Galwad ir annychweledig idroi a byw Derbyn trugaredd tra byddo trugaredd iw chael fell…Galwad ir annychweledig idroi a byw Derbyn trugaredd tra byddo trugaredd iw chael fel…

Paham gan hynny nas gallasech chwi fod in dduwiol cystal a hwythau? A ydoedd drws yr Eglwys in gaead ich erbyn chwi? Yntau eich cadw eich hunain allan a wnaethoch? Yntau eistedd a chyscu, neu wrando megis pe na wrandowsech? A rods Duw ddim llysiant i mewn in ei air i'ch erbyn, pan wahoddodd efe bechaduriaid i ddychwelyd, a phan addawodd efe drugaredd ir sawl a ddychwelent? A ddywedodd ef, [Myfi a faddevaf i bawb a edifarâo onid i ti?] A gaeodd ef chwi allan oddiwrth ryddfraint ei addoliad sanctaidd? A waharddodd ef i chwi weddio arno ef mwy nac i eraill? Chwi â wyddoch nad dô. Ni yrrodd Duw chwi ymaith oddiwrtho, eithr Chwychwi ai gwrthodasoch ef ac â redasoch ymaith eich hunain. A phan ich galwodd atto, ni fynnech mor dywad. Pe buasei Dduw in eich cwlio chwi allan ⟨p. 136⟩or addewid, a'r cynnyg cyffredinol o drugaredd, neu in Dywedyd wrthych, [sefuch draw, ni bid i mi a wnelwyf a neb o'ch cyffelyb: na weddiwch arnaf, canys ni wrandawai mhonoch: er maint d edifarhaoch, ac er manit â lefoch am drugaredd ni ofalafi amdanoch:] Pe gadowsei Dduw chwi heb ddim i ymdd•ried ynddo and mewn anobaith, yno y b'asei gennych escus têg. Chwi â allasech ddywedyd [I ba berwyl yr edifarhawa ac y dychwelwn, gau na bid hynny er daioni?] Eithr nid hwn oedd eich cyflwr chwi; Chwychwi a allasech gael Christ in Arglwydd ac Jachawdwr i chwi, in ben ac in briod i chwi cystal ac eraill, ac nis mynnech; oblegyd nad oeddech in ymglywed in ddigon cleifion ir Physygur, ac oherwydd nas gallech chwi hepcor mo'ch clwyf: In eich calonnau chwi a ddywedasoch megis y gwrthryfelwyr hynny, Luke 19.14. Ni fynnwn ni mo hwn i deyrnasu arnom. Christ a fnnasei eich casclu tan adenydd ei jechydwriaeth, ac nis mynnech, Mat. 23.37. Pa ddymuniadau och hawddfyd a adroddodd yr Arglwydd in ei sanct•idd air? A pha dosturi y safod efe gerllaw i chwi gan ddywedyd [Oh na wrandrowsei fy mhobl arnaf, na rodiasai Israel in fy ffyrdd, Psal. 81.13. Oh na byddei gyfryw gallon ynddynt im hofni i, ac i gadw fy holl orchymynion, bob amser, fell y byddei dâ iddynt ac iw plant in dragywyddol! Deut. 5.29. Oh nabaent doethion, na ddeallent hyn, nad ⟨p. 137⟩•••yient eu diwedd! Deut. 32.29. Efe a f'asai in Dduw i chwi, ac a wnaethai drosoch bob dim ar â allassei eich eneidiau ei jawn ddymuno. And chwi a garasoch y bid a'ch cnawd uwch ei law ef, ac am hynny ni wrandawech arno:

Paham gan hynny nas gallasech chwi fod yn dduwiol cystal a hwythau? A ydoedd drws yr Eglwys yn gaead ich erbyn chwi? Yntau eich cadw eich hunain allan a wnaethoch? Yntau eistedd a chyscu, neu wrando megis pe na wrandowsech? A roddes Duw ddim llysiant i mewn yn ei air i'ch erbyn, pan wahoddodd efe bechaduriaid i ddychwelyd, a phan addawodd efe drugaredd ir sawl a ddychwelent? A ddywedodd ef, [Myfi a faddeuaf i bawb a edifarâo onid i ti?] A gaeodd ef chwi allan oddiwrth ryddfraint ei addoliad sanctaidd? A waharddodd ef i chwi weddio arno ef mwy nac i eraill? Chwi â wyddoch nad dô. Ni yrrodd Duw chwi ymaith oddiwrtho, eithr Chwychwi ai gwrthodasoch ef ac â redasoch ymaith eich hunain. A phan ich galwodd atto, ni fynnech mor dywad. Pe buasei Dduw yn eich cwlio chwi allan ⟨p. 136⟩or addewid, a'r cynnyg cyffredinol o drugaredd, neu yn Dywedyd wrthych, [sefuch draw, ni bydd i mi a wnelwyf a neb o'ch cyffelyb: na weddiwch arnaf, canys ni wrandawai mhonoch: er maint d edifarhaoch, ac er manit â lefoch am drugaredd ni ofalafi amdanoch:] Pe gadowsei Dduw chwi heb ddim i ymdd•ried ynddo ond mewn anobaith, yno y b'asei gennych escus têg. Chwi â allasech ddywedyd [I ba berwyl yr edifarhawa ac y dychwelwn, gau na bydd hynny er daioni?] Eithr nid hwn oedd eich cyflwr chwi; Chwychwi a allasech gael Crist yn Arglwydd ac Jachawdwr i chwi, yn benn ac yn briod i chwi cystal ac eraill, ac nis mynnech; oblegyd nad oeddech yn ymglywed yn ddigon cleifion ir Physygur, ac oherwydd nas gallech chwi hepcor mo'ch clwyf: Yn eich calonnau chwi a ddywedasoch megis y gwrthryfelwyr hynny, Luke 19.14. Ni fynnwn ni mo hwn i deyrnasu arnom. Crist a fnnasei eich casclu tan adenydd ei iechydwriaeth, ac nis mynnech, Mat. 23.37. Pa ddymuniadau och hawddfyd a adroddodd yr Arglwydd yn ei sanct•idd air? A pha dosturi y safod efe gerllaw i chwi gan ddywedyd [Oh na wrandrowsei fy mhobl arnaf, na rodiasai Israel yn fy ffyrdd, Psal. 81.13. Oh na byddei gyfryw galon ynddynt im hofni i, ac i gadw fy holl orchymynion, bob amser, fel y byddei dâ iddynt ac iw plant yn dragywyddol! Deut. 5.29. Oh nabaent doethion, na ddeallent hyn, nad ⟨p. 137⟩•••yient eu diwedd!

Er i chwi wneutheur peth ••apri ac ef, a rhoddi iddo enwau parchedic, etto pan ddaeth y peth ir eithaf, ni fynn•ech mhono, Psal. 81.11, 12. Nid thyfedd gan hyn y oed iddo ych gollwng ynghyndynrwydd eich calon, a'ch mined in eich cyngor eich hunain] Efe a ymostyngodd i ymresymmu a chwi, ac i ofyn i chwi. [Beth sydd ynof, neu in fy 'nwasana•th fell y byddech cymmaint im herbyn! Pa niweid a wneuthum iti a bechadur? A baeddais i yr anghymwynas hwn ar dy law? Lawyer o drugareddau a ddangosais yt, am ban ohonynt, yr wit ti fall hyn im di mygu? Ai myfi, ai Satan yw dy elyn? Ai myfi, yntau dy hunan cnawdol a fynnai dy anafu? Ai buchedd sanctaidd, yntau buchedd bechadurus y mae i ti achos i ffoi rhagddo? Os derfydd amdanat, yr wit ti in magu hyn i tidy hun trwy fy ngwrthod i yr Arglwydd a fynnaswn dy waredu. Jer. 2.17. Onid yw dy ddrygioni dy hun in dy gospi, ath bechod in dy geryddu, fell y gellych welled may drwg a chwerw ydyw i ti fy ngwrthod? Jer. 2.19. ⟨p. 138⟩Pa anwiredd a gowsoch chwi ynofi gan i chwi ymbellau oddiwrthyf a rhodio ar ôl offered a mined in offer? Jer. 2.4, 5. Mae efe in llefain allan fell ped fae ar y creaduriaid mudion i wrando ar y cwyn sydd gantho in eich erbyn, Mic. 6.2, 3, 4, 5. Gwrandewch y mynyddoedd a chedyrn sylfeini y daiar, gwyn yr Arglwydd, canys y mae cwyn rhwng yr Arglwydd ai bobl, ac 'efe a ymddadleu ag Israel, sy mhobl, beth a wneuthum i ti? ac ymmhâ beth ith flinais? tystiolaetha i'm herbyn: canys mi âth ddygais o dîr yr Aipht, ac •th ryddheais &c. Gwrandewch nefoedd, clyw ditheu ddaiar Canys yr Arglwydd a lefarodd: megus […] a meithrinais feibion, a hwy a wrthryfelasant im herbyn. Yr ych a edwyn ei feddiannydd, ar aslyn breseb ei berchennog: and Israel nid edwyn fy mhobl ni deal. Oh genhedlaeth bechadurus, pobl lwythoc o anwiredd, hâd y rhai drygionus, &c.

Gogwyddwch eich clust, a deuwch attaf; gwrandewch, a bid byw eich enaid; ac mi a wnâf gyfammod tragywyddol a chwi, self siccr drugareddau Dafydd. Ceisiwch yr Arglwydd tra galler ei gael ef, gelwch arno, tra fyddo in agos gadawed y drygionus ei ford, a'r gwr anwir ei feddyliau, a dychweled at yr Arglwydd, ac efe a gymmer drugaredd arno; ac at ein Duw ni; oherwydd efe â arbed in helaeth.] Ac felly Isaiah. 1.16, 17, 18. A phan na wrandawech, pa achwynion y gosodasoch ef arnynt, gan hauru y peth arnoch chwi, may eich gwrthnyfigrwydd a'ch pendewrwydd ydoedd, Jer 2, 12, 13. O chwi nefoedd synnwch wrth hyn. ac ofnwch in aruthrol. Canys dau ddrwg a wnaeth fy mhobl, hwy am gadawsant i ffynnon y dyfroed byw ac a gloddiasant iddynt eu hunain bydewau, jê pydewau wedi eu torri, ni ddaliant ddwfr,] Lawyer gwaith y cyhoeddodd Christ i chwi y rhâd wahoddiad hwnnw, Dat. 22.17. Yr hwn sydd a syched arno, deved, a'r hwn sydd in ewyllysio, cymmered ddwfr y bywyd in rhad.] Eithr chwi a berwch iddo ef gwyno in ôl yr holl gynnygion hyn [Ni ddevant attafi, fell y caffont fywyd, Jo. 5.40.] Efe a'ch gwahoddodd i wledda gydag ef in nheyrnas ei râs, a chwithau oeddych a'ch escusodion ⟨p. 140⟩gennych oddiwrth eich tiroedd a 'ch an•feiliaid, ach gorchwylion bydol, a phan na fynnech ddyfod, dywedasoch nas gallech: ac ai hannogasoch yntau î roddi ei fryd na chaech chwi bight brofi oi swpper ef, Luc. 14.15. hid 25. Ac oherwydd pwy in awry mae'r peth and och herwydd chwi eich hunain? A pheth a fedrwch chwi ddywedyd yw 'r achos pennaf o'ch damnedigaeth and eich ewyllys fryd eich hunain? Yr holl fatter a eglurwyd gan Grist ei hun. Dih. 1.20. hid y diwedd, [Doethineb syd in gweiddi oddi allan; y mae hi in addrodd ei lleferydd in yr heolydd. Y mae hi in llefain ym mhrifleoedd y dyrfa, in nrysau y pyrth, — Pa hid, chwi ynfydion, y cerwch, ynfydrwydd? a chwi watwarwyr, y bid hôff gennych watwar? ac y casâ ffyliaid wybodaeth? Dychwelwch wrth fy ngherydd: weal mi a dywall'taf fy yspryd i chwi, fy ngeiriau a yspysaf i chwi. In gymmaint ac i mi eich gwahodd, ac i chwithau wrthod, i mi estyn fy law, a neb heb ystyried: and diystyrasoch fy holl gyngor i, ac ni fynnech ddim em cerydd: minnau hefyd a chwarddaf in eich diâledd chwi, mi a wawdiaf pan syrthio arnoch yr hyn yr ydych in ei ofni.

Defnydd.

Oddiwrth yr hyn a ddywedpwyd chw i â ellwch ddyscu ymmhellach y pethau hyn sy 'in canlyn.

ODdiwrth yr hyn a ddywedpwyd chw i â ellwch ddyscu ymmhellach y pethau hyn sy 'yn canlyn.

1. Oddi yma y gellwch welled, nid pa gabled ac annuwioldeb yw bwrw 'r bay o ddinistr dynion a'r Dduw, and hefyd mor anaddas yw ir gweision diffaith roddi y fâth beth in erbyn eu gwneuthurwr; Maent in croch lefain ar Dduw, ac in dywedyd, nad yw efe in rhoddi gràs iddynt. a bôd ei fygythion in dôst, ac na atto Duw bôd pawb in ddamnedic ar ni throesant ac na sancteiddiwyd? Ac hwy a dybiant may mesur called yw cael o fir bechod ddidrangc ddiodefaint; Ac os denmir hwynt (meddant) ni allant wrtho: trâ bônt in y cyfamser in brysur ynghylch eu dinistr eu hunain, self in torfynyglu eu heneidiau eu hunain, ac ni fynnant moi perswadio i attal eu dwylaw. Tybîed y maent y byddei Dduw in greulon pettau ef in eu damnio hwynt: ac etto maent mor greulon wrthynt eu hunain ac y rhedant i dân Uffern, a Duw wedi mynegi iddynt ei fod ef ychydic oi blaen hwynt, ac ni lettyl ymbiliau mhonynt, na bygythion chwaith na dim ar a aller ei ddywedyd. Nyni ai gwelwn hwynt agos wedi darfod amdanynt: Mae eu bucheddau diofal, bydol cnawdol in minegi i ni eu bod hwynt tan allu y Cythrael: Nyni â wyddom os meirw â wnant cyn iddynt ddychwelyd, na ddichon yr holl fyd moi hachub: a chan wybod ansiccrwydd eu heinioes, yr ydym ni beunydd in ofni rhag iddynt ddiferu ir tân: ac am hynny yr ydym ni in dymûno arnynt dosturio wrth eu heneidiau eu hunain ag na ddinistriont ⟨p. 143⟩mhonynt eu hunain tra bo trugaredd in agos; a nhwythau ni wrandawant mhonom: Yr ydym ni in dymuno arnynt daflu ymaith eu pechod. a dywad at Grist in ddiymdro, a dangos ychydic drugaredd iddynt eu hunain; eithr ni ddangosant ronyn: Ac etto hwy a dybiant may rhaid i Dduw fôd in greulon os condemnai efe hwynt. Oh bechaduriaid trueni gorphwyllog! Nid Duw sydd greulon wrthych; Chwchwi ydych greulon wrthych eich hunain; Mynegwyd i chwi may rhaid i chwi Droi neu Losci, ac er hynny ni Throw'ch. Mynegwyd i chwi os mynnwch chwi gadw eich pechodau y cewch gadw melltith Dduw gyda hwynt; ac er hynny chwi ai cedwch. Mynegwyd i chwi, nad oes un ford i Happusrwydd and trwy Sancteiddrwydd; ac er hyn ni fynnwch fod in Sanctaidd. Beth ychwaneg a fynnech chwi i Dduw ddywedyd wrthych? Beth a fynnech chwi iddo wneuthur ai drugaredd? Mae ef in ei chynnyg i chwi ac ni fynnwch mhoni. Yr ydych chwi y ngheuffos pechod a thrueni yntau a estynnau ei law ich cynnorthwyo allan, a chwithau a wrthodwch ei gymmorth.

1. Oddi yma y gellwch weled, nid pa gabledd ac annuwioldeb yw bwrw 'r bai o ddinistr dynion a'r Dduw, ond hefyd mor anaddas yw ir gweision diffaith roddi y fâth beth yn erbyn eu gwneuthurwr; Maent yn croch lefain ar Dduw, ac yn dywedyd, nad yw efe yn rhoddi gràs iddynt. a bôd ei fygythion yn dôst, ac na atto Duw bôd pawb yn ddamnedic ar ni throesant ac na sancteiddiwyd? Ac hwy a dybiant mai mesur caled yw cael o fyrr bechod ddidrangc ddiodefaint; Ac os denmir hwynt (meddant) ni allant wrtho: trâ bônt yn y cyfamser yn brysur ynghylch eu dinistr eu hunain, sef yn torfynyglu eu heneidiau eu hunain, ac ni fynnant moi perswadio i attal eu dwylaw. Tybîed y maent y byddei Dduw yn greulon pettau ef yn eu damnio hwynt: ac etto maent mor greulon wrthynt eu hunain ac y rhedant i dân Vffern, a Duw wedi mynegi iddynt ei fod ef ychydic oi blaen hwynt, ac ni lettyl ymbiliau mhonynt, na bygythion chwaith na dim ar a aller ei ddywedyd. Nyni ai gwelwn hwynt agos wedi darfod amdanynt: Mae eu bucheddau diofal, bydol cnawdol yn minegi i ni eu bod hwynt tan allu y Cythrael: Nyni â wyddom os meirw â wnant cyn iddynt ddychwelyd, na ddichon yr holl fyd moi hachub: a chan wybod ansiccrwydd eu heinioes, yr ydym ni beunydd yn ofni rhag iddynt ddiferu ir tân: ac am hynny yr ydym ni yn dymûno arnynt dosturio wrth eu heneidiau eu hunain ag na ddinistriont

Efe a fynnei eich glanhau oddiwrth eich pechod, a gwell gennych chwithau ei cadw hwynt. Caru yr ydych eich trythyllwch, a charu eich glothineb, ach chwareyddiaeth ach meddwdod, ac ni hepcorwch hwynt. A fynnech chwi iddo ef eich dwyn ir nefoedd heb in waethaf i chwi? Neu a fynnech chwi iddo ef eich dwyn chwi a'ch pechodau hefyd ir nefoedd? ⟨p. 144⟩Och fi! mae hynny in amhosibl; Chwi a ellwch mor hyddaf ddisgwil iddo Droi yr haul in dywyllwch. Pa beth! bôd calon gnawdol ansanctaidd in y nefoedd! ni eill hynny mor bôd; Nid â i mewn yno ddim aflan, Dat. 21.27. Canys pa gymmundeb sydd rhwng goleuni a thywyllwch, rhwng Christ a Belial, 2 Cor. 6.14, 15. Ar hid y did yr estinais fy nwylo at bobl anufydd ac in gwrth ddywedyd, Rhuf. 10.21. Beth weithian a wnewch chwi? A lefwch chwi ar Dduw am drugaredd? Cw ma• Duw in galw arnoch i drugarhau wrthych eich hunain, a chwithau nis gwnewch […] Mae Gweinidogion in gweled y Cwppa• wenwynig in law 'r▪ Meddwyn, ac ya dywedyd wrtho, Mae gwenwin ynddi, ac in dymuno arno drugarhau wrth ei enaid, ac ymartal; ac yntau ni wrendu arnom▪ Rhaid iddo ei hyfed hi, ac fe ai gwnâ; Ei charu y mae ef, ac am hynny pe rhon a dyfod Uffern in y man nesaf, nid eill ef wrtho•. Beth a all ai un ei ddywedyd wrth y fâth ddynion ar rhai hyn? Yr ydym ni in mynegi ir din bydol difraw annuwiol; ni wasanaetha y cyfryw fuchedd mor tro, ac nas dwg hi mhonoch bight ir nefoedd; Pettau Arth ar eich gwarthaf; chwi a sumudech eich pâs, a phan ydyw mellti h Dduw a• eich gwartha, a Satan ac Uffern ar eich gwartha, oni chynhyrfwch chwi ddim, and gofyn paham y rhaid wrth yr holl draffer• yma? Ai ni thal enaid anfarwol ddim ychwaneg? Oh trugarhewch wrthych eich hunain! Eithr hwynt hwy ni thrugarhân• […] ⟨p. 145⟩ronyn wrthynt eu hunain, ac ni wnânt unwaith gyfrif ohonom. Nini a ddywedwn iddynt, may chwerw fydd y diwedd. Pwy a ddichon drigo gyda 'r tân tragywyddol? Ac etto ni thrugarhânt hwy ddim wrthynt eu hunain. Ac er hynny y budreddiaid digwilidd hyn a ddywedant fôd Duw in drugaroccach nac y damnia efe hwynt, pan ydynt hwy eu hunain in echryslon ac in annhrugarog in rhedeg i ddamnedigaeth; A phettem ni in mined attynt an hettiau in ein dwylo, ac in ymymbil a hwynt, nid allwn ni moi hattal. Pe syrthiem iddynt ar ein gliniau, nid allwn ni moi hattal; And i Uffern yt ânt, ac etto ni choeliant eu bod in mined yno, Pettem ni in crefu arnynt er mwyn y Duw ai gwnaeth, ac sy 'n eu cadw;

er mwyn y Christ a fu farw trostynt; er mwyn eu heneidiau truain eu hunain, dosturio ohonynt wrthynt eu hunain ac nad elont ddim pelloch ar hid y ford i Uffern; and dyfod at Grist tra yw ei•frueichiau a'r lêd, a mined i mewn i ystât bywyd tra yw 'r drws in llëd-agored, a dderbyn trugaredd in awr tra bò trugaredd iw chael; ni fynnant moi perswadio. An bod ni in trengu or plegyd, ni fedrwn ni gael ganthynt yr aw r 'o ac in lleigus ystyried y peth rhyngthynt ac eu hunain, a Dychwelyd. Ac er hynny hwy a fedrant ddywedyd, Gobeithio y bid Duw in drugarog. A ddarfu i chwi erioed ystyried beth a ddywaid ef, Esa, 27.11. [Nid pobl ddeallgart' ydynt; am hynny 'r hwn ai gwnace• ⟨p. 146⟩ni thosturia wrthynt: ar hwn a'i lluniodd ni thrugarhâ wrthynt.] Oni ddillada ûn arall chwi, Pan fyddoch noeth, a'ch porthi pan fôch newynog, chwi a ddywedwch ei fôd in anhrugarog. Pe taflei efe chwi yngharchar, neu'ch pwyo a'ch arteithio, chwi a ddywedech, ei fód in anthugarog. Ac er hynny chwy chwi a wnewch ychwaneg fill o weithiau in eich erbyn eich hunain, self bwrw eich enaid a'ch corph ymaith in draywydd, heb unwaith gwyno rhag eich an hugarogrwydd eich hunain. Je, ac mae in rhaid bwrw fôd Duw in anrhugarog, (yr hwn a fu ai drugaredd in disgwil wrthych trwy gydol hyn o amser) Os cofpa efe chwi gwedi hyn ei gyd. Oddieithr i sanctaidd Dduw 'r nefoedd roddi cennad i'r cyfeillion hyn i fa•hru gwaed ei fab tan eu traed, a chydâ, 'r Juddewon, megis eilwaith i ddisboeri in ei wyneb, a difenwi yspryd y g•âs, a gwneuthur cellwair or pechod, o gwawd o Sancteiddrwydd, ac i wneuthur lay cyfrif o drugaredd jachusawl, nac o frynti eu pleserau cnawdol, A chwedi hyn oll, oddieithr iddo ef eu cadw hwy trwy 'r drugaredd y maent in ei thaflu ymaith ac ni fynnant mhoni, rhaid iddynt alw Duw in anrhrugarog. Eithr efe a fin fôd in gyfrawn pan farno, ac ni sydd iddo sefyll neu syrthio wrth frawdle pryfpechadurus.

er mwyn y Christ a fu farw trostynt; er mwyn eu heneidiau truain eu hunain, dosturio ohonynt wrthynt eu hunain ac nad elont ddim pelloch ar hyd y fford i Vffern; ond dyfod at Grist tra yw ei•frueichiau a'r lêd, a myned i mewn i ystât bywyd tra yw 'r drws yn llëd-agored, a dderbyn trugaredd yn awr tra bò trugaredd iw chael; ni fynnant moi perswadio. An bod ni yn trengu or plegyd, ni fedrwn ni gael ganthynt yr aw r 'o ac yn lleigus ystyried y peth rhyngthynt ac eu hunain, a Dychwelyd. Ac er hynny hwy a fedrant ddywedyd, Gobeithio y bydd Duw yn drugarog. A ddarfu i chwi erioed ystyried beth a ddywaid ef, Esa, 27.11. [Nid pobl ddeallgart' ydynt; am hynny 'r hwn ai gwnace

Myfi a wn fôd lawyer o draw• ddadlevon neulltuol y maent hwy in eu dwyn in erbyn yr Arglwydd, eithr nid â fi i yma•e• in hyn o fan iw hatteb bôb un ar ei ⟨p. 147⟩ben, gan i mi wneuthur hynny eusus in fy Nhraethawd am farn, lle 'r mae iddynt ymorol amdano. Pe buasei Ymho•wyr y bid mor ofalûs i ochelyd pechod a destryw, ac â fuant hwy in lawn ffwdan i chwilio, am yr achos ohonynt, a pharod ar wyr gyrch iw fwrw ar Dduw; hwy a allasent dreulio eu synhwyrau in fuddiolach, a gwneuthur lay cam a Duw, a dyfod eu hunain ir lan in well. Pa yw'r fâth Anghenfil anhardd ac yw pechod o'n mewn ni, a pheth mor orthrwm â chospedigaeth arnom ni, â pheth mor ofnadwy ac yw Uffern on blaen ni, fe dybygid y byddei in hawdd dirnad, pwy sy a'r y bay, a pha un ai Duw ai din yw 'r p•if-achos or bay. Mae rhai dynion in farnwyr mor drugarogion iddynt eu hunain, ai bôd in fwy hy-rwydd i achwyn ar yr Annherfynol Berpheithrwydd a'r daioni ei hûnan, nac ar eu calonnau eu hunain; ac a ddynwaredant eu hynafiaid gynt, y rhai a ddywedasant, Y Sarple am twyllodd, y wraig a roddaist gyda mi, hi a roddodd i mi, a mi a fwyteais Gan arwyddocau in ddirgel may Duw oedd yr achos; felly y dywedant hwythau, [Y deal a roddaist i mi, ni allay mor dirnad, yr ewyllys a roddaist i mi, nid allay wneuthur gwell dewis; y gwrthddrychau a ofodaist gar fy mron, am hu 'dasant y profedigaethau â gynhwysaist i ymosod arnaf, a orescynnasant im h rbyn. Ac y mae mor orflin gan ray feddwl y dichon Duw wneuthur Creadur ai hyfforddo ei hunan, na lefasant hwy nacau iddo ef yr hyn a gymerant ei fod ⟨p. 148⟩in un oi Ragorfreintiau, self bod in hyfforddydd yr ewyllys ym mhob pechod, megis yr achor naturiol digyfrwng ar sy in ei berry. A bagad a fyddent fodloni i wneuthur Duw in rhydd oddiwrth fod in gymmaint achos o ddrwg, pe medrent cymmaint a dwyn hynny i gytuno ai fod ef in ben-achos daioni, fell pettau 'r Gwirionedd heb fôd ddim hwy i fôd in wirionedd nac y gallwn ni ei ganfod in ei berphaith drefn ai gyfanroddiad! oherwydd na fedr ein synhwyrau sittrach ni moi cydgysylltu hwynt, na phennu i bob gwirionedd ei gyfle priodol, rhyfygu yr ydym benderfynû may rhaid yw bwrw rhai ymaith. Dyma ffrwyth ein Huchel falch dybied in dda ohonom ein hunain, pan ydyw dynion heb dderbyn gwirionedd Duw megis plenyn ei wers, mewn sanctaidd ymostyngiad i lwyr lawn-wybodaeth ein Dysgawdwr, and megis Ynaid y rhai ydynt rû ddoethion iw dysgn.

Gwrthddadl▪ Eithr ni allwn ni mo'n troy ein hunain, oddiethr i Dduw ein troy: Ni allwa ni wneuthur dim heb ei râs ef, nid in yr hwn sy 'in ewyllyllysio y mae, nac in yr hwn sy 'in rhedeg chwaith, and o Dduw yr hwn sydd in trugarhau.

Gwrthddadl▪ Eithr ni allwn ni mo'n troi ein hunain, oddiethr i Dduw ein troi: Ni allwa ni wneuthur dim heb ei râs ef, nid yn yr hwn sy 'yn ewyllyllysio y mae, nac yn yr hwn sy 'yn rhedeg chwaith, ond o Dduw yr hwn sydd yn trugarhau.

Atteb. 1. Mae gan Dduw ddwy râdd o d•ugaredd iw dangos: Trugaredd Troed•gaeth in gyntaf, a thrugaredd Jechydwriaeth in olaf: Yr olâf ni ddyru ef i neb, and ir sawl a ewyllysiant ac a redant, ac ai haddawodd iddynt hwy in unig. Y gyntaf fydd iw ⟨p. 159⟩gwneuthur hwynt in ewyllysgar ar a oeddynt anewyllysgar: Ac er nad yw eich ewyllysio a'ch ymegnio eich hunain in haeddu y Grâs hwm, er hynny mae eich gwifodd ymwrthodiad in haeddu eich nacaáu chwi ohono. Eich gwann allû yw eich gwir anewyllysgarwch ei hûn, yr hwn nid yw in esgusodi eich pechod, and ei wneuthur in fwy. Chwy-chwi a ellych droi pettych and gwir ewyllysgar: Ac os ydyw eich ewyllysiau wedi llygru felly ynddynt eu hunain, na chynhyrfa dim hwynt and grâs grymusol, mae i chwi fwy o achos i ymgais am y g âs hwnnw, ac i ymroi iddo, ac i wneuthur a alloch in ymarfer ar moddion, heb ei esculuso, nac ymosod iw erbyn. Gwnewch in gyntaf yr hyn a alloch, ac yno achwynwch a'r Dduw am eich nacaau o râs os bid yw'ch achos.

Atteb. 1. Mae gan Dduw ddwy râdd o d•ugaredd iw dangos: Trugaredd Troed•gaeth yn gyntaf, a thrugaredd Jechydwriaeth yn olaf: Yr olâf ni ddyru ef i neb, ond ir sawl a ewyllysiant ac a redant, ac ai haddawodd iddynt hwy yn unig. Y gyntaf fydd iw ⟨p. 159⟩gwneuthur hwynt yn ewyllysgar ar a oeddynt anewyllysgar: Ac er nad yw eich ewyllysio a'ch ymegnio eich hunain yn haeddu y Grâs hwm, er hynny mae eich gwifodd ymwrthodiad yn haeddu eich nacaáu chwi ohono. Eich gwann allû yw eich gwir anewyllysgarwch ei hûn, yr hwn nid yw yn esgusodi eich pechod, ond ei wneuthur yn fwy. Chwy-chwi a ellych droi pettych ond gwir ewyllysgar: Ac os ydyw eich ewyllysiau wedi llygru felly ynddynt eu hunain, na chynhyrfa dim hwynt ond grâs grymusol, mae i chwi fwy o achos i ymgais am y g âs hwnnw, ac i ymroi iddo, ac i wneuthur a alloch yn ymarfer ar moddion, heb ei esculuso, nac ymosod iw erbyn. Gwnewch yn gyntaf yr hyn a alloch, ac yno achwynwch a'r Dduw am eich nacaau o râs os bydd yw'ch achos.

Gwrthddadl. Eithr fe dybygid eich bod hid inn hyn in bwrw fod gan ddynion Ewyllys Rhydd.

Gwrthddadl. Eithr fe dybygid eich bod hyd ynn hyn yn bwrw fod gan ddynion Ewyllys Rhydd.

Atteb. Mae 'r ddadl yngylch Ewyllys rhydd ty hwnt i'ch dealltwriaeth chwi; Am hynny nid âfi i'ch blino in ei gylch a dim ymmhellach onid hyn. Mae eich ewyllys in rhydd in any anawl, hynny yw, in gyneddfen oi hunanhyfforddiad; and y mae wedi gwyro in ddihir, ac in wrthwynebol ir da, ac am hynny ni a welwn wrth brawf gresunol nad oes gantho rid-did moesol rhinweddol; eithr hynny yw ei ddrygioni, yr hwn sydd in haeddu ⟨p. 150⟩y gospedigaeth. Ac yr wyf in attolwg i chwi nedwch i ni ein ffylu ein hunaîn ac opinionaû. Bwriwch fod y matter in eiddoch chwi eich hunain. Od oes gennych elyn mor ystrywgar, ac y rhuthro ef arnoch ach curo bob gwaith ac ich cyfarfyddo, ac a ddycco hoedl eich plant, a escusodwch chwi ef oblegyd iddo ddywedyd, [Nid oes gennyfi ewyllys rhydd, fy naturiaeth yw, Ni allay ddewis oddiethr i Dduw roddi i mi râs.] Os oes gennych wâs in eîch yspeilio, a gymmerwch chwi y faith atteb gantho? Oni allay bob rhyw Leidr a llofrudd ar â grogir in y Sessiwn roddi y cyfryw atteb, [Nid oes gennyfi ddi• ewyllys-rhydd; ni allafi mor ne•id fy nghalon fy hûn: Beth â allafi ei wneuthur heb râs Duw?] Ac â ddievogîr hwynt oherwydd hynny? Oni wneir: paham gan hynny y tybiwch gael eich dievogi oddiwrth ystod o bechod in erbyn yr Arglwydd?

Atteb. Mae 'r ddadl yngylch Ewyllys rhydd ty hwnt i'ch dealltwriaeth chwi; Am hynny nid âfi i'ch blino yn ei gylch a dim ymmhellach onid hyn. Mae eich ewyllys yn rhydd yn ani anawl, hynny yw, yn gyneddfen oi hunanhyfforddiad; ond y mae wedi gwyro yn ddihir, ac yn wrthwynebol ir da, ac am hynny ni a welwn wrth brawf gresunol nad oes gantho rydd-did moesol rhinweddol; eithr hynny yw ei ddrygioni, yr hwn sydd yn haeddu ⟨p. 150⟩y gospedigaeth. Ac yr wyf yn attolwg i chwi nedwch i ni ein ffylu ein hunaîn ac opinionaû. Bwriwch fod y matter yn eiddoch chwi eich hunain. Od oes gennych elyn mor ystrywgar, ac y rhuthro ef arnoch ach curo bob gwaith ac ich cyfarfyddo, ac a ddycco hoedl eich plant, a escusodwch chwi ef oblegyd iddo ddywedyd, [Nid oes gennyfi ewyllys rhydd, fy naturiaeth yw, Ni allai ddewis oddiethr i Dduw roddi i mi râs.] Os oes gennych wâs yn eîch yspeilio, a gymmerwch chwi y fath atteb gantho? Oni allai bob rhyw Leidr a llofrudd ar â grogir yn y Sessiwn roddi y cyfryw atteb, [Nid oes gennyfi ddi• ewyllys-rhydd; ni allafi mor neid fy nghalon fy hûn: Beth â allafi ei wneuthur heb râs Duw?] Ac â ddieuogîr hwynt oherwydd hynny? Oni wneir: paham gan hynny y tybiwch gael eich dieuogi oddiwrth ystod o bechod yn erbyn yr Arglwydd?

2. Oddi ymma chwi a ellwch ddal sulw ar y try pheth hyn ynghyd. 1. Pa dentiwr cyfrwys yw Satan. 2. Pa beth twyllodius yw pechod. 3, Pa greadur ei ffoled yw d•n llygredic, •entiwr cyfrwys in ddiau, yr hwn a fedr berswadio y rhan fwyaf or bid i fined in ffroch wilt i dân tragywyddol, ⟨p. 151⟩y pride y maent in cael cynnifer o rybuddion ac o gynghorion ir gw• thwyneb ac y maent in eu cael. 2. Diau may peth twyllodrus yw pechod, yr hwn a fedr hudo cynnifer o filoedd i ymadel ar bywyd tragywyddol, am beth mor wael ac mor llwyr anwiw! 3. Creadur ffôl yw din in ddiammau, yr hwn â edu ei siomi am ei jechydwriaeth am ddiddim; je am ddiddim hynod; a hynny gan elyn, a gelyn hynod. Chwi a dybygech y byddei ammhosibl i neb rhyw din a fai in ei bwyll gymmeryd ei berswadio am goegbeth iw fwrw ei hunan ir tan, neu 'r dwfr, neu i bwll-glô, o ran dinistr ar ei einioes. Ac er hynny dynion a gymmerrant eu hudo iw taflu eu hunain f Uffern. Pettau eich bywyd naturiol in eich dwylo eich hunain, fell na byddech chwi feirw nes eich llâdd eich hunain, gyhyd y byddei ir rhan fwyaf ohonoch fyw Ac etto pan yw eich bywyd tragywyddol cym mhelled ar eich dwylo eîch hunain tan Dduw, nad ellwch fod in golledic nes i chwi eich difetha eich hunain, leied nifer ohonoch a ymge•dw rhag eich dinistrio eich hunain? Oh pa beth gwirion ffol yw din! a pha beth hudolaidd ac in hurtio rhai yw pechod?

2. ODdi ymma chwi a ellwch ddal sulw ar y tri pheth hyn ynghyd. 1. Pa dentiwr cyfrwys yw Satan. 2. Pa beth twyllodius yw pechod. 3, Pa greadur ei ffoled yw d•n llygredic, •entiwr cyfrwys yn ddiau, yr hwn a fedr berswadio y rhan fwyaf or byd i fyned yn ffroch wyllt i dân tragywyddol, ⟨p. 151⟩y pryd y maent yn cael cynnifer o rybuddion ac o gynghorion ir gw• thwyneb ac y maent yn eu cael. 2. Diau mai peth twyllodrus yw pechod, yr hwn a fedr hudo cynnifer o filoedd i ymadel ar bywyd tragywyddol, am beth mor wael ac mor llwyr anwiw! 3. Creadur ffôl yw dyn yn ddiammau, yr hwn â edu ei siomi am ei iechydwriaeth am ddiddim; ie am ddiddim hynod; a hynny gan elyn, a gelyn hynod. Chwi a dybygech y byddei ammhosibl i neb rhyw ddyn a fai yn ei bwyll gymmeryd ei berswadio am goegbeth iw fwrw ei hunan ir tan, neu 'r dwfr, neu i bwll-glô, o ran dinistr ar ei einioes. Ac er hynny dynion a gymmerrant eu hudo iw taflu eu hunain f Vffern. Pettau eich bywyd naturiol yn eich dwylo eich hunain, fel na byddech chwi feirw nes eich llâdd eich hunain, gyhyd y byddei ir rhan fwyaf ohonoch fyw Ac etto pan yw eich bywyd tragywyddol cym mhelled ar eich dwylo eîch hunain tan Dduw, nad ellwch fod yn golledic nes i chwi eich difetha eich hunain, leied nifer ohonoch a ymgedw rhag eich dinistrio eich hunain? Oh pa beth gwirion ffol yw dyn! a pha beth hudolaidd ac yn hurtio rhai yw pechod?

Oddiymma hefyd y gellwch ddyscu, nad oes chwithdod mawr bod yr annuwiol in rhwystro eraill in y ford ir nefoedd ac in chwennych fod cymaint ac a allont heb ddychwelyd, ac in chwennych eu tin y hwynt ir pechod, ai cadw ynddo. A ellwch chwi ddisgwil i neb drugarhau wrth eraill, ni thrugarhao ddim wrtho ei hûn? Ac y rhufent bwy er dinistr eraill, y sawl ni rufant i dinistrio eu hunain? Ni wnânt waeth i eraill, nac a wnânt iddynt eu hunain.

ODdiymma hefyd y gellwch ddyscu, nad oes chwithdod mawr bod yr annuwiol yn rhwystro eraill yn y ffordd ir nefoedd ac yn chwennych fod cymaint ac a allont heb ddychwelyd, ac yn chwennych eu tynn y hwynt ir pechod, ai cadw ynddo. A ellwch chwi ddisgwil i neb drugarhau wrth eraill, ni thrugarhao ddim wrtho ei hûn? Ac y rhufent bwy er dinistr eraill, y sawl ni rufant i dinistrio eu hunain? Ni wnânt waeth i eraill, nac a wnânt iddynt eu hunain.