Y Dadlevon pennaf, in erbyn defod y Sabbath ydynt dry.

Y Dadleuon pennaf, yn erbyn defod y Sabboth ydynt dri.

1. Geiriau St Paul at y Galatiaid, cadw yr ydych ddiwrnodau a misoedd, ac amseroedd, a blynyddoedd, &c. Gal. 4.10. Eithr nid yw yr Apostol yno in condemnio neu in beio ar y Sabbath Moesol, yr hwn a •lwn ni did yr Arglwydd: a'r hwn a ordeiniasai ef ei hun, in ôl gorchymmyn Christ, in yr Eglwysi hynny o Galatia, a Chorinth, ac a gadwasai ei hun mewn Eglwysi eraill, 1 Cor. 16.1. ac 14.37. Act. 20.7. eithr y mae ef in dywedyd am ddyddiau, ⟨p. 229⟩am amseroedd, a blynyddoedd yr Juddewon, ac am gadw y Sabbath ar y seithfed did in ô• y creadigaeth, yr hyn y mae ef in ei alw cysgodau pethau i ddyfod, gwedi eu diddymmu in awr trwy Grist y corph; ac in y gyfraith hwynt a elwir Sabbothau, eithr gwedi eu gwahanredu oddiwrth y Sabbath Moesol, Col. 2.17. Levit. 23.37, 38.

1. Geiriau St Paul at y Galatiaid, cadw yr ydych ddiwrnodau a misoedd, ac amseroedd, a blynyddoedd, &c. Gal. 4.10. Eithr nid yw yr Apostol yno yn condemnio neu yn beio ar y Sabboth Moesol, yr hwn a •lwn ni dydd yr Arglwydd: a'r hwn a ordeiniasai ef ei hun, yn ôl gorchymmyn Crist, yn yr Eglwysi hynny o Galatia, a Chorinth, ac a gadwasai ei hun mewn Eglwysi eraill, 1 Cor. 16.1. ac 14.37. Act. 20.7. eithr y mae ef yn dywedyd am ddyddiau, ⟨p. 229⟩am amseroedd, a blynyddoedd yr Juddewon, ac am gadw y Sabboth ar y seithfed dydd yn ô• y creadigaeth, yr hyn y mae ef yn ei alw cysgodau pethau i ddyfod, gwedi eu diddymmu yn awr trwy Grist y corph; ac yn y gyfraith hwynt a elwir Sabbothau, eithr gwedi eu gwahanredu oddiwrth y Sabboth Moesol, Col. 2.17. Levit. 23.37, 38.

2. Geiriau St Paul at y Colossiaid, self, Am hynny na farned neb arnoch chwi am fwyd neu am d•iod, neu o ran did gwyl, neu newydd loer, neu Sabbothau, Col. 2.16. eithr y mae 'r Apostol in meddwl Sabbothau Ceremoniaidd yr Juddewon, megis o'r blaen.

2. Geiriau St Paul at y Colossiaid, sef, Am hynny na farned neb arnoch chwi am fwyd neu am d•iod, neu o ran dydd gwyl, neu newydd loer, neu Sabbothau, Col. 2.16. eithr y mae 'r Apostol yn meddwl Sabbothau Ceremoniaidd yr Juddewon, megis o'r blaen.

Eithr nid yw St Paul in gwneuthur dim o'r fâth gyfrif, canys nid yw y daddy yno rhwyng yr Iddewon a'r cenedloedd, eithr rhwng y Cristianogion cryfion a'r gweiniaid, Rhu. 15.1. Y rhai cryfion oeddynt in cyfrif y nail did uwchlaw 'r llall, megis y mae in ymddangos wrth fod did wedi ei orchymmyn, a'i gadw in yr Eglwys, ym mhob man in adnabyddus, a pharchedig with yr enw hwn, self did yr Arglwydd. Ac am hynny mae St Paul in dywedyd yma, yr hwn sydd in ystyried ý diwrnod hwn ir Arglwydd y mae in ei ystyried. Ystyried yr hwn, o herwydd cyfnewid seithfed did yr Juddewon, rhai Cristianogion gweinion (fell lawyer heddyw) a dybient nad ydoedd angenrheidiol: felly onis mine gwyr (o achos diddymmu did yr Juddewon) anrhydeddu a chadw in sanctaidd did yr Arglwydd, eithr ei gyfrif fell diwrnod arall: y mae hyn (medd yr Apostol) in argoel o'i gwendid hwy, a hynny sydd raid cyd-ddwyn ag efo, nes eu caffont hwy amser ⟨p. 230⟩i gael eu hathrawiaethu ym mhellach in yr jawn. Pob dadl arall a wrthwynebo y gorchymmyn hwn nid yw and offer, ac ni thâl moi atteb.

Eithr nid yw St Paul yn gwneuthur dim o'r fâth gyfrif, canys nid yw y ddadi yno rhwyng yr Iddewon a'r cenedloedd, eithr rhwng y Cristianogion cryfion a'r gweiniaid, Rhu. 15.1. Y rhai cryfion oeddynt yn cyfrif y naill ddydd vwchlaw 'r llall, megis y mae yn ymddangos wrth fod dydd wedi ei orchymmyn, a'i gadw yn yr Eglwys, ym mhob man yn adnabyddus, a pharchedig with yr enw hwn, sef dydd yr Arglwydd. Ac am hynny mae St Paul yn dywedyd yma, yr hwn sydd yn ystyried ý diwrnod hwn ir Arglwydd y mae yn ei ystyried. Ystyried yr hwn, o herwydd cyfnewid seithfed dydd yr Juddewon, rhai Cristianogion gweinion (fel llawer heddyw) a dybient nad ydoedd angenrheidiol: felly onis myn gwyr (o achos diddymmu dydd yr Juddewon) anrhydeddu a chadw yn sanctaidd ddydd yr Arglwydd, eithr ei gyfrif fel diwrnod arall: y mae hyn (medd yr Apostol) yn argoel o'i gwendid hwy, a hynny sydd raid cyd-ddwyn ag efo, nes eu caffont hwy amser ⟨p. 230⟩i gael eu hathrawiaethu ym mhellach yn yr iawn. Pob dadl arall a wrthwynebo y gorchymmyn hwn nid yw ond ofer, ac ni thâl moi atteb.

Yr union fodd o gadw in sanctaidd did yr Arglwydd.

Yr union fodd o gadw yn sanctaidd ddydd yr Arglwydd.

YR awrhon sancteiddiad y Sabbath sydd in sefyll mewn daubeth. In gyntaf, in gorphywys oddiwrth bob gwaith a gorchwyl cyffredinol, ar a berthyno i'n bywyd anianol ni.

YR awrhon sancteiddiad y Sabbath sydd yn sefyll mewn dau beth. Yn gyntaf, yn gorphywys oddiwrth bob gwaith a gorchwyl cyffredinol, ar a berthyno i'n bywyd anianol ni.

In ail, in cyssegru yr orphywysfa honno in gwbl ollawl i wasanaethu Duw, ac i arfer y moddion sanctaidd, y rhai a berthynant i'r bywyd ysprydol.

Yn ail, yn cyssegru yr orphywysfa honno yn gwbl ollawl i wasanaethu Duw, ac i arfer y moddion sanctaidd, y rhai a berthynant i'r bywyd ysprydol.

Am y cyntaf.

Y gweithiau, a'r gorchwylion sydd raid i ni beidio â hwynt, ydynt in gyffredin holl ddinasol a gwledig drafferthion, o'r lleiaf hid y mwyaf. Exod. 31.12, 13.29, 30.

Y gweithiau, a'r gorchwylion sydd raid i ni beidio â hwynt, ydynt yn gyffredin holl ddinasol a gwledig drafferthion, o'r lleiaf hyd y mwyaf. Exod. 31.12, 13.29, 30.

I hysbysu in eglurach:

I hysbysu yn eglurach:

Ymattalier In gyntaf, oddiwrth holl weithredoedd ein galwedigaeth hid in oed medi amser cynhaiaf.

Ymattalier Yn gyntaf, oddiwrth holl weithredoedd ein galwedigaeth hyd yn oed medi amser cynhaiaf.

In ail, oddiwrth ddwyn beichiau, a phynnau, megis y mae 'r Carwyr: neu farchogaeth allan o ran elw neu ddifyrrwch: fe a orchymynnodd Duw eu cai yr anifeiliaid orphywys ar y did Sabbath, fell y torrid ymmaith oddiwrth din bob achos o ymdeithio, ac o lafurio gyd á hwynt. Deut. 5.14. Exod. 34.21. Jer. 17.21, 22, 27. Y mae Duw in cennadu iddynt hwy lonyddwch a'r y did hwnnw, a'r sawl heb anghenrhaid, sydd in dwyn eu llonyddwch oddi arnynt ar did yr Arglwydd, fe fydd gruddfanau yr anifeiliaid lluddedig truein in codi in y farn in nydd yr Arglwydd in ⟨p. 231⟩eu herbyn. Rhuf. 8.22. Un agwedd yw y rhai sydd in treilio y rhan fwyaf or did hwn in eu trwsio, au paintio au porthi eu hunain, megis Jezebel, gan wneuthur gwaith y cythraul ar did Duw.

Yn ail, oddiwrth ddwyn beichiau, a phynnau, megis y mae 'r Carwyr: neu farchogaeth allan o ran elw neu ddifyrrwch: fe a orchymynnodd Duw eu cai yr anifeiliaid orphywys ar y dydd Sabboth, fel y torrid ymmaith oddiwrth ddyn bob achos o ymdeithio, ac o lafurio gyd á hwynt. Deut. 5.14. Exod. 34.21. Jer. 17.21, 22, 27. Y mae Duw yn cennadu iddynt hwy lonyddwch a'r y dydd hwnnw, a'r sawl heb anghenrhaid, sydd yn dwyn eu llonyddwch oddi arnynt ar ddydd yr Arglwydd, fe fydd gruddfanau yr anifeiliaid lluddedig truein yn codi yn y farn yn nydd yr Arglwydd yn ⟨p. 231⟩eu herbyn. Rhuf. 8.22. Un agwedd yw y rhai sydd yn treilio y rhan fwyaf or dydd hwn yn eu trwsio, au paintio au porthi eu hunain, megis Jesabel, gan wneuthur gwaith y cythraul ar ddydd Duw.

In drydydd, oddiwrth gadw ffeiriau a marchradoedd, yr hyn beth in amlaf y mae Duw in ei gospi â phlá heintus, tân, neu lifeiriant aruthrol.

Yn drydydd, oddiwrth gadw ffeiriau a marchradoedd, yr hyn beth yn amlaf y mae Duw yn ei gospi â phlá heintus, tân, neu lifeiriant aruthrol.

In bedwerydd, oddiwrth fyfyrio ar lyfrau, neu gelfyddyd, oddieithr ar yr Scrythyrau Sanctaidd, a Duwioldeb. Canys y mae 'n rhaid i ni geisio bod in draserchog in yr yspryd ar did yr Arglwydd. I fod in fir, y mae 'n rhaid i ti y did hwnnw adael ymmaith bob gorchwyl in dy alwedigaeth, megis ei gallo yr Arglwydd wrth ei alwad ef wneuthur ei waith ef ynot. Canys ni fendithia 'r Arglwydd ddim ar a ynnillir wrth orchwyl cyffredin ar y did hwn: eithr fe brifia megis aur Achan, yr hwn o herwydd ei gael ing-wrthwyneb gorchymmyn yr Arglwydd, a dug felldith Dduw ar y cwbl arall a gasclesid in gyfreithlawn. Ac os darfu i Grist fflangellu ymmaith megis lladron, y rhai oeddynt in gwerthu ac in prynu in y Deml, yr hon nid oedd and Ceremoni iw diddymmu ar fir: a ellir tybied y cynnwys ef y rhai hynny i ddiangc in ddigerydd, a fyddo yngwrthwyneb ei orchymmyn, in prynu, ac in gwerthu ar y Sabbath, yr hwn yw ei gyfraith dragywyddol? Christ sy 'n galw 'r cyfryw in gyssogr-yspei•wyr; ac hwy allant in gystal ledratta y Caregl oddiar Fwrdd yr Arglwydd, a dwyn oddiar Dduw y rhan fwyaf o did yr Arglwydd iw dreilio, a'i fwrw heibio, in eu trachwantau eu hunain. Fe gaiff y cyfryw ray ryw did welled, fod Barnedigaethau Duw in drymmach nac y mae dynion in meddwl eu bod.

Yn bedwerydd, oddiwrth fyfyrio ar lyfrau, neu gelfyddyd, oddieithr ar yr Scrythyrau Sanctaidd, a Duwioldeb. Canys y mae 'n rhaid i ni geisio bod yn draserchog yn yr yspryd ar ddydd yr Arglwydd. I fod yn fyrr, y mae 'n rhaid i ti y dydd hwnnw adael ymmaith bob gorchwyl yn dy alwedigaeth, megis ei gallo yr Arglwydd wrth ei alwad ef wneuthur ei waith ef ynot. Canys ni fendithia 'r Arglwydd ddim ar a ynnillir wrth orchwyl cyffredin ar y dydd hwn: eithr fe brifia megis aur Achan, yr hwn o herwydd ei gael yng-wrthwyneb gorchymmyn yr Arglwydd, a ddug felldith Dduw ar y cwbl arall a gasclesid yn gyfreithlawn. Ac os darfu i Grist fflangellu ymmaith megis lladron, y rhai oeddynt yn gwerthu ac yn prynu yn y Deml, yr hon nid oedd ond Ceremoni iw diddymmu ar fyrr: a ellir tybied y cynnwys ef y rhai hynny i ddiangc yn ddigerydd, a fyddo yngwrthwyneb ei orchymmyn, yn prynu, ac yn gwerthu ar y Sabboth, yr hwn yw ei gyfraith dragywyddol? Crist sy 'n galw 'r cyfryw yn gyssogr-yspei•wyr; ac hwy allant yn gystal ledratta y Caregl oddiar Fwrdd yr Arglwydd, a dwyn oddiar Dduw y rhan fwyaf o ddydd yr Arglwydd iw dreilio, a'i fwrw heibio, yn eu trachwantau eu hunain. Fe gaiff y cyfryw rai ryw ddydd weled, fod Barnedigaethau Duw yn drymmach nac y mae dynion yn meddwl eu bod.

In bummed, oddiwrth bob d•fyrrwch, a digrifwch, y rhai ydynt gyfreithlawn amser arall: Canys oni ⟨p. 232⟩ddylid gwneuthur gorchwylion cyfreithlawn ar y did hwn, hytrach o lawyer y dylem ymgadw oddiwrth ein difyrrwch cyfreithlawn, yr hwn sydd in dwyn ymmaith ein search, a'n hewyllys oddiwrth fyfyrio pethau nefol in fwy nac un weithred neu lafur corphorol. Isaiah. 58.13.14. Canys ni all fod i ddŷn sydd in ymddigrifo in yr Arglwydd, Psal. 37.4. Un difyrrwch nac hyfrydwch mwy, na sancteiddio did yr Arglwydd. Canys a ddichon fod mwy gorfoledd i ddŷn a fyddaî wedi ei evogfarnu, na chael dyfod i lŷs ei Dywysog i gael ei bardwn, a'i faddevant in seliedig? neu i un a fyddai glwyfus anescorol, na chael dyfod at y Physygwr a allay ei jachau ef? neu i fab afradlon a fuasai in ymborthi ar y mês gyd a'r Môch, na chael ei gynnwys i ddyfod i fwytta bara y Bywyd ar Fwrdd ei Dâd? neu i'r hwn o herwydd ei bechod sydd in ofni clywed sôn am farwolaeth, na chael clywed diogelwch oddiwrth Dduw am fywyd tragywyddol? Os wit in canniadhau difyrrwch i't dy hun, neu i'th wâs, canniadhâ hynny in un o'r chwe diwrnod, y rhai sydd eiddot ti, nid ar did yr Arglwydd, yr hwn nid yw eiddo i ti nac iddynt hwythau. Nid oes gan hynny, un difyrrwch corphorol iw arferu, oddieithr yr hyn a allo ddiddanu 'r enaid i wneuthur gwasanaeth yr Arglwydd in fwy cyssurus.

Yn bumed, oddiwrth bob d•fyrrwch, a digrifwch, y rhai ydynt gyfreithlawn amser arall: Canys oni ⟨p. 232⟩ddylid gwneuthur gorchwylion cyfreithlawn ar y dydd hwn, hytrach o lawer y dylem ymgadw oddiwrth ein difyrrwch cyfreithlawn, yr hwn sydd yn dwyn ymmaith ein serch, a'n hewyllys oddiwrth fyfyrio pethau nefol yn fwy nac vn weithred neu lafur corphorol. Esay. 58.13.14. Canys ni all fod i ddŷn sydd yn ymddigrifo yn yr Arglwydd, Psal. 37.4. Vn difyrrwch nac hyfrydwch mwy, na sancteiddio dydd yr Arglwydd. Canys a ddichon fod mwy gorfoledd i ddŷn a fyddaî wedi ei euogfarnu, na chael dyfod i lŷs ei Dywysog i gael ei bardwn, a'i faddeuant yn seliedig? neu i vn a fyddai glwyfus anescorol, na chael dyfod at y Physygwr a allai ei iachau ef? neu i fab afradlon a fuasai yn ymborthi ar y mês gyd a'r Môch, na chael ei gynnwys i ddyfod i fwytta bara y Bywyd ar Fwrdd ei Dâd? neu i'r hwn o herwydd ei bechod sydd yn ofni clywed sôn am farwolaeth, na chael clywed diogelwch oddiwrth Dduw am fywyd tragywyddol? Os wyt yn canniadhau difyrrwch i't dy hun, neu i'th wâs, canniadhâ hynny yn vn o'r chwe diwrnod, y rhai sydd eiddot ti, nid ar ddydd yr Arglwydd, yr hwn nid yw eiddo i ti nac iddynt hwythau. Nid oes gan hynny, vn difyrrwch corphorol iw arferu, oddieithr yr hyn a allo ddiddanu 'r enaid i wneuthur gwasanaeth yr Arglwydd yn fwy cyssurus.