A26815:1684
Vitæ selectorum aliquot virorum qui doctrinâ, dignitate, aut pietate inclaruere
Londini : Typis A.G. & J.P. & prostant venales apud Georgium Wells ..., 1681
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Haec Walaei vita publica fuit. Privata illi similis extitit. Non foris splendidus, […] sordidus▪ sed ubique sibi fuit aequalis. Homines fere lucro in • ▪ • p•atibus abripimur: gloriae studemus, vel animi securitati ac[…]. […] deliciis non studuit, & alienissimus fuit à lascivia. Di[…] & uni • à muneribus laxamentum fuit hortum colere: quo ita • batur […] […] hortulanl, de horti constitutione, cum afficeret narratio▪
Haec Walaei vita publica fuit. Privata illi similis extitit. Non foris splendidus, 〈…〉 sordidus▪ sed ubique sibi fuit aequalis. Homines fere lucro in • ▪ • p•atibus abripimur: gloriae studemus, vel animi securitati ac〈…〉. 〈…〉 deliciis non studuit, & alienissimus fuit à lascivia. Di〈…〉 & uni • à muneribus laxamentum fuit hortum colere: quo ita • batur 〈…〉 〈…〉 hortulanl, de horti constitutione, cum afficeret narratio▪
Bonorum suorum minorem rationem habuit, saepe integro sexennio co[…] • um non iniit, saepe trium quatuorve annorum fructum non exe[…] […] totam corum curam in Johannem filium natu majorem depot t. A • us insignitus, egregia quoque Honoraria à Mag • minus esse sollicitus potuit, nec aquila voluit mus•as cap[…].
Bonorum suorum minorem rationem habuit, saepe integro sexennio co〈…〉 • um non iniit, saepe trium quatuorve annorum fructum non exe〈…〉 〈…〉 totam corum curam in Johannem filium natu majorem depo• t. A • us insignitus, egregia quoque Honoraria à Mag • minus esse sollicitus potuit, nec aquila voluit mus•as cap〈…〉.
D • admodum quoque erat securus, in vestit • prorsus non splendi • , […] potius quam sordidus. Domum h • semper […], […] […] ▪ quam magnificam▪ In convers • nec […] […] judicii ostentator. Nuuq • […] […] […], […] alios d• qu•dem: quod in co • jone • ni multi qui• id animadv • […] ▪ & […] animi indi• . […] in scriptis publicis […] […] eruditi • lgent: […] • ri & […] ideo ally[…] ▪ […] […] appariturum, […] ⟨p. 655⟩editis libris convitia unquam Waleus […], Imo […] as quidem clegit ad ostentationem, omnes q • a necessitudo […] […] […] git. Titulos ambivit nunquam […] usurpavit. Omnis • , esse potius, quam videri.
D • admodum quoque erat securus, in vestit • prorsus non splendi • , 〈…〉 potius quam sordidus. Domum h • semper 〈…〉, 〈…〉 〈…〉 ▪ quam magnificam▪ In convers • nec 〈…〉 〈…〉 judicii ostentator. Nuuq • 〈…〉 〈…〉 〈…〉, 〈…〉 alios d• qu•dem: quod in co • ione • ni multi qui• id animadv • 〈…〉 ▪ & 〈…〉 animi indi• . 〈…〉 in scriptis publicis 〈…〉 〈…〉 eruditi • lgent: 〈…〉 • ri & 〈…〉 ideo ali〈…〉 ▪ 〈…〉 〈…〉 appariturum, 〈…〉 ⟨p. 655⟩editis libris convitia unquam Waleus 〈…〉, Imo 〈…〉 as quidem clegit ad ostentationem, omnes q • a necessitudo 〈…〉 〈…〉 〈…〉 git. Titulos ambivit nunquam 〈…〉 usurpavit. Omnis • , esse potius, quam videri.
Animi securitatem non […] ▪ quod saepe ignavorum est. • menter ob Eccle • detri • • rorum Adversa commovebatur. […] studuit bonam & conscientiam […] habere. Nullis amicorum […] bus aliud quam decuit consilium dedit• ▪ Eccl • aut Mag • ratui o•••rendu • ▪ Nec consa • ▪ […] liberis aliquid petiit quo digni non […]: aut quod cum aliorum deberent • to obtinere. D • Civitatis Leydensis, in qua Arminius ejusque vidua habita verant, sibyl Mag • tu iterato oblatam inhabitare non voluit, […] & vidua & A • ii l • ri Walaeo siggnificarent, quando nulla ampltus spes manendi su • ss•t, libenter see Wa • domum concedere, gratiasque agerent, quod […] di • lisset acceptionem.
Animi securitatem non 〈…〉 ▪ quod saepe ignavorum est. • menter ob Eccle • detri • • rorum Adversa commovebatur. 〈…〉 studuit bonam & conscientiam 〈…〉 habere. Nullis amicorum 〈…〉 bus aliud quam decuit consilium dedit• ▪ Eccl • aut Mag • ratui o•••rendu • ▪ Nec consa • ▪ 〈…〉 liberis aliquid petiit quo digni non 〈…〉: aut quod cum aliorum deberent • to obtinere. D • Civitatis Leydensis, in qua Arminius ejusque vidua habita verant, sibi• Mag • tu iterato oblatam inhabitare non voluit, 〈…〉 & vidua & A • ii l • ri Walaeo siggnificarent, quando nulla ampltus spes manendi su • ss•t, libenter se Wa • domum concedere, gratiasque agerent, quod 〈…〉 di • lisset acceptionem.
Adulando multi magnatum gratiam & quaes • aucupuantur. W • us hoc tantum apud illos egit quod sibi honoriticum▪ E • utile […] ▪ […] certe ille a • bitus fere corum est, qui cum propria […] […] […] • sint, alieno id favour conantur. Si quid eo […] in praejudi • ▪ E • fieret, diceretur▪ ei see & aperte & any • […] ▪ nec […] […] […] […] causam Magnatum quoque offensam in • ▪ […] in ip • […] […] Principes Auriaces non […] nomen Dei temere usurpari. Q • t […] mum regnum Dei, credebat caetera illi facile esse adjici • .
Adulando multi magnatum gratiam & quaes • aucupuantur. W • us hoc tantum apud illos egit quod sibi honoriticum▪ E • utile 〈…〉 ▪ 〈…〉 certe ille a • bitus fere corum est, qui cum propria 〈…〉 〈…〉 〈…〉 • sint, alieno id favere conantur. Si quid eo 〈…〉 in praejudi • ▪ E • fieret, diceretur▪ ei se & aperte & ani • 〈…〉 ▪ nec 〈…〉 〈…〉 〈…〉 〈…〉 causam Magnatum quoque offensam in • ▪ 〈…〉 in ip • 〈…〉 〈…〉 Principes Auriaces non 〈…〉 nomen Dei temere usurpari. Q • t 〈…〉 mum regnum Dei, credebat caetera illi facile esse adjici • .
In Conversatione omnibus fuit assabilis, singulis lib • r […] […] ▪ nicavit, nec vel ambitu vel officiis privaterum […] […] […] unico Ecclesiarum commodo semper inteSpan• ▪ […] […] […] […] eminuisse ingenia in Academia comperisset, iis ins•iis qui […].
In Conversatione omnibus fuit assabilis, singulis lib • r 〈…〉 〈…〉 ▪ nicavit, nec vel ambitu vel officiis privaterum 〈…〉 〈…〉 〈…〉 unico Ecclesiarum commodo semper inteSpan• ▪ 〈…〉 〈…〉 〈…〉 〈…〉 eminuisse ingenia in Academia comperisset, iis ins•iis qui 〈…〉.
In amicitiam ad • […]. Ratus id in • , […] in parts ni • is multas secaretur. Primi […] […] Professors, qu • ut […] dilexit. Cons • […], dumb […] degit, a • t, fratr • , nurum▪ […] • . • liquos sibi sanguie […] secundo loco • . • tatis est, c • quibus […]. Tertio loco […] esset peregrinat••, pauci • ad • […] periculum, vel […] ▪ quam: imo ne apud […] bat. Nosci autem […] fingere non posset: […] pe•t•ssime. His […] semper patuit: […] rare ea abusi […] ▪
In amicitiam ad • 〈…〉. Ratus id in • , 〈…〉 in partes ni • is multas secaretur. Primi 〈…〉 〈…〉 Professores, qu • ut 〈…〉 dilexit. Cons • 〈…〉, dum 〈…〉 degit, a • t, fratr • , nurum▪ 〈…〉 • . • liquos sibi sanguie 〈…〉 secundo loco • . • tatis est, c • quibus 〈…〉. Tertio loco 〈…〉 esset peregrinat••, pauci • ad • 〈…〉 periculum, vel 〈…〉 ▪ quam: imo ne apud 〈…〉 bat. Nosci autem 〈…〉 fingere non posset: 〈…〉 pe•t•ssime. His 〈…〉 semper patuit: 〈…〉 rar• ea abusi 〈…〉 ▪
Amicos au • […] visit eos aliquando […] sapere. […] marum ei su • […] ⟨p. 656⟩• dam […], priorem locum concedere, unde & Gomarus ad revisionem […] Belgicae Leydam d•legatus, multis praesentibus fassus est, se à Walaeo […] […], […] condonaret illi quod contra Professionem ejus Th • gi•am Middelburgi […] molitus: id see praecipue instigation Aegidii […] […]. Non onim G • arus •etricus erat aut malignus, sed iracundus & in re subita haud facile moderator sui.
Amicos au • 〈…〉 •isset eos aliquando 〈…〉 sapere. 〈…〉 marum ei su • 〈…〉 ⟨p. 656⟩• dam 〈…〉, priorem locum concedere, unde & Gomarus ad revisionem 〈…〉 Belgicae Leydam d•legatus, multis praesentibus fassus est, se à Walaeo 〈…〉 〈…〉, 〈…〉 condonaret illi quod contra Professionem ejus Th • gi•am Middelburgi 〈…〉 molitus: id se praecipue instigatione Aegidii 〈…〉 〈…〉. Non onim G • arus •etricus erat aut malignus, sed iracundus & in re subita haud facile moderator sui.
Cum […] vixit conjunctissime nunquam nec in iram nec in rixas exars•re: unicum […] […] placer mutuo, & mutua desideria factis praevo • r•. Nec […] quid in vita Walaeus metuit, quam ne mors illi uxorem prae• t. Eam enim non ut […] praefectam, sed vitae sociam habuit: quidquid illi […] Republica. Ecclesia, civili conversation accidit id ei aperuit […]: exquitivit ejus consilium, saepe secutus: erat enim & modesta […] & cordata.
Cum 〈…〉 vixit conjunctissime nunquam nec in iram nec in rixas exars•re: unicum 〈…〉 〈…〉 placere mutuo, & mutua desideria factis praevo • r•. Nec 〈…〉 quid in vita Walaeus metuit, quam ne mors illi uxorem prae• t. Eam enim non ut 〈…〉 praefectam, sed vitae sociam habuit: quidquid illi 〈…〉 Republica. Ecclesia, civili conversatione accidit id ei aperuit 〈…〉: exquitivit ejus consilium, saepe secutus: erat enim & modesta 〈…〉 & cordata.
Leydae […] Walaeo adhu• filius est Balduinus, de nata filia Esther. In liber • […] education ambo diligentes fuere. Pri • a cura fuit pietatem▪ mod • am justillare, quam ob causam nullus dies transiit quo non aliquot S. Scripturae capita liberis praelegerer applicaretque. Altera multifaria c•s […] i••buere: nec id praeceptoribus tantum relinquere, ipsi videre an bone instituerentur bone liberi proficerent; non tamen id anxie praescripse• , […] exegerunt severe: permiseruntque addiscere, quod aliubesceret ani• , & quo id vellent modo. Ita gener • equi & plus itineris absolvunt & minus fatigantur. Quando exorbitarent nonnihil leniter eos in regiam viam direxere. Non v • runt autem eos tam scientes quam prudentes reddere. Quidquid in communi conversation, Ecclesia, Republica contigit, liberi, pueritiam egressis communicavere, & eorum quaesiverunt de singulis judicium. Id vere est bonos cives Reipublicae educare, communis vitae g • , […] decorique non omnino rudes.
Leydae 〈…〉 Walaeo adhu• filius est Balduinus, de nata filia Esther. In liber • 〈…〉 educatione ambo diligentes fuere. Pri • a cura fuit pietatem▪ mod • am iustillare, quam ob causam nullus dies transiit quo non aliquot S. Scripturae capita liberis praelegerer applicaretque. Altera multifaria c•s 〈…〉 i••buere: nec id praeceptoribus tantum relinquere, ipsi videre an bone instituerentur bone liberi proficerent; non tamen id anxie praescripse• , 〈…〉 exegerunt severe: permiseruntque addiscere, quod aliubesceret ani• , & quo id vellent modo. Ita gener • equi & plus itineris absolvunt & minus fatigantur. Quando exorbitarent nonnihil leniter eos in regiam viam direxere. Non v • runt autem eos tam scientes quam prudentes reddere. Quidquid in communi conversatione, Ecclesia, Republica contigit, liberi, pueritiam egressis communicavere, & eorum quaesiverunt de singulis judicium. Id vere est bonos cives Reipublicae educare, communis vitae g • , 〈…〉 decorique non omnino rudes.
Non studuerunt autem liberos ad summa perducere, ut nimiis periculis ex••sita: sed moderata tantum, in quibus non minus honeste, suavius quam in reliquis vivitur. Cumulate tamen Deus illis benedixit. Johannem Doctorem Medicinae vidit▪ & in Gallias ab illustribus Academiae Curatoribus delegatum, qui Claudium Salmasium, orbis Eruditi miraculum, vocaret in Academiam Leydensem & adduceret. Mox Medicinae Professorem, & Ordinarium: in uxorem duxisse Catharinam Vockestaert, lectam dotatamque Filiam Gerhardi Vockestaert, Senatoris Delfensis honorati, perpetui S • a••s Indiae occidentalis Praefecti. Margaretam, nuptam Johanni à Breda Juris utriusque Doctori, Civitati imperially Campensi à Secretis, splendidis natali• , exeitati animi, rerum usu insigni, unde magnae apud suos authoritatis, […] […] filium dignitatis suae designatum viderit successorem. Filio […] à Breda amply • Consulis Campensis. Catharinam nuptam […] Cloment, Th • diffusae & solidae eruditionis, Ecclesiae Gallobelgie Ziri • is Concionatori sacundo, pio, prudenti, & si ullus unquam […] […] amato: Filio Nicolai Clement, Mercatoris apud Middelburg • • , […] Gallobelgicae senioris honorati. Secundus Wall • […] Antonius fuit, Juris peritus, Quaestor agri Walachrici spectatissimu • […] • ris cons • tis […] ▪ […] maluit. Balduinus Theologiae ⟨p. 657⟩operam suam impendit, magnae speijuvenis. Et corum nullus illi probro obnoxius, omnes probitate pietate insigniti.
Non studuerunt autem liberos ad summa perducere, ut nimiis periculis ex••sita: sed moderata tantum, in quibus non minus honeste, suavius quam in reliquis vivitur. Cumulate tamen Deus illis benedixit. Johannem Doctorem Medicinae vidit▪ & in Gallias ab illustribus Academiae Curatoribus delegatum, qui Claudium Salmasium, orbis Eruditi miraculum, vocaret in Academiam Leydensem & adduceret. Mox Medicinae Professorem, & Ordinarium: in uxorem duxisse Catharinam Vockestaert, lectam dotatamque Filiam Gerhardi Vockestaert, Senatoris Delfensis honorati, perpetui S • a••s Indiae occidentalis Praefecti. Margaretam, nuptam Johanni à Breda Juris utriusque Doctori, Civitati imperiali Campensi à Secretis, splendidis natali• , exeitati animi, rerum usu insigni, unde magnae apud suos authoritatis, 〈…〉 〈…〉 filium dignitatis suae designatum viderit successorem. Filio 〈…〉 à Breda ampli • Consulis Campensis. Catharinam nuptam 〈…〉 Cloment, Th • diffusae & solidae eruditionis, Ecclesiae Gallobelgie Ziri • is Concionatori sacundo, pio, prudenti, & si ullus unquam 〈…〉 〈…〉 amato: Filio Nicolai Clement, Mercatoris apud Middelburg • • , 〈…〉 Gallobelgicae senioris honorati. Secundus Wal • 〈…〉 Antonius fuit, Juris peritus, Quaestor agri Walachrici spectatissimu • 〈…〉 • ris cons • tis 〈…〉 ▪ 〈…〉 maluit. Balduinus Theologiae ⟨p. 657⟩operam suam impendit, magnae speijuvenis. Et corum nullus illi probro obnoxius, omnes probitate pietate insigniti.
Valetudo Walaei Leydae melior quam Middelburgi fuit, semel tantum […] tertiana […] ▪ nunquam Diarrhoeis: & Asthma quod à […] calida […] cum aetatis quoque calore imminutum est, unde Walaeus habitior evasit. S • accessit illi jam sratim Leydae eruditorum fere Carnifex, Renum cal • qui vehementer quidem illum torsit, sed rarius, & singulis quatuor aut quin que demum aunis: Nunquam autem eum deseruit ventriculi & intestinorum à flatu tensio & dolor, quod statim à prandio studia iniret, & ventri • semper turbaret concoctionem: quodque ubi afficeretur moerore omnis commotus humor in ventriculum laberetur. Hoc emendare non potuit: illud noluit: quod tum temporis se sentiret ad studia alacriorem▪ ut debiles sole • parum curans corpus mudo animo bene esset. Unde nulla septimana transiit qua non colico dolore vehementius affligeretur, quam statim assumpta sesquiuncia mannae sedavit & abegit: non ita tamen quin […] propemodum trienniis vehementer urgeret malum, ut quidquid […] inderet in cruditatem nidorulentam, ut Medici vocant, & flatus […]: quae plure continuabat septimanas, & vires immensum prostrabat, usque dumb vehementi purgation abigeretur.
Valetudo Walaei Leydae melior quam Middelburgi fuit, semel tantum 〈…〉 tertiana 〈…〉 ▪ nunquam Diarrhoeis: & Asthma quod à 〈…〉 calida 〈…〉 cum aetatis quoque calore imminutum est, unde Walaeus habitior evasit. S • accessit illi jam sratim Leydae eruditorum fere Carnifex, Renum cal • qui vehementer quidem illum torsit, sed rarius, & singulis quatuor aut quin que demum aunis: Nunquam autem eum deseruit ventriculi & intestinorum à flatu tensio & dolor, quod statim à prandio studia iniret, & ventri • semper turbaret concoctionem: quodque ubi afficeretur moerore omnis commotus humor in ventriculum laberetur. Hoc emendare non potuit: illud noluit: quod tum temporis se sentiret ad studia alacriorem▪ ut debiles sole • parum curans corpus mudo animo bene esset. Unde nulla septimana transiit qua non colico dolore vehementius affligeretur, quam statim assumpta sesquiuncia mannae sedavit & abegit: non ita tamen quin 〈…〉 propemodum trienniis vehementer urgeret malum, ut quidquid 〈…〉 inderet in cruditatem nidorulentam, ut Medici vocant, & flatus 〈…〉: quae plure continuabat septimanas, & vires immensum prostrabat, usque dum vehementi purgatione abigeretur.
Similis Paroxysmus vitae tandem finem attulit, vacillante nonnihil valetudine xxix Junii Anno M D cxxxix. ab aliquibus, quibus tantum contulerat beneticii ut eum loco parentis collar debuerant, & ingrate & male exceptus, in cum moerore correptus incidit. Prosterni tum appetitus, nihil cibi ventriculus perferre, dolore Walaeum torquere, ultima minari. Non destitit tamen Walaeus, Professioni, Regimini Academiae, imo Synodi Zuidthollandicae negotiis, tum Leydae congregatae, vacare.
Similis Paroxysmus vitae tandem finem attulit, vacillante nonnihil valetudine xxix Junii Anno M D cxxxix. ab aliquibus, quibus tantum contulerat beneticii ut eum loco parentis colere debuerant, & ingrate & male exceptus, in cum moerore correptus incidit. Prosterni tum appetitus, nihil cibi ventriculus perferre, dolore Walaeum torquere, ultima minari. Non destitit tamen Walaeus, Professioni, Regimini Academiae, imo Synodi Zuidthollandicae negotiis, tum Leydae congregatae, vacare.
Tertio Julii, die Dominico Ecclesiam adiit, in ea gratias Deo egit pro collatis in cum, in ejus familiam▪ & ejus eura in Ecclesiam benericiis, & pro […] rum imposterum incolumitate precatus est, ut qui siatuisset ab eo tempor• publico abstinere. Consueta non proficiebant remedia, morbus increscebat, & vires prosternebantur: quare & Johannes ejus ulius Collegam suam Ewaldum Screvelium▪ Medicum expertissimum, vocavit in auxilium. Sed non destitit Johannes Bocardus Synodi Praeses, primariique quidam Pastores ad Synodam deputati […] rogare, precari di▪ […] […] Synodo vollet […] beneficio Ecclesias affecturus.
Tertio Julii, die Dominico Ecclesiam adiit, in ea gratias Deo egit pro collatis in cum, in ejus familiam▪ & ejus eura in Ecclesiam benericiis, & pro 〈…〉 rum imposterum incolumitate precatus est, ut qui siatuisset ab eo tempor• publico abstinere. Consueta non proficiebant remedia, morbus increscebat, & vires prosternebantur: quare & Johannes ejus ulius Collegam suam Ewaldum Screvelium▪ Medicum expertissimum, vocavit in auxilium. Sed non destitit Johannes Bocardus Synodi Praeses, primariique quidam Pastores ad Synodam deputati 〈…〉 rogare, precari di▪ 〈…〉 〈…〉 Synodo vollet 〈…〉 beneficio Ecclesias affecturus.
Hoc egerant aliquot annis primarii quidam Pasto • ut […] controversia de aut•oritate Magistratus in Rebus Ecclesi • sus • . Suspi • •rat non tam Ecclesiae bono, quam ut […] […] Pa • illis adversantes sentientesque diversum irr • & […]: […] […] p•runt scriptum ab omnibus Ecclesiis à Synodo approbandum, non […] rant autem aliud sentientes affi••re, •b authoris Authori • ut […] Syn • rejiceretur: quare aliud scriptum Synod• •btul•re. […] […] […] rent primi utrumque script • reji • reliquum erat ut permitteret Synod • eam contro • ab […] […] • lari. A qua velitatione • ctandum erat Sy • […] […], & in se parts animari.
Hoc egerant aliquot annis primarii quidam Pasto • ut 〈…〉 controversia de aut•oritate Magistratus in Rebus Ecclesi • sus • . Suspi • •rat non tam Ecclesiae bono, quam ut 〈…〉 〈…〉 Pa • illis adversantes sentientesque diversum irr • & 〈…〉: 〈…〉 〈…〉 p•runt scriptum ab omnibus Ecclesiis à Synodo approbandum, non 〈…〉 rant autem aliud sentientes affi••re, •b authoris Authori • ut 〈…〉 Syn • rejiceretur: quare aliud scriptum Synod• •btul•re. 〈…〉 〈…〉 〈…〉 rent primi utrumque script • reji • reliquum erat ut permitteret Synod • eam contro • ab 〈…〉 〈…〉 • lari. A qua velitatione • ctandum erat Sy • 〈…〉 〈…〉, & in se partes animari.
Illius velitationis • : quam vel inhibitur • […] ⟨p. 658⟩illi impositurus modum ad Synodum Walaeus accessit. Ad ejus autem con• omnes continuere, rejectum est utrumque scriptum, & parts à Synodo • tis stare jussae sunt. Persuasit enim Synodi membris Walaeus ea que […] Saeris Literis accurate definiri non possunt, si tolerabili modo constituta sunt, movenda non esse, & de iis periculose cum iis disputari, qui poss • […]. Hic postremus Walaei publicus actus fuit: qui si multorum in• posset, & pacatior Ecclesia soret, & amplius à supremo Mag • […] […].
Illius velitationis • : quam vel inhibitur • 〈…〉 ⟨p. 658⟩illi impositurus modum ad Synodum Walaeus accessit. Ad ejus autem con• omnes continuere, rejectum est utrumque scriptum, & partes à Synodo • tis stare jussae sunt. Persuasit enim Synodi membris Walaeus ea que 〈…〉 Saeris Literis accurate definiri non possunt, si tolerabili modo constituta sunt, movenda non esse, & de iis periculose cum iis disputari, qui poss • 〈…〉. Hic postremus Walaei publicus actus fuit: qui si multorum in• posset, & pacatior Ecclesia soret, & amplius à supremo Mag • 〈…〉 〈…〉.