A76257:292
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
O Ellyllon damnedig, mi a fynnwn pe gallech in ddioed fy rhwygo i in ddrylliau, dan ammod y drylliech fi oni'm gwnelid in ddiddim. Eithr tra fŷch di, fall hyn in ymofidio in offer, dross dy drueni, yr Angelion a'th lusgânt di ymmaith in styrnig, o ymmyl dy fêdd i ryw le cyfagos at frowdle Christ, in yr hwn le tra fych di fall gafr felldigedig, wedi dy ddidoli i sefyll i wared ar y ddaiar, megis ar law asswy y barnwr, fe gyfrif Christ ar gyhoedd yr holl ddoniau a dywalltodd arnat, a'r holl arteithian a ddioddefodd trosot, ar holl weithredoedd da a adewaist dithau heb wneuthur, a'r holl freiddra ⟨p. 50⟩gwaharddedig a wnaethost in ei erbyn ef a'i gyfreithiau.
O Ellyllon damnedig, mi a fynnwn pe gallech yn ddioed fy rhwygo i yn ddrylliau, dan ammod y drylliech fi oni'm gwnelid yn ddiddim. Eithr tra fŷch di, fal hyn yn ymofidio yn ofer, dros dy drueni, yr Angelion a'th lusgânt di ymmaith yn styrnig, o ymmyl dy fêdd i ryw le cyfagos at frowdle Crist, yn yr hwn le tra fych di fal gafr felldigedig, wedi dy ddidoli i sefyll i wared ar y ddaiar, megis ar law asswy y barnwr, fe gyfrif Crist ar gyhoedd yr holl ddoniau a dywalltodd arnat, a'r holl arteithian a ddioddefodd trosot, ar holl weithredoedd da a adewaist dithau heb wneuthur, a'r holl freiddra ⟨p. 50⟩gwaharddedig a wnaethost yn ei erbyn ef a'i gyfreithiau.
Dy gydwybod oddifewn, (in waeth na mil o dystion) a'th cyhudda: y cythrauliaid, y rhai a'th ddenodd di ith holl ddireidi drygionus, a fyddant o'r nail-tu efo ath cydwybod, in dwyn tystiolaeth i'th erbyn: ar y tu arall y saif y Seintiau bendigedig a'r Angelion i gydbrofi cyfiawnder Christ, gan ffieiddio creadur mor aflan. Oath ol swn echrystawn aneirif gyfeillion colledig, a damnedigion gresynol in aros am dy gyfeillach. Oath flaen di yr holl fyd in llosci in fflam o dân; goruwch dy ben di y bid y Barnwr llawnddig a chôsp haeddedigol in barod i adrodd y farn ith erbyn. Oddi tanat genau gwreichionllyd y gauffwrn ddiwaelod in agored i'th dderbyn. In y cyflwr gresynol hwn, fe fydd amhonibl iti ymgadw, o blegit dan yr ammod honno, ti a finite pe cwympei y graig fwyaf ar dy uchaf, Dad. 6.16, 17. Ymddangos a fydd anescorol itti, ac etto y mae 'n rhaid i't sefyll allan gyd a'r colledigion eraill i dderbyn y farn hon arnad, self, Ewch oddiwrthif chwi felldigedig i'r tân tragwyddol, yr hwn a ddarparwyd i ddiafol ac iw angelion, Mat. 25.41.
Dy gydwybod oddifewn, (yn waeth na mil o dystion) a'th cyhudda: y cythrauliaid, y rhai a'th ddenodd di ith holl ddireidi drygionus, a fyddant o'r naill-tu efo ath cydwybod, yn dwyn tystiolaeth i'th erbyn: ar y tu arall y saif y Seintiau bendigedig a'r Angelion i gydbrofi cyfiawnder Crist, gan ffieiddio creadur mor aflan. Oth ol swn echrystawn aneirif gyfeillion colledig, a damnedigion gresynol yn aros am dy gyfeillach. Oth flaen di yr holl fyd yn llosci yn fflam o dân; goruwch dy ben di y bydd y Barnwr llawnddig a chôsp haeddedigol yn barod i adrodd y farn ith erbyn. Oddi tanat genau gwreichionllyd y gauffwrn ddiwaelod yn agored i'th dderbyn. Yn y cyflwr gresynol hwn, fe fydd amhonibl iti ymgadw, o blegit dan yr ammod honno, ti a fynnit pe cwympei y graig fwyaf ar dy uchaf, Dad. 6.16, 17. Ymddangos a fydd anescorol itti, ac etto y mae 'n rhaid i't sefyll allan gyd a'r colledigion eraill i dderbyn y farn hon arnad, sef, Ewch oddiwrthif chwi felldigedig i'r tân tragwyddol, yr hwn a ddarparwyd i ddiafol ac iw angelion, Mat. 25.41.
Ewch oddiwrthif] dyna neullduaeth oddiwrth bob gorfoledd a dedwyddwch.
Chwi felldigedig] Dina yr yscymundod creulonddwys. Ir tân] dyna greulonrhwydd, Tragwyddol] dyna barhâd y poenedigaeth. A ddarparwyd i ddiawl ac iw angelion] dyna 'r penyd uffernol, a'r penydwyr. O farn •fnadwy rhag yr honey eill y rhai damnedig mor diangc! yr hon pan adrodder, ni ellir bight ei throi in ei hôl; in erbyn yr honey ellir bwrw escusodion; oddiwrth yr honey ellir mined i fan arall i achwyn, nac i appelio. Felly nid oe• i'r rhai colledig ddim i, ddigwyddo, and poenau uffernol, ⟨p. 51⟩y rhai a fydd heb esmwythau 'r penyd, na dibennu 'r amser. Oddiwrth yr orseddfaingc hon, rhaid ir angelion dy daslu di (ynghyd ar holl gythreuliaid dammedig ar gwrthodedigion) i'r pwll heb waelod, ar tywyllwch eithaf, yr hwn sy'n llosci o dân a brwmstân in dragwyddol, Dat. 21.8. Ir fan hon cyn gynted ac ith teflir, ti gei glywed y fâth alar, wylofain, ac ocheneidiau, nad oedd gwaedd Corah, Dathan, ac Abiram pride eu llyncodd y ddaiar hwynt ddim tebyg ir udfa yma: nagê wrth glywed yr oernad yma, ti a debygit dy fod in yffern cyn dy fod yno.
Chwi felldigedig] Dyna yr yscymundod creulonddwys. Ir tân] dyna greulonrhwydd, Tragwyddol] dyna barhâd y poenedigaeth. A ddarparwyd i ddiawl ac iw angelion] dyna 'r penyd uffernol, a'r penydwyr. O farn •fnadwy rhag yr hon ni eill y rhai damnedig mor diangc! yr hon pan adrodder, ni ellir byth ei throi yn ei hôl; yn erbyn yr hon ni ellir bwrw escusodion; oddiwrth yr hon ni ellir myned i fan arall i achwyn, nac i appelio. Felly nid oe• i'r rhai colledig ddim i, ddigwyddo, ond poenau uffernol, ⟨p. 51⟩y rhai a fydd heb esmwythau 'r penyd, na dibennu 'r amser. Oddiwrth yr orseddfaingc hon, rhaid ir angelion dy daslu di (ynghyd ar holl gythreuliaid dammedig ar gwrthodedigion) i'r pwll heb waelod, ar tywyllwch eithaf, yr hwn sy'n llosci o dân a brwmstân yn dragwyddol, Dat. 21.8. Ir fan hon cyn gynted ac ith teflir, ti gei glywed y fâth alar, wylofain, ac ocheneidiau, nad oedd gwaedd Corah, Dathan, ac Abiram pryd eu llyncodd y ddaiar hwynt ddim tebyg ir vdfa yma: nagê wrth glywed yr oernad yma, ti a debygit dy fod yn yffern cyn dy fod yno.
In yr hwn bwll heb waelod, gwedi unwaith dy fwrw, ti a fyddi in syrthio bob amser, ac er hynny bight heb gael gwaelod: ac ynddo y biddy bight in cwynfan heb neb a dosturio wrthit: ti a wily in ddibaid gan angerdd poenau y tân, ac etto dy damned a grŷn rhag maint yr oerfel: ti a wily wrth feddwl fod dy drueni in ddi-ymwared: ac a wily wrth feddwl na wna edifairwch ddim lleshâd: Ti a wily wrth feddwl, pa wed am gysgodau o ddifyrrwch byrr, y darfu i't syrthio i ofidiau poenau tragwyddol: ti a wily wrth welled na eill wylofain y chwaith itti ronyn lleshâd: jê ac in wylo ti a wily ychwaneg o ddagrau nâg sydd o ddwfr in y môr, oblegid y mae dwfr y môr in beth terfynol, eithr wylofain y gwrthodedig a fydd an-herfynol.
Yn yr hwn bwll heb waelod, gwedi unwaith dy fwrw, ti a fyddi yn syrthio bob amser, ac er hynny byth heb gael gwaelod: ac ynddo y byddi byth yn cwynfan heb neb a dosturio wrthit: ti a wyli yn ddibaid gan angerdd poenau y tân, ac etto dy ddannedd a grŷn rhag maint yr oerfel: ti a wyli wrth feddwl fod dy drueni yn ddi-ymwared: ac a wyli wrth feddwl na wna edifairwch ddim lleshâd: Ti a wyli wrth feddwl, pa wedd am gysgodau o ddifyrrwch byrr, y darfu i't syrthio i ofidiau poenau tragwyddol: ti a wyli wrth weled na eill wylofain y chwaith itti ronyn lleshâd: iê ac yn wylo ti a wyli ychwaneg o ddagrau nâg sydd o ddwfr yn y môr, oblegid y mae dwfr y môr yn beth terfynol, eithr wylofain y gwrthodedig a fydd an-herfynol.
Yno y caiff dy lygaid serchogaidd eu cystuddio wrth edrych a'r ysprydion erchyll: dy glustiau moethusglyw eu dychrynu gan oernad y cythrauliaid in udo, a rhingcian damned y gwrthodedigion poenedig: dy drwyn meindlws a gaiff ei lenwi a drygsawyr drewedig frwmstan: dy archwaeth dewisol a boenir â newyn anguriol, dy gêg feddw a sŷch gan syched anniffoddadwy: dy feddwl a gystuddic wrth gofio may o ferch i ddifyrrwch amserol, yr ⟨p. 52⟩hwn sy 'n dislannu cyn blodevo, y buost mor ynfyd, a cholli y llawenydd nefol, a rhedeg yngwysc by ben ir poenau uffernol, y rhai a barhânt tu hwnt i dragwyddoldeb. Dy gydwybod in oestadol a'th frath di pan fyddyliych, mor fynych y darfu i Grist trwy ei bregethwyr gynnig iti faddevant am dy bechodau, a chynnig teyrnas nefoedd i ti in rhwydd ac in rhad, os tidy a wnait gymaint a chredu ac edifarhau: ac mor hawdd y gallysit ti dderbyn trugaredd in y dyddiau hynny; mor agos a fuost lawyer gwaith i edifarhau, ac etto fe ddarfu iti gynnwys i'r bid dy gadw in anediferiol; ac in awr fall y mae did y drugaredd wedi mined heibio ac ni lewyrcha bight drachefn.
Yno y caiff dy lygaid serchogaidd eu cystuddio wrth edrych a'r ysprydion erchyll: dy glustiau moethusglyw eu dychrynu gan oernad y cythrauliaid yn vdo, a rhingcian dannedd y gwrthodedigion poenedig: dy drwyn meindlws a gaiff ei lenwi a drygsawyr drewedig frwmstan: dy archwaeth dewisol a boenir â newyn anguriol, dy gêg feddw a sŷch gan syched anniffoddadwy: dy feddwl a gystuddic wrth gofio mai o ferch i ddifyrrwch amserol, yr ⟨p. 52⟩hwn sy 'n dislannu cyn blodeuo, y buost mor ynfyd, a cholli y llawenydd nefol, a rhedeg yngwysc by ben ir poenau vffernol, y rhai a barhânt tu hwnt i dragwyddoldeb. Dy gydwybod yn oestadol a'th frath di pan fyddyliych, mor fynych y darfu i Grist trwy ei bregethwyr gynnig iti faddeuant am dy bechodau, a chynnig teyrnas nefoedd i ti yn rhwydd ac yn rhad, os ty di a wnait gymaint a chredu ac edifarhau: ac mor hawdd y gallysit ti dderbyn trugaredd yn y dyddiau hynny; mor agos a fuost lawer gwaith i edifarhau, ac etto fe ddarfu iti gynnwys i'r byd dy gadw yn anediferiol; ac yn awr fal y mae dydd y drugaredd wedi myned heibio ac ni lewyrcha byth drachefn.
O fall y bid dy ddealltwrieth ar bigau dûr, wrth ystyried, ddarfod i ti o chwant i gyfoeth darfodedig, golly y trysor tragwyddol, a chyfnewid dedwyddwch nef am drueni uffern! Lle bid pob rhan o'th gorph (heb na thorr na thrai a'r boenau) in cael in un ffunyd eu penydio in dragywydd. In y Penydiau uffernol yma, fe a'th ddifuddir in dragwyddol ô olwg bendigedig yr Arglwydd, in yr hyn y mae gwir dawn a bywyd yr enaid in sefyll. Ni chei di sith welled goleuni, nac un golwg ar lawenydd, and gorwedd mewn tragywyddol boenau y tywyllwch eithaf. lle na bid trefn and dychryndod; na llais and llais cablwyr, a rhai in udo; na sŵn and sŵn y poenau, ar penydwyr; na chymdeithas, and gyd â diafol ai angelyon: y rhai gan eu bod mewn penyd eu hunain, ni allant gael dim llonyddwch and porthi eu cynddaredd in dy bennydio di. Lle bid poenedigaeth heb dosturi, trueni heb drugaredd, alaeth heb gymmorth, gweiddi heb ddisdewi, aflonydd heb fesur, cystudd heb esmwythdra, lle mae y prŷf heb farw, a'r tan heb ddiffoddi: lle bid digofaint Duw in ymaflyd a'r dy enaid a'th gorph, fall y ⟨p. 53⟩fflam dân ar y pŷg a'r brwmstan: in yr hon ti a gei losci in oestadol, a bight heb ddarfod, marw beunydd, a bight heb farw, beunydd in ymrwyfo mewn gofidiau angau, a bight heb gael gwared o honynt, nac adnabod diben a'r dy boenau. felly pan ddarfyddo i ti eu dioddef hwynt rif••i mil o flynyddoedd, am bob mil o welltglas sydd ar y ddaiar, neu dywod ynglan y môr, nid wit ti o ronyn nes i gael diben a'r dy boenau, na 'r awr gyntaf i'th taflwyd iddynt: jê y maent cyn belled oddiwrth ddiweddu nad ŷnt hwy and dechreu beunydd. And pe bay in ôl mîl filiwn o flynyddoedd obaith y cai dy enaid colledig ddibendod ar y penydiau hyn, ê fyddai hynny beth cyssur, feddylied fod ryw amser y diwedd i ddyfod: either cyn fynyched ac y byddo 'r meddwl in cofio y gair yma bight, dyna uffern arall ynghanol uffern.
O fal y bydd dy ddealltwrieth ar bigau dûr, wrth ystyried, ddarfod i ti o chwant i gyfoeth darfodedig, golli y trysor tragwyddol, a chyfnewid dedwyddwch nef am drueni vffern! Lle bydd pob rhan o'th gorph (heb na thorr na thrai a'r boenau) yn cael yn vn ffunyd eu penydio yn dragywydd. Yn y Penydiau vffernol yma, fe a'th ddifuddir yn dragwyddol ô olwg bendigedig yr Arglwydd, yn yr hyn y mae gwir ddawn a bywyd yr enaid yn sefyll. Ni chei di fyth weled goleuni, nac un golwg ar lawenydd, ond gorwedd mewn tragywyddol boenau y tywyllwch eithaf. lle na bydd trefn ond dychryndod; na llais ond llais cablwyr, a rhai yn vdo; na sŵn ond sŵn y poenau, ar penydwyr; na chymdeithas, ond gyd â diafol ai angelyon: y rhai gan eu bod mewn penyd eu hunain, ni allant gael dim llonyddwch ond porthi eu cynddaredd yn dy bennydio di. Lle bydd poenedigaeth heb dosturi, trueni heb drugaredd, alaeth heb gymmorth, gweiddi heb ddisdewi, aflonydd heb fesur, cystudd heb esmwythdra, lle mae y prŷf heb farw, a'r tan heb ddiffoddi: lle bydd digofaint Duw yn ymaflyd a'r dy enaid a'th gorph, fal y
Y meddylfryd hwn a bair i'r colledig weiddi ovai, ovai, cymaint a phe dywedent ouc aei, ouc aei. O Arglwydd nid bight, nid bight, eu cydwybod a'i hettyb fall y gareg lefain, aei, aei, bight. bight. oddyma y cyfyd eu tostur Ovai, self, gwae, ac ôch in dragywydd.
Y meddylfryd hwn a bair i'r colledig weiddi ouai, ouai, cymaint a phe dywedent ouc aei, ouc aei. O Arglwydd nid byth, nid byth, eu cydwybod a'i hettyb fal y gareg lefain, aei, aei, byth. byth. oddyma y cyfyd eu tostur Ouai, sef, gwae, ac ôch yn dragywydd.
Dyma yr ail farwolaeth, self yr union gyffredinol gyflawnder o'r holl felldithrwydd a thrueni: yr hyn sydd raid i'r holl gwrthodedigion colledig ei ddioddef, tra fyddo Duw a'i seintiau in gyfrannog o ogoniant a dedwyddwch nefol in dragywydd.
Dyma yr ail farwolaeth, sef yr union gyffredinol gyflawnder o'r holl felldithrwydd a thrueni: yr hyn sydd raid i'r holl gwrthodedigion colledig ei ddioddef, tra fyddo Duw a'i seintiau yn gyfrannog o ogoniant a dedwyddwch nefol yn dragywydd.
Hyn yma am drueni dŷn ynghŷflwr llygredigaeth, oddieithr ei adnewyddu drwy râs Ynghrist.
In ôl hyn i canlyn gwybodath am fywyd dŷn, o herwydd grâdd ei adgenedliad trwy Grist.
Yn ôl hyn i canlyn gwybodath am fywyd dŷn, o herwydd grâdd ei adgenedliad trwy Grist.
YR awrhon gadewch i ni welled, mor ddedwydd yw y g•r duwiol mewn cyflwr o adnewyddiad wedi ei gymodi á Duw ynghrist. Y gŵr duwiol yr hwn sydd a'i nature lygredig gwedi ei adnewyddu trwy râs ynghrist, ac a wnaethpwyd in greadur newydd, sydd fendigedig o herwydd try pheth. In gyntaf, in ei fywyd. In ail, in ei farwolaeth. In drydydd in ôl ei farwolaeth.
YR awrhon gadewch i ni weled, mor ddedwydd yw y g•r duwiol mewn cyflwr o adnewyddiad wedi ei gymodi á Duw ynghrist. Y gŵr duwiol yr hwn sydd a'i natur lygredig gwedi ei adnewyddu trwy râs ynghrist, ac a wnaethpwyd yn greadur newydd, sydd fendigedig o herwydd tri pheth. Yn gyntaf, yn ei fywyd. Yn ail, yn ei farwolaeth. Yn drydydd yn ôl ei farwolaeth.
1. Ei ddedwyddwch in ei fywyd, nid yw and mewn rhan, hynny a gynhwyfir mewn saith o bethau.
1. Ei ddedwyddwch yn ei fywyd, nid yw ond mewn rhan, hynny a gynhwyfir mewn saith o bethau.
In gyntaf: O ran ei fod wedi ei ymddwyn trwy'r ysbryd, ynghrôth ei fam, self yr eglwys. Joa. 3.5. Gal. 4.26. ac fe â aned, nid o waed, nac o ewyllys y cnawd, nac in ôl ewyllys dŷn eithr o Dduw Joan. 1, 13. yr hwn Ynghrist ydyw ei dâd ef: fell y mae llun Duw ei dâd, in adnewyddu ynddo ef ar gynnydd fwyfwy beunyddiol.
Yn gyntaf: O ran ei fod wedi ei ymddwyn trwy'r ysbryd, ynghrôth ei fam, sef yr eglwys. Ioa. 3.5. Gal. 4.26. ac fe â aned, nid o waed, nac o ewyllys y cnawd, nac yn ôl ewyllys dŷn eithr o Dduw Joan. 1, 13. yr hwn Ynghrist ydyw ei dâd ef: fel y mae llun Duw ei dâd, yn adnewyddu ynddo ef ar gynnydd fwyfwy beunyddiol.
2. In ail: efe a gafas in rhâd, ac in gyflawn, er mwyn haddedigaethau dioddefaint Christ faddau iddo ei holl bechodau, gwreiddiol a gweithredol, a'r evogrwydd, a'r cospedigaeth a ddigwydd iddynt: a holl gyfiawnder Christ â gyfrifir in rhwydd ac in gyflawn iddo: ac felly y mae Duw wedi uno atto: ac in ei welled in ddifai ac union in ei olwg, a'i gyfrif. Rhuf. 4, 7, 8, 25.
2. Yn ail: efe a gafas yn rhâd, ac yn gyflawn, er mwyn haddedigaethau dioddefaint Crist faddau iddo ei holl bechodau, gwreiddiol a gweithredol, a'r euogrwydd, a'r cospedigaeth a ddigwydd iddynt: a holl gyfiawnder Crist â gyfrifir yn rhwydd ac yn gyflawn iddo: ac felly y mae Duw wedi vno atto: ac yn ei weled yn ddifai ac vnion yn ei olwg, a'i gyfrif. Rhuf. 4, 7, 8, 25.