A76257:907
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
2. Am gwynfan dy gyflwr dy hun.
Cwynfan neu alarnad ydyw ocheneidio allan ruddfan y gallon, trwy y lleferydd oddiallan, â dagrau y llygaid. Joel 2.12. A'r cyfryw ddifrifol ymbil a thaerni ei blant mewn gweddi, y bodlonir ein Tâd nefol. Jer. 31.18, 19, 20. Na, pride y byddo in ffrwythau ei Yspryd ef ac in effeithiau o'n ffydd ni, ni all ef fod in anfodlon iddo. Canys o chlybu ef gwynfan Ismael a Hagar yr hyn a barasai ing a gorthrymder iddynt ei adrodd, Gen. 21.17.18. ac os clyw ef lais y cigfrain jeveingc, a rhuad y llewod; pa faint hytrach y gwrendy ef y galarnad tosturus, yr hyn y mae ei blant ei hun in ei wneuthur atto ef, in eu gorthrwmder?
Cwynfan neu alarnad ydyw ocheneidio allan ruddfan y galon, trwy y lleferydd oddiallan, â dagrau y llygaid. Joel 2.12. A'r cyfryw ddifrifol ymbil a thaerni ei blant mewn gweddi, y bodlonir ein Tâd nefol. Jer. 31.18, 19, 20. Na, pryd y byddo yn ffrwythau ei Yspryd ef ac yn effeithiau o'n ffydd ni, ni all ef fod yn anfodlon iddo. Canys o chlybu ef gwynfan Ismael a Hagar yr hyn a barasai ing a gorthrymder iddynt ei adrodd, Gen. 21.17.18. ac os clyw ef lais y cigfrain ieueingc, a rhuad y llewod; pa faint hytrach y gwrendy ef y galarnad tosturus, yr hyn y mae ei blant ei hun yn ei wneuthur atto ef, yn eu gorthrwmder?
3. Am yr ostyngedig gifts o bechodau.
3. Am yr ostyngedig gyffes o bechodau.
In y weithred honey mae 'n rhaid i ti chwarau in union ac in ddi-hocced â Duw, a chyfaddef yr holl bechodau a wyddost ti, nid un unig in gyffredinol, eithr in neillduol hefyd, self pob un gerfydd ei ben. Hyn oedd arfer holl blant Duw in eu hymprydiau: 1 Sam. 7. Ezek. 9. Dan. 6. Neh. 1. in gyntaf, o herwydd heb gyffesu nid oes i ti un addewid o drugaredd, neu faddevant am dy bechodau. In ail, megis y byddych di felly in cydnabod fod Duw ⟨p. 263⟩in gyfiawn, a thithau dy hun in anghyfiawn. Psal. 51.4. In drydydd, megis wrth rifo dy bechodau, y gellych di dynnu dy gallon i lawr in fwy gostyngedig. In bedwerydd, fell yr ymddanghoso dy fod di in wir edifeiriol: Canys nes i Dduw roddi i ti râd i wellhau, fe fydd cywilyddiach gennit gyfaddef dy fai, na gwneuthur y pechod. Pa decaf ac unionaf y chwareuych di â Duw in hyn o both, teccaf a thrugaroccaf y chwery Duw â thithau: canys os cyfaddefi dy bechodau, ffyddlon yw Duw, a chyfiawn fell y maddevo i tidy bechodau: a gwaed Jesus Grist êi Fab ef a'th lanhâ di oddiwrth bob pechod. 1 Joan. 1.7.9.
Yn y weithred hon y mae 'n rhaid i ti chwarau yn vnion ac yn ddi-hocced â Duw, a chyfaddef yr holl bechodau a wyddost ti, nid vn vnig yn gyffredinol, eithr yn neillduol hefyd, sef pob un gerfydd ei ben. Hyn oedd arfer holl blant Duw yn eu hymprydiau: 1 Sam. 7. Ezek. 9.
I'th cynnorthwyo di 'n well i gyflawni y try rhan hyn o edifeirwch, ti a eli ddarllen in ddyfal gyfryw fannau a rhannau o'r Scrythur sanctaidd ac a fyddo in crybwyll pechodau cyffelyb i'th rhai neillduol dithau: Megis y gellych di welled melldith Duw ai farnedigaethau ar ray eraill, am yr unrhyw bechodau, ac wrth hynny dy wneuthur dy hun in fwy gostyngedig.
I'th cynnorthwyo di 'n well i gyflawni y tri rhan hyn o edifeirwch, ti a elli ddarllen yn ddyfal gyfryw fannau a rhannau o'r Scrythur sanctaidd ac a fyddo yn crybwyll pechodau cyffelyb i'th rhai neillduol dithau: Megis y gellych di weled melldith Duw ai farnedigaethau ar rai eraill, am yr vnrhyw bechodau, ac wrth hynny dy wneuthur dy hun yn fwy gostyngedig.
Hyn yma am y rhan gyntaf o edifeirwch, yr hwn yw gresyndod am y pechodau a aethant heibio.
Y rhan arall, yr hwn yw Gwellhâd buchedd, sydd in sefyll: in gyntaf, mewn gweddi grefyddol: in ail; mewn gweithredoedd bucheddol.
Y rhan arall, yr hwn yw Gwellhâd buchedd, sydd yn sefyll: yn gyntaf, mewn gweddi grefyddol: yn ail; mewn gweithredoedd bucheddol.
Y weddi grefyddol, yr hon yr ydym ni in ei wneuthur in amser ympryd, ydyw nail a'i ymeiriawl na ddelo y drwg, neu ymbil am bethau daionus angenrheidiol. Ymeiriawl rhag y drwg yw, Pan fyddych di in erfyn ar DDVW, er mwyn Jesus Grist dy gyfryngwr, am faddeu i tidy holl bechodau y rhai a ddarfu i ti eu cyfaddef; ac am droi heibio oddiwrthit y barnedigaethau hynny sydd ddyledus i ti am danynt. Ac fell Benhadad, pan glŷbu ef fod brenin Israel in drugarog, a ymostyngodd ei hun ⟨p. 262⟩[…] ⟨p. 263⟩[…] ⟨p. 264⟩iddo ef, wedi ei ymwregsu â sachliain, ac â rhaff am ei ben: 1 Burn. 20.31.32. felly gan dy fod ti in gwybod fod Brenin Nêf in drugarog, tafl dydi dy hun i lawr o'i flaen ef, mewn amryw argoelion, ac arwyddion o ostyngeiddrwydd: in enwedig gan ei fod ef in galw arnat in nydd dy drallod: Psal. 50.15. a diammau y cai di ef in dra-thrugarog.
Y weddi grefyddol, yr hon yr ydym ni yn ei wneuthur yn amser ympryd, ydyw naill a'i ymeiriawl na ddelo y drwg, neu ymbil am bethau daionus angenrheidiol. Ymeiriawl rhag y drwg yw, Pan fyddych di yn erfyn ar DDVW, er mwyn Jesu Grist dy gyfryngwr, am faddeu i ti dy holl bechodau y rhai a ddarfu i ti eu cyfaddef; ac am droi heibio oddiwrthit y barnedigaethau hynny sydd ddyledus i ti am danynt. Ac fel Benhadad, pan glŷbu ef fod brenin Israel yn drugarog, a ymostyngodd ei hun ⟨p. 262⟩〈…〉 ⟨p. 263⟩〈…〉 ⟨p. 264⟩iddo ef, wedi ei ymwregsu â sachliain, ac â rhaff am ei ben: 1 Bren. 20.31.32. felly gan dy fod ti yn gwybod fod Brenin Nêf yn drugarog, tafl dydi dy hun i lawr o'i flaen ef, mewn amryw argoelion, ac arwyddion o ostyngeiddrwydd: yn enwedig gan ei fod ef yn galw arnat yn nydd dy drallod:
Ymbil am bethau daionus angenrheidiol yw, in gyntaf, deisyfu in ffyddlawn ac in wresog gan Dduw siccrhau in dy gallon di, trwy ei Yspryd sanctaidd, faddevant am dy holl bechodau. In ail, ar iddo adneŵyddu dy gallon trwy 'r Yspryd glân, fell y byddo pechod beunydd in diflannu, a chyfiawnder fwyfwy in cynyddu ynot. In olaf, gan ddymuno cyfran o ffydd, ammynedd, a diweirdeb, a'r holl ddoniau eraill sydd arnat eu heisiau: a rhâd, a chynnydd ar yr holl ddoniau a ddarfu i Dduw o'i drugaredd eu canniadhau i ti in barod, Philip. 4.6. 1 Tim. 5.5.
Ymbil am bethau daionus angenrheidiol yw, yn gyntaf, deisyfu yn ffyddlawn ac yn wresog gan Dduw siccrhau yn dy galon di, trwy ei Yspryd sanctaidd, faddeuant am dy holl bechodau. Yn ail, ar iddo adneŵyddu dy galon trwy 'r Yspryd glân, fel y byddo pechod beunydd yn diflannu, a chyfiawnder fwyfwy yn cynyddu ynot. Yn olaf, gan ddymuno cyfran o ffydd, ammynedd, a diweirdeb, a'r holl ddoniau eraill sydd arnat eu heisiau: a rhâd, a chynnydd ar yr holl ddoniau a ddarfu i Dduw o'i drugaredd eu canniadhau i ti yn barod, Philip. 4.6. 1 Tim. 5.5.
A hyn am weddi mewn ympryd.
Y gweithredoedd crefyddol mewn ympryd ydynt ddwy. In gyntaf, gochel y drwg. In ail, gwneuthur da.
Y gweithredoedd crefyddol mewn ympryd ydynt ddwy. Yn gyntaf, gochel y drwg. Yn ail, gwneuthur da.
1. Am ochelyd drwg.
Y Dirwest, neu yr ymgadw oddiwrth ddrwg ydyw yr hyn a arwyddoceir in bennaf wrth y dirwest oddiwrth fwyd, &c. Ac ydyw y prif ddiben er mwyn yr hyn i'r ymprydir, megis y gwyddai y Ninifeiaid in dda: Jona. 3.7, 8. Did o ympryd, ac heb ymprydio oddiwrth bechod y mae 'r Arglwydd in ei ffieiddio. Nid cylla gwag eithr calon bur, sydd mewn cymmeriad ger bron Duw: Os mini di gan hynny i Dduw droi oddiwrthit ddrwg cystudd; rhaid i ti in gyntaf droi oddiwrthit dy hun ddrwg camwedd. Ac heb yr ymprydio hwn oddiwrth ddrwg, y mae dy ympryd in aroglu in waeth o flaen Duw nac yw ⟨p. 265⟩dy anadl o flaen dŷn. Hynny a wnaeth i Dduw cyn fynyched wrthod ympryd yr Iddewon. Esa. 1.13, 14. ac 58.2, 3. Zech. 7.5. Ac megis y mae in rhaid i ti ymegnio i ochel pob rhyw bechod, felly in enwedig y pechod hwnnw, a'r hwn y darfu i ti ennyn digofaint Duw, nail a'i i yscwyd ei wialen arnat, neu i osod ei law i'th ceryddu di eusys. A gwna hyn trwy ymroad (gyd â chynnorthwy rhâd Duw) na wnelych di bight mor pcchodau hynny drachefn. Canys pa lés i din ymostwng ei gorph trwy ddirwest, os bid ei feddwl ef in chwyddo gan falchder? neu ibeidio a gwîn ac â diod grief, ac i feddwi gan lid a digofaint? neu i luddies i ddim cig fined i'r boll, pride y byddo celwyddau, enllib, a serthedd (yr hyn sydd waeth na bwyd in y bid) in dyfod allan o'th enau? ymgadw oddiwrth fwyd a gwneuthur mawrddrwg ydyw ympryd y cythraul, yr hwn sydd in gwneuthur drwg, ac in newynog bob amser.
Y Dirwest, neu yr ymgadw oddiwrth ddrwg ydyw yr hyn a arwyddoceir yn bennaf wrth y dirwest oddiwrth fwyd, &c. Ac ydyw y prif ddiben er mwyn yr hyn i'r ymprydir, megis y gwyddai y Ninifeiaid yn dda: Jona. 3.7, 8. Dydd o ympryd, ac heb ymprydio oddiwrth bechod y mae 'r Arglwydd yn ei ffieiddio. Nid cylla gwag eithr calon bur, sydd mewn cymmeriad ger bron Duw: Os mynni di gan hynny i Dduw droi oddiwrthit ddrwg cystudd; rhaid i ti yn gyntaf droi oddiwrthit dy hun ddrwg camwedd. Ac heb yr ymprydio hwn oddiwrth ddrwg, y mae dy ympryd yn aroglu yn waeth o flaen Duw nac yw ⟨p. 265⟩dy anadl o flaen dŷn. Hynny a wnaeth i Dduw cyn fynyched wrthod ympryd yr Iddewon. Esa. 1.13, 14
2. Am wneuthur gweithredoedd da.
[Vis orationem tuam volare ad coelum? Fac illi duas alas, Jejunium & Eleemosynam, Aug. A fin di i'th weddi hedeg draw, i'r nef uwchlaw ffurfafen? Död ddwy aden iddi ynghyd, dy ympryd a'th elusen.]
[Vis orationem tuam volare ad coelum? Fac illi duas alas, Jejunium & Eleemosynam, Aug. A fyn di i'th weddi hedeg draw, i'r nef uwchlaw ffurfafen? Död ddwy aden iddi ynghyd, dy ympryd a'th elusen.]
Y gweithredoed da, y rhai fell yr wyd in Gristion sydd raid i ti eu gwneuthur bob did, eithr in enwedig ar dy did ympryd, ydynt nail, a'i gweithredoedd o dduwioldeb tu ag at Dduw, neu weithredoedd cariad perffaith tu ag at dy gyd-frodyr.
Y gweithredoed da, y rhai fel yr wyd yn Gristion sydd raid i ti eu gwneuthur bob dydd, eithr yn enwedig ar dy ddydd ympryd, ydynt naill, a'i gweithredoedd o dduwioldeb tu ag at Dduw, neu weithredoedd cariad perffaith tu ag at dy gyd-frodyr.