Taith neu siwrnai y pererin, tan rith neu Gyffelybiaeth Breuddwyd
Taith neu siwrnai y pererin, tan rith neu Gyffelybiaeth Breuddwyd : in yr hwn y dangofir, I. Y Mod y mae Pechadur in Chychwyn ...Taith neu siwrnai y pererin, tan rith neu Gyffelybiaeth Breuddwyd : yn yr hwn y dangofir, I. Y Modd y mae Pechadur yn Chychwyn ...
John Bunyan 1628–1688Printiedig in Llundain : gan J. Richardson ..., 1688Printiedig yn Llundain : gan J. Richardson ..., 1688
[12], 324 p. · 71k words · Wing B5601 · ESTC R170887
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Help. Moes i mi dy law ebe Helpwr, a Christian a rods iddo ef ei law: Ac efe a'i tynnodd ef ir Lan, ac a'i gosododd ef ar Dîr called, ac a barodd iddo gerdded ei ford ym-mlaen. Pal. 40. 2.
Gwedi hynny mi a nesseais at yr hwn a'i tynnasai ef †i maes o'r Gors, ac a ofynnais iddo, Sir, gan fod y ford o Ddinas Destryw ir Porth accw trwy 'r Lle yma, pa ham nas cyweiriwyd y man hyn, mal y gallai *ymdeithwyr tlodion siwrneio tuag yno in †ddibryderach? Yntef a'm hattebodd, y mae 'r Gors front hon in gyfryw Le, nas gellir ei gwellháu hi: Canys ir Gwaelod hwn, y mae'r holl *
deffroir Pechadur, i welled ei gyflwr colledig, y mae lawyer o Ddychryniadau ac Amhevon, a Meddyliau anghyssurus in cyfodi in fynych in ei Enaid ef; A'r rhain oll sy 'n ymgasglu ynghyd, ac in ymsefydlu in y man hwn: A thyma i chwi 'r rheswm, pa ham y mae 'r Lle yma cynddrwg.
Nid ewyllys y
Brenin yw, fod y ford hon cynddrwg ac y mae hi, Isaiah 35. 3, 4. Ei weithwyr ef hefyd, trwy gyfarwyddiad y rhai oedd gan ei Fawrhydi ef in Olygwyr ar y brif-ford, a fuant er is mwy nag un-cant-ar-bymtheg o flynyddoedd in gweithio yma, i edrych a ellit cyweirio
deunydd, a ddywedent, mai'r pethau goreu oeddynt, a'r a ellit en cael, i wneuthur y Tîr hwn in sych ac in galled. Eithr Cors Anobaith ydyw hi sith, ac felly y bid hi, er gwneuthur o bawb ei goreu i gwellhau hi.
⟨p. 15⟩
Gwir yw, fod trwy gyfarwyddiad Rhoddwr y gyfraith ryw
Gerrig mawr a chadarn wedi ei gosod ar hid ganol y Gors, fall y galley pobl, trwy estyn cammau, fined trosti; eithr pan y bo 'r Lle yma in chwdu i fynu lawyer o'i fudreddi (megis y mae 'n gwneuthur ar newid tywydd) yna braid y gwelir y meini: ac os canfyddir hwy, y mae Dynion,
o herwydd gwendid eu pennau, in troy oddi arnynt, ac yna, gwedi syrthio ir Gors, y diwynir hwy 'n aruthrol (neu 'n rhyfeddol) er body cerrig yno sith: and y mae 'r ford in dda, gwedi mined i mewn unwaith ir Porth.
Help. Moes i mi dy law ebe Helpwr, a Christion a roddes iddo ef ei law: Ac efe a'i tynnodd ef ir Lan, ac a'i gosododd ef ar Dîr caled, ac a barodd iddo gerdded ei ffordd ym-mlaen. Pal. 40. 2.
Gwedi hynny mi a nesseais at yr hwn a'i tynnasai ef †i maes o'r Gors, ac a ofynnais iddo, Syr, gan fod y ffordd o Ddinas Destryw ir Porth accw trwy 'r Lle yma, pa ham nas cyweiriwyd y man hyn, mal y gallai *ymdeithwyr tlodion siwrneio tuag yno yn †ddibryderach? Yntef a'm hattebodd, y mae 'r Gors front hon yn gyfryw Le, nas gellir ei gwellháu hi: Canys ir Gwaelod hwn, y mae'r holl *Fudreddi y sydd yn canlyn argyhoeddiad am bechod, yn rhedeg i wared yn wastadol; ac am hynny y ⟨p. 14⟩gelwir hi y Gors o Anobaith: Oblegit, er cynted ac y †deffroir Pechadur, i weled ei gyflwr colledig, y mae llawer o Ddychryniadau ac Amheuon, a Meddyliau anghyssurus yn cyfodi yn fynych yn ei Enaid ef; A'r rhain oll sy 'n ymgasglu ynghyd, ac yn ymsefydlu yn y man hwn: A thyma i chwi 'r rheswm, pa ham y mae 'r Lle yma cynddrwg.
Nid ewyllys y *Brenin yw, fod y ffordd hon cynddrwg ac y mae hi, Esay 35. 3, 4. Ei weithwyr ef hefyd, trwy gyfarwyddiad y rhai oedd gan ei Fawrhydi ef yn Olygwyr ar y brif-ffordd, a fuant er ys mwy nag vn-cant-ar-bymtheg o flynyddoedd yn gweithio yma, i edrych a ellit cyweirio †y clwttyn Tîr hwn: Ie, ac myfi a wn, ebe efe, lyngcu yma o'r lleiaf, fwy o lawer nag vgain mîl o *Fennau, gwedi eu llwytho yn llawn ag hyfforddiadau iachus, a ddygpwyd yma o bryd i bryd, †o bob Ardal a Goror yn nheyrnasoedd y Brenin, i brofi a ellit cyweirio 'r ffordd hon: A'r rhai a wyddent beth oedd ei *deunydd, a ddywedent, mai'r pethau goreu oeddynt, a'r a ellit en cael, i wneuthur y Tîr hwn yn sych ac yn galed. Eithr Cors Anobaith ydyw hi fyth, ac felly y bydd hi, er gwneuthur o bawb ei goreu i gwellhau hi.
⟨p. 15⟩Gwir yw, fod trwy gyfarwyddiad Rhoddwr y gyfraith ryw †Gerrig mawr a chadarn wedi ei gosod ar hyd ganol y Gors, fal y gallei pobl, trwy estyn cammau, fyned trosti; eithr pan y bo 'r Lle yma yn chwdu i fynu lawer o'i fudreddi (megis y mae 'n gwneuthur ar newid tywydd) yna braidd y gwelir y meini: ac os canfyddir hwy, y mae Dynion, *o herwydd gwendid eu pennau, yn troi oddi arnynt, ac yna, gwedi syrthio ir Gors, y diwynir hwy 'n aruthrol (neu 'n rhyfeddol) er bod y cerrig yno fyth: ond y mae 'r ffordd yn dda, gwedi myned i mewn vnwaith ir Porth.
†Allan.
*Trafaelwyr.
†Ddiofalach.
*Brynti
†Dihunir
*Duw.
†Y Drill.Y Dryll.
*Ceirt.
†O bob cwarter.
*Matter.
†Addewidion o faddevant pechodau, ac o fod in gymmeradwy trwy ffydd ing-Hrist.Addewidion o faddeuant pechodau, ac o fod yn gymmeradwy trwy ffydd yng-Hrist.
*Trwy y dychryn y sydd in eu calonnau oblegid eu pechodau.Trwy y dychryn y sydd yn eu calonnau oblegid eu pechodau.
Ina mi a welwn, fod Medal erbyn hyn, gwedi dyfod in ôl iw Dŷ ei hun: A'i Gymmydogion a ddaethant i ymweled ag ef: A rhai o honynt a'i galwasant ef in wr câll, am iddo ddychwelyd adref; a rhai a'i galwasant e 'n ffôl, am fwrw ei hunan i berygl gyda Christian; ac eraill a'i gwatworasant ef, am ei fod ef eyn waned ei gallon, gan ddywedyd wrtho, in ddiau, gwedi dechreu †anturio, ni ddylasech chi fod mor ofnus a chefnu am ychydig o anhawsder in y ford. Ac felly dan ostwng ei war fell Crwydryn, fe a eisteddodd Medal i lawr in ei plith hwynt. And o'r diwedd, efe *a ymhyfháodd, ac a ddechrevodd gyda ei gymydogion ddywedyd in ddrwg ⟨p. 16⟩am Gristion (druan Gwr) ac o'r tu cefn iddo, hwy a gyd-chwarddasant am ei ben ef. A digon bellach am Feddal.
In awr, fall yr oedd Cristion in mined ym mlaen, heb neb gydag ef, efe a ganfyddai ŵr o hirbell in croesi 'r maes: A digwyddodd iddynt gyfarfod ynghyd, in y man hynny, lle 'r oedd y nail in croesi ford y llall. Enw y Gwr bonheddig a gyfarfu ag ef oedd Meistr Bydol Ddoethyn, a thrigo yr oedd efe in Ninas Doethineb cnawdol (Tref fawr jawn) ac in gyfagos hefyd ir Lle y daethasai Cristion †i maes o honey. A'r Gwr hwn a glywsai ryw sôn am dano, canys mynediad Cristion allan o Ddinas Destryw a dannasid ar led in ddirfawr, nid in unic in y Dref, lle yr ydoedd efe in presswylio ynthi, eithr hefyd mewn amryw o Drefydd eraill oddi amgylch. Meistr Bydol Ddoethyn gan hynny, wrth ddal sulw ar ei gerddediad cyflym ef, ac ar ei ocheneidiau ai riddfannau ef, a'r cyffelyb Argoelion eraill, *a frith-dybiodd, may hwn ydoedd Cristion, ac efe a ddechrevodd siarad ag ef fall hyn.
Yna mi a welwn, fod Meddal erbyn hyn, gwedi dyfod yn ôl iw Dŷ ei hun: A'i Gymmydogion a ddaethant i ymweled ag ef: A rhai o honynt a'i galwasant ef yn wr câll, am iddo ddychwelyd adref; a rhai a'i galwasant e 'n ffôl, am fwrw ei hunan i berygl gyda Christion; ac eraill a'i gwatworasant ef, am ei fod ef eyn wanned ei galon, gan ddywedyd wrtho, yn ddiau, gwedi dechreu †anturio, ni ddylasech chi fod mor ofnus a chefnu am ychydig o anhawsder yn y ffordd. Ac felly dan ostwng ei warr fel Crwydryn, fe a eisteddodd Meddal i lawr yn ei plith hwynt. Ond o'r diwedd, efe *a ymhyfháodd, ac a ddechreuodd gyda ei gymydogion ddywedyd yn ddrwg ⟨p. 16⟩am Gristion (druan Gwr) ac o'r tu cefn iddo, hwy a gyd-chwarddasant am ei ben ef. A digon bellach am Feddal.
Yn awr, fal yr oedd Cristion yn myned ym mlaen, heb neb gydag ef, efe a ganfyddai ŵr o hirbell yn croesi 'r maes: A digwyddodd iddynt gyfarfod ynghyd, yn y man hynny, lle 'r oedd y naill yn croesi ffordd y llall. Enw y Gwr bonheddig a gyfarfu ag ef oedd Meistr Bydol Ddoethyn, a thrigo yr oedd efe yn Ninas Doethineb cnawdol (Tref fawr iawn) ac yn gyfagos hefyd ir Lle y daethasai Cristion †i maes o honi. A'r Gwr hwn a glywsai ryw sôn am dano, canys mynediad Cristion allan o Ddinas Destryw a dannasid ar lled yn ddirfawr, nid yn vnic yn y Dref, lle yr ydoedd efe yn presswylio ynthi, eithr hefyd mewn amryw o Drefydd eraill oddi amgylch. Meistr Bydol Ddoethyn gan hynny, wrth ddal sulw ar ei gerddediad cyflym ef, ac ar ei ocheneidiau ai riddfannau ef, a'r cyffelyb Argoelion eraill, *a frith-dybiodd, mai hwn ydoedd Cristion, ac efe a ddechreuodd siarad ag ef fal hyn.
Cris. 'Rwi gwedi 'm llwytho in ddiau, cyn dosted (i'm tyb i) ac a llwythwyd un Creadur truan erioed: Ac yr wyfi 'n ⟨p. 17⟩mined tua 'r Porth bychan accw, y sy gyf-erbyn a mi; canys fe a ddywespwyd wrthyf, y cawn i gyfarwyddiad yno, *pa wed i gael fy nilwytho o'm Baich pwysfawr.
Cris. 'Rwi gwedi 'm llwytho yn ddiau, cyn dosted (i'm tyb i) ac a llwythwyd vn Creadur truan erioed: Ac yr wyfi 'n ⟨p. 17⟩myned tua 'r Porth bychan accw, y sy gyf-erbyn a mi; canys fe a ddywespwyd wrthyf, y cawn i gyfarwyddiad yno, *pa wedd i gael fy nilwytho o'm Baich pwysfawr.
Cris. Oes, eithr yr wyfi gwedi 'm llwytho felly â'r Baich yma, fall nas gallaf ymhyfrydu ynthynt hwy megis cynt; je mi dybygwn fy mod i mal pettawn hebddynt, 1 Cor. 7. 29.
Cris. Oes, eithr yr wyfi gwedi 'm llwytho felly â'r Baich yma, fal nas gallaf ymhyfrydu ynthynt hwy megis cynt; ie mi dybygwn fy mod i mal pettawn hebddynt, 1 Cor. 7. 29.
Byddol-D. Mi a fynnwn i ti gan hynny, i †ymegnio i gael rhyddháad oddiwrth dy lwyth gyntag allech; oblegit ni biddy di bight in esmwyth in dy feddwl, ac nid eli di fwynhau llessáad oddiwrth y Bendithion a rods Duw itti, nes y gwnelych di felly.
Byddol-D. Mi a fynnwn i ti gan hynny, i †ymegnio i gael rhyddháad oddiwrth dy lwyth gyntag allech; oblegit ni byddi di byth yn esmwyth yn dy feddwl, ac nid elli di fwynhau llessáad oddiwrth y Bendithion a roddes Duw itti, nes y gwnelych di felly.
Cris. Dina 'r Peth yr wyfi 'n ymorchestu am dano, self, i gael fy nilwytho 1o'm Baich pwysfawr: Nis gallafi ei fwrw ef i lawr fy hunan: Ac nid oes neb in ein gwlâd a ddichon ei dynnu ef oddiar fy ysgwyddau; ac am hynny yr wi 'n teithio ar y ford hon fall y gallwyf gael gwared o honaw.
Cris. Dyna 'r Peth yr wyfi 'n ymorchestu am dano, sef, i gael fy nilwytho 1o'm Baich pwysfawr: Nis gallafi ei fwrw ef i lawr fy hunan: Ac nid oes neb yn ein gwlâd a ddichon ei dynnu ef oddiar fy ysgwyddau; ac am hynny yr wi 'n teithio ar y ffordd hon fal y gallwyf gael gwared o honaw.
1Ni ddichon pechadur ddadlwytho ei hunan, ac nis gall neb ar all, onid Jesus Grist in unic, ei ddadlwytho ef oddiwrth Faich ei bechodau. Act. 4. 12. Mat. 11. 28.Ni ddichon pechadur ddadlwytho ei hunan, ac nis gall neb ar all, onid Jesu Grist yn vnic, ei ddadlwytho ef oddiwrth Faich ei bechodau. Act. 4. 12. Mat. 11. 28.
Bydol-D. Ynghrog y bytho am ei Gyngor, nid oes in yr holl fyd un ford in fwy peryglus a blîn, nâ 'r honey cyfarwyddodd efe tidy i ymdeithio ynthi; ac di a gay brofi hynny os dilyni di ei gyngor ef. Mi a welaf wrth ddom y Gors o Anobaith y sydd in glynu wrth dy ddillad di, gael o honot ti beth trwbwl eisoes; eithr nid yw 'r Gors honno and dechrevad y gofidiau, y sy 'n canlyn y sawl sy 'n siwrneio in y ford yma. Gwrando ar•afi, yr wi'n hŷn nâ thydi, mae'n debyg y cyfarfyddu di ar y ford yr wit ti'n ymdeithio ynthi, â †Lludded, Blinder, newyn, peryglau, noethni, Cleddyf, Llewod, Dreigiau, Tywyllwch, ac i fod in fir, *â Marwolaeth, a chystuddiau anneirif eraill, y rhai nis gellir eu hadrodd, Act. 14. 22. Y mae 'n ddilys, fod hyn oll in wir; canys fe siccrhawyd y cwbl gan lawyer o Dystion: A pha ham y difethai Din ei hunan mor ddiofal trwy goelio *Alltud?
Bydol-D. Ynghrog y bytho am ei Gyngor, nid oes yn yr holl fyd vn ffordd yn fwy peryglus a blîn, nâ 'r hon y cyfarwyddodd efe tydi i ymdeithio ynthi; ac di a gai brofi hynny os dilyni di ei gyngor ef. Mi a welaf wrth ddom y Gors o Anobaith y sydd yn glynu wrth dy ddillad di, gael o honot ti beth trwbwl eisoes; eithr nid yw 'r Gors honno ond dechreuad y gofidiau, y sy 'n canlyn y sawl sy 'n siwrneio yn y ffordd yma. Gwrando ar•afi, yr wi'n hŷn nâ thydi, mae'n debyg y cyfarfyddu di ar y ffordd yr wyt ti'n ymdeithio ynthi, â †Lludded, Blinder, newyn, peryglau, noethni, Cleddyf, Llewod, Dreigiau, Tywyllwch, ac i fod yn fyrr, *â Marwolaeth, a chystuddiau anneirif eraill, y rhai nis gellir eu hadrodd, Act. 14. 22. Y mae 'n ddilys, fod hyn oll yn wir; canys fe siccrhawyd y cwbl gan lawer o Dystion: A pha ham y difethai Ddyn ei hunan mor ddiofal trwy goelio *Alltud?
†Dissygio
*Marwolaeth annaturiol, megis trwy groggy a llosci.Marwolaeth annaturiol, megis trwy grogi a llosci.
Cris. Sir, y mae'r Baich hwn, y sydd ar fy nghefn, in fwy brawychus i'm fi, nâ'r cwbl oll a grybwyllasoch chi am danynt; je mi a dybygwn, nas gwnawn i ⟨p. 19⟩gyfrif in y bid o ddim a ddigwyddai •mi in y ford, *pe gellwn i gael and fy nilwytho o'm Baich.
Cris. Syr, y mae'r Baich hwn, y sydd ar fy nghefn, yn fwy brawychus i'm fi, nâ'r cwbl oll a grybwyllasoch chi am danynt; ie mi a dybygwn, nas gwnawn i ⟨p. 19⟩gyfrif yn y byd o ddim a ddigwyddai •mi yn y ffordd, *pe gellwn i gael ond fy nilwytho o'm Baich.
*Y mae Cristion in hiraethu am gael maddevant oi Bechodau o flaen dim arall.Y mae Cristion yn hiraethu am gael maddeuant oi Bechodau o flaen dim arall.