B01524:97
Galwad ir annychweledig idroi a byw Derbyn trugaredd tra byddo trugaredd iw chael fell y mine nynt gael trugaredd in nydd eucyfyngder. Oddiwrth y Duw byw. / Trwy ey wâs ennheilwing Richard Baxter.
Printiedig in Llundain : Tros Edward Brewster ac ydyntiw cael tan Lûn y Chryhir ym mynwent Paul, 1659Printiedig yn Llundain : Tros Edward Brewster ac ydyntiw cael tan Lûn y Chryhir ym mynwent Paul, 1659
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
OS coeliwch Dduw, coeliwch hyn: nid oes and ûn or ddwy ford hyn i bob din annuwiol, nail ai Troedigaeth ai damnedigaeth. Mi a wn may anhawdd yw pe•i ir annuwiol goelio na Gwyrionedd nac Uniondeb hyn. Nid rhyfedd os cweryla yr Evog ar gyfraith, ychydig ddynion sydd barod i goelio yr hyn ni fynnent fod in wir: A lay a fynnent i hynny fod in wir ar y maent in deal ei fod in eu herbyn. And nid ymgynhennu ar gyfraith ac ar barnwr yw 'r hyn a chub y drwgweithredwr. Credu •'r gyfraith a gwneuthur p•îs ohoni a allay ragflaenu ei farwolaeth ef: And ei gwadu ac achwyn any ni wna and ei phrysuro hi. Oni bay hynny, fe ddygai gant resymmau in erbyn y gyfraith, am ûn a ddygai, reswm tros y gyfraith: A dynion a ddewisent roddi eu rhesymmeu paham na ddylaent gael eu cospi in hyttrach nac y gwrandawent ar eirchion a rhesymmau eu llywodraethwr, y rhai sy'n gofyn yddynt ûfyddhau. Ni wnaethpwyd y gyfraith i chwi iw barnu, and fell y gallech chwi gael eich rheoli ach barnu ganthi.
OS coeliwch Dduw, coeliwch hyn: nid oes ond ûn or ddwy ffordd hyn i bob dyn annuwiol, naill ai Troedigaeth ai damnedigaeth. Mi a wn mai anhawdd yw pe•i ir annuwiol goelio na Gwyrionedd nac Vniondeb hyn. Nid rhyfedd os cweryla yr Euog ar gyfraith, ychydig ddynion sydd barod i goelio yr hyn ni fynnent fod yn wir: A llai a fynnent i hynny fod yn wir ar y maent yn deall ei fod yn eu herbyn. Ond nid ymgynhennu ar gyfraith ac ar barnwr yw 'r hyn a chub y drwgweithredwr. Credu •'r gyfraith a gwneuthur p•îs ohoni a allai ragflaenu ei farwolaeth ef: Ond ei gwadu ac achwyn a•ni ni wna ond ei phrysuro hi. Oni bai hynny, fe ddygai gant resymmau yn erbyn y gyfraith, am ûn a ddygai, reswm tros y gyfraith: A dynion a ddewisent roddi eu rhesymmeu paham na ddylaent gael eu cospi yn hyttrach nac y gwrandawent ar eirchion a rhesymmau eu llywodraethwr, y rhai sy'n gofyn yddynt ûfyddhau. Ni wnaethpwyd y gyfraith i chwi iw barnu, ond fel y gallech chwi gael eich rheoli ach barnu ganthi.
Eithr os bid n•b mor ddall ac anturio cwestiwnû nail ai Gwirionedd neu Gyfi•wnder y gyfraith hon or eiddo Duw, mi a roddaf i chwi ar fir yr eglurdeb hwnnw or ddau, yr hwn dybygwn, a ddylae fodloni din rhesymmol.
Eithr os bydd n•b mor ddall ac anturio cwestiwnû naill ai Gwirionedd neu Gyfi•wnder y gyfraith hon or eiddo Duw, mi a roddaf i chwi ar fyrr yr eglurdeb hwnnw or ddau, yr hwn dybygwn, a ddylae fodloni dyn rhesymmol.
Ac in gyntaf, os ydych in ammau a ydyw hwn in air Duw ai nad ydyw; heb law cant o leoedd eraill, fe a ellir eich bodloni ar ychydig ray hyn, Mat. 18, 3. In wiry dywedaf i chwi, oddieithr eich t•oi chwi, ach gwneuthur fell plant bychain, nid ewch chwi ddim i mewn i deyrnas nefoedd, Jo. 3.3. In wïr, in wîr, meddaf i ti oddieithr geni din drachefn, ni ddichon efe welled teyrnas Dduw, 2 Cor. 5.17. Os oes neb in Ghrist, y mae efe in greadur newydd. Yr hen bethau a aethant heibio; weal, gwnaethpwyd pob beth in newydd, Col. 3.9▪10. Darfa i chwi ddiosc yr hên din, ynghyd ai weithredoedd, a gwisco 'r newydd, yr hwn a adnewyddir mewn gwybodaeth, in ól delw yr hwn ai creu•wdd ef, Heb. 12.14. Heb sancteiddrwydd ni chaiff neb welled yr Arglwydd, Rhuf. 8.8, 9. Ar rhai sydd in y cnawd, ni allant ryngu bodd Duw, ac od oes neb heb yspryd Christ ganddo, nid yw hwnnw in eiddo ef, Gal. 6.15. Canys in Ghrist Jesus ni dd• chon Enwaedid ddim, na dienwaediad, and creadur newydd, 1 Pet. 1.3. In ôl ei fawr drugaredd yr adgenhedlodd ef ni i• obaith bywiol Ad•od. 23. wedi eich aileni nid o• had llygredig, •i•hr anllygredig trwy air Duw, yr hwn sydd in byw, ac n parhau in dragywydd,
Megis nad rhaid i mi aros i agoryd y lleoedd hyn, y rhai ydynt mor eglur, felly yr wyfi in tybied nad rhaid ymchwanegi dim mwy or lluaws hynny sydd in adrodd y cyffelyb; os wit ti din ar sy'n credu gair Duw, dymma in barod ddigon ith fodloni di, fod in rhaid ir annuwiol ddychwelyd neu gael eu condemnio. Yr ydych chwi in barod wedi eich dwyn cymmhelled a bod in rhaid i chwi nail ai cyfad•u fod hyn in wir, neu ddywedyd in eglur, na chredwch chwi mo air Duw. Ac os deuwch chwi unwaith ir pennod hwnnw, nid oes and ychydig, obaith ohonoch: Edrychwch arnoch eich hunain oreu y galloch; canys nid yw debygol y byddwch allan o uffern chwaith in her. Chwi a fyddech parod i ruthro in wyneb y sawl a roddei i chwi gelwydd: Ac er hynny a feiddiwch chwi roddi 'r celwydd i Dduw? Eithr os dywedwch wrth Dduw in ddiynnwad, na chredwch chwi mhono, na fwriwch arno ef mor bay, oni ddyru efe i chwi rybydd bight and hynny: os gwrthyd efe chwi, ach rhoddi i fynu megis in ddiodaith. Cans i babeth 'ich rhybyddiai oni chredwch ef? Pes anfonai. Angel or nefoed attoch, mae 'n gyfflybol na chredech. Am nad eill Angel lefaru and gair Duw. A phe dygai Angel i chwi Efengyl arall, ni ddylaech moi derbyn, and ei gymeryd in Anathema, Gal. 1.8, 9. A diau na ddylid credu ûn Angel o flaen mab Duw, yr hwn a ddaeth ⟨p. 9⟩oddiwrth y tad i ddwyn i ni yr athrawiaeth hon. Oni ddylid ei gredu ef, ni ddylid credu 'r. holl Angylion in y nefoedd. Ac os deliwch chwi rhyngoch a Duw ar y t•rmau hyn, myfi ach gadawaf, nes iddo efe ich trin mewn ford fwy dwysddadl. Mae gan Dduw lais a bair yw 'ch glywed. Er iddo ymymbil ar i chwi wrando llais ei Efengyl▪ efe a wnaiff i chwi glywed llais ei farn ef in eich condemnio in ddiymbil, ni allwn ni be i i chwi gredu in erbyn e•ch ewyllys: and fe bair Duw i chwi Deimlo 'och anfôdd.
Megis nad rhaid i mi aros i agoryd y lleoedd hyn, y rhai ydynt mor eglur, felly yr wyfi yn tybied nad rhaid ymchwanegi dim mwy or lluaws hynny sydd yn adrodd y cyffelyb; os wyt ti ddyn ar sy'n credu gair Duw, dymma yn barod ddigon ith fodloni di, fod yn rhaid ir annuwiol ddychwelyd neu gael eu condemnio. Yr ydych chwi yn barod wedi eich dwyn cymmhelled a bod yn rhaid i chwi naill ai cyfad•u fod hyn yn wir, neu ddywedyd yn eglur, na chredwch chwi mo air Duw. Ac os deuwch chwi vnwaith ir pennod hwnnw, nid oes ond ychydig, obaith ohonoch: Edrychwch arnoch eich hunain oreu y galloch; canys nid yw debygol y byddwch allan o vffern chwaith yn hir. Chwi a fyddech parod i ruthro yn wyneb y sawl a roddei i chwi gelwydd: Ac er hynny a feiddiwch chwi roddi 'r celwydd i Dduw? Eithr os dywedwch wrth Dduw yn ddiynnwad, na chredwch chwi mhono, na fwriwch arno ef mor bai, oni ddyru efe i chwi rybydd byth ond hynny: os gwrthyd efe chwi, ach rhoddi i fynu megis yn ddiodaith. Cans i ba beth 'ich rhybyddiai oni chredwch ef? Pes anfonai. Angel or nefoed attoch, mae 'n gyfflybol na chredech. Am nad eill Angel lefaru ond gair Duw. A phe dygai Angel i chwi Efengyl arall, ni ddylaech moi derbyn, ond ei gymeryd yn Anathema,
M• e•wch glywed pa reswm sydd gennych, pa ham na chredwch y gair hwn o eiddo Duw, yr hwn sydd in dywedyd i ni may rhaid ir annuwiol. droi neu gael eu condemnio; mi a wn eich rheswn; may oherwydd eich bod in barnu fod in anhebygol i Dduw fod mor annrhugarog: tybied yr ydych may •re•l•der yw damnio dynion in dragywyd am beth cyn lleied a buchedd bechaduru•. A hyn sydd in ein ha•wain •t yr ail peth, yr hyn yw cyfiawnhau Uniawnder Duw in ei ddeddf•u ai farnau.
M• e•wch glywed pa reswm sydd gennych, pa ham na chredwch y gair hwn o eiddo Duw, yr hwn sydd yn dywedyd i ni mai rhaid ir annuwiol. droi neu gael eu condemnio; mi a wn eich rheswn; mai oherwydd eich bod yn barnu fod yn anhebygol i Dduw fod mor annrhugarog: tybied yr ydych mai •re•l•der yw damnio dynion yn dragywyd am beth cyn lleied a buchedd bechaduru•. A hyn sydd yn ein ha•wain •t yr ail peth, yr hyn yw cyfiawnhau Vniawnder Duw yn ei ddeddf•u ai farnau.
Ac in gyntaf, yr wyfi in tybied na wedwch nad yw in ddigon cyfaddas i enaid anfarw•l, gael ei reoli twi gyfreithiau a fo in addaw gwobr anfarwol, ac in bygwth cospedigaeth annherfynol. Oni bay hynny ni byddei y gyfraith gyfaddas i naturiaeth y sylwedd yr honey chyflawn reolir trwy foddion dim is na gobaith neu arswyd pethau tragwyddol: fell y mae in achos cospedigaeth amserol; pettau gyfraith yr awrhon gwedi ei gwneuthur y cae 'r beiau echryslonaf eu cospi a• chanmlhynedd ⟨p. 10⟩o gaethiwed, fe allay hyn fod o beth grim gan fod in ogyhyd an heinioes ni. Eithr ped fuasai heb un gospedigaeth amgenach cyn y diluw, pan oedd dynion in byw wythgant neu naw o flynyddoedd, ni buasai hi digonol, canys gwybasai ddynion y gallent gael cynifer cant o flynyddoedd in ddigôsp ar ol hynny. felly y mae in ein hachos prese•nol ni.
Ac yn gyntaf, yr wyfi yn tybied na wedwch nad yw yn ddigon cyfaddas i enaid anfarw•l, gael ei reoli t•wy gyfreithiau a fo yn addaw gwobr anfarwol, ac yn bygwth cospedigaeth annherfynol. Oni bai hynny ni byddei y gyfraith gyfaddas i naturiaeth y sylwedd yr hon ni chyflawn reolir trwy foddion dim is na gobaith neu arswyd pethau tragwyddol: fel y mae yn achos cospedigaeth amserol; pettau gyfraith yr awrhon gwedi ei gwneuthur y cae 'r beiau echryslonaf eu cospi a• chanmlhynedd ⟨p. 10⟩o gaethiwed, fe allai hyn fod o beth grym gan fod yn ogyhyd an heinioes ni. Eithr ped fuasai heb un gospedigaeth amgenach cyn y diluw, pan oedd dynion yn byw wythgant neu naw o flynyddoedd, ni buasai hi digonol, canys gwybasai ddynion y gallent gael cynifer cant o flynyddoedd yn ddigôsp ar ol hynny. felly y mae yn ein hachos prese•nol ni.
2. Yr wyf in tybied yr addefwch nad yw yr Addewid o ddidrangc a diamgyffied ogoniant anghyfaddasol i ddoethineb Duw na chwflwr din; A phaham yntau na bydech or ûn•hyw dyb am fygythiad o ddidrangc ac anrhaethadwy drueni?
2. Yr wyf yn tybied yr addefwch nad yw yr Addewid o ddidrangc a diamgyffied ogoniant anghyfaddasol i ddoethineb Duw na chwflwr dyn; A phaham yntau na bydech or ûn•hyw dyb am fygythiad o ddidrangc ac anrhaethadwy drueni?
3. Pan gaffoch chwi yngair Duw, may felly y mae, ac fellu y bid, a ydych chwi eich hunain in tybied in addas dywedyd in erbyn y Gair hwn? A elwch chwi eich Gwneuthurwr ar y Bar•? A h•lwch chwi ei air ef ar gyhuddiad o ffalster? A eisteddwch chwi arno ai farnu wrth ddeddf eich dychmygion? A ydych chwi in ddoethac, ac in well, ac in gyfiownach nag efe? Ai rhaid i Dduw 'r nefoedd ddyfod ir yscôl at och chwi i ddyscu Doethineb? Ai rhaid i anfeidrol dd••thineb ddyscu gan ffolineb Ac i anfeidrol ddaioni gael ei ddywygio gan bechadur bowlyd, na fe•tro moi gadw ei hûn ûn awr in lâ•? Ai rhaid ir Hollalluog sefyll wrth frawdle prof? Oh ryfyg-aru•hroll llwch d•bwyll! A gyhudda pob priddell a thwrr a thommen yr haul o dywyllwch, a chymeryd arno lewyrchu 'r bid? Pale yr oeddych chwi pan wnaeth yr hollalluog y c•freithiau hyn na alw•sai efe a•noch chwi i fod ⟨p. 11⟩oi gyngor? Diammau wneuthur ohono ef hwynt cyn eich geni, heb chwennych much cyngor: a chwithau a ddeuwch in rhywyr ir bid iw troy hwynt in ôl. Pe gallasech wneuthur cymmaint gorchwyl, chui a ddylasech ruthro allan och diddim, a dywedyd in erbyn Christ pan oedd ef ar y ddaiar, neu Moses oi flaen ef, neu waredu Adda ar heppil bechadurus rhag y farwolaeth oedd wedi ei bygwth, fell na bu•sai raid wrth Grist! A pha beth os tin Duw ymmaith ei Ddioddefgarwch ai Gynhaliaeth, a gadel i chwi ddiferu i uffern, tra bôch in ymgynhennû ai air ef? A goeliwch chwi y pride hynny fod uffern.
3. Pan gaffoch chwi yngair Duw, mai felly y mae, ac fellu y bydd, a ydych chwi eich hunain yn tybied yn addas dywedyd yn erbyn y Gair hwn? A elwch chwi eich Gwneuthurwr ar y Bar•? A h•lwch chwi ei air ef ar gyhuddiad o ffalster? A eisteddwch chwi arno ai farnu wrth ddeddf eich dychmygion? A ydych chwi yn ddoethac, ac yn well, ac yn gyfiownach nag efe? Ai rhaid i Dduw 'r nefoedd ddyfod ir yscôl at och chwi i ddyscu Doethineb? Ai rhaid i anfeidrol ddthineb ddyscu gan ffolineb Ac i anfeidrol ddaioni gael ei ddywygio gan bechadur bowlyd, na fetro moi gadw ei hûn ûn awr yn lâ? Ai rhaid ir Hollalluog sefyll wrth frawdle prf? Oh ryfyg-aruhroll llwch dbwyll! A gyhudda pob priddell a thwrr a thommen yr haul o dywyllwch, a chymeryd arno lewyrchu 'r byd? Pa le yr oeddych chwi pan wnaeth yr hollalluog y cfreithiau hyn na alwsai efe anoch chwi i fod
4. Os yw pechod y faith ddrwg ar sy 'n gofyn marwolaeth Christ in jawn trosto, nid rhyfedd ei fod in haeddu trueni tragwyddawl.
4. Os yw pechod y fath ddrwg ar sy 'n gofyn marwolaeth Crist yn iawn trosto, nid rhyfedd ei fod yn haeddu trueni tragwyddawl.
5 Ac os haeddod pechodd y Cythreiliaid boenydyaeth annherfynol, paham yntau nas haeddai bechod din?
5 Ac os haeddod pechodd y Cythreiliaid boenydyaeth annherfynol, paham yntau nas haeddai bechod dyn?
6 Ac in fy nhyb, chwi a ddylaeth deal, nad oes fodd is goreu o ddynien, lay o lawyer ir annuwiol, fod in gymmwys fa• wyr ar h••ddedigaeth pechod. Och yr ydyn ni oll in ddeillion ac in bartiol. Ni ellwch chwi sith gyflawn adnabod haeddiant pechod, nes i chwi gyfl•wn adnabod D•wg y pechod; Ac ni ellwch chwi sith gyflawn adnabod drwg y pechod, nes i chwi gyflawn adnabod. 1. Godidowg•wydd yr enaid yr hwn a anffurfiodd ef. 2. A godidowgrwydd y Sancteidd•wydd yr hwn a ddelevodd ef. 3. Ac achos a godidowgrwydd y Gyfraith yr honey mae in ei throseddu. 4. A godidowg•wydd y Gogoniant y mae in ei ddirmygu. 5. A Godidowg•wydd a ⟨p. 12⟩swydd Rheswm yr hwn y mae thou ei sathru. 6. Na chwaith nes i chwi adnabod Anfeidrol Ardderchowgrwydd, Hollallnogrwydd a Sancteiddrwydd y Duw hwnnw in erbyn yr hwn y gwneir ef. Pan adwaenoch chwi y rhai 'n oll in gyflawny cewch chwi gyflawn adnabod haeddiant pechod. Am ben hyn, chwi a wyddoch fod y troseddwr in rhy bartiol i farnu 'r gyfraith, neu driniaeth ei farnwr. Yr ydym ni in barnu wrth deimlad, yr hyn sydd in dallu ein rheswm. Ni a welwn mewn bydol bethau cyffredinoll fod y rhan fwyaf o ddynion in tybied fod y matter sydd eiddynt eu hunain in uniawn, a body cwbl in gam ar a wneir in eu herbyn: A gedwch ir cefaill doethaf, cyfiownaf neu fwyaf dibleidiol ddwyn ar deal iddynt y gwrthwyneb, mae y cwbl in offer. Anaml yw 'r plant na thybiant fod eu tad in annhrûgarog neu in chwarau in arw a hwynt, os efe ai gwialennodia. Odid o fowlyd adyn or distatlaf na thybia fod yr Eglwys in gwneuthur cam ac ef os hwy ai hysgymmunant: Ac odid o Leider neu Lof•ûdd a grogir, na chyhuddai ef y gyfraith ar barnwr o greulonder, pettau hynny in gwasaneuthu 'r trô.
6 Ac yn fy nhyb, chwi a ddylaeth ddeall, nad oes fodd is goreu o ddynien, llai o lawer ir annuwiol, fod yn gymmwys fa• wyr ar h••ddedigaeth pechod. Och yr ydyn ni oll yn ddeillion ac yn bartiol. Ni ellwch chwi fyth gyflawn adnabod haeddiant pechod, nes i chwi gyflwn adnabod Dwg y pechod; Ac ni ellwch chwi fyth gyflawn adnabod drwg y pechod, nes i chwi gyflawn adnabod. 1. Godidowgwydd yr enaid yr hwn a anffurfiodd ef. 2. A godidowgrwydd y Sancteiddwydd yr hwn a ddeleuodd ef. 3. Ac achos a godidowgrwydd y Gyfraith yr hon y mae yn ei throseddu. 4. A godidowgwydd y Gogoniant y mae yn ei ddirmygu. 5. A Godidowgwydd a
7. A ellwch chwi feddwl fod enaid aflan in gymw•s ir nefoedd? Och fi, ni fedrant garu Duw ymma, na gwneuthur iddo un gwasanaeth ar a allo ef ei dderbyn; Maent in ngwrthwyneb i Dduw, maent in ffieiddio yr hyn y mae▪ ef in ei ga•u fwyaf, ac in caru yr hyn y mae ef in ei ffieiddio: Nid ydynt in amygyff•ed yr ammherphaith gymundeb hwnnw ac ef, yr hwn y mae ei Sei•ctiau ef ymma in gyfrannogion ⟨p. 13⟩ohono. Pa fodd gan hynny y gallant hwy fyw in y perphaith gariad hwnnw or eiddo ef, mewn cyflawn hoffdra a chymmundeb ac ef yr hyn yw gwynfyd nef? Nid achwynwch arnoch eich hunain am annhrugarogrwydd, os byddwch heb wneuthur eich gelyn in gynghorwr cyfrinachol: neu he• ddwyn eich mochyn ich gwelu ac ar eich bwrdd gydâ chwi; na chwaith os dygwch ei heinioes, er na phechodd erioed. Ac er hynny a feiwch chwi ar yr Arglwydd perpheithlawn, y doethaf ar Grasusaf Benllywydd y bid, os condemna ef yr annychweledig i drag'wyddol drueni?
7. A ellwch chwi feddwl fod enaid aflan yn gymw•s ir nefoedd? Och fi, ni fedrant garu Duw ymma, na gwneuthur iddo un gwasanaeth ar a allo ef ei dderbyn; Maent yn ngwrthwyneb i Dduw, maent yn ffieiddio yr hyn y mae▪ ef yn ei ga•u fwyaf, ac yn caru yr hyn y mae ef yn ei ffieiddio: Nid ydynt yn amygyff•ed yr ammherphaith gymundeb hwnnw ac ef, yr hwn y mae ei Sei•ctiau ef ymma yn gyfrannogion ⟨p. 13⟩ohono. Pa fodd gan hynny y gallant hwy fyw yn y perphaith gariad hwnnw or eiddo ef, mewn cyflawn hoffdra a chymmundeb ac ef yr hyn yw gwynfyd nef? Nid achwynwch arnoch eich hunain am annhrugarogrwydd, os byddwch heb wneuthur eich gelyn yn gynghorwr cyfrinachol: neu he• ddwyn eich mochyn ich gwelu ac ar eich bwrdd gydâ chwi; na chwaith os dygwch ei heinioes, er na phechodd erioed. Ac er hynny a feiwch chwi ar yr Arglwydd perpheithlawn, y doethaf ar Grasusaf Benllywydd y byd, os condemna ef yr annychweledig i drag'wyddol drueni?
Attolwg i chwi in awr, bawb oll ar ydych in caru 'ch eneidiau, in lle ymgynhennû a Duw ac ai Air, ymostwng iddo ar frûs, ai arfer er eich daioni. Chwi oll ar sydd etto heb droi in y Gymanfa hon, cymerwch hyn am ddilys wirionedd Duw, Rhaid i chwi cyn pen nemmawr Ddychwelyd neu gael eich damnio, nid oes un ford arall and Troi neu farw. Pan ddywedodd Duw hyn, yr hwn ni ddichon ddwedyd celwydd wrthych, pan glywoch h•n gan wneuthu•wr a barnwr y bid, mae 'n fadws ir hwn sydd gantho glustiaù wrando. Erbyn hyn chwi a ellwch ⟨p. 14⟩welled pa beth sydd gemych i ymddiried yntho. Nid ydych and Meirwon a damnedic oddieithr i chwi ddychwelyd. Pe dywedydwn i chwi amgenach, mi ach twyllwn a chelwydd. Pe cuddiwn hyn oddiwrthych, mi ach anafwn chwi, ag a fyddwn evog och gwaed, fell y mae yr adnodau oflaen fy 'nhestyn in fy siccrau, Adn. 8. Pan ddywedwyf wrth yr anuwiol, ti annuwiol gan farw a fyddi farw; oni leferi di i rybuddio yr annuwiol oi ford; yr annuwiol hwnn a fydd marw in ei anwiredd; and ar dy law di y gofynna ei waed ef. Chwi a welwch gan hynny, er bod hon in Athrawiaeth arw anhyfryd, mae hi in gyfryw ac sydd raid i ni ei phregethu, ac i chwithau ei gwrando▪ Esmwythach yw clywed sôn am uffern, nay dioddef; Oni bay fod eich angenreidiau in ei ofyn, nid yspelwem ni much clustiau tyner a gwirioneddau in ymddangos mor eirwon a llym dost. Ni byddei uffern cyn llawned pettau bobl and ewyllysgar i adnabod eu cyflwr, ac i glywed oddiwrtho a meddwl amdano. Yr achos paham y mae cyn lleied in ei gochelyd yw, oblegyd nad ydynt in ymdrechu am fined trwy borth cyfyng Troedigaeth, ag am d•animwy ford gûl Sancteiddrwydd tra caffont amser: Ac nid ydynt in ymdrechu, oblegyd na ddeffroesant i fywiol deimlad or perygl y maent yntho: Ac ni ddeff•oesant, oblegyd fod in gâs gan hint glywed oddiwrtho a meddwl amdano: A hynny fydd mewn rhan oherwydd ynfyd dynerwch, a hunan-search cnawdol: a• mewn rhan oherwydd nad ydynt in credu y Gair sydd in ei fygwth. Pettych chwi and hollawl gredu y gwirionedd hwn mi a dybygwn y dylei ei bwys efeich annog ⟨p. 15⟩iw gofio: ac fe ach dylynai ac ni adawai i chwi lonydd, nes i chwi ddychwelyd. Pe clywech hyn and ûnwaith trwy leferydd Angel, Rhaid yt fod in ddychweledic neu in ddamnedic: Troi neu farw:
oni byddei iddo lynû in eich meddwl ac ymgytcam a chwi nôs a did, fell y cofiech ef wrth bechu, ac y cofiech ef in eich gwaith fell ped fae ei lais ef in oestadol in eich clustiau Trowch neu Drengwch: Oh dedwydd fydde eich eneidiau pe gweithiau fall hyn ynoch, ac nad anghofid bight, ac na adawai i chwi lonyddwch nes gyriu eich calonnau adref at Dduw. Eithr os bwriwch ef allan trwy, angof neu anghrediniaeth, pa fodd y dichon weithio ich troedigaeth ach jechydwriaeth? And cymerwch hyn gyda chwi er gofid; er gallel ohonoch ei ddileu allan och meddyliau, nis gellwch moi ddileu allan or Bibl and yno fe a saif megis gwir seliedig, yr hwn, gewch chwi trwy brawf ei wybod in dragywydd nad oes ûn ford arall and Troi neu farw. a
oni byddei iddo lynû yn eich meddwl ac ymgytcam a chwi nôs a dydd, fel y cofiech ef wrth bechu, ac y cofiech ef yn eich gwaith fel ped fae ei lais ef yn oestadol yn eich clustiau Trowch neu Drengwch: Oh dedwydd fydde eich eneidiau pe gweithiau fal hyn ynoch, ac nad anghofid byth, ac na adawai i chwi lonyddwch nes gyriu eich calonnau adref at Dduw. Eithr os bwriwch ef allan trwy, angof neu anghrediniaeth, pa fodd y dichon weithio ich troedigaeth ach iechydwriaeth? Ond cymerwch hyn gyda chwi er gofid; er gallel ohonoch ei ddileu allan och meddyliau, nis gellwch moi ddileu allan or Bibl ond yno fe a saif megis gwir seliedig, yr hwn, gewch chwi trwy brawf ei wybod yn dragywydd nad oes ûn ffordd arall ond Troi neu farw. a
Ac yn gyntaf, os ydych yn ammau a ydyw hwn yn air Duw ai nad ydyw; heb law cant o leoedd eraill, fe a ellir eich bodloni ar ychydig rai hyn, Mat. 18, 3. Yn wir y dywedaf i chwi, oddieithr eich t•oi chwi, ach gwneuthur fel plant bychain, nid ewch chwi ddim i mewn i deyrnas nefoedd, Jo. 3.3. Yn wïr, yn wîr, meddaf i ti oddieithr geni dyn drachefn, ni ddichon efe weled teyrnas Dduw, 2 Cor. 5.17. Os oes neb yn Ghrist, y mae efe yn greadur newydd. Yr hen bethau a aethant heibio; wele, gwnaethpwyd pob beth yn newydd, Col. 3.9▪10. Darfa i chwi ddiosc yr hên ddyn, ynghyd ai weithredoedd, a gwisco 'r newydd, yr hwn a adnewyddir mewn gwybodaeth, yn ól delw yr hwn ai creu•wdd ef, Heb. 12.14. Heb sancteiddrwydd ni chaiff neb weled yr Arglwydd, Rhuf. 8.8, 9. Ar rhai sydd yn y cnawd, ni allant ryngu bodd Duw, ac od oes neb heb yspryd Christ ganddo, nid yw hwnnw yn eiddo ef, Gal. 6.15. Canys yn Ghrist Jesu ni dd• chon Enwaedid ddim, na dienwaediad, ond creadur newydd, 1 Pet. 1.3. Yn ôl ei fawr drugaredd yr adgenhedlodd ef ni i• obaith bywiol Ad•od. 23. wedi eich aileni nid o• had llygredig, •i•hr anllygredig trwy air Duw, yr hwn sydd yn byw, ac •n parhau yn dragywydd, 1 Pet. 2.1.2. Wedi rhoi heibio gan hynny bob drygioni, a phôb twyll, a rhagrith, a chenfigen, a phôb goganair, fel rhai bychain newydd eni, chwennychwch ⟨p. 8⟩ddidwill iaeth y gair, fel y cynnyddoch trwyddo ef, Psal. 9.17. Y rhai drygionus a ymchwelant i vffern: a'r holl genhedloedd a anghofiant Dduw, Psal. 11.5. Yr Arglwydd a brawf y cyfiawn: eithr câs gan ei enaid ef y drygionus.
ATtolwg i chwi yn awr, bawb oll ar ydych yn caru 'ch eneidiau, yn lle ymgynhennû a Duw ac ai Air, ymostwng iddo ar frûs, ai arfer er eich daioni. Chwi oll ar sydd etto heb droi yn y Gymanfa hon, cymerwch hyn am ddilys wirionedd Duw, Rhaid i chwi cyn pen nemmawr Ddychwelyd neu gael eich damnio, nid oes un ffordd arall ond Troi neu farw. Pan ddywedodd Duw hyn, yr hwn ni ddichon ddwedyd celwydd wrthych, pan glywoch h•n gan wneuthu•wr a barnwr y byd, mae 'n fadws ir hwn sydd gantho glustiaù wrando. Erbyn hyn chwi a ellwch ⟨p. 14⟩weled pa beth sydd gemych i ymddiried yntho. Nid ydych ond Meirwon a damnedic oddieithr i chwi ddychwelyd. Pe dywedydwn i chwi amgenach, mi ach twyllwn a chelwydd. Pe cuddiwn hyn oddiwrthych, mi ach anafwn chwi, ag a fyddwn euog och gwaed, fel y mae yr adnodau oflaen fy 'nhestyn yn fy siccrau, Adn. 8. Pan ddywedwyf wrth yr anuwiol, ti annuwiol gan farw a fyddi farw; oni leferi di i rybuddio yr annuwiol oi ffordd; yr annuwiol hwnn a fydd marw yn ei anwiredd; ond ar dy law di y gofynna ei waed ef. Chwi a welwch gan hynny, er bod hon yn Athrawiaeth arw anhyfryd, mae hi yn gyfryw ac sydd raid i ni ei phregethu, ac i chwithau ei gwrando▪ Esmwythach yw clywed sôn am vffern, nai dioddef; Oni bai fod eich angenreidiau yn ei ofyn, nid yspelwem ni moch clustiau tyner a gwirioneddau yn ymddangos mor eirwon a llym dost. Ni byddei vffern cyn llawned pettau bobl ond ewyllysgar i adnabod eu cyflwr, ac i glywed oddiwrtho a meddwl amdano. Yr achos paham y mae cyn lleied yn ei gochelyd yw, oblegyd nad ydynt yn ymdrechu am fyned trwy borth cyfyng Troedigaeth, ag am d•animwy fford gûl Sancteiddrwydd tra caffont amser: Ac nid ydynt yn ymdrechu, oblegyd na ddeffroesant i fywiol deimlad or perygl y maent yntho: Ac ni ddeff•oesant, oblegyd fod yn gâs gan hynt glywed oddiwrtho a meddwl amdano: A hynny fydd mewn rhan oherwydd ynfyd dynerwch, a hunan-serch cnawdol: a• mewn rhan oherwydd nad ydynt yn credu y Gair sydd yn ei fygwth. Pettych chwi ond hollawl gredu y gwirionedd hwn mi a dybygwn y dylei ei bwys efeich annog ⟨p. 15⟩iw gofio: ac fe ach dylynai ac ni adawai i chwi lonydd, nes i chwi ddychwelyd. Pe clywech hyn ond ûnwaith trwy leferydd Angel, Rhaid yt fod yn ddychweledic neu yn ddamnedic: Troi neu farw:
