi myriadas secum ad vexit. Assidui verò & pervicasissimi hosts fuere herilis Eboracensis filius & 3Warvicensis quibus quum ex parliamenti senatusconsulto perduellionis crimen intentatum, ademptae possessions, irrogata insuper infamia, bilem commovissent: ferro rem simul ac famam repetituri Northamptonum, quo Rex antè contenderat, collecta militum manu perveniunt. Dein oratores ad Regem 4Warvicensis nomine ablegati, petunt saltem ad colloquium Regis admitti Warvicensem, qui illorum innocentiam exponeret. Negat fas esse Buckinghamius: ⟨p. 79⟩Iterum supplicatum est, sed frustrà. Hac indignitate vehementer permotus Warvicensis. Narra igitur (inquit) Henrico (faecialis,) & confidenter narra, quando aequissimas postulationes nostras tam nihil faciat, horam à meridie circiter secundam, vel in acie pugnans occumbam, vel ipsum conveniam. Per triduum antequam haec in castris sic agitabantur, apud Regem
qui cum videret eos classicum canere quos ex officio pacis cultores magis esse oportebat, ut ex tam manifestis animorum disiunctionibus concordia amplius sperari haud potuisset, resignatis honoribus, Cancellariatu sese abdicavit. Unde minuenda mihi est Polydori Virgilii sententia, qui fallacibus quantum ego puto, conjecturis fretus, opinionem à veritate alienam promulgare non dubitavit. Is quippe ubi Fundatoris nostri injecta est mentio, sic scribit. Etenim propter justitiam prudentiamque diù Angliae Cancellarius fuit. At quamdiu? Certe non per decennium: quod tamen 1temporis intervallum (diu) interpretatur Ulpianus. Quinimo nec per trientem decennii. Namque die Julii septimo earum molestiarum pertaesus, quas Cancellarii munus afferre solet, simulque rerum humanarum satur, quicquid supererat vitae, totum Deo consecravit. Quare actis pro tàm insigni beneficio ingentibus gratiis, sigillum in manus Henrici principis lubens tradidit. Sic enim habent Archiva turris Londinensis. Memorandum quod die Lunae viz. 2septimo die mensis Julii circa horam quintam post meridiem, Anno regni Regis Henrici sexti 38. vener abilis pater Willielmus Episcopus Wintoniensis tunc Cancellarius Angliae, deliberavit praefato domino Regi unum magnum sigillum suum argenteum in tentorio suo tune situato in quodam campo Hardinstonfield, juxta Abbathiam de pratis, propè villam Northampton, presentibus tunc ibidem venerabilibus patribus Johann Herefordensi, L. Dunelmensi custode privati sigilli Domini Regis, Episcopis; Magistro Thoma Marninge Secretario Regis, Bartholomeo Hully, & Willielmo Elton Armigeris; Et super Hoc de mandato domini Regis praefatum sigillum positum erat in quadam cistâ suâ in tentorio praedicto, & claves ejusdem cist ae praefato Regi continuo liberat. Moxque eodem munere inautoratus 3est Georgius Nevillus Exoniae Episcopus, magni illius Warvicensis frater natu minimus; Triduo interjecto secundum Nynam flumen commisso praelio, 4postquam albescere jam dies incipiebat, ad meridiem usque dubio fortunae eventu victoria pependit. Tum Henriciani paulatim hostibus cedar incipiebant, mox in fugam fussy proffigatique civili triumpho Warvicensem decorarunt.
qui cum videret eos classicum canere quos ex officio pacis cultores magis esse oportebat, ut ex tam manifestis animorum disiunctionibus concordia amplius sperari haud potuisset, resignatis honoribus, Cancellariatu sese abdicavit. Unde minuenda mihi est Polydori Virgilii sententia, qui fallacibus quantum ego puto, conjecturis fretus, opinionem à veritate alienam promulgare non dubitavit. Is quippe ubi Fundatoris nostri injecta est mentio, sic scribit. Etenim propter justitiam prudentiamque diù Angliae Cancellarius fuit. At quamdiu? Certe non per decennium: quod tamen
Hanc funestam bonorum civium stragem, vel quia futuram Wintoniensis multò anteà praevidebat, vel quia tacitus apud se indignam Eboracensis conditionem deplòrabat, quem infinitis impotentissimae melierculae injuriis expositum viderat; et propterea neque interesse ipse Winton. neque ulla diutius insignia gestare sustinebat; quibus pro temporis ratione, etiam ad nobilissimum & optimum quemque opprimendum uti cogeretur: Certum illud est gravi suspicione apud Pium secundum pontificem maximum laborasse eum, quasi parum fidelis in obsequio Regis permansisset, aut quasi medius inter duos fortunam expectasset (cujus criminis insimulatus Johannes Tiptoftus Vigorniae 1Comes & in publico Nobilium consessu reus peractus, capitis judicium pertulit, securi percussus.) Sed hac infamia Rex eum liberavit scriptis ad Papam litteris in haec verba.
Beatissime pater humillimâ recommendatione praemissâ, cum devotissimis pedum osculis devotorum. Fidelem at que catholicum principem rem dignam peragere credimus quotiens praeclaros & benemeritos viros vestrae sanctissimae paternitati curamus addicere: ut perinde bonis juxta sua merita conàigna virtutum praemia liberalitèr irrogentur, & de eisdem sinistra sentiendi, si fortè per aemulos & falso quicquam deferri contigerit, eccasio quaelibet amputetur. Hinc est beatissime pater quod, quum nuperrimis his temporibus, quibus vehementi & civili quadam tempestate, regni nostri publicus status gravem jacturam senserit, ne pernicibus evolans alis ambigua fama, veris nonunquam falsa permiscens, unà cum noxiis viris insontes alios & in nullo demeritos in culpam trahat: Animo nobis est, vehementer & cordi, clarissimo viro fortasse per aemulos tracto in infamiam, nostro testimonio quantum in nobis est omnem adimere culpam, huic praesertim quem plurimùm carum habemus, Reverendo in Christo patri Willielmo Winton. Episcopo: Cujus cum opera & obsequiis, in regnis nostris gerendis non parum usi sumus, in nihilo tamen eum excessisse testamur quô justè denigrari possit aut debeat tanti fama Praelati, quam hactenus omnium ore constat intemeratam extitisse. Ea certè put atur in eo vitae & honestissimae conversationis integritas, ut deo placeat, & regni nostri majors & inferiores status hominum bonam & synceram de eo opinionem sentiant, in sanctam Apostolicam sedem devotum semper fuisse & obedientem filium testes sumus, pro quâ nec unquam instare destitit, quô minùs omni conatu, honorem, reverentiam & obedientiam, sacrae Sedi debit as, omnibus terrenis re & verbo anteponeret. Haec quum ità sunt beatissime pater, rogamus quô valemus devotius sempèr p••ssimam paternitatem vestram, ut ad partem positis aemulorum commentis, si que in hujus nostri & indubitati testimonii contrarium referuntur, eum uti fidelem ac devotum filium vestri status & nostri, pacisque zelatorem quem ob sua merita uti colendum patrem honour amus, & plurimo dignum honore censemus, in uberiorem gratiam sedis Apostolicae, virtutum suarum & nostrarum precum intuitu gratiosè velitis admittere, atque in gerendis ejus negotiis in curam G. V singularitèr habere recommissum.
Beatissime pater humillimâ recommendatione praemissâ, cum devotissimis pedum osculis devotorum. Fidelem at que catholicum principem rem dignam peragere credimus quotiens praeclaros & benemeritos viros vestrae sanctissimae paternitati curamus addicere: ut perinde bonis juxta sua merita conàigna virtutum praemia liberalitèr irrogentur, & de eisdem sinistra sentiendi, si fortè per aemulos & falso quicquam deferri contigerit, eccasio quaelibet amputetur. Hinc est beatissime pater quod, quum nuperrimis his temporibus, quibus vehementi & civili quadam tempestate, regni nostri publicus status gravem jacturam senserit, ne pernicibus evolans alis ambigua fama, veris nonunquam falsa permiscens, unà cum noxiis viris insontes alios & in nullo demeritos in culpam trahat: Animo nobis est, vehementer & cordi, clarissimo viro fortasse per aemulos tracto in infamiam, nostro testimonio quantum in nobis est omnem adimere culpam, huic praesertim quem plurimùm carum habemus, Reverendo in Christo patri Willielmo VVinton. Episcopo: Cujus cum opera & obsequiis, in regnis nostris gerendis non parum usi sumus, in nihilo tamen eum excessisse testamur quô justè denigrari possit aut debeat tanti fama Praelati, quam hactenus omnium ore constat intemeratam extitisse. Ea certè put atur in eo vitae & honestissimae conversationis integritas, ut deo placeat, & regni nostri majores & inferiores status hominum bonam & synceram de eo opinionem sentiant, in sanctam Apostolicam sedem devotum semper fuisse & obedientem filium testes sumus, pro quâ nec unquam instare destitit, quô minùs omni conatu, honorem, reverentiam & obedientiam, sacrae Sedi debit as, omnibus terrenis re & verbo anteponeret. Haec quum ità sunt beatissime pater, rogamus quô valemus devotius sempèr pssimam paternitatem vestram, ut ad partem positis aemulorum commentis, si que in hujus nostri & indubitati testimonii contrarium referuntur, eum uti fidelem ac devotum filium vestri status & nostri, pacisque zelatorem quem ob sua merita uti colendum patrem honor amus, & plurimo dignum honore censemus, in uberiorem gratiam sedis Apostolicae, virtutum suarum & nostrarum precum intuitu gratiosè velitis admittere, atque in gerendis ejus negotiis in curam G. V singularitèr habere recommissum.
Et velit vestra cadem beatissima paternitas fiddly nostro Johanni Lascy, & praesentium latori de nostrâ voluntate sufficienter instructo, in his quae pro parte hujus venerabilis patris dicturi sunt, indubiam habere fidem. Et almam vestram personam ad gregis Dominici regimen salutare, votivâ foelicitate faciat prosperari Jesus Christus Ex London. Octavo Novemb. Anno Dominicae incarnationis, 1460. E. V. S. Devotus filius Henricus Rex Angliae & Franciae.
Et velit vestra cadem beatissima paternitas fideli nostro Johanni Lascy, & praesentium latori de nostrâ voluntate sufficienter instructo, in his quae pro parte hujus venerabilis patris dicturi sunt, indubiam habere fidem. Et almam vestram personam ad gregis Dominici regimen salutare, votivâ foelicitate faciat prosperari Jesus Christus Ex London. Octavo Novemb. Anno Dominicae incarnationis, 1460. E. V. S. Devotus filius Henricus Rex Angliae & Franciae.
Prorogabitur in omnem aeternitatem, saeclisque innumerabilibus apud posteros consenescet indulgentissimae pietatis tuae erga Wintoniensem nostrum fama (dive Henrice princeps clementissime), qui virum innocentem de te, deque Repub. tuâ praeclarè meritum, crebris sycophantarum calumniis ceu mucronibus impetitum, tuâ aequitate recreare voluisti; quod adhuc viget aeternumque (ut spero) vigebit illius fama, quam nulla unquam violabit malitia, id tuum facilè agnoscit & postremum & maximum beneficium; Namque ab illo témpore conversà rerum scenâ, summam potestatem Edoardus occupavit. Caeterum Wintoniensis quamquàm hoc uno malo sic afflictus videretur, at nulla ampliùs fortuna ipsum posset efficere foelicem: dejecto scilicet è summo dignitatis solio Henrico, in quo spem unicam senectutis suae reposuerat, cujusque patrocinio nupèr unus ex omnibus & erat fortunatissimus & habebatur: In maximo tamen luctu, ipsum consolata est Edoardi clementia (quippè qui tam benignus ac facilis fuit, ut nemo unquam senatui populoque Anglicano charior contigerit, nec qui perinde omnibus in gratiâ conciliandâ 1obvius atque expositus ferebatur) sic ut rem ipsam si putare volumus, patronum mutaverit verius quàm amiferit. Scio non deesse quamplures, quibus haec sententia minus arridet; qui principis ingenium ex intestinâ familiarum discordiâ metientes, in qua necesse erat partes mutuo sibi esse infestas, Edoardum amicis & factis Henrici iniquissimum fuisse judicarunt: quocircà & Wintoniensem 2nostrum earum injuriarum illicò affinem esse volunt, quas fert inimicitia. Enimverò Johannes Episcopus Herefordius, quod militum animos oratione suâ ad pugnam, contra Edoardum in praelio Northamtonensi accenderat, in Castellum Warvicense coniectus est: Et Georgius Nevillus omnibus fortunis 3mulctatus, cum libertatis etiam dispendio, infenso regi poenas persoluit. Denique Comes Oxonii nobilissimus jam provectae aetatis senex, ultimo supplicio affectus est. Nam quid Beumontium, aut Cliffordium, aut alios nonnullos memorem: qui ferò, sed non absque aliquo vitae suae discrimine didicerunt, quanti esset in scopulum implacati regis impingere? Undè & bonis rationibus adduci mihi videntur, qui tam communem sortem Wintoniensi subeundam existimarunt, uni scilicèt ex omnibus Henricianis amicis, fidelissimo.
PRorogabitur in omnem aeternitatem, saeclisque innumerabilibus apud posteros consenescet indulgentissimae pietatis tuae erga Wintoniensem nostrum fama (dive Henrice princeps clementissime), qui virum innocentem de te, deque Repub. tuâ praeclarè meritum, crebris sycophantarum calumniis ceu mucronibus impetitum, tuâ aequitate recreare voluisti; quod adhuc viget aeternumque (ut spero) vigebit illius fama, quam nulla unquam violabit malitia, id tuum facilè agnoscit & postremum & maximum beneficium; Namque ab illo témpore conversà rerum scenâ, summam potestatem Edoardus occupavit. Caeterum Wintoniensis quamquàm hoc uno malo sic afflictus videretur, at nulla ampliùs fortuna ipsum posset efficere foelicem: dejecto scilicet è summo dignitatis solio Henrico, in quo spem unicam senectutis suae reposuerat, cujusque patrocinio nupèr unus ex omnibus & erat fortunatissimus & habebatur: In maximo tamen luctu, ipsum consolata est Edoardi clementia (quippè qui tam benignus ac facilis fuit, ut nemo unquam senatui populoque Anglicano charior contigerit, nec qui perinde omnibus in gratiâ conciliandâ
Ego sane Thomae Cooperi memoriam, propter eloquentiam, rerum prudentiam, industriamque singularem, pro eo ac debeo, unice colo & revereor• sed si hominem (tametsi insignem) dixero, hoc est quem latere aliquid interdùm potuerat, quique ut plurima ipse rectè, ità alius vicissim aliquid non male scripsisse putaretur, non multum puto ipsius laudibus detractum iri. Verùm ut de re nostrà dicam▪ (quantum ego inter legendum observare potuerim) nullibi gentium me reperisse memini, unde vel levissimam contractae cum Rege simultatis suspicionem possunt adstruere, nedùm ut co nomine fidei & existimationis suae jacturam cum Rege fecisse depraedicent. Nam diploma illud, in quo plurima privilegia habentur, antiquitùs Episcopis concessum, Wintoniensi huic nostro confirmavit. Id, quo illustrior fides fiat, subjiciam.
Nos autem chartas praedictas, ac omnia & singula in eis contenta rata habentes 1& grata, ea pro nobis & haeredibus nostris quantum in nobis est, acceptamus, approbamus, & vener abili Willielmo Wainflete nuno Episcopo Winton. & successoribus suis ratificamus & confirmamus, prout chartae praedictae rationabiliter testantur. ⟨p. 82⟩In cujus rei testimonium has literas nostras fieri fecimus Patentes. Teste meipso apud Westmonasterium primo die Julii. Anno regni nostri secundo.
Atque ne simplici duntaxat beneficio Wintoniensem affecisse videretur: Ecce jam alterum Regiae benignitatis argumentum, quod iisdem verbis describendum curavi.
Nos de gratia nostra speciali concessimus & per presents concedimus, venerabili 1in Christo patri Willielmo nunc Episcopo Winton. quod ipse & successores sui Episcopi Ecclesiae praedictae in perpetuum erga nos haeredes & successors nostros, quicti sint & exonerati, tàm de omnibus & singulis escapiis omnium & singularum personarum pro feloniâ convictarum & convincendorum & ex quacunque causa jam attactarum & attingendarum et custodiae ipsius nunc Episcopi Winton. & successorum suorum ut loci ordinario salvo & securo secundum legem & consuetudinem regni nostri Angliae custodiendam, commissarum & committendarum, quàm de quibuseunque sectis, demandis, pecuniarum summis & paenis quas praedictus nunc Episcopus & successores sui arctati praedict. nobis seu heredibus nostris forisfecerunt aut forisfecerant, vel ad nos, haeredes seu successores nostros pertinere potuerit aut potuerint &c. Et de uberiori gratia nostra volumus & concedimus quod si presentes literae in formâ vel materiâ seu ex quacunque aliâ causâ quoad debitum effectum & intentionem exonerationis sive praedictae concessionis nostrae minus validae seu insufficientes existunt &c. Quod Cancellarius Angliae pro tempore existens tam presentes literas nostras reformet, quàm fieri faciat alias literas in ea part validas & sufficientes, quoad dictus Episcopus & successors sui debitum effectum exonerationis & concessionis nostrae habuerit vel habuerint; nec non alias literas de perdonatione, remissione &c. Validas & sufficientes de tempore in tempus, quum per praefatum Episcepum seu successores suos &c. Fuerit rogatus. T. R. apud Westmonast. 16. Novemb. Anno Ed. IV. 6.
Nos de gratia nostra speciali concessimus & per presentes concedimus, venerabili 1in Christo patri Willielmo nunc Episcopo Winton. quod ipse & successores sui Episcopi Ecclesiae praedictae in perpetuum erga nos haeredes & successores nostros, quicti sint & exonerati, tàm de omnibus & singulis escapiis omnium & singularum personarum pro feloniâ convictarum & convincendorum & ex quacunque causa jam attactarum & attingendarum et custodiae ipsius nunc Episcopi Winton. & successorum suorum ut loci ordinario salvo & securo secundum legem & consuetudinem regni nostri Angliae custodiendam, commissarum & committendarum, quàm de quibuseunque sectis, demandis, pecuniarum summis & paenis quas praedictus nunc Episcopus & successores sui arctati praedict. nobis seu heredibus nostris forisfecerunt aut forisfecerant, vel ad nos, haeredes seu successores nostros pertinere potuerit aut potuerint &c. Et de uberiori gratia nostra volumus & concedimus quod si presentes literae in formâ vel materiâ seu ex quacunque aliâ causâ quoad debitum effectum & intentionem exonerationis sive praedictae concessionis nostrae minus validae seu insufficientes existunt &c. Quod Cancellarius Angliae pro tempore existens tam presentes literas nostras reformet, quàm fieri faciat alias literas in ea parte validas & sufficientes, quoad dictus Episcopus & successores sui debitum effectum exonerationis & concessionis nostrae habuerit vel habuerint; nec non alias literas de perdonatione, remissione &c. Validas & sufficientes de tempore in tempus, quum per praefatum Episcepum seu successores suos &c. Fuerit rogatus. T. R. apud Westmonast. 16. Novemb. Anno Ed. IV. 6.
Sed nè incredibilem in summâ rerum potestate modum & inusitatam regis optimi manfuetudinem requiras, literas (ut vocant) patentes, quas ab Henrico ejus adversario Wintoniensis impetraverat, inspexit simul & comprobavit: 1Collegium ipso adventus sui splendore illustravit, & (quod plus ames) sponte, non rogatus, quae res non mediocritèr complacuit domino Fundatori. Collegii dignitatem sibi deinceps curae futuram gratiosè spospondit: Denique eximium sane & singular erga Magdalenses studium cùm verbis magnificè significavit, tum reipsa cumulatissimè implevit. Caetera quae sunt in hoc genere multa maximaque, sciens praetermisi, ne cui no• •am fidem facere videar quam molestiam. Tantorum igitur meritorum ut Regi praestaret eam, quam debuit, 2memoriam Wintoniensis, spirantem defunctumque gratissimis suorum obsequiis celebrandum statuit. Nam quid quaeso in causa potest esse, quare istud humanitatis & clementiae exemplum à regis moribus adeo alienum quisquam putet, 3quando ut verissime scripsit sophus ille) principi non minus turpia, multa supplicia, quam medico funera? Joh. Mortonum in durissimis Reip. tempor. Henrico sic adhaerentem ut ne in castris etiam aut summo rerum omnium discrimine ab 4eo unquam discederet, ob fidem & integritatem hominis, tanti secisse perhibetur, ut multis beneficiis primum pellectum, & arcanis consiliis deindè adhibitum ⟨p. 83⟩tandem ad Elyensem Episcopatum eum promovit, summamque in eo rerum been gerendarum fiduciam posteà collocavit. Johanni Duci Somersetensi, Rodolpho Percio equity auratae militiae aliisque compluribus ad ipsum suppliciter confugientibus delictorum veniam fecit; sic ut qui de hac re amplius dubitare velit, in evoluendis illorum temporum annalibus eum aut omnino indiligentem 5fuisse aut incredulum necesse est, ut operae pretium proptereà non sit, aliud ad hanc rem probandam argumentum inducere. Sed ut contra veritatem semel agnitam ne hiscere quidem diutiùs valeant, ad assertionis nostrae coronidem, ultimo in loco hoc etiam adjiciam. Templum Windesoriae posuit
Bonis studiis in hoc contubernio invigilant Sodales quadraginta, Scholares triginta, sacrae theologiae unus, & philosophiae utriusque praelectores duo, scriniorum praefectus qui acta domestica excipit, Grammaticae informatores duo, quatuor praesbyteri capellani 1sacellani, clerici octo, pueri symphoniaci sedecem, chori praecentor, famulorum haud exiguus numerus, quos ille omnes bonus paterfamilias suis sumptibus benigne alit. Leges porro sancivit quibus singuli in officio contineantur: si quid recte secissent praemium, sin secus pro admissi criminis qualitate, poenas relaturi. Huic à se tam prudenter constitutae Reipub. litterariae praeesse aliquem voluit, moribus atque usu rerum gerendarum praestantem virum qui reliquis cum summa authoritate jus diceret; quippe multo antea futurum praeviderat (homo minimè imperitus) frustrà aut Collegium conditum, aut compositas leges, si per incuriam, aut temeritatem nostram has non observaremus. Est enim Lysiae illud contra Alcibiadem, verum 〈non-Latin alphabet〉 Idcirco nobis ceu liberis impuberibus, qui propter aetatem se desendere nequivissent, testamento suo tutorem dedit. Quod officium 2fide optimà nunc administrat claris. Praeses Nicholaus Bondus, vir (nam satis manifesta sum dicturus) non authoritate magis quam prudentià, & virtute venerabilis. Praeteriri in hoc loco absque singulari ingratitudinis infami• piam Henrici sexti beneficentiam, non debeo: qui ubi Wintoniensem nostram bonis litteris promovendis intentum viderat, nascenti Collegio suppetias tulit: & divi Johannis hospitium eà lege Fundator concessit, ut non deesset 3quà Collegium commodè poneretur, & studiosi censibus in pauperum usus priùs erogatis, ad vitam sustentandam amplitèr uter • r. Bonis deindè auspiciis surgere jam incepit Collegii sabrica Anno Ch • 〈…〉. 1458. mensisque Junii duodecimo. Quod postquam absolutum 〈…〉 BEATAE 4MARIAE MAG DALENAE nomine 〈…〉 〈…〉. Titulo (ut verum fatear) ad rem ipsam significandam 〈…〉 〈…〉, neque 5à facto & laudibus ipsius Magdalenae abludente. 〈…〉 enim (〈…〉 Harpsfeldi verbis dicam) & Chri•ti pedes fragranti & pretioso horum • rum ⟨p. 78⟩ejus operum unguento, in pauperrimis Christi membris delibuti, quum quicquid ob ejus gratiam uni vel ex his minimis tribuitur quasi sibi Christus erogatum adscribat.
Enim verò nihil jam apud eum antiquius fuit, quàm ut opus inchoatum ad exitum perduceret. Hoc unum spectabat, huc denique cogitationes suas referebat. Quum interim Reginaldus Pecockius Episcopus Cicestrensis propter disseminatas in concionibus suis haerese 〈non-Latin alphabet〉 occasiones, de fide Christiana parum 1sanas opiniones imbibisse perhibetur: adductus igitur in judicium, quaesitusque an illarum partium esset, quas anteâ propugnasset. Intrepidè respondet, nullo se partium studio abductum (quae in causa religionis vacare periculo non possunt) in diversam sententiam abivisse, rem ipsam modo aequâ lance expenderent, ipsum (si veris vinceretur) errores suos libenter agniturum. Ibi patres post multam disceptationem Reginaldum imminutae religionis reum faciunt; ultricibus flammis primum libros comburunt: deinde ipsum ad Divi Pauli sententiam abdicare coëgerunt, domique suae custodiae mancipatum continuerunt. Wintoniensis noster tametsi suopte ingenio mitissimus, 2nè quid Respub: Ecclesiastica caperet detrimenti, rem ampliandam minimè existimans, in ferendo calculo Archiepiscopum reliquosque praesules secutus est. Quod si eandem proceres in suis itidem discordiis sedandis diligentiam adhibuissent, quam Episcopi in componendis Ecclesiae dissidiis, & ferales illas inimicitias, amica potiùs disceptatio quàm Mars diremisset: nunquàm illuxisset ille Angliae dies, qui tot calamitatum quasi myriadas secum ad vexit. Assidui verò & pervicasissimi hostes fuere herilis Eboracensis filius & 3Warvicensis quibus quum ex parliamenti senatusconsulto perduellionis crimen intentatum, ademptae possessiones, irrogata insuper infamia, bilem commovissent: ferro rem simul ac famam repetituri Northamptonum, quo Rex antè contenderat, collecta militum manu perveniunt. Dein oratores ad Regem 4Warvicensis nomine ablegati, petunt saltem ad colloquium Regis admitti Warvicensem, qui illorum innocentiam exponeret. Negat fas esse Buckinghamius: ⟨p. 79⟩Iterum supplicatum est, sed frustrà. Hac indignitate vehementer permotus Warvicensis. Narra igitur (inquit) Henrico (faecialis,) & confidenter narra, quando aequissimas postulationes nostras tam nihil faciat, horam à meridie circiter secundam, vel in acie pugnans occumbam, vel ipsum conveniam. Per triduum antequam haec in castris sic agitabantur, apud Regem 5fuit Wintoniensis:
Sed nè incredibilem in summâ rerum potestate modum & inusitatam regis optimi manfuetudinem requiras, literas (ut vocant) patentes, quas ab Henrico ejus adversario Wintoniensis impetraverat, inspexit simul & comprobavit: 1Collegium ipso adventus sui splendore illustravit, & (quod plus ames) sponte, non rogatus, quae res non mediocritèr complacuit domino Fundatori. Collegii dignitatem sibi deinceps curae futuram gratiosè spospondit: Denique eximium sane & singulare erga Magdalenses studium cùm verbis magnificè significavit, tum reipsa cumulatissimè implevit. Caetera quae sunt in hoc genere multa maximaque, sciens praetermisi, ne cui no• •am fidem facere videar quam molestiam. Tantorum igitur meritorum ut Regi praestaret eam, quam debuit, 2memoriam Wintoniensis, spirantem defunctumque gratissimis suorum obsequiis celebrandum statuit. Nam quid quaeso in causa potest esse, quare istud humanitatis & clementiae exemplum à regis moribus adeo alienum quisquam putet, 3quando ut verissime scripsit sophus ille) principi non minus turpia, multa supplicia, quam medico funera? Joh. Mortonum in durissimis Reip. tempor. Henrico sic adhaerentem ut ne in castris etiam aut summo rerum omnium discrimine ab 4eo unquam discederet, ob fidem & integritatem hominis, tanti secisse perhibetur, ut multis beneficiis primum pellectum, & arcanis consiliis deindè adhibitum ⟨p. 83⟩tandem ad Elyensem Episcopatum eum promovit, summamque in eo rerum bene gerendarum fiduciam posteà collocavit. Johanni Duci Somersetensi, Rodolpho Percio equiti auratae militiae aliisque compluribus ad ipsum suppliciter confugientibus delictorum veniam fecit; sic ut qui de hac re amplius dubitare velit, in evoluendis illorum temporum annalibus eum aut omnino indiligentem 5fuisse aut incredulum necesse est, ut operae pretium proptereà non sit, aliud ad hanc rem probandam argumentum inducere. Sed ut contra veritatem semel agnitam ne hiscere quidem diutiùs valeant, ad assertionis nostrae coronidem, ultimo in loco hoc etiam adjiciam. Templum Windesoriae posuit 6Edoardus quartus, absolutum elegantis structurae exemplum: ad id maturiùs perficiendum, Academicorum lathomi jussu Regio avocantur.