Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd…Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd…

Pan fyddych in yfed y Gwîn a phryd y bwrir ef allan o'r Caregl i'th Ddwyfron, myfyria a choelia may trwy haeddedigaethau y gwaed, yr hwn a dywalldodd Christ ar y gross, y cai di faddevant o'th holl bechodau cyn gypled ac a darfu i ti yfed yr awrhon y Gwîn sacramentaidd, yr hwn sydd ofewn dy ddwyfron. Ar pride y byddych in yfed, gosod dy fyfyrdod ar Grist, megis yr oedd ef in crogi ar y gross; fell pe bait ti megis Mair ac Joan in ei welled ef in hoeliedig, a'i waed in llifeirio i lawr rhyd ei ystlys bendigedig, allan o'r briw erchill, yr hwn a wnaeth y waiwffon in ei Gallon ddiniweid: gan ddymuned fod dy enau in din wrth ei ystlys ef, megis y gellit ti dderbyn y gwerthfawroccaf waed hwnnw cyn ei syrthio ir ddaiaren lychlyd. Ac etto yfed y ⟨p. 314⟩gwaed hwnnw in corphorol a'th enau, ni byddai elfydd mor ffrwythlon, ac yfed y Sacrament hon o'r gwaed hwnnw in ysbrydol trwy ffydd. Canys fe allasai un o'r Milwyr yfed hwnnw, a bod in golledig er hynny: eithr pwy bynnac a'i hyfo in ysprydol trwy ffydd in y Sacrament, a fydd diogel o gael maddevant am ei bechodau, a bywyd tragwyddol. [Ped faseu faddevant pechodau neu fywyd tragwyddol ir neb a yfai in gorphorol, diamau y buasai Mair ac Joan in ei yfed, and mae Joan in dangos fod y rhinwedd in y crediniaeth o'i dywalldiad of.]

Pan fyddych yn yfed y Gwîn a phryd y bwrir ef allan o'r Caregl i'th Ddwyfron, myfyria a choelia mai trwy haeddedigaethau y gwaed, yr hwn a dywalldodd Crist ar y groes, y cai di faddeuant o'th holl bechodau cyn gypled ac a darfu i ti yfed yr awrhon y Gwîn sacramentaidd, yr hwn sydd ofewn dy ddwyfron. Ar pryd y byddych yn yfed, gosod dy fyfyrdod ar Grist, megis yr oedd ef yn crogi ar y groes; fel pe bait ti megis Mair ac Joan yn ei weled ef yn hoeliedig, a'i waed yn llifeirio i lawr rhyd ei ystlys bendigedig, allan o'r briw erchill, yr hwn a wnaeth y waiwffon yn ei Galon ddiniweid: gan ddymuned fod dy enau yn dynn wrth ei ystlys ef, megis y gellit ti dderbyn y gwerthfawroccaf waed hwnnw cyn ei syrthio ir ddaiaren lychlyd. Ac etto yfed y ⟨p. 314⟩gwaed hwnnw yn corphorol a'th enau, ni byddai elfydd mor ffrwythlon, ac yfed y Sacrament hon o'r gwaed hwnnw yn ysbrydol trwy ffydd. Canys fe allasai un o'r Milwyr yfed hwnnw, a bod yn golledig er hynny: eithr pwy bynnac a'i hyfo yn ysprydol trwy ffydd yn y Sacrament, a fydd diogel o gael maddeuant am ei bechodau, a bywyd tragwyddol. [Ped faseu faddeuant pechodau neu fywyd tragwyddol ir neb a yfai yn gorphorol, diamau y buasai Mair ac Joan yn ei yfed, ond mae Joan yn dangos fod y rhinwedd yn y crediniaeth o'i dywalldiad of.]

Fell y byddych di in ymwrandaw ar gwîn Sacramentaidd yr hwn a yfaist, in cynhesu dy ddwyfron, felly ymegnia i glywed yr Yspryd glân in cyssuro dy enaid â gobaith hyfryd o faddevant o'th holl bechodau, trwy haeddedigaethau gwaed Christ. Ac i'r diben hwn, y mae Duw in rhoi i bob enaid ffyddlon yr Y spryd glân ynghyd ar gwaed sacramentaidd iw yfed, ac ni a ddiodwyd oll i un yspryd, 1 Cor. 12.13. Ac felly i adcyfodi dy feddwl i fynu oddiwrth fyfyrio am Grist fell y croeshoeliwyd ef ar y gross, i ystyried fell y mae ef in eistedd mewn gogoniant ar ddeheulaw ei Dâd, i wneuthur cyfryngdod drosot ti, gan anrhegu ei Dâd ag anrhaethadwy haeddedigaethau ei farwolaeth, yr hon a oddefodd ef unwaith drosot ti i fodloni ei gyfiawnder ef, am y pechodau a wnaethost ti beunydd in ei erbyn. Rhuf. 8. 34. Heb. 7.25. ac 9.24.

Fel y byddych di yn ymwrandaw ar gwîn Sacramentaidd yr hwn a yfaist, yn cynhesu dy ddwyfron, felly ymegnia i glywed yr Yspryd glân yn cyssuro dy enaid â gobaith hyfryd o faddeuant o'th holl bechodau, trwy haeddedigaethau gwaed Crist. Ac i'r diben hwn, y mae Duw yn rhoi i bob enaid ffyddlon yr Y spryd glân ynghyd ar gwaed sacramentaidd iw yfed, ac ni a ddiodwyd oll i vn yspryd, 1 Cor. 12.13. Ac felly i adcyfodi dy feddwl i fynu oddiwrth fyfyrio am Grist fel y croeshoeliwyd ef ar y groes, i ystyried fel y mae ef yn eistedd mewn gogoniant ar ddeheulaw ei Dâd, i wneuthur cyfryngdod drosot ti, gan anrhegu ei Dâd ag anrhaethadwy haeddedigaethau ei farwolaeth, yr hon a oddefodd ef unwaith drosot ti i fodloni ei gyfiawnder ef, am y pechodau a wnaethost ti beunydd yn ei erbyn. Rhuf. 8. 34. Heb. 7.25. ac 9.24.

In ol i ti fwyta ac yfed y Bara ar Gwîn, gwna dy orau felly trwy weithrediad ffydd, a'r Yspryd glân i fod in un â Christ, â Christ â thithau; megis ac y mae yr arwyddion Sacramentaidd hynny in troy in faeth i'th corph, a trwy draul y gwrês in dyfod ⟨p. 315⟩in un ath sylwedd di; ac felly y cei di gryfhau a chynnyddu dy Gymun â Christ fwyfwy. Ac megis y mae in amhossibl gwahanu y Ba•a a'r Gwin gwedi y treulier gan y culla, a• y t••e• i waed a sylwedd dy gorph: felly y mae in fwy amhossibl tynnu Christ oddiwrth dy enaid ti, neu dy enaid oddiwrth Grist. 1 Cor. 10.17.

Yn ol i ti fwyta ac yfed y Bara ar Gwîn, gwna dy orau felly trwy weithrediad ffydd, a'r Yspryd glân i fod yn un â Christ, â Christ â thithau; megis ac y mae yr arwyddion Sacramentaidd hynny yn troi yn faeth i'th corph, a trwy draul y gwrês yn dyfod ⟨p. 315⟩yn un ath sylwedd di; ac felly y cei di gryfhau a chynnyddu dy Gymun â Christ fwyfwy. Ac megis y mae yn amhossibl gwahanu y Ba•a a'r Gwin gwedi y treulier gan y culla, a• y t••e• i waed a sylwedd dy gorph: felly y mae yn fwy amhossibl tynnu Crist oddiwrth dy enaid ti, neu dy enaid oddiwrth Grist. 1 Cor. 10.17.

Hid in hyn am y dyledio• sydd iw cyflawni wrth dderbyn y Sacrament sa••••••d, yr hyn a elwir rhagfyfyrdod.

Hyd yn hyn am y dyledio• sydd iw cyflawni wrth dderbyn y Sacrament sa••••••d, yr hyn a elwir rhagfyfyrdod.

3. Am y dyl•d••• […] cyflawni in ol derbyn y Cy•••• […] •r hyn a elwir, gweithrediad […].

3. Am y dyl•d••• 〈…〉 cyflawni yn ol derbyn y Cy•••• 〈…〉 •r hyn a elwir, gweithrediad 〈…〉.

Y Ddylêd yr hon sydd […] i chyflawni in ol derbyn Swpper yr Arglw•dd, a eiwir gweithrediad neu Arferiad: heb yr hyn nid yw yr holl bethau eraill in gwneuthur i ni ronyn llês na chyssur.

Y Ddylêd yr hon sydd 〈…〉 i chyflawni yn ol derbyn Swpper yr Arglw•dd, a eiwir gweithrediad neu Arferiad: heb yr hyn nid yw yr holl bethau eraill yn gwneuthur i ni ronyn llês na chyssur.

Y gweithrediad hwn sydd i gyflawni dau faith ar ddyledion: In gyntaf, y pethau sydd raid i ni eu cyflawni in yr Eglwys; neu ar ôl i ni fined adref.

Y gweithrediad hwn sydd i gyflawni dau fath ar ddyledion: Yn gyntaf, y pethau sydd raid i ni eu cyflawni yn yr Eglwys; neu ar ôl i ni fyned adref.

Y pethau sydd raid i ni eu cyslawni in yr Eglwys ydynt, un a'i neillduol i ni o'n honeidiau ein hunain, heu gysylltedig ar gynulleidfa.

Y pethau sydd raid i ni eu cyslawni yn yr Eglwys ydynt, un a'i neillduol i ni o'n honeidiau ein hunain, heu gysylltedig ar gynulleidfa.

Y neilltuol ddyledion y rhai sydd raid i ti eu cyflawni o'th enaid dy hun ydynt dry: in gyntaf, rhaid i ti fod in ofalus (in gymmaint a bod Christ in trigo ynot ti yr awrhon) iw groeshawu ef gan hynny â chalon lân, ac á search pûr: am y mine y sancteiddiolaf fod in Sanctaidd gyd a'r Sanctaidd: Psal. 18.26. Canys os darfu i Joseph o Arimathea pan gafodd ef ei gorph marw ef gan Pilate iw gladdu, ei droi a'i amdoi ef mewn lliain main ac aroglau pêr, a'i osod mewn bêdd newydd: pa faint mwy y dylit ti lettyfa Christ mewn calon newydd, a phereiddio ei stafelloedd ef a phêr arogldarth gweddiau, ac oll bur draserch? Os darfu i Dduw orchymmyn i Moeses geisio crochan o aur pûr i gadw y manna a syrthiodd in yr anialwch? pa faith gallon bûr a ddylit ti ei pharatoi i dderbyn y Manna sanctaidd, yr hwn a ddaeth i lawr o'r nefoedd?

Y neilltuol ddyledion y rhai sydd raid i ti eu cyflawni o'th enaid dy hun ydynt dri: yn gyntaf, rhaid i ti fod yn ofalus (yn gymmaint a bod Crist yn trigo ynot ti yr awrhon) iw groeshawu ef gan hynny â chalon lân, ac á serch pûr: am y mynn y sancteiddiolaf fod yn Sanctaidd gyd a'r Sanctaidd: Psal. 18.26. Canys os darfu i Joseph o Arimathea pan gafodd ef ei gorph marw ef gan Pilat iw gladdu, ei droi a'i amdoi ef mewn lliain main ac aroglau pêr, a'i osod mewn bêdd newydd: pa faint mwy y dylit ti lettyfa Crist mewn calon newydd, a phereiddio ei stafelloedd ef a phêr arogldarth gweddiau, ac oll bur draserch? Os darfu i Dduw orchymmyn i Moeses geisio crochan o aur pûr i gadw y manna a syrthiodd yn yr anialwch? pa fath galon bûr a ddylit ti ei pharatoi i dderbyn y Manna sanctaidd, yr hwn a ddaeth i lawr o'r nefoedd?

Ac megys y daethost di tan alaru fell Joseph a Mair i geisio Christ ir deml, felly yr awrhon wedi i ti ei gael ef ynghanol ei air a'i Sacramentau, bid ofalus trwy orfoledd iw ddwyn ef adref gyd â thydi, fell y gwnaethont hwythau; Luc. 2.46.

Ac megys y daethost di tan alaru fel Joseph a Mair i geisio Crist ir deml, felly yr awrhon wedi i ti ei gael ef ynghanol ei air a'i Sacramentau, bydd ofalus trwy orfoledd iw ddwyn ef adref gyd â thydi, fel y gwnaethont hwythau; Luc. 2.46.

Ac os darfu ir dŷn, yr hwn a gafodd ei ddafad golledig, orfoleddu cymmaint, pa fodd y jelly di wedi i ti gael Jachawdwr y bŷd, na orfoleddych fwy o lawyer?

Ac os darfu ir dŷn, yr hwn a gafodd ei ddafad golledig, orfoleddu cymmaint, pa fodd y gelli di wedi i ti gael Jachawdwr y bŷd, na orfoleddych fwy o lawer?

In ail mae in rhaid i ti offrymmu aberth o neillduol ddiolch i Dduw am y rhád ar drugaredd anrhaethadwy hon: Canys fell y mae y weithred hon in gyffredin ir holl Eglwys, felly ei cymmwysir in neillduol i bob un or ffyddloniaid in yr Eglwys, ac am y neillduol drugaredd honey mae 'n rhaid i bôb enaid offrwm i fynu in llawen neillduol aberth o roddi diolch. Canys os darfu i'r doethion lawenychu cymmaint pan welsant y Seren yr hon oedd in eu tywys hwynt at Grist, a'i addoli ef mor grefyddol, ⟨p. 117⟩pride yr oedd ef in blentyn in gorwedd in y preseb, ac offrymmu iddo ef aur, myrrh, a thus; pa faint mwy y dylyt ti orfoleddu yr awrhon ddarfod i ti in gystal welled, a derbyn y Sacrament hon, yr hon sydd in arwain dy enaid di atto ef, lle mae in eistedd ar ddeheulaw ei Dâd mewn gogoniant? A chan dderchafu dy gallon hid yno, addola ef, ac abertha iddo ef yr aur o wir bûr ffydd, a myrrh calon farweiddiol, a'r thus hwn neu'r cyfryw felus arogldarth o weddi a diolch.

Yn ail mae yn rhaid i ti offrymmu aberth o neillduol ddiolch i Dduw am y rhád ar drugaredd anrhaethadwy hon: Canys fel y mae y weithred hon yn gyffredin ir holl Eglwys, felly ei cymmwysir yn neillduol i bob un or ffyddloniaid yn yr Eglwys, ac am y neillduol drugaredd hon y mae 'n rhaid i bôb enaid offrwm i fynu yn llawen neillduol aberth o roddi diolch. Canys os darfu i'r doethion lawenychu cymmaint pan welsant y Seren yr hon oedd yn eu tywys hwynt at Grist, a'i addoli ef mor grefyddol, ⟨p. 117⟩pryd yr oedd ef yn blentyn yn gorwedd yn y preseb, ac offrymmu iddo ef aur, myrh, a thus; pa faint mwy y dylyt ti orfoleddu yr awrhon ddarfod i ti yn gystal weled, a derbyn y Sacrament hon, yr hon sydd yn arwain dy enaid di atto ef, lle mae yn eistedd ar ddeheulaw ei Dâd mewn gogoniant? A chan dderchafu dy galon hyd yno, addola ef, ac abertha iddo ef yr aur o wir bûr ffydd, a myrrh calon farweiddiol, a'r thus hwn neu'r cyfryw felus arogldarth o weddi a diolch.

Gweddi i'w dywedyd in ôl derbyn y Cymmun sanctaidd.

Gweddi i'w dywedyd yn ôl derbyn y Cymmun sanctaidd.

PA beth a roddaf i ti (O Jachawdwr bendigedig) am yr holl fendithiau, y rhai mor rasusol a dywclldaist di ar fy enaid? Pa fodd y gallaf fi roi diolch cymhesur i ti, pride na allaf fi and prin eu mynegi? Lle gallesit ti fyngwneuthur i in anifail, ti am gwnaethost i in ddŷn ar dy lûn dy hunan: pride yr oeddwn i trwy bechod wedi colli dy lûn, â myfi fy hunan hefyd: di adneŵyddaist dy lûn trwy dy lân Yspryd ynof, ac á waredaist fy enaid trwy dy waed drachefn: ac in awr di roddaist i mi dy sêl a'th arwydd o'm prynedigaeth: je di a'th roddaist dy hun i mi O Jachawdwr bendigedig; Oh pa faith drysor o gyfoeth anrhaethadwy, a ffynon lawnlifeiriol o radau a ynnillodd yr hwn a' th ynnillodd di! Ni chyffyrddodd un din a thy trwy ffydd, nas darfu i ti ei jachau ef trŵy râs, o blegid tidy yw Awdur jechydwriaeth, yr ymddiffynfa rhag pob drwg, meddiginiaeth y cláf, bywyd y rhai byw, ac adcyfodiad y meirw. Oedd and matter bychan gennit ti orchymyn i'th Angelion sanctaidd wilio ar greadur ⟨p. 318⟩mor wael ac wyf fi, eithr mynnu o honot tidy hun ddyfod i mewn i'm henaid, yno i'm ymddiffyn, i'm maethu, a'm cy•suro i fywyd tragwyddol? O gallodd corphllyn y prophwyd marw adfywhau din marw a roesid i gyfwrdd ag ef. Pa faint mwy y geill corph bywi•l Arglwydd y prophwydi fywhau y ffyddlon, ynghalon y• •wn y mae ef in presswylio? Ac os cyfodi di fynghorph i in y did o laf allan o'r pride; pa faint mwy y bywhei di fy enaid yr awrhon, yr •wn a sancteiddaist di a'th lan Yspryd, ac a bureidd•••st di a•• waed? O Arglwydd pa beth mwy a all•••• i ei ddymu•o, neu pa beth mwy a allasit ti […] ga••i•dhau i mi, na rhoddi dy gorph i mi in said, a•• waed in ddiod, a rhoi dy enaid ar law• in •ridwerth o'm gwaredigaeth? Ty di Arglwydd a ddioddefaist y boen, a minnau a gefais y bûdd, myfi a gefais faddevant, a thithau a oddefaist y gospedigath: dy ddagrau di oedd fy ymolchiad i, dy archollion di fy jechyd i, a'r anghyfiawnder a wnaethpwy i ti oedd in bodloni am y farnedigaeth ddyledus i mi. Fell hyn drwy dy enedigaeth di a ddevaist in frawd i mi, drwy dy farwolaeth in bridwerth i mi, drwy dy Drugaredd in wobr, dewy dy Sacrament in ymborth i mi. O lyniaeth nefol! rwy 'r hwn y cyfnewidir meibion dynion in feibion i Dduw; megis y byddo anian ddynol in marwhau, ac anian Duw in bywhau, ac in rheoli ynom.

Mewn gwirionedd yr oedd i'r holl greaduriaid le i ryfeddu, fynnu o'r creawdr ei gau naw mis yngrôth y Forwŷn, (er iw chrôth hi in ol ei lenwi o'r Yspryd glan, fod in fwy disclaer na'r ffurfafen olau serennog.) Eithr darfod i ti fell hyn yma dy ymostwng di hun i fyw in fynghalon in oestadol,¹ yr hon a gefaist di in fwy aflan na thommen, hyn a ddichon berry i holl greaduriaid nef a day|'ar ⟨p. 319⟩sefyll in sin ac in fud. And gan welled may dy wir ewyllys a'th râd nefol yw ddyfod fell hyn i gyfanneddu in fynghalon, mi ddymunwn ar Dduw fod gennif gallon mor bûr, ac y dymunai fynghalon ei bod, i'th croeshawu di: a phwy sydd weddol i groesawu Christ? A phwy er cael ei wahodd, ni ddewisai, gyd â Mair, in hytrach fined ar ei liniau wrth dy draed, o flaen rhyfygu eistedd gyd â thy ar dy Fwrdd? Er bod arnaf fi eisiau calon bur i ti i aros o'i mewn, etto ni bid bight arnaf eisiau llygaid lawn o ddagrau i olchi dy fendigedig draed, ac i alaru o herwydd fynghamweddau budron. Ac er na allaf fi wylo cynifer o ddeigrau ac a wasanaethai i olchi dy fendigedig draed, etto fe wasanaetha ddarfod i ti dywalld digon o waed i lanhau fy enaid pechadurus. Ac yr wyf o Arglwydd in ffyddio in ollawl, na allay yr holl ddanteithion melyswedd, a'r rhai y darfu ir Pharisead coegfalch dy groesawu, ryngu bodd i ti gystal, a'r deigrau hynny a ddarfu i Fair edifarus eu tywalld tan dy fwrdd. Mi fynnwn gan hynny gyd â Jeremi pe bay fy mhên in ffynnon o ddagrau, megis gan welled na allaf fi mewn un mod dalu cwbl ddiolch am dy gariad i mi, etto fell y gallwn trwy wylofain beunyddiol dystiolaethu fynghariad i ti; ac er nad oes neb in deilwng o'r faith râd aneirif: etto hyn yw fynghysur, ei fod ef in deilwng yr hwn yr wit ti o'th cariad in ei gyfrif in deilwng. A chan i ti in awr oath wir râd fynghyfrif (ymhlith dewisedigion eraill) in deilwng o'r ffafr anrhaethadwy yma, a selio trwy dy Sacrament hysbysrwydd oath cariad, a maddevant o'm pechodau: O Arglwydd sicrhâ dy gariad ith wâs, a dywaid am danaf fi megis y dywedodd Isaac am Jacob, my fi a'i bendithiais ef, am hynny bendigedig fydd ef. ²Ac fell y gallwyf fi ddywedyd wrthit ti gyd â Dafydd ⟨p. 320⟩Tydi O Arglwydd, in awr a fendigaist fy enaid, ac a'i gwnaethost in dŷ it, ac ef a fydd in fendigedig ger dy fron di in dragywydd. A chan welled ryngu bodd i ti fendigo Obed Edom, a'i holl dŷ, tra yr oedd Arch yr Arglwydd in aros in ei dŷ: