A76257:954
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Bod in angenrhaid i Gristion ei baratoi ei hun, cyn iddo ryfygu bod in gyfrannog o'r Cymmun sanctaidd, a ymddengys in eglur o herwydd pum achos.
BOd yn angenrhaid i Gristion ei baratoi ei hun, cyn iddo ryfygu bod yn gyfrannog o'r Cymmun sanctaidd, a ymddengys yn eglur o herwydd pum achos.
In gyntaf, o herwydd ei fod in orchymmyn DVW: Canys os gorchymynnodd ef tan boen marwolaeth, na chai yr un di-enwaededig fwyta o'r oen Pâsc; nac yr un enwaededig, nes iddynt fod bedwar Diwrnod in ymbaratoi: Exod. 12.48. pa faint mwy parodrwydd y mae ef in ei ddisgwyl gan yr hwn sydd in dyfod i dderbyn y Sacrament o'i gorph a'i waed? Yr hwn megis y mae in dyfod in lle 'r llall, felly mewn lawyer grad y mae in rhagori ar Sacrament yr oen Pasc.
Yn gyntaf, o herwydd ei fod yn orchymmyn DVW: Canys os gorchymynnodd ef tan boen marwolaeth, na chai yr vn di-enwaededig fwyta o'r oen Pâsc; nac yr vn enwaededig, nes iddynt fod bedwar Diwrnod yn ymbaratoi: Exod. 12.48. pa faint mwy parodrwydd y mae ef yn ei ddisgwyl gan yr hwn sydd yn dyfod i dderbyn y Sacrament o'i gorph a'i waed? Yr hwn megis y mae yn dyfod yn lle 'r llall, felly mewn llawer gradd y mae yn rhagori ar Sacrament yr oen Pasc.
In ail, o herwydd bod esampl Christ, in dyscu i ni hynny, Joan. 13.5. Canys efe a olchodd draed ei ddiscyblion, cyn iddo gynnwys iddynt fwyta o'i Swpper ef. Gan arwyddocau y dylit ti roi heibio holl amhuredd calon, ac aflendid buchèdd, i'th addurno dy hun â Gostyngeiddrwydd, ac â chariad ⟨p. 274⟩perffaith, cyn i ti ryfygu dyfod i archwaethu o'i Swpper sanctaidd.
Yn ail, o herwydd bod esampl Crist, yn dyscu i ni hynny, Joan. 13.5. Canys efe a olchodd draed ei ddiscyblion, cyn iddo gynnwys iddynt fwyta o'i Swpper ef. Gan arwyddocau y dylit ti roi heibio holl amhuredd calon, ac aflendid buchèdd, i'th addurno dy hun â Gostyngeiddrwydd, ac â chariad ⟨p. 274⟩perffaith, cyn i ti ryfygu dyfod i archwaethu o'i Swpper sanctaidd.
In drydydd, am ei fod in gyngor yr Yspryd Glân: Eithr holed dŷn ef ei hun, ac felly bwytaed o'r bara, ac yfed o'r cwppan, &c. 1 Cor. 11.28. Ac os rhaid i ddŷn Pan eisteddo i fwyta gyd â Thywysog daiarol, ystyrio in ddyfal pa beth sydd o'i flaen, a bôd in well iddo osod cyllell ar ei gêg na bod in anweddus: Dihar. 23.1.2. Pa faint mwy y dylit ti baratoi dy enaid, fell y gellych dy ymddwyn dy hun mewn holl ofn ac anrhydedd, pan fyddych i gael gwlêdd sanctaidd ar Fwrdd Tywysog y tywysogion?
Yn drydydd, am ei fod yn gyngor yr Yspryd Glân: Eithr holed dŷn ef ei hun, ac felly bwytaed o'r bara, ac yfed o'r cwppan, &c. 1 Cor. 11.28. Ac os rhaid i ddŷn Pan eisteddo i fwyta gyd â Thywysog daiarol, ystyrio yn ddyfal pa beth sydd o'i flaen, a bôd yn well iddo osod cyllell ar ei gêg na bod yn anweddus: Dihar. 23.1.2. Pa faint mwy y dylit ti baratoi dy enaid, fel y gellych dy ymddwyn dy hun mewn holl ofn ac anrhydedd, pan fyddych i gael gwlêdd sanctaidd ar Fwrdd Tywysog y tywysogion?
In bedwerydd, o herwydd ei fod in ddefod erioed ym mhlith holl Seinctiau Duw, arfer o barodrwydd Sanctaidd cyn y trinent y Dirgeledigaethau nefol. Nid a'i Ddafydd in agos at Allor Dduw, nes iddo ef in gyntaf olchi ei ddwylaw mewn diniweidrwydd: Psal. 26.6. lawyer lay y dylit ti heb ymbaratoi, ryfygu mined in agos at Fwrdd yr Arglwydd. Ni roddai Abimelech, ac ni fwytai Ddafydd a'i wŷr mor bara gosod, and tan ammod fod eu llestri in sanctaidd; 1 Sam. 21.4.5. pa faint lay y dylit ti ryfygu bwyta bara yr Arglwydd, neu in hytrach y bara yr hwn yw 'r Arglwydd, heb i lestr dy gallon di in gyntaf gael ei lanhau gan edifeirwch? Ac os archodd Duw i Joshua (fely parasai i Moeses o'r blaen) ddattod ei escidiau oddiam ei draed, o ran anrhydedd i'w sancteiddrwydd ef, yr hwn oedd bresennol in ill hwnnw, lle yr ymddangosodd ef â chleddyf in ei law i ddinistrio ei elynion. Jos. 5.15. Exod. 35. Pa faint hytrach y dylit ti fwrw ymmaith holl search dy ymarweddiad bydol, pan fyddych in dyfod i nesâu at y fan lle mae Christ in ymddangos i olwg dy ffydd, a'r briwiau in ei ddwylaw a'i ystlys, er gwaredu ei gyfeillion? Ac er mwyn yr achos honey dywedir ddyfod priodas yr oen, ⟨p. 275⟩a bod ei wraig ef wedi ei pharatoi ei hun. Dad. 19.7. Paratoa gan hynny dydi dy hun, os mini in y bid hwn dy ddyweddio â Christ trwy râs Sacramentaidd; neu in y nefoedd dy briodi ag ef, trwy ogoniant tragwyddol.
Yn bedwerydd, o herwydd ei fod yn ddefod erioed ym mhlith holl Seinctiau Duw, arfer o barodrwydd Sanctaidd cyn y trinent y Dirgeledigaethau nefol. Nid a'i Ddafydd yn agos at Allor Dduw, nes iddo ef yn gyntaf olchi ei ddwylaw mewn diniweidrwydd: Psal. 26.6. llawer llai y dylit ti heb ymbaratoi, ryfygu myned yn agos at Fwrdd yr Arglwydd. Ni roddai Abimelech, ac ni fwytai Ddafydd a'i wŷr mor bara gosod, ond tan ammod fod eu llestri yn sanctaidd; 1 Sam. 21.4.5. pa faint llai y dylit ti ryfygu bwyta bara yr Arglwydd, neu yn hytrach y bara yr hwn yw 'r Arglwydd, heb i lestr dy galon di yn gyntaf gael ei lanhau gan edifeirwch? Ac os archodd Duw i Josua (fely parasai i Moeses o'r blaen) ddattod ei escidiau oddiam ei draed, o ran anrhydedd i'w sancteiddrwydd ef, yr hwn oedd bresennol yn y lle hwnnw, lle yr ymddangosodd ef â chleddyf yn ei law i ddinistrio ei elynion.
In bummed, o blegid i Dduw bob amser daro â Barnedigaethau ofnadwy, y rhai a feiddient arferu ei sanctaidd ordinhadau ef, heb ofn a pharodrwydd dyledus. Efe a osododd Duw gleddyf tanllyd in law Cherubin i daro ein Henafiaid gwedi iddynt ymhalogi a phechod, os amcanent hwy fined i Beradwys i fwyta y Sacrament o Burn y bywyd. Ofna dithau gan hynny gael dy daro a chlêdd dialled Duw os rhyfygi di fined i'r Eglwys â chalon ddiedifeiriol i fwyta Sacrament Arglwydd y bywyd. Efe a darawodd Duw ddengmil a deugain o'r Bethshemitiaid, am iddynt hwy edrych in amharchus in ei Arch ef; 1 Sam. 6.19. ac a laddodd Uzza â marwolaeth ddisymmwth am iddo gyffwrdd a'r Arch in Ehud; 2 Sam. 6.6, 7. ac a darawodd Uzziah a gwahanglwyf, am fined i drin swydd yr offeiriad, yr hyn nid oedd in perthynu iddo. Ofn y fâth ddyrnod a wnaeth i Hezekiah in ei weddi ddifrifol ddeisyfu ar Dduw na tharawâi efe mor bobl y rhai oedd arnynt eisiau amser i ymbaratoi, fell y perthynai iddynt cyn bwyta yr oen Pasc: ac yr ydis in dywedyd i'r Arglwydd wrando ar Hezekiah, ac jachau 'r bobl: gan roi ar deal, oni buasai weddi Hezekiah, y tarawsai 'r Arglwydd y bobl o ran bod eu parodrwydd angenrheidiol in niffyg. 2 Cron. 30.18, 19, 20. ar dŷn a ddaeth i'r neithior heb ei wisc priodas am dano, na'i holy ei hun, a gafas ei holy gan arall, ac yno rhwymo ei ddwylaw a'i draed, a'i daflu •'r tywyllwch eithaf. Mat. 22.12. Ac y mae St Paul in dywedyd i'r Corinthiaid, may o herwydd •isiau y parodrwydd hwn in eu holy a'i barnu eu ⟨p. 276⟩hunain, cyn iddynt fwyta Swpper yr Arglwydd, y darfuafai i Dduw ddanfon y clefyd ofnadwy hwnnw in eu plith, o'r hwn yr oedd rhai o honynt y pride hynny in gleifion, eraill in weiniaid, a lawyer wedi mined i huno; 1 Cor. 11.29. hynny yw, wedi i Angau amserol eu cyrhaeddyd. In gymmaint a bod yr Apostol in dywedyd; fod pob un sydd in bwyta ac in yfed in anheilwng, in bwyta ac in yfed ei farnedigaeth ei hun; amserol os edifarhâ, tragwyddol os ef nid edifarhâ: a hynny mewn mesur mor echryslon, a phe bay in enog o wir gorph a gwaed yr Arglwydd, o'r hyn y mae y Sacrament hon in sèl, ac in arwydd sanctaidd: Adn. 27. Felly y cospa Tywysogion y cam a wneler a'i Sêl fawr hwynt, in yr un stunyd a pha gwneid iw cyrph hwynt eu hunain, yr hyn y mae eu Sêl hwy in ei arwyddoccâu.
Mor drwm echryflon yw bod in evog o waed Christ, y mae 'n ymddangos in eglur wrth drueni cystuddiol yr Juddewon bight ar ôl iddynt ddymuned ei waed ef i fod arnynt hwy ac ar eu plant. Math. 27.25. Eithr yno di a ddywedi, may diogelaf yw ymgadw a pheidio a dyfod un amser i fod in gy frannog o'r Cymmun Sanctaidd. Nid felly; canys y mae DVW in ado tragwyddol gospedigaeth corph ac enaid, ar yr rhai ou llawnfryd a wrthodant ei Sacramentau. A gorckymmyn Christ ydyw; Cymmerwch, bwytewch, gwnewch hyn er coffa am danaf: 1 Cor. 11.24. ac efe a fin i bawb ufyddhau iw orchymmyn ef tan boen cospedigaeth ei felldith. A chan welled may y Sacrament hon oedd yr arwydd mwyaf o gariad Christ ar a adaw odd ef in ei did diwedd iw gymdeithion, y rhai a garodd ef hid y diwedd; gan hynny esceuluso a gwrthod ei Sacrament, sydd raid iddo fod in argoel o wrthod ac esceuluso ei gariad, a thywalltiad ei waed: ac ni ddichon bod pechod gorthrymmach ger bron Duw na hwnnw. ⟨p. 277⟩Heb. 10.29 Nid oes dim a eill dy rwystro di i ddyfod in rhwydd i Fwrdd yr Arglwydd; and o ran bod in well gennit ymado â chariad Duw, nac ymado a'th pechodau budron. O tired, eithr tired in westwr parod i Fwrdd yr Arglwydd, gan woled eu bod hwy in fendigedig y rhai a elwir i Swpper neithior yr oen. Dadc. 19.9. O tired! eithr tired wedi dy ymbaratoi, canys nerth y Sacrament hon a dderbynnir in ôl eyfran ffydd y Derbynniwr.
Mor drwm echryflon yw bod yn euog o waed Crist, y mae 'n ymddangos yn eglur wrth drueni cystuddiol yr Juddewon byth ar ôl iddynt ddymuned ei waed ef i fod arnynt hwy ac ar eu plant. Math. 27.25. Eithr yno di a ddywedi, mai diogelaf yw ymgadw a pheidio a dyfod vn amser i fod yn gy frannog o'r Cymmun Sanctaidd. Nid felly; canys y mae DVW yn addo tragwyddol gospedigaeth corph ac enaid, ar yr rhai ou llawnfryd a wrthodant ei Sacramentau. A gorckymmyn Crist ydyw; Cymmerwch, bwytewch, gwnewch hyn er coffa am danaf: 1 Cor. 11.24. ac efe a fyn i bawb vfyddhau iw orchymmyn ef tan boen cospedigaeth ei felldith. A chan weled mai y Sacrament hon oedd yr arwydd mwyaf o gariad Crist ar a adaw odd ef yn ei ddydd diwedd iw gymdeithion, y rhai a garodd ef hyd y diwedd; gan hynny esceuluso a gwrthod ei Sacrament, sydd raid iddo fod yn argoel o wrthod ac esceuluso ei gariad, a thywalltiad ei waed: ac ni ddichon bod pechod gorthrymmach ger bron Duw na hwnnw.
Y Parodrwydd hwn sydd in sefyll in dy fall ystyried try pheth: in gyntaf Teilyngdod y Sacrament, yr hyn a elwir ystyried corph yr Arglwydd, in ail, dy anheilyngdod dy hun, yr hyn yw dy farnu dy hunan. In drydydd, y moddion, trwy y rhai y jelly ddyfod in Dderbynniwr teilwng; y elwir Cymmun o gorph yr Arglwydd.
Y Parodrwydd hwn sydd yn sefyll yn dy fal ystyried tri pheth: yn gyntaf Teilyngdod y Sacrament, yr hyn a elwir ystyried corph yr Arglwydd, yn ail, dy anheilyngdod dy hun, yr hyn yw dy farnu dy hunan. Yn drydydd, y moddion, trwy y rhai y gelli ddyfod yn Dderbynniwr teilwng; y elwir Cymmun o gorph yr Arglwydd.
Teilyngdod y Sacrament hon a ystyrir mewn tail ford: in gyntaf, wrth Fawrhydi yr Awdur a'i hordeiniodd. In ail, wrth werthfawredd ei rhannau o'r rhai y defnyddiwyd. In drydydd, wrth oddidawgrwydd y Diben er mwyn yr hyn ei trefnwyd.
TEilyngdod y Sacrament hon a ystyrir mewn tai• ffordd: yn gyntaf, wrth Fawrhydi yr Awdur a'i hordeiniodd. Yn ail, wrth werthfawredd ei rhannau o'r rhai y defnyddiwyd. Yn drydydd, wrth oddidawgrwydd y Diben er mwyn yr hyn ei trefnwyd.
Nid oedd yr Awdur na Sanct nac Angel, eithr yr Arglwydd JESU, tragwyddol Fab Duw, canys i Grist in unig tan y Testament newydd y perthyn ordeinio Sacrament; o herwydd efe in unig a ddichon ado a chyflawni y grâs y mae hi i'w arwyddoccâu. Ac yr ydis in gorchymm ni ni na wrandawom ar laferydd neb and ei laferydd ef in ei Eglwys. ⟨p. 278⟩Mat. 17.5. Oh mor sancteiddiol y dylem ni gymmeryd yr ordeinhâd a ddaeth oddiwrth y cyfryw Awdur gorvchel?
Nid oedd yr Awdur na Sanct nac Angel, eithr yr Arglwydd JESV, tragwyddol Fab Duw, canys i Grist yn vnig tan y Testament newydd y perthyn ordeinio Sacrament; o herwydd efe yn vnig a ddichon addo a chyflawni y grâs y mae hi i'w arwyddoccâu. Ac yr ydis yn gorchymm ni ni na wrandawom ar laferydd neb ond ei laferydd ef yn ei Eglwys. ⟨p. 278⟩Mat. 17.5. Oh mor sancteiddiol y dylem ni gymmeryd yr ordeinhâd a ddaeth oddiwrth y cyfryw Awdur gorvchel?
Yrhannau o'r Sacrament bendigedig ydynt try: in gyntaf, yr arwyddion daiarol in arwyddocau: in ail, y gair dwywawl in sancteiddio: in drydydd, y rhadau nefol a arwyddoceir.
YRhannau o'r Sacrament bendigedig ydynt tri: yn gyntaf, yr arwyddion daiarol yn arwyddocau: yn ail, y gair dwywawl yn sancteiddio: yn drydydd, y rhadau nefol a arwyddoceir.
Yn bumed, o blegid i Dduw bob amser daro â Barnedigaethau ofnadwy, y rhai a feiddient arferu ei sanctaidd ordinhadau ef, heb ofn a pharodrwydd dyledus. Efe a osododd Duw gleddyf tanllyd yn llaw Cherubin i daro ein Henafiaid gwedi iddynt ymhalogi a phechod, os amcanent hwy fyned i Beradwys i fwyta y Sacrament o Bren y bywyd. Ofna dithau gan hynny gael dy daro a chlêdd dialedd Duw os rhyfygi di fyned i'r Eglwys â chalon ddiedifeiriol i fwyta Sacrament Arglwydd y bywyd. Efe a darawodd Duw ddengmil a deugain o'r Bethshemitiaid, am iddynt hwy edrych yn amharchus yn ei Arch ef; 1 Sam. 6.19. ac a laddodd Ʋzza â marwolaeth ddisymmwth am iddo gyffwrdd a'r Arch yn Ehud; 2 Sam. 6.6, 7. ac a darawodd Ʋzziah a gwahanglwyf, am fyned i drin swydd yr offeiriad, yr hyn nid oedd yn perthynu iddo. Ofn y fâth ddyrnod a wnaeth i Ezechiah yn ei weddi ddifrifol ddeisyfu ar Dduw na tharawâi efe mor bobl y rhai oedd arnynt eisiau amser i ymbaratoi, fel y perthynai iddynt cyn bwyta yr oen Pasc: ac yr ydis yn dywedyd i'r Arglwydd wrando ar Ezechiah, ac iachau 'r bobl: gan roi ar ddeall, oni buasai weddi Ezechiah, y tarawsai 'r Arglwydd y bobl o ran bod eu parodrwydd angenrheidiol yn niffyg. 2 Cron. 30.18, 19, 20. ar dŷn a ddaeth i'r neithior heb ei wisc priodas am dano, na'i holi ei hun, a gafas ei holi gan arall, ac yno rhwymo ei ddwylaw a'i draed, a'i daflu •'r tywyllwch eithaf. Mat. 22.12. Ac y mae St Paul yn dywedyd i'r Corinthiaid, mai o herwydd •isiau y parodrwydd hwn yn eu holi a'i barnu eu ⟨p. 276⟩hunain, cyn iddynt fwyta Swpper yr Arglwydd, y darfuafai i Dduw ddanfon y clefyd ofnadwy hwnnw yn eu plith, o'r hwn yr oedd rhai o honynt y pryd hynny yn gleifion, eraill yn weiniaid, a llawer wedi myned i huno; 1 Cor. 11.29. hynny yw, wedi i Angau amserol eu cyrhaeddyd. Yn gymmaint a bod yr Apostol yn dywedyd; fod pob vn sydd yn bwyta ac yn yfed yn anheilwng, yn bwyta ac yn yfed ei farnedigaeth ei hun; amserol os edifarhâ, tragwyddol os ef nid edifarhâ: a hynny mewn mesur mor echryslon, a phe bai yn enog o wir gorph a gwaed yr Arglwydd, o'r hyn y mae y Sacrament hon yn sèl, ac yn arwydd sanctaidd: Adn. 27. Felly y cospa Tywysogion y cam a wneler a'i Sêl fawr hwynt, yn yr vn stunyd a pha gwneid iw cyrph hwynt eu hunain, yr hyn y mae eu Sêl hwy yn ei arwyddoccâu.