Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd…Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd…
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Lewis Bayly d. 1631Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
[24], 381, 383-428, [5] p. · 131k words · Wing B1503B · ESTC R232439
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
In drydydd, pa fendithion a addawodd Duw i ammynedd, ddiweirdeb, drugaredd, eluseni, zêl nen ddyfal search in ei wasanaethu, gariad perffaith, ffydd, a gobaith in Nuw, a'r cyfryw rinweddau Cristianogawl.
Yn drydydd, pa fendithion a addawodd Duw i ammynedd, ddiweirdeb, drugaredd, eluseni, zêl nen ddyfal serch yn ei wasanaethu, gariad perffaith, ffydd, a gobaith yn Nuw, a'r cyfryw rinweddau Cristianogawl.
In bedwerydd, pa sawl ymwared grasusol a weithredodd ⟨p. 129⟩Duw: pa fâth fendithiau hynodol a dywalltodd ef, ar yr rhai a fuont weisioncywir a gwresog iddo.
Yn bedwerydd, pa sawl ymwared grasusol a weithredodd ⟨p. 129⟩Duw: pa fâth fendithiau hynodol a dywalltodd ef, ar yr rhai a fuont weisioncywir a gwresog iddo.
In bummed, cymmer y pethau hyn at dy gallon dy hûn, ac na ddarllain mor pennodau hynny, megis historiau offer, eithr megis cynnifer o Lythŷrau, neu Epistôlau gwedi eu hanfon i sawr oddiwrth Dduw o'r nefoedd attat. Canys pa bethau bynnag a scrifenwyd o'r blaen, er addysc i ni yr scrifenwyd hwynt, Rhuf. 15.4.
Yn bumed, cymmer y pethau hyn at dy galon dy hûn, ac na ddarllain mor pennodau hynny, megis historiau ofer, eithr megis cynnifer o Lythŷrau, neu Epistôlau gwedi eu hanfon i sawr oddiwrth Dduw o'r nefoedd attat. Canys pa bethau bynnag a scrifenwyd o'r blaen, er addysc i ni yr scrifenwyd hwynt, Rhuf. 15.4.
In chweched, darllain hwy gan hynny trwy 'r fâth barch mal pe bay Dduw ei hûn in sefyll in dy ymmyl ac in llafaru y geiriau hyn wrthit, i'th annog di ir cyfryw rinweddau, ac i droi dy feddwl oddiwrth y cyfryw ddrygioni: gan dy sicrhau dy hun os cair y faith bechodau (a'r rhai yr ydwyt in darllain am danynt yna) ynot ti heb edifeirwch, y daw y cyfryw dialled arnat; eithr os arferi di a'r cyfryw Dduwioldeb, a gweithredoedd bucheddol, y cyfryw fendithion a ddigwydda i ti a'th eiddaw.
Yn chweched, darllain hwy gan hynny trwy 'r fâth barch mal pe bai Dduw ei hûn yn sefyll yn dy ymmyl ac yn llafaru y geiriau hyn wrthit, i'th annog di ir cyfryw rinweddau, ac i droi dy feddwl oddiwrth y cyfryw ddrygioni: gan dy sicrhau dy hun os cair y fath bechodau (a'r rhai yr ydwyt yn darllain am danynt yna) ynot ti heb edifeirwch, y daw y cyfryw ddialedd arnat; eithr os arferi di a'r cyfryw Dduwioldeb, a gweithredoedd bucheddol, y cyfryw fendithion a ddigwydda i ti a'th eiddaw.
I fôd in fir, casgl y cwbl a ddarllennech di in yr Scythur Sanctaidd, a dyro hwy at y ddwy golofn arbennig yma, self nail a'i i gryfhau dy ffydd, a'i i chwanegu dy edifeirwch: Canys megis yr oedd sustine & abstine, cyd-ddwg ac ymattal, in grynodeb o fywyd Philosophydd dd: felly creed & resipisce, crêd ac edifarha, ydyw 'r cwbl o broffess gwir Gristion.
I fôd yn fyrr, casgl y cwbl a ddarllennech di yn yr Scythur Sanctaidd, a dyro hwy at y ddwy golofn arbennig yma, sef naill a'i i gryfhau dy ffydd, a'i i chwanegu dy edifeirwch: Canys megis yr oedd sustine & abstine, cyd-ddwg ac ymattal, yn grynodeb o fywyd Philosophydd dd: felly crede & resipisce, crêd ac edifarha, ydyw 'r cwbl o broffess gwir Gristion.
Un pennod a ddarllenner fall hyn trwy ddealldwriaeth, ac a fyfyrier arno dan gymmeryd attat dy hun, a bortha ac a gyssura dy enaid, in well na phump a ddarllennir ac a redir drostynt heb ddal sulw ar yr ergyd na 'r synwyr, ac heb gymmeryd ystyriaeth o honaw tu ac attat dy hûn. Os darllenni di dry phennod bôb did in y môdd hyn: self, un y borau, yr ail brydnawn, a'r trydydd y nôs, (a darllain rhai o'r Psalmau in lle llith, cynifer ac a osodwyd in llyfr gweddi gyffredinol yr Eglwys iw ⟨p. 130⟩darllain a'r forevol neu brydnawnol weddi) di ddarllenni yr holl scrythur canonical in y flwyddyn, oddieithr chwe phennod, yr hyn a eli eu ychwanegu at dâsc y did olaf o'r flwyddyn. Darllen y Bibl mewn trefn, a'th hyffordda di i deal in well yr history, a meddwl yr ferythur sanctaidd. Am yr Apocrypha, yr hyn a scrifennwyd trwy Yspryd dŷn, di a eli eu darllen wrth dy feddwl, a chredu iddynt cyn belled ac y maent hwy in cydhuno a'r scrythur ganonical, yr hon a scrifennwyd trwy waith yr Yspryd glân.
Vn pennod a ddarllenner fal hyn trwy ddealldwriaeth, ac a fyfyrier arno dan gymmeryd attat dy hun, a bortha ac a gyssura dy enaid, yn well na phump a ddarllennir ac a redir drostynt heb ddal sulw ar yr ergyd na 'r synwyr, ac heb gymmeryd ystyriaeth o honaw tu ac attat dy hûn. Os darllenni di dri phennod bôb dydd yn y môdd hyn: sef, vn y borau, yr ail brydnawn, a'r trydydd y nôs, (a darllain rhai o'r Psalmau yn lle llith, cynifer ac a osodwyd yn llyfr gweddi gyffredinol yr Eglwys iw ⟨p. 130⟩darllain a'r foreuol neu brydnawnol weddi) di ddarllenni yr holl scrythur canonical yn y flwyddyn, oddieithr chwe phennod, yr hyn a elli eu ychwanegu at dâsc y dydd olaf o'r flwyddyn. Darllen y Bibl mewn trefn, a'th hyffordda di i ddeall yn well yr histori, a meddwl yr ferythur sanctaidd. Am yr Apocrypha, yr hyn a scrifennwyd trwy Yspryd dŷn, di a elli eu darllen wrth dy feddwl, a chredu iddynt cyn belled ac y maent hwy yn cydhuno a'r scrythur ganonical, yr hon a scrifennwyd trwy waith yr Yspryd glân.
O ddŷn, cofia nad yw 'r bywyd hwn and byrr, ac nad yw dy holl drafferthion yma and er mwyn y bywyd byrr hwn; eithr jechydwriaeth neu ddamnedigaeth sydd dragwyddol. Cyfod in forevach o hynny bob borau: Siomma dy gnawd swrth o gymmaint a hynny o gyscu, and na thwylla mo'th enaid am ei ymborth, na Duw am ei wasanaeth. Gwasanaetha yr holl Alluog in union tra fych in cael jechyd ac amser.
O ddŷn, cofia nad yw 'r bywyd hwn ond byrr, ac nad yw dy holl drafferthion yma ond er mwyn y bywyd byrr hwn; eithr iechydwriaeth neu ddamnedigaeth sydd dragwyddol. Cyfod yn foreuach o hynny bob borau: Siomma dy gnawd swrth o gymmaint a hynny o gyscu, ond na thwylla mo'th enaid am ei ymborth, na Duw am ei wasanaeth. Gwasanaetha yr holl Alluog yn vnion tra fych yn cael iechyd ac amser.
Gwedi i ti (mal hyn) ddarllain dy bennod a bod in barod i weddio, cofia, fôd Duw in Dduw sancteiddrwydd, o'r hyn y mae in ein rhybuddio ni cyn fynyched, gan adrodd, byddwch chwi in sanctaidd, fall yr wyf finnau in sanctaidd. Exod. 26.36. Lev. 19.2. 1 Pet. 2.5. A phan ddinistriodd ef Nadab ac Abihu a thân disymmwth am aberthu poeth offrwm â thân dieithr. Levit. 10.2.3. (megis y rhai in y dyddiau hyn sy 'n aberthu gweddiau o galonnau lawn o dân llid a thrachwant) ni roddodd yr Arglwydd un rheswm arall am ei farnedigaeth and hyn: mi a sancteiddir in y rhai a nessant attaf. Mal pe buasai ef in dywedyd, oni allaf fi gael ⟨p. 131⟩fy sancteiddio ynddynt hwy, y rhai ydynt weision i mi, drwy iddynt fyngwasanaethu a sancteiddrwydd pyrthynasol; mi fynnaf fy sancteiddio arnyn• hwy, gan eu difa hwynt a'm barnedigaeth gyfiawn, yr hyn y mae eu hanwiredd hwy in ei haeddu. Ni all Duw gan hynny aros aflendid, neu anharddwch ewyllyscar, in y rhai a'i gwasanaetho ef: in gymmaint ac y gorchymynnodd ef i'r Israeliaid, pan fyddent in y maes in erbyn eu gelynnion, gloddio â rhaw-ffon i guddio yr hyn a ddaethai oddiwrthynt: ei reswm ydyw, O herwydd bodyr Arglwydd dy Dduw in rhodio ym mhlith dy wersyllau, i'th waredu, ac i roddi dy elynion o'th flaen di; am hynny bydded dy wersyllau in sanctaidd; fell na welo ynot ti ddim brynti, a throi oddiwrthit. Deut. 23.13.14.
Gwedi i ti (mal hyn) ddarllain dy bennod a bod yn barod i weddio, cofia, fôd Duw yn Dduw sancteiddrwydd, o'r hyn y mae yn ein rhybuddio ni cyn fynyched, gan adrodd, byddwch chwi yn sanctaidd, fal yr wyf finnau yn sanctaidd. Exod. 26.36. Lev. 19.2. 1 Pet. 2.5
Os mine ef i wyr fod mor sanctaidd in amser rhyfel in y maes: pa faint mwy o sancteiddrwydd, y mae ef in ei ddisgwyl a'r ein dwylaw ni in amser heddwch in ein tai? Am hynny medd Zophar in Job. Pen. 11.13.14. Os dydi a baratoi dy gallon, ac a estynni dy ddwylaw at yr Arglwydd i weddio, os oes ddrygioni in dy law, bwrw ef ymmaith ym mhell, ac na ddioddef i anwired drigo in dy luest ai. Canys fell y mae Isaiah in dywedyd, Pen. 1.15. O bid dim afl•ndid in ein dwylaw ni (hynny yw, un mâth ar bechod, am yr hwn nid ydym in edifeiriol) er ini estyn ein dwylaw atto ef, a gwneuthur lawyer o weddiau, fe guddia'r Arglwydd ei lygaid oddiwrthym, ac ni wrendy mo'n erfynniau. Am hynny cyn i ti weddio, gad i Dduw welled dy gallon in gystuddiedig am dy bechod, a'th feddwl gwedi ymroi in ollawl (trwy gynnorthwyad ei râd ef) i wellhau dy fuchedd. Ac yno gwedi ymolchi a thaclu dy gorph â gwisc fell y gweddai i'th alwedigaeth, ac i ddelw Dduw, yr hon a ddugi, cae ddôr dy stafell, discyn a'r dâl dy ddeulin wrth erchwyn dy wely, neu ryw fan gyfleus arall: ⟨p. 132⟩ac mewn môdd parchedig derchafa dy gallon ynghyd a'th ddwylaw, a'th lygaid, fell yngwydd Duw, yr hwn sydd in gweled meddylfryd yr enaid o'i fewn, Offrymma 1 Dduw oddiar allor calon ddrylliedig, dy weddi in aberth borevol, trwy gyfryngdod Christ, in y geiriau hyn, neu 'r cyffelyb.
Os myn ef i wyr fod mor sanctaidd yn amser rhyfel yn y maes: pa faint mwy o sancteiddrwydd, y mae ef yn ei ddisgwyl a'r ein dwylaw ni yn amser heddwch yn ein tai? Am hynny medd Zophar yn Job. Pen. 11.13.14. Os dydi a baratoi dy galon, ac a estynni dy ddwylaw at yr Arglwydd i weddio, os oes ddrygioni yn dy law, bwrw ef ymmaith ym mhell, ac na ddioddef i anwired drigo yn dy luest ai. Canys fel y mae Esay yn dywedyd, Pen. 1.15. O bydd dim afl•ndid yn ein dwylaw ni (hynny yw, un mâth ar bechod, am yr hwn nid ydym yn edifeiriol) er ini estyn ein dwylaw atto ef, a gwneuthur llawer o weddiau, fe guddia'r Arglwydd ei lygaid oddiwrthym, ac ni wrendy mo'n erfynniau. Am hynny cyn i ti weddio, gad i Dduw weled dy galon yn gystuddiedig am dy bechod, a'th feddwl gwedi ymroi yn ollawl (trwy gynnorthwyad ei râd ef) i wellhau dy fuchedd. Ac yno gwedi ymolchi a thaclu dy gorph â gwisc fel y gweddai i'th alwedigaeth, ac i ddelw Dduw, yr hon a ddugi, cae ddôr dy stafell, discyn a'r dâl dy ddeulin wrth erchwyn dy wely, neu ryw fan gyfleus arall: ⟨p. 132⟩
Hollalluog a gogoneddus Dduw, gyflawn ddiymgyffred Allu, a Mawrhydi, gogoniant yr hwn ni ddichon nef y nefoedd ei gynnwys: Edrych i lawr o'r nefoedd arnaf fi dy was anheilwng, yr hwn wyf yma in fy ymddarostwng fy hun, wrth droedfaingc gorseddfa dy râd, ac edrych arnaf (o Dâd) trwy deilyngdod a chyfryngdod Jesus Grist dy anwyl Fab in yr hwn in unig i'th fodlonir, O blegit honof fy hûn, nid wyf deilwng i sefyll ger dy fron, neu i lefaru am gwefusau aflan wrth y fâth Dduw sanctaidd ac ydwyt ti. Canys ti a wyddost, may mewn anwiredd i'm lluniwyd, ac mewn pechod y beichiogodd fy mam arnaf. A darfod i mi ollawl fyw mewn anwiredd: fall y torrais dy holl orchymynnion sanctaidd, trwy ddeisyfiadau pechadurus, meddyliau aflan, geiriau drygionus, a gweithredoedd diffaeth: gan adael heb wneuthur lawyer o weithredon Duwioldeb, yr hyn yr wit in ei erchi i'th wasanaeth, a gwneuthur lawyer o'r drygioni, yr hyn a waharddaist tan boen cospedigaeth dy ddigofaint di.
HOllalluog a gogoneddus Dduw, gyflawn ddiymgyffred Allu, a Mawrhydi, gogoniant yr hwn ni ddichon nef y nefoedd ei gynnwys: Edrych i lawr o'r nefoedd arnaf fi dy was anheilwng, yr hwn wyf yma yn fy ymddarostwng fy hun, wrth droedfaingc gorseddfa dy râd, ac edrych arnaf (o Dâd) trwy deilyngdod a chyfryngdod Jesu Grist dy anwyl Fab yn yr hwn yn vnig i'th fodlonir, O blegit honof fy hûn, nid wyf deilwng i sefyll ger dy fron, neu i lefaru am gwefusau aflan wrth y fâth Dduw sanctaidd ac ydwyt ti. Canys ti a wyddost, mai mewn anwiredd i'm lluniwyd, ac mewn pechod y beichiogodd fy mam arnaf. A darfod i mi ollawl fyw mewn anwiredd: fal y torrais dy holl orchymynnion sanctaidd, trwy ddeisyfiadau pechadurus, meddyliau aflan, geiriau drygionus, a gweithredoedd diffaeth: gan adael heb wneuthur lawer o weithredon Duwioldeb, yr hyn yr wyt yn ei erchi i'th wasanaeth, a gwneuthur llawer o'r drygioni, yr hyn a waharddaist tan boen cospedigaeth dy ddigofaint di.
[Yma y jelly di gyfaddef dy ddirgel bechodau wrth Dduw,1 y rhai sydd drymmaf ar dy gydwybod: a dangos ill a'r amser a'r sut a'r mod y troseddaist, gan ddywedyd: ⟨p. 133⟩and in enwedig yr ydwyf fi yma in cyffessu o ddyfnder calon wrthit.] &c.
[Yma y gelli di gyfaddef dy ddirgel bechodau wrth Dduw,1 y rhai sydd drymmaf ar dy gydwybod: a dangos y lle a'r amser a'r sut a'r modd y troseddaist, gan ddywedyd: ⟨p. 133⟩ond yn enwedig yr ydwyf fi yma yn cyffessu o ddyfnder calon wrthit.] &c.
Ac am y pechodau hynny, (O Arglwydd) yr wyf in sefyll yma in evog o'th felldith, a holl drueni y bywyd hwn â thragwyddol gospedigaeth in nhân uffern in ôl y bywyd gresynus hwn, os tidy a deli i mi in ôl fy haeddedigaethau. Je Arglwydd yr wyf in cyfaddef may dy drugaredd sydd in parhau in dragywydd, a'th tosturiaethau bight ni phallant: hynny yw 'r achos nas darfu am danaf er is dyddiau. Eithr gyd â thy (O Arglwydd) y mae trugaredd, ac amlder o ymwared. Gan hynnny: in amlder dy drugaredd, a'm cyfan ymddiried in haeddedigaethau Christ yr wyf in deisyf a'r dy dduwiol Fawrhydi, nad elych i'r farn a'th wâs, ac na chraff a a'r fy anwiredd: canys os gwnei ni chyfiawnheir nêb byw in dy olwg di. Eithr bid drugarog wrthif, a golch ymmaith holl frynti fy mhechod, â haeddedigaethau y gwerthfawrocaf waed yr hwn a dywalltodd Jesus Grist drosof. A chan welled iddo ef oddef pwys y felldith, yr hon oedd ddyledus i'm pechodau i: O Arglwydd gwared fi oddiwrth fy mhechodau, ac oddiwrth yr holl farnedigaethau sydd goruwch fy mhen in ddyledus i mi am danynt: a phellhâ hwy o'th olwg, cyn belled ac yw y dw•rain oddiwrth y gorllewin: cladda hwynt ym medd Christ: fell na ffrwythont sith i gyfodi in f'erbyn, i'm cywilyddio in y bid hwn, nac i'm hevog-farnu in y bid sydd ar ddyfod. Ac nid wyf in attolygu it in unig (O Arglwydd) olchi ymmaith fym mhechôdau â gwaed dy ôen difrycheulyd;1 eithr glanh u fynghalon hefyd oddiwrth bydrni fy llygredigaeth anianol: Fell y clywyf dy Yspryd ar gynnydd in llâdd pechod ynof in ei allu a'i weithrediad. Fell y gallwyf â mwy rhydd-did ⟨p. 134⟩meddwl, ac ewyllys ufudd, dy wasanaethu di y tragwyddol Dduw, mewn sancteiddrwydd a chyfiawnder y did heddyw. Dyro i mi râs mal trwy gynhyrfiad, achyfarwyddyd dy sanctaidd Yspryd hwnnw, y parhâwyf i fod in wasanaethwr ffyddlon, a diffûant i ti hid diwedd fy enioes: Mal pan ddibenno y bywyd marwol hwn, y gallwyf fod in gyfrannog o anfarwoldeb, a dedwyddwch tragwyddol in dy deyrnas nefol. In y cyfamser o Arglwydd, tra byddo in rhyngu bodd i'th rhadlawn ewyllys, fod o honof fi in aros i dreilio, ac i ddibennu y cyfrif bychan sydd in ôl o'm dyddiau yr hyn a ordeiniaist i'm i fyw in y dyffryn hwn o drueni: disc i mi felly gyfrif fy nyddiau, fell y dygwyf fy nghalon i ddoethineb. Ac fell y chwanegech di ddyddiau at fy einioes, felly o Arglwydd daionus chwanega edifeirwch a gwellhâd at fy nyddiau;
i fod, megis yr elwyf mewn blynyddoedd, in cynnyddu mewn grâs a ffafr gyd â thy, a chyd â'th hôll bobl. Ac er mwyn hyn cynnyscaedda fi â'r holl râdau a wyddost eu bod in ddiffygiol ynof, ac in angenrheidiol i mi, a phar gynnydd ar yr holl ddoniau da, â drefnaist i mi in barod: fell y gallwyf â mwy nerth ddilyn y cyfryw fywyd duwiol ac ymarweddiad bucheddol ac y byddo dy enw di in cael ei ogoneddu, eraill in cymeryd athrawiaeth dda oddiwrthif, am enaid in cael ei ymborthi in llawen â thynghneddyf cydwybod, ac in llawnach ô orfoledd yr Yspryd glân. Ac yma (O Arglwydd) in ol fy rhwymedig ddlêd, y talaf i't ddiolch o eigion calon ostyngedig, am yr holl fendithiau, y rhai o'th ddaioni a dywelldaist arnaf:1 in enwedig, am ddarfod i't o'th cariad haelionus, in ôl dy ragluniaeth dragywyddol fy ethol i cyn seiliad y bid, fall y byddwn in sanctaidd ynghrist Jesus: ⟨p. 135⟩Am ddarfod i ti fynghreu ar dy lûn dy hunan, a dechreu edfrydu• ynof, yr hyn a gollwyd in fy hynafiaid cyntaf: am ddarfod i ti fyngalw trwy waith dy Yspryd ym mregethiad yr Efengyl a derbyniad y Sacramentau, i wybodaeth dy râs cadwedigol, ac i ufydddod dy ewyllys bendigedig: Am ddarfod i ti fym mhrynu am gwaredu o boenau uffern a chaethiwed Satan, â gwerthfawrocaf waed dy unig-anedig Fab: am ddarfod i ti trwy ffydd in Ghrist fynghyfiawnhau i, yr hwn o herwydd nature ydwyf blentyn y digofaint: am ddarfod i ti fy sancteiddio i mewn mesur da, â'th Yspryd glân, a rhoddi i mi gyhyd o amser i edifarhau, a hefyd moddion yr edifeirwch. Yr ydwyf in diolch i ti hefyd Arglwydd daionus, am fy mywyd, fy jechyd, fynghyfoeth, fy ymborth, fyngwisc, fy nhangneddyf, fy hawddfyd, am helaethrwydd; ac am ddarfod i ti fy ymddiffyn y nôs hon, oddiwrth oll niweidiau a pheryglon y corph a'r enaid, am cadw in ddiangol hid dechreu y did heddyw. Ac fell y darfu i ti ddeffroi fynghorph o gwsc, felly attolwg deffro fy enaid o bechod a diofalwch cnawdol: Ac fell y peraist i oleuni y did lewyrchu in fy llygaid corphorol; felly O Arglwydd daionus, pâr i oleuni dy air a'th Yspryd sanctaidd ddiscleirio in fynghalon: Dyro i mi râs i rodio (megis un o blant y goleuni) mewn oll ostyngeiddrwydd y did hwn ger bron dy wyneb: fell y gallwyf ymegnio i gadw ffydd à cydwybod lân in wastad tuac attat ti a dynion, in fy holl feddyliau, geiriau a gweithredoedd.
i fod, megis yr elwyf mewn blynyddoedd, yn cynnyddu mewn grâs a ffafr gyd â thi, a chyd â'th hôll bobl. Ac er mwyn hyn cynnyscaedda fi â'r holl râdau a wyddost eu bod yn ddiffygiol ynof, ac yn angenrheidiol i mi, a phar gynnydd ar yr holl ddoniau da, â drefnaist i mi yn barod: fel y gallwyf â mwy nerth ddilyn y cyfryw fywyd duwiol ac ymarweddiad bucheddol ac y byddo dy enw di yn cael ei ogoneddu, eraill yn cymeryd athrawiaeth dda oddiwrthif, am enaid yn cael ei ymborthi yn llawen â thynghneddyf cydwybod, ac yn llawnach ô orfoledd yr Yspryd glân. Ac yma (O Arglwydd) yn ol fy rhwymedig ddlêd, y talaf i't ddiolch o eigion calon ostyngedig, am yr holl fendithiau, y rhai o'th ddaioni a dywelldaist arnaf:
Bendithia felly Arglwydd graflawn fy holl fyfyriadau am gorchwylion, y rhai a gymmerwyf in law y did heddyw,1 mal eu byddont in tueddu at dy ogoniant di, daioni eraill, ac at ddiddanwch fy enaid am cydwybod fy hûn, in y did ei bwyf in rhoi y ⟨p. 136⟩cyfrif diwethaf ger dy fron di, am danynt. Oh fy Nuw cadw dy wâs na wnelwyf ddim drwg i nêb y did hwn: a rhyglydded bodd i'th cwylls bendigedig, na allo 'r cythraul, nac un o'i angelion melldigedig, nam gelynion llidiog wneuthur i mi ortrech ddrwg neu niwaid. Eithr bod o lygaid dy ragluniaeth i wilio drosof am ddaioni, ac nid am ddrwg: A gorchymyn i'th Angelion sanctaidd gastellu o'm hamgyloh, i'm hymddiffyn, a'm cadw i, in fy mynediad allan, am dyfodiad i mewn, fell yr addewaist, eu caent wneuthur o amgylch yr rhai a ofnent dy enw. Canys i'th law di o Dâd y gorchymynnaf fy enaid, fyngorchwylion, a chwbl oll a'r a feddaf i gael eu cadw, eu hymddiffyn, a'i coleddu gennit: gan fod in hyspus, na ddichon dim niwaid drwg ddigwyddo i'r peth a gymmerych di in dy gadwraeth. Ac os digwydda i mi un amser y did hwn trwy wendid dy anghofio di, etto yr wyf in attolwg i't, (O fy Nuw) in dy drugaredd fÿnghofio i. Ac nid wyf (rasol Dád in unig in gweddio drosof fy hûn, eithr in deisyf arnat fôd in drugarog wrth dy holl Eglwys, a'th bobl etholodig, ple bynnag y maent in wascaredig in byw ar wyneb y ddaiar. Cadw hwynt rhag llid, digofaint, a chreulondeb y cythraul, y bid, a'r Anghrist. Dyro i'th Efengyl rwydd-deb rhydd a gorfoleddus trwy'r bŷd, er mwyn trod y rhai a berthynant i'th deyrnas, a'th etholedigaeth.
Bendithia felly Arglwydd graflawn fy holl fyfyriadau am gorchwylion, y rhai a gymmerwyf yn llaw y dydd heddyw,1 mal eu byddont yn tueddu at dy ogoniant di, daioni eraill, ac at ddiddanwch fy enaid am cydwybod fy hûn, yn y dydd ei bwyf yn rhoi y ⟨p. 136⟩cyfrif diwethaf ger dy fron di, am danynt. Oh fy Nuw cadw dy wâs na wnelwyf ddim drwg i nêb y dydd hwn: a rhyglydded bodd i'th cwylls bendigedig, na allo 'r cythraul, nac vn o'i angelion melldigedig, nam gelynion llidiog wneuthur i mi ortrech ddrwg neu niwaid. Eithr bod o lygaid dy ragluniaeth i wilio drosof am ddaioni, ac nid am ddrwg: A gorchymyn i'th Angelion sanctaidd gastellu o'm hamgyloh, i'm hymddiffyn, a'm cadw i, yn fy mynediad allan, am dyfodiad i mewn, fel yr addewaist, eu caent wneuthur o amgylch yr rhai a ofnent dy enw. Canys i'th law di o Dâd y gorchymynnaf fy enaid, fyngorchwylion, a chwbl oll a'r a feddaf i gael eu cadw, eu hymddiffyn, a'i coleddu gennit: gan fod yn hyspus, na ddichon dim niwaid drwg ddigwyddo i'r peth a gymmerych di yn dy gadwraeth. Ac os digwydda i mi vn amser y dydd hwn trwy wendid dy anghofio di, etto yr wyf yn attolwg i't, (O fy Nuw) yn dy drugaredd fÿnghofio i. Ac nid wyf (rasol Dád yn vnig yn gweddio drosof fy hûn, eithr yn deisyf arnat fôd yn drugarog wrth dy holl Eglwys, a'th bobl etholodig, ple bynnag y maent yn wascaredig yn byw ar wyneb y ddaiar. Cadw hwynt rhag llid, digofaint, a chreulondeb y cythraul, y byd, a'r Anghrist. Dyro i'th Efengyl rwydd-deb rhydd a gorfoleddus trwy'r bŷd, er mwyn troad y rhai a berthynant i'th deyrnas, a'th etholedigaeth.
. (megis y rhai yn y dyddiau hyn sy 'n aberthu gweddiau o galonnau llawn o dân llid a thrachwant) ni roddodd yr Arglwydd vn rheswm arall am ei farnedigaeth ond hyn: mi a sancteiddir yn y rhai a nessant attaf. Mal pe buasai ef yn dywedyd, oni allaf fi gael
⟨p. 131⟩
fy sancteiddio ynddynt hwy, y rhai ydynt weision i mi, drwy iddynt fyngwasanaethu a sancteiddrwydd pyrthynasol; mi fynnaf fy sancteiddio arnyn• hwy, gan eu difa hwynt a'm barnedigaeth gyfiawn, yr hyn y mae eu hanwiredd hwy yn ei haeddu. Ni all Duw gan hynny aros aflendid, neu anharddwch ewyllyscar, yn y rhai a'i gwasanaetho ef: yn gymmaint ac y gorchymynnodd ef i'r Israeliaid, pan fyddent yn y maes yn erbyn eu gelynnion, gloddio â rhaw-ffon i guddio yr hyn a ddaethai oddiwrthynt: ei reswm ydyw, O herwydd bodyr Arglwydd dy Dduw yn rhodio ym mhlith dy wersyllau, i'th waredu, ac i roddi dy elynion o'th flaen di; am hynny bydded dy wersyllau yn sanctaidd; fel na welo ynot ti ddim brynti, a throi oddiwrthit. Deut. 23.13.14.
ac mewn môdd parchedig derchafa dy galon ynghyd a'th ddwylaw, a'th lygaid, fel yngwydd Duw, yr hwn sydd yn gweled meddylfryd yr enaid o'i fewn, Offrymma 1 Dduw oddiar allor calon ddrylliedig, dy weddi yn aberth boreuol, trwy gyfryngdod Crist, yn y geiriau hyn, neu 'r cyffelyb.
Ac am y pechodau hynny, (O Arglwydd) yr wyf yn sefyll yma yn euog o'th felldith, a holl drueni y bywyd hwn â thragwyddol gospedigaeth yn nhân vffern yn ôl y bywyd gresynus hwn, os ty di a deli i mi yn ôl fy haeddedigaethau. Ie Arglwydd yr wyf yn cyfaddef mai dy drugaredd sydd yn parhau yn dragywydd, a'th tosturiaethau byth ni phallant: hynny yw 'r achos nas darfu am danaf er ys dyddiau. Eithr gyd â thi (O Arglwydd) y mae trugaredd, ac amlder o ymwared. Gan hynnny: yn amlder dy drugaredd, a'm cyfan ymddiried yn haeddedigaethau Crist yr wyf yn deisyf a'r dy dduwiol Fawrhydi, nad elych i'r farn a'th wâs, ac na chraff a a'r fy anwiredd: canys os gwnei ni chyfiawnheir nêb byw yn dy olwg di. Eithr bydd drugarog wrthif, a golch ymmaith holl frynti fy mhechod, â haeddedigaethau y gwerthfawrocaf waed yr hwn a dywalltodd Jesu Grist drosof. A chan weled iddo ef oddef pwys y felldith, yr hon oedd ddyledus i'm pechodau i: O Arglwydd gwared fi oddiwrth fy mhechodau, ac oddiwrth yr holl farnedigaethau sydd goruwch fy mhen yn ddyledus i mi am danynt: a phellhâ hwy o'th olwg, cyn belled ac yw y dw•rain oddiwrth y gorllewin: cladda hwynt ym medd Crist: fel na ffrwythont fyth i gyfodi yn f'erbyn, i'm cywilyddio yn y byd hwn, nac i'm heuog-farnu yn y byd sydd ar ddyfod. Ac nid wyf yn attolygu it yn vnig (O Arglwydd) olchi ymmaith fym mhechôdau â gwaed dy ôen difrycheulyd;
eithr glanh u fynghalon hefyd oddiwrth bydrni fy llygredigaeth anianol: Fel y clywyf dy Yspryd ar gynnydd yn llâdd pechod ynof yn ei allu a'i weithrediad. Fel y gallwyf â mwy rhydd-did
⟨p. 134⟩
meddwl, ac ewyllys vfudd, dy wasanaethu di y tragwyddol Dduw, mewn sancteiddrwydd a chyfiawnder y dydd heddyw. Dyro i mi râs mal trwy gynhyrfiad, achyfarwyddyd dy sanctaidd Yspryd hwnnw, y parhâwyf i fod yn wasanaethwr ffyddlon, a diffûant i ti hyd diwedd fy enioes: Mal pan ddibenno y bywyd marwol hwn, y gallwyf fod yn gyfrannog o anfarwoldeb, a dedwyddwch tragwyddol yn dy deyrnas nefol. Yn y cyfamser o Arglwydd, tra byddo yn rhyngu bodd i'th rhadlawn ewyllys, fod o honof fi yn aros i dreilio, ac i ddibennu y cyfrif bychan sydd yn ôl o'm dyddiau yr hyn a ordeiniaist i'm i fyw yn y dyffryn hwn o drueni: dysc i mi felly gyfrif fy nyddiau, fel y dygwyf fy nghalon i ddoethineb. Ac fel y chwanegech di ddyddiau at fy einioes, felly o Arglwydd daionus chwanega edifeirwch a gwellhâd at fy nyddiau;
yn enwedig, am ddarfod i't o'th cariad haelionus, yn ôl dy ragluniaeth dragywyddol fy ethol i cyn seiliad y byd, fal y byddwn yn sanctaidd ynghrist Jesu:
⟨p. 135⟩
Am ddarfod i ti fynghreu ar dy lûn dy hunan, a dechreu edfrydu• ynof, yr hyn a gollwyd yn fy hynafiaid cyntaf: am ddarfod i ti fyngalw trwy waith dy Yspryd ym mregethiad yr Efengyl a derbyniad y Sacramentau, i wybodaeth dy râs cadwedigol, ac i vfydddod dy ewyllys bendigedig: Am ddarfod i ti fym mhrynu am gwaredu o boenau vffern a chaethiwed Satan, â gwerthfawrocaf waed dy vnig-anedig Fab: am ddarfod i ti trwy ffydd yn Ghrist fynghyfiawnhau i, yr hwn o herwydd natur ydwyf blentyn y digofaint: am ddarfod i ti fy sancteiddio i mewn mesur da, â'th Yspryd glân, a rhoddi i mi gyhyd o amser i edifarhau, a hefyd moddion yr edifeirwch. Yr ydwyf yn diolch i ti hefyd Arglwydd daionus, am fy mywyd, fy iechyd, fynghyfoeth, fy ymborth, fyngwisc, fy nhangneddyf, fy hawddfyd, am helaethrwydd; ac am ddarfod i ti fy ymddiffyn y nôs hon, oddiwrth oll niweidiau a pheryglon y corph a'r enaid, am cadw yn ddiangol hyd dechreu y dydd heddyw. Ac fel y darfu i ti ddeffroi fynghorph o gwsc, felly attolwg deffro fy enaid o bechod a diofalwch cnawdol: Ac fel y peraist i oleuni y dydd lewyrchu yn fy llygaid corphorol; felly O Arglwydd daionus, pâr i oleuni dy air a'th Yspryd sanctaidd ddiscleirio yn fynghalon: Dyro i mi râs i rodio (megis vn o blant y goleuni) mewn oll ostyngeiddrwydd y dydd hwn ger bron dy wyneb: fel y gallwyf ymegnio i gadw ffydd à cydwybod lân yn wastad tuac attat ti a dynion, yn fy holl feddyliau, geiriau a gweithredoedd.