A76257:386
A76257:386
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Y Lle ydyw nef y nefoedd, neu y drydydd nef, yr hon a elwir paradwys: 1 Burn. 8. 2 Cor. 12.24. Ill ur escynnodd Christ (in ei ddynol anian) ymhell uwchlaw yr holl nefoedd gweledig, y Stafell y priodasfab, yr honey mae y ffurfafen â llen frêithlas o sêr gwreichionllyd, a phlanêdau gogoneddus, in ei chuddio, mal na eill llygaid llygredigol y cnawd moll chanfod. Yr Yspryd glân (gan ei osod ei ⟨p. 75⟩hun at ein gwendid ni) sydd in datcan gogoniant ill hwnnw, yr hwn nid all neb ei jawn brisio, wrth ei gyflybu a'r pethau gwerth-fawroccaf yngolwg dŷn. Ac am hynny y mae ef in Ei gyfflybu i'r ddinas fawr sanctaidd a elwir Jerusalem nefol. Lle in unig y mae Duw a'i bobl, (y rhai sydd gadwedig, a chwedi eu scrifennu in llyfr yr oen) in cyfanneddu: wedi ei hadeiladu oll o aur coeth, in debyg i wydr gloiw nou risial, ei mur o faen Jasbis, a sail y mur o deu ddeg rhywogaeth o feini gwerthfawr, a deuddeg o birth, a phob un wedi ei adeiladu o un perl, try phorth in tueddu tu ac at bob un o bedwar congl y bid; ac Angel wrth bob porth, (fell cynifer o borthorion) fell na chaffo dim aflan ddyfod i mewn iddi. mae in bedwar ochrog, ac am hynny in berffaith: yr hŷd, y llêd, a'r uchder sydd o un faint, deudeng mil o stadiau i bob ford, am hynny chang, a gogoneddus. a'r hid canol ei heolydd, y mae afon bur o ddwfr y bywyd in rhedeg in oestadol, cyn loiwed a'r grisial, am hynny in jachus. Ac o'r nail du i'r afon y mae pren y bywyd in tyfu in dragywydd: yr hwn sydd in dwyn deuddeg mâth a'r ffrwythau, am hynny in ffrythlon. A daily pren sydd jechyd i'r cenedloedd, am hynny in jachus. Dat 21.
Y Lle ydyw nef y nefoedd, neu y drydydd nef, yr hon a elwir paradwys: 1 Bren. 8. 2 Cor. 12.24. Y lle vr escynnodd Crist (yn ei ddynol anian) ymhell vwchlaw yr holl nefoedd gweledig, y Stafell y priodasfab, yr hon y mae y ffurfafen â llen frêithlas o sêr gwreichionllyd, a phlanêdau gogoneddus, yn ei chuddio, mal na eill llygaid llygredigol y cnawd mol chanfod. Yr Yspryd glân (gan ei osod ei ⟨p. 75⟩hun at ein gwendid ni) sydd yn datcan gogoniant y lle hwnnw, yr hwn nid all neb ei iawn brisio, wrth ei gyflybu a'r pethau gwerth-fawroccaf yngolwg dŷn. Ac am hynny y mae ef yn Ei gyfflybu i'r ddinas fawr sanctaidd a elwir Jerusalem nefol. Lle yn vnig y mae Duw a'i bobl, (y rhai sydd gadwedig, a chwedi eu scrifennu yn llyfr yr oen) yn cyfanneddu: wedi ei hadeiladu oll o aur coeth, yn debyg i wydr gloiw nou risial, ei mur o faen Jasbis, a sail y mur o ddeu ddeg rhywogaeth o feini gwerthfawr, a deuddeg o byrth, a phob un wedi ei adeiladu o un perl, tri phorth yn tueddu tu ac at bob un o bedwar congl y byd; ac Angel wrth bob porth, (fel cynifer o borthorion) fel na chaffo dim aflan ddyfod i mewn iddi. mae yn bedwar ochrog, ac am hynny yn berffaith: yr hŷd, y llêd, a'r vchder sydd o un faint, deudeng mil o stadiau i bob ffordd, am hynny chang, a gogoneddus. a'r hyd canol ei heolydd, y mae afon bur o ddwfr y bywyd yn rhedeg yn oestadol, cyn loiwed a'r grisial, am hynny yn iachus. Ac o'r naill du i'r afon y mae pren y bywyd yn tyfu yn dragywydd: yr hwn sydd yn dwyn deuddeg mâth a'r ffrwythau, am hynny yn ffrythlon. A daily pren sydd iechyd i'r cenedloedd, am hynny yn iachus. Dat 21.
Nid oes gan hynny fangre mor ogoneddus o ran creadigaeth, mor hyfryd o ran diddanwch; mor gyfoethog, o ran meddiant, mor gyssurus o ran cyfannedd. O blegid y brenin yno ydyw Cirst, y gyfraith, cariad: yr anrhydedd, gwirionedd: y dynghneddyf, dedwyddwch: y bywyd, tragywyddoldeb. Y mae yno oleuni heb dywyllwch: llawenydd heb prudd-der, jechyd heb glefyd, cyfoeth heb eisiau: geirda heb anair: glendid heb anaf: esmwythdra heb poen: golud heb rydu, bendith heb drueni: ac hyfrydwch bight heb ddibennu. Mor union y gallwn ni lefain allan gyd á Dafydd am y ddinas ⟨p. 76⟩hon: Pethau gogoneddus a draethir am danat ti o ddinas Duw, Psal. 87.3. Ac etto yr holl bethau hyn a ddywedir in ol gwendid ein dealltwriaeth ni. O blegid y mae'r nefoedd in rhagori ar yr rhain ol• mewn gogoniant, cyn belled, na ddichon tafod dŷn ei adrodd, na chalon dŷn ddirnad ei gogoniant, megis y tystiolaetha Paul yr hwn a fu ynddo 1 Cor. 2.5. 2 Cor. 12.4.
Nid oes gan hynny fangre mor ogoneddus o ran creadigaeth, mor hyfryd o ran diddanwch; mor gyfoethog, o ran meddiant, mor gyssurus o ran cyfannedd. O blegid y brenin yno ydyw Cirst, y gyfraith, cariad: yr anrhydedd, gwirionedd: y dynghneddyf, dedwyddwch: y bywyd, tragywyddoldeb. Y mae yno oleuni heb dywyllwch: llawenydd heb prudd-der, iechyd heb glefyd, cyfoeth heb eisiau: geirda heb anair: glendid heb anaf: esmwythdra heb poen: golud heb rydu, bendith heb drueni: ac hyfrydwch byth heb ddibennu. Mor union y gallwn ni lefain allan gyd á Dafydd am y ddinas ⟨p. 76⟩hon: Pethau gogoneddus a draethir am danat ti o ddinas Duw, Psal. 87.3. Ac etto yr holl bethau hyn a ddywedir yn ol gwendid ein dealltwriaeth ni. O blegid y mae'r nefoedd yn rhagori ar yr rhain ol• mewn gogoniant, cyn belled, na ddichon tafod dŷn ei adrodd, na chalon dŷn ddirnad ei gogoniant, megis y tystiolaetha Paul yr hwn a fu ynddo
O nedwch i ninnau ymhoffi in y bythod yma o brenniau, neu feini, neu day wedi eu tylino o bridd, y rhai nid ŷnt and pebyll annuwioldeb, ac anneddau pechaduriaid; eithr disgwyliwn in hytrach, ac hiraethwn am y ddinas nefol yma, saer ac adeiladydd yr hon yw Duw. Yr honey darfu iddo ef, (yr hwn nid yw gywilydd ganddo i alw in Dduw i ni) ei pharattoi i ni, Heb. 11.10.
O nedwch i ninnau ymhoffi yn y bythod yma o brenniau, neu feini, neu dai wedi eu tylino o bridd, y rhai nid ŷnt ond pebyll annuwioldeb, ac anneddau pechaduriaid; eithr disgwyliwn yn hytrach, ac hiraethwn am y ddinas nefol yma, saer ac adeiladydd yr hon yw Duw. Yr hon y darfu iddo ef, (yr hwn nid yw gywilydd ganddo i alw yn Dduw i ni) ei pharattoi i ni, Heb. 11.10.
Y Cyflawn fendigaid, ar gogoneddus olygyn i'r holl ddeallus, a'r rhesymmol greaduriaid in y nef ydyw Duwdod, mewn Trindod o bersonau; heb yr hwn nid oes na llawenydd na dedwyddwch, eithr gwir gyflawndra gorfoledd sydd in sefyll in ei fwynhau ef.
Y Cyflawn fendigaid, ar gogoneddus olygyn i'r holl ddeallus, a'r rhesymmol greaduriaid yn y nef ydyw Duwdod, mewn Trindod o bersonau; heb yr hwn nid oes na llawenydd na dedwyddwch, eithr gwir gyflawndra gorfoledd sydd yn sefyll yn ei fwynhau ef.
Y Golygyn hwn a gawn ni ei fwynhau mewn dwy ford.
Y Golygyn hwn a gawn ni ei fwynhau mewn dwy ffordd.
In gyntaf, trwy fendigedig olwg ar Dduw.
Yn gyntaf, trwy fendigedig olwg ar Dduw.
In ail, trwy gyfrannogi Cymmun digyfrwng a'i Dduwiol anian ef.
Yn ail, trwy gyfrannogi Cymmun digyfrwng a'i Dduwiol anian ef.
Y wynfydedig olwg ar Dduw ydyw honno in unig sydd in rhyngu bodd i anherfynol feddwi dŷn. Canys y mae pob peth in tueddu at y perfeddbwynt neu 'r canol. Duw ydyw perfeddbwynt yr enaid: am hynny (mal clommen Noah) ni fedr ef gael ⟨p. 77⟩gorphywys, nac ymlawenhau, nes y dychwelo iw fwynhau ef.
Y wynfydedig olwg ar Dduw ydyw honno yn unig sydd yn rhyngu bodd i anherfynol feddwi dŷn. Canys y mae pob peth yn tueddu at y perfeddbwynt neu 'r canol. Duw ydyw perfeddbwynt yr enaid: am hynny (mal clommen Noah) ni fedr ef gael ⟨p. 77⟩gorphywys, nac ymlawenhau, nes y dychwelo iw fwynhau ef.
Nid oedd y cwbl a roes Duw i Moeses in bodloni ei feddwl ef, o ni chai ef welled wyneb Duw: am hynny y mae yr holl Eglwys in gweddio in ddifrifol: Duw a drigarhâo wrthym, ac a'n bendithio, a thywynned llewyrch ei wyneb arnom. Psal. 67.1. Pan welodd Paul unwaith y fendigedig olwg honno; bight o hynny allan ni wnaeth gyfrif, o olud neu ogoniant y bid hwn, in ei herwydd, mwy nag o dom: ac in ei holl fywyd o hynny allan ni bu ef and ocheneidio (cupio dissolvi) yr wyf in dymuno fy nattod, a bod gyd â Christ. Phil. 1.23. Christ hefyd a weddiodd in ei weddi ddiwaethaf tros ei holl etholedigion, ar gael o honynt feddiannu y weledigaeth fendigedig yma: Joan. 17.24. Y Tâd, y rhai a roddaist i mi, yr wyf in ewylly sio lle rwyf fi, fod o honynt hwythau hefyd gyd â myfi: (i babeth?) fell y gwelònt fyngogoniant, &c. os discleiriodd wyneb Moeses pride na buasai and deugain niwrnod gyd â Duw, ac heb welled dim and ei du cefn: Exod. 34.29. pa fodd y byddwn ni in discleirio, pan fo 'm in cael ei welled ef wyneb in wyneb in dragywydd, a'i adnabod ef, fell yr adweinir ninnau, ac fell y mae efe? 1. Cor. 13.31. 1 Joan. 3.2. Yno ni elwir yr enaid mwyach, Marah, self chwerwder, and Naomi, self tegwch. Oblegid fe dry Duw ei chwerwder byrr ef, in brydferthwch a glendid trawyddol. Ruth 1.20.
Nid oedd y cwbl a roes Duw i Moeses yn bodloni ei feddwl ef, o ni chai ef weled wyneb Duw: am hynny y mae yr holl Eglwys yn gweddio yn ddifrifol: Duw a drigarhâo wrthym, ac a'n bendithio, a thywynned llewyrch ei wyneb arnom. Psal. 67.1. Pan welodd Paul vnwaith y fendigedig olwg honno; byth o hynny allan ni wnaeth gyfrif, o olud neu ogoniant y byd hwn, yn ei herwydd, mwy nag o dom: ac yn ei holl fywyd o hynny allan ni bu ef ond ocheneidio (cupio dissolvi) yr wyf yn dymuno fy nattod, a bod gyd â Christ. Phil. 1.23. Crist hefyd a weddiodd yn ei weddi ddiwaethaf tros ei holl etholedigion, ar gael o honynt feddiannu y weledigaeth fendigedig yma: Joan. 17.24. Y Tâd, y rhai a roddaist i mi, yr wyf yn ewylly sio lle rwyf fi, fod o honynt hwythau hefyd gyd â myfi: (i ba beth?) fel y gwelònt fyngogoniant, &c. os discleiriodd wyneb Moeses pryd na buasai ond deugain niwrnod gyd â Duw, ac heb weled dim ond ei du cefn:
Yr ail fodd i feddianu y golygyn hwn, yw cael rhydd-deb a chydvndeb tragwyddol gyd â Duw in y nefoedd. Hyn yr ydym ni in ei gael, in gyntaf, trwy fod megis in aelodau i Grist, gwedi ein uno a'i Ddyndod ef, a thrwy ei Ddyndod, (in bersonol gwedi ei uno a'r Cair) yr y'm gwedi ein uno ag ef, megis y mae efe in Dduw: a thrwy ei Dduwdod ar holl Drindod.
Yr ail fodd i feddianu y golygyn hwn, yw cael rhydd-deb a chydvndeb tragwyddol gyd â Duw yn y nefoedd. Hyn yr ydym ni yn ei gael, yn gyntaf, trwy fod megis yn aelodau i Grist, gwedi ein vno a'i Ddyndod ef, a thrwy ei Ddyndod, (yn bersonol gwedi ei vno a'r Cair) yr y'm gwedi ein vno ag ef, megis y mae efe yn Dduw: a thrwy ei Dduwdod ar holl Drindod.
Y colledigion in y did olaf a gânt welled Duw (fell barnwr cyfion) iw cospi, eithr o ran body cymmun yma in niffyg, ni chânt hwy na grâs na gogoniant oddiwrtho. Canys diffyg y Cymmun hwn a wnaeth i'r cythrauliaid (pan welsant Grist) lefain allan, Quid nobis teoum? sef, beth sydd i ni a wnelom a thy, O Fâb y Duw goruchaf? eithr (trwy rim y Cymmun yma) fe eill yr enaid edifeiriol fined in hyf a dywedyd wrth Grist (fell Ruth wrth Boaz) lledâ aden gwisg dy drugaredd dross dy lawforwyn, canys fy nghafathrachwr ydwyt ti. Ruth. 3.9. Y Cymmundeb hwn a addawodd Duw i Abraham, pan roddodd efe ei hun in wobr fawr iddo. Gen. 15.1. Ac y mae Christ in gweddio a'r iw holl eglwys ef gael ei fwynhau. Y Cymundeb hwn y mae St. Paul in ei roi ar lawr ar un gair lle dywedodd, Y bid Duw i ni oll in oll. Joan. 17.20.21. 1 Cor. 15.18. Gwir yw fod Duw yr awrhon i ni oll in oll, eithr trwy gyfrwng, a mesur bychan. Eithr in y nef Duw ei hûn in ebrwydd mewn cyflawnder mesur heb gyfranniad, a fydd i ni in bob daioni, ar a allo ein eneidiau ni, a'n eyrph ei ddeisyf a'i ddymuno. Efe ei hun a fydd in jachadwriaeth, ac in llawenydd i'n heneidiau, in fywyd ac jechyd i'n cyrph, in lendyd i'n llygaid, in gerdd i'n clustiau, mêl i'n genevau, pêrarogl i'n ffroenau, ymborth i'n boliau, goleuni i'n dealltwriaeth: bodlonrhwydd i'n meddyliau: a difyrrwch i'n calonnau: a pha beth a eill fod in eisiau lle bid Duw ei hun in enaid i'n eneidiau ni? Yr holl nerth, synwyr, diddanwch, rhinwedd, lliwiau, perffaithdra, melusdra, a'r holl ddaioni sydd mewn dynion, anifeiliaid, pyfgod, adar, prennau, llysiau, a'r holl greaduriaid, nid ydynt and megis gwreichion o'r pethau sydd in Nuw ei hûn mewn perffeithrwydd anfeidrol. Ac ynddo ef y cawn eu meddiannu mewn mod perffeiddiach, a bendigediccah o lawyer.
Y colledigion yn y dydd olaf a gânt weled Duw (fel barnvvr cyfion) iw cospi, eithr o ran bod y cymmun yma yn niffyg, ni chânt hwy na grâs na gogoniant oddiwrtho. Canys diffyg y Cymmun hwn a wnaeth i'r cythrauliaid (pan welsant Grist) lefain allan, Quid nobis teoum? sef, beth sydd i ni a wnelom a thi, O Fâb y Duw goruchaf? eithr (trwy rym y Cymmun yma) fe eill yr enaid edifeiriol fyned yn hyf a dywedyd wrth Grist (fel Ruth wrth Boaz) lledâ aden gwisg dy drugaredd dros dy lawforwyn, canys fy nghafathrachwr ydwyt ti.
Efe ei hûn a wasanaetha 'r twrn in eu lle hwynt oll: Na y creaduriad gorau (yr rhai sydd i'n gwasanaothu ni yr awrhon (ni chânt gymmaint o anrhydedd a'n gwasnaethu ni y pride hynny. Ni bid eisiau na 'r haul, na'r llenad, i lewyrchu in y ddinas honno. O blegid y mae gogoniant Duw in ei golevo hi Datc, 21, 23. Ni bid chwaith in rhaid wrth un math ar greadur pride y byddom in cael meddiannu y creawdr ei hunan. Pan fôm ni gan hynny, in gweled rhyw beth godidog mewn rhyw greadur, dywedwn wrthym ein hunain, pa faint godidoccah yw'r hwn, a roes y godidawgrwydd yma? Pan welom ni ddoethineb dynion, y rhai sydd in meistroli creaduriaid cryfach nac hwynt eu hunain; a'i deongliad in rhagflaenori yr haul ar lloer, gan osod ar lawr yr amser yr ecclipfiant, neu y tywyllant hwy: diwedwn wrthym ein hunain, Oh mor rhyfeddol yw doethineb Duw, yr hwn a'i gwnaeth hwynt mor doeth! Pan ystyrion ni nerth y Morfeirch, Oliphantiaid, Temestl y gwynt, a thwrf y daran ddychrynllyd; dywedwn wrthym ein hunain mor nerthol, mor alluog, mor ofnadwy yw'r Duw hwnnw, sydd in gwneuthur y cryfion ar erchill greaduriaid yma! Pan fôm ni in archwaethu Pethau melusber, dywedwn wrthym ein hunain, Oh mor felus ydyw 'r Duw hwnnw, oddiwrth ban y cafodd yr holl greaduriad hyn eu melusdra! Pan fôm ni in gweled cyfliwiau perffaith, y rhai sydd ar flodau, ac adar, neu 'r glendid cariadus sydd a r ferched; dywedwn, oh mor howddgar yw 'r Duw a wnaeth yr rhain in howddgar!
Efe ei hûn a wasanaetha 'r twrn yn eu lle hwynt oll: Na y creaduriad gorau (yr rhai sydd i'n gwasanaothu ni yr awrhon (ni chânt gymmaint o anrhydedd a'n gwasnaethu ni y pryd hynny. Ni bydd eisiau na 'r haul, na'r llenad, i lewyrchu yn y ddinas honno. O blegid y mae gogoniant Duw yn ei goleuo hi Datc, 21, 23. Ni bydd chwaith yn rhaid wrth un math ar greadur pryd y byddom yn cael meddiannu y creawdr ei hunan. Pan fôm ni gan hynny, yn gweled rhyw beth godidog mewn rhyw greadur, dywedwn wrthym ein hunain, pa faint godidoccah yw'r hwn, a roes y godidawgrwydd yma? Pan welom ni ddoethineb dynion, y rhai sydd yn meistroli creaduriaid cryfach nac hwynt eu hunain; a'i deongliad yn rhagflaenori yr haul ar lloer, gan osod ar lawr yr amser yr ecclipfiant, neu y tywyllant hwy: diwedwn wrthym ein hunain, Oh mor rhyfeddol yw doethineb Duw, yr hwn a'i gwnaeth hwynt mor ddoeth! Pan ystyrion ni nerth y Morfeirch, Oliphantiaid, Temestl y gwynt, a thwrf y daran ddychrynllyd; dywedwn wrthym ein hunain mor nerthol, mor alluog, mor ofnadwy yw'r Duw hwnnw, sydd yn gwneuthur y cryfion ar erchill greaduriaid yma! Pan fôm ni yn archwaethu Pethau melusber, dywedwn wrthym ein hunain, Oh mor felus ydyw 'r Duw hwnnw, oddiwrth ba un y cafodd yr holl greaduriad hyn eu melusdra! Pan fôm ni yn gweled cyfliwiau perffaith, y rhai sydd ar flodau, ac adar, neu 'r glendid cariadus sydd a r ferched; dywedwn, oh mor howddgar yw 'r Duw a wnaeth yr rhain yn howddgar!