A76257:877
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
2. In ail, ympryd naturiol, yr hwn yr ydym ni in ei gadw o ran physygwriaeth, neu jechyd i'n cyrph.
2. Yn ail, ympryd naturiol, yr hwn yr ydym ni yn ei gadw o ran physygwriaeth, neu iechyd i'n cyrph.
3. In drydydd, ympryd dinasol, yr hwn y mae y swyddog in ei ofod o ran gwell cynhaliaeth i'r wlad; megis i arfer pyscod in gystal a chig, fell y gallo fod mwy llawnder o'r ddau.
3. Yn drydydd, ympryd dinasol, yr hwn y mae y swyddog yn ei ofod o ran gwell cynhaliaeth i'r wlad; megis i arfer pyscod yn gystal a chig, fel y gallo fod mwy llawnder o'r ddau.
4. In bedwerydd, ympryd rhyfeddol, megis ympryd Moeses ac Elijah, yr arwyddion, ac un Christ, y sylwedd, dross ddeugain nhiwrnod: Hwn sydd in hytrach iw ryfeddu nac i'w wneuthur drachefn.
4. Yn bedwerydd, ympryd rhyfeddol, megis ympryd Moeses ac Elias, yr arwyddion, ac un Christ, y sylwedd, dros ddeugain nhiwrnod: Hwn sydd yn hytrach iw ryfeddu nac i'w wneuthur drachefn.
5. In bummed, ympryd beunyddiol, pan fyddo dŷn in ofalus i arfer o ymborthi ar greaduriad Duw in gymmedrol, megis na byddo hynny in ei wneuthur in drymmach, eithr in fwy hyfforddus i wasanaethu Duw, ac i wneuthur y pethau a berthyn iw alwedigaeth. Hwn in enwedig a ddylai Weinidogion y gair a Barnwyr ei gadw in ddyfal. 1 Tim. 3.3. Dihar. 31.4, 5.
5. Yn bumed, ympryd beunyddiol, pan fyddo dŷn yn ofalus i arfer o ymborthi ar greaduriad Duw yn gymmedrol, megis na byddo hynny yn ei wneuthur yn drymmach, eithr yn fwy hyfforddus i wasanaethu Duw, ac i wneuthur y pethau a berthyn iw alwedigaeth. Hwn yn enwedig a ddylai Weinidogion y gair a Barnwyr ei gadw yn ddyfal. 1 Tim. 3.3. Dihar. 31.4, 5.
6. In chweched, ympryd duwiol neu grefyddol, yr hwn y mae dŷn in ei gadw in ewyllyscar, i wneuthur ei gorph a'i enaid in gymhesurach ac in fwy awchus i weddio at Dduw, o ran rhyw achos hynod. Ac am yr ympryd hwn in unig i'r adroddwn.
6. Yn chweched, ympryd duwiol neu grefyddol, yr hwn y mae dŷn yn ei gadw yn ewyllyscar, i wneuthur ei gorph a'i enaid yn gymhesurach ac yn fwy awchus i weddio at Dduw, o ran rhyw achos hynod. Ac am yr ympryd hwn yn unig i'r adroddwn.
Ympryd Duwiol sydd o ddau fâth, nail a'i neilltuol, a'i cyhoedd.
Ympryd Duwiol sydd o ddau fâth, naill a'i neilltuol, a'i cyhoedd.
Megis y gallom ni in union gyflawni ympryd neilltuol, y mae i ni bedwar peth iw ystyried; in gyntaf, yr Awdr; in ail, yr amser a'r achos; in drydydd, y mod: in bedwerydd, y diben, self i ba ddefnydd y mae ympryd neillduol.
MEgis y gallom ni yn vnion gyflawni ympryd neilltuol, y mae i ni bedwar peth iw ystyried; yn gyntaf, yr Awdr; yn ail, yr amser a'r achos; yn drydydd, y modd: yn bedwerydd, y diben, sef i ba ddefnydd y mae ympryd neillduol.
Y cyntaf a ordeiniodd ac a drefnodd ympryd, oedd Dduw ei hun ym mharadwys: a'r gyfraith gyntaf ar a wnaeth Duw ydoedd hi, self gorchymmyn i Adda ymgadw oddiwrth y ffrwyth gwaharddedig. Ni adroddai, ac ni scrifennai Dduw ei gyfraith heb ympryd, ac in ei gyfraith y mae ef in gorchymmyn iw holl bobl ymprydio: felly y mae ein Jachawdwr Christ in athrawiaethu ei holl ddiscyblion yntau tan y Testament newydd un agwedd. Math. 6.17. Ymprydio in dduwiol ydyw 'r mod nessaf a bair i ddŷn ymddangos in debyg ⟨p. 257⟩i Angelion, a gwneuthur •wyllys Duw ar y ddaiar, megis y gwneir in y nefoedd. Je y mae nature megis in dyscu i ddŷn y ddlêd hon, gan roddi iddo safn bychan, a gwddf cyfyngach: o ran fe fodlonir nature ag ychydig, a grâs â lay. Ac nid yw nature a grâs in cyttuno in well mewn un weithred nac in ymarfer o ympryd duwiol: canys y mae in cryfhau y côf, in golevo y meddwl, in llewyrchu y dealltwriaeth, in ffrwyno trachwantau, in marwhau y cnawd, in ymddiffyn diweirdeb, in achub rhag clefyd, in cynnal yr jechyd, in gwaredu rhag drygau, ac in peri pob mâth ar fendithion.
Y cyntaf a ordeiniodd ac a drefnodd ympryd, oedd Dduw ei hun ym mharadwys: a'r gyfraith gyntaf ar a wnaeth Duw ydoedd hi, sef gorchymmyn i Adda ymgadw oddiwrth y ffrwyth gwaharddedig. Ni adroddai, ac ni scrifennai Dduw ei gyfraith heb ympryd, ac yn ei gyfraith y mae ef yn gorchymmyn iw holl bobl ymprydio: felly y mae ein Jachawdwr Christ yn athrawiaethu ei holl ddiscyblion yntau tan y Testament newydd un agwedd. Math. 6.17. Ymprydio yn dduwiol ydyw 'r modd nessaf a bair i ddŷn ymddangos yn debyg ⟨p. 257⟩i Angelion, a gwneuthur •wyllys Duw ar y ddaiar, megis y gwneir yn y nefoedd. Je y mae natur megis yn dyscu i ddŷn y ddlêd hon, gan roddi iddo safn bychan, a gwddf cyfyngach: o ran fe fodlonir natur ag ychydig, a grâs â llai. Ac nid yw natur a grâs yn cyttuno yn well mewn vn weithred nac yn ymarfer o ympryd duwiol: canys y mae yn cryfhau y côf, yn goleuo y meddwl, yn llewyrchu y dealltwriaeth, yn ffrwyno trachwantau, yn marwhau y cnawd, yn ymddiffyn diweirdeb, yn achub rhag clefyd, yn cynnal yr iechyd, yn gwaredu rhag drygau, ac yn peri pob mâth ar fendithion.
Torri 'r ympryd hwn a wnaeth i'r Sarph gael y law 'n uchaf ar Adda gyntaf, oni chollodd ef ei le ym mharadwys: Quam diu jejunavit Adam in Paradiso fuit, comedit, & ejectus est. Hieron. Tra 'r ymprydiodd yr hên Adda Ymheradwys 'r oedd ei drigfa, And pan aeth i fwyta i'r berllan Tros y drws y bwriwyd allan.
Torri 'r ympryd hwn a wnaeth i'r Sarph gael y llaw 'n vchaf ar Adda gyntaf, oni chollodd ef ei le ym mharadwys: Quam diu jejunavit Adam in Paradiso fuit, comedit, & ejectus est. Hieron. Tra 'r ymprydiodd yr hên Adda Ymheradwys 'r oedd ei drigfa, Ond pan aeth i fwyta i'r berllan Tros y drws y bwriwyd allan.
Eithr wrth gadw ympryd y darfu i'r Ail Adda orchfygu 'r Sarph a'n hadferu ni i'r nefoedd. Ympryd oedd in cuddio Noah in ddiogel in yr Arch, yr hwn y darfu i anghymmedroldeb ei anghuddio, a'i ado in noeth lŷmyn in y winllan. Trwy ympryd y darfu i Lot ddiffoddi fflam Sodom, yr hwn y darfu i feddwdod ei ddeifio â than ymloscach. Ympryd crefyddol, ac ymddiddan â Duw, a wnaeth i wyneb Moeses ddiscleirio o flaen dynion; pride yr oedd bwyta ac yfed in ddelw-addolaidd, in peri i'r Israeliaid ymddangos in ffiaidd yngolwg Duw. Dyma 'r peth a gippiodd Elijah in ei gerbyd ⟨p. 258⟩Angelaidd i'r nefoedd, pride yr oedd Ahab drachwantus wedi ei drossy mewn cerbyd gwaedlyd i uffern. Dyma 'r peth a barodd i Herod gredu y byddai Joan fedyddiwr fyw in ôl marwolaeth trwy adcyfodiad bendigedig; pride ar ôl bywyd anghymmedrol, nid allay ef ado iddo ei hun ddim, and dinistr ac angau tragywyddol. O Dduwiol ordeinhâd gan dduwiol Awdur!
Eithr wrth gadw ympryd y darfu i'r Ail Adda orchfygu 'r Sarph a'n hadferu ni i'r nefoedd. Ympryd oedd yn cuddio Noah yn ddiogel yn yr Arch, yr hwn y darfu i anghymmedroldeb ei anghuddio, a'i ado yn noeth lŷmyn yn y winllan. Trwy ympryd y darfu i Lot ddiffoddi fflam Sodom, yr hwn y darfu i feddwdod ei ddeifio â than ymloscach. Ympryd crefyddol, ac ymddiddan â Duw, a wnaeth i wyneb Moeses ddiscleirio o flaen dynion; pryd yr oedd bwyta ac yfed yn ddelw-addolaidd, yn peri i'r Israeliaid ymddangos yn ffiaidd yngolwg Duw. Dyma 'r peth a gippiodd Elias yn ei gerbyd ⟨p. 258⟩Angelaidd i'r nefoedd, pryd yr oedd Ahab drachwantus wedi ei drosi mewn cerbyd gwaedlyd i uffern. Dyma 'r peth a barodd i Herod gredu y byddai Joan fedyddiwr fyw yn ôl marwolaeth trwy adcyfodiad bendigedig; pryd ar ôl bywyd anghymmedrol, nid allai ef addo iddo ei hun ddim, ond dinistr ac angau tragywyddol. O Dduwiol ordeinhâd gan dduwiol Awdur!
Nid yw 'r Scrythur sanctaidd in pennodi un amser i ymprydio tan y Testament newydd; eithr gadael i Gristianogion in ei dewis eu hunein, ymprydio pan fyddo achos. Rhuf. 14.3. 1 Cor. 7.5. Math. 9.15. Megis pan ddelo din in ymbisiwr taer a gostyngedig at Dduw, am gael maddevant am ryw bechod gorthrwm; neu o ran ymgadw oddiwrth ryw bechod, i'r hwn y mae dŷn in gwybod fod Satan in ei ddenu: never mwyn cael meddiannu rhyw fendith hynodol, yr hon sydd diffygiol iddo: neu i droi hcibio ryw farn, yr honey mae dŷn in ei ofni, neu sydd wedi digwyddo in barod iddo ef neu eraill: neu in ddiweddaf i ostwng ei gorph at ei yspryd, megis y gallo ef in fwy cyssurus dywallt allan ei enaid ger bron Duw mewn gweddi. Ar yr achosion hyn y geill dŷn ymprydio diwrnod neu in hwy, megis y byddo 'r achos in gofyn, a thymer ei gorph, ac angenrheidiau eraill in rhoi cennad. Lev. 23.32. Esth. 4.16.
Nid yw 'r Scrythur sanctaidd yn pennodi un amser i ymprydio tan y Testament newydd; eithr gadael i Gristianogion yn ei dewis eu hunein, ymprydio pan fyddo achos. Rhuf. 14.3. 1 Cor. 7.5. Math. 9.15. Megis pan ddelo dyn yn ymbisiwr taer a gostyngedig at Dduw, am gael maddeuant am ryw bechod gorthrwm; neu o ran ymgadw oddiwrth ryw bechod, i'r hwn y mae dŷn yn gwybod fod Satan yn ei ddenu: neu er mwyn cael meddiannu rhyw fendith hynodol, yr hon sydd diffygiol iddo: neu i droi hcibio ryw farn, yr hon y mae dŷn yn ei ofni, neu sydd wedi digwyddo yn barod iddo ef neu eraill: neu yn ddiweddaf i ostwng ei gorph at ei yspryd, megis y gallo ef yn fwy cyssurus dywallt allan ei enaid ger bron Duw mewn gweddi. Ar yr achosion hyn y geill dŷn ymprydio diwrnod neu yn hwy, megis y byddo 'r achos yn gofyn, a thymer ei gorph, ac angenrheidiau eraill yn rhoi cennad. Lev. 23.32. Esth. 4.16.
Yr union fodd i gyflawni ympryd neillduol, sydd in sefyll mewn gweithredoedd oddiallan, a gweithredoedd oddifewn.
Yr union fodd i gyflawni ympryd neillduol, sydd yn sefyll mewn gweithredoedd oddiallan, a gweithredoedd oddifewn.
