8 Augustinus post exortum Pelagium, in scriptis posterioribus liberum arbitrium in verè bono, & in prima peccatoris conuersione, nec quoad exercitium, nec quoad potentiam activam agnoscit. De natura & grat. cap. 53. Quid tan•ùm de naturae possibilitate prae•umitur? vulnerata, sa•ciata, vexata, perdi•a est: vera confessione, non falsa defensione opus habet. Gratia ergo▪ Dei non qua insti•uatur, sed qua restituatur, ⟨p. 70⟩quaeratur. Hypognost. 3. c. •. dicitur hominem per peccatū amisisse. Posse bonum, & possibilitatis bonum. Lib. de▪ perfect. justitiae ait Aug. V•ct• vitto voluntate naturam caruisse libertate. Et de spiritu & litera c. 3. Liberum arbitrium nihil nisi ad peccandum valet▪ Si lat•at v•ritatis via: & cū […] quod agendum est, caeperit n•n latêre, nisi etiam delectet & ametur, non agitur non suscipitur, non bene vivitur. De bono perseverantiae. c. 13. Nos ergo volumus, sed deus in nobis operatur & v•lle: nos ergo operamur, sed Deus in nobis operatur & operari, pro sua b•na voluntate. De gratia & lib. arbit. c. 16. Certum est nos velle q•um volumus, sed isie facit ut velimus de quo dictum est, Deus est qui operatur in nobis velle. Certum est nos facere, cum facimus, sed ille facit ut faciamus, praebendo voluntati vires efficacissimas qui dixit, faciam ut faciatis. Sine illo operante ut velimus, vel cooperante quum volumus, ad bona pietatis opera nihil val•mus. De corrept. & gratia c. 1. Liberum arbitrium, & ad bonum, & ad malum consitendum est nos habere: sed in malo facien•o liber est quisque justitiae servusque peccati: in bono autem liber esse nullus potest, nisi fuerit liberatus ab eo qui dixit. Si vos liberaverit filius, verè liberi eritis. Author de dogmat. eccles. c. 27. Sancta cogitatio, bonum propositum, pium consilium, omnisque motus bonae voluntatis ex Deo est: quia per illum aliquid boni possumus, sine qu• nihil possumus. Et epist. 107. Liberum arbitr•ū ad diligendum Deum, primi peccati granditate perdidimus. Epist. 89. ad Hilarium. Libertas sine gratia non est libertas, sed contumacia. De verbis Apost. serm. 2. Magnas liberi arbitrij vires homo cùm conderetur accepit, sed peccando ami•it. Et apud Aug. haec saepè occurrunt, arbitrium seruum, captivatum, perditum, amissum. Augustini sententiam sequutus est Prosper, contra Collat. c. 21.
8 Augustinus post exortum Pelagium, in scriptis posterioribus liberum arbitrium in verè bono, & in prima peccatoris conuersione, nec quoad exercitium, nec quoad potentiam activam agnoscit. De natura & grat. cap. 53. Quid tan•ùm de naturae possibilitate prae•umitur? vulnerata, sa•ciata, vexata, perdi•a est: vera confessione, non falsa defensione opus habet. Gratia ergo▪ Dei non qua insti•uatur, sed qua restituatur, ⟨p. 70⟩quaeratur. Hypognost. 3. c. •. dicitur hominem per peccatū amisisse. Posse bonum, & possibilitatis bonum. Lib. de▪ perfect. iustitiae ait Aug. V•ct• vitto voluntate naturam caruisse libertate. Et de spiritu & litera c. 3. Liberum arbitrium nihil nisi ad peccandum valet▪ Si lat•at v•ritatis via: & cū 〈…〉 quod agendum est, caeperit n•n latêre, nisi etiam delectet & ametur, non agitur non suscipitur, non bene viuitur. De bono perseuerantiae. c. 13. Nos ergo volumus, sed deus in nobis operatur & v•lle: nos ergo operamur, sed Deus in nobis operatur & operari, pro sua b•na voluntate. De gratia & lib. arbit. c. 16. Certum est nos velle q•um volumus, sed isie facit vt velimus de quo dictum est, Deus est qui operatur in nobis velle. Certum est nos facere, cum facimus, sed ille facit vt faciamus, praebendo voluntati vires efficacissimas qui dixit, faciam vt faciatis. Sine illo operante vt velimus, vel cooperante quum volumus, ad bona pietatis opera nihil val•mus. De corrept. & gratia c. 1. Liberum arbitrium, & ad bonum, & ad malum consitendum est nos habere: sed in malo facien•o liber est quisque iustitiae servusque peccati: in bono autem liber esse nullus potest, nisi fuerit liberatus ab eo qui dixit. Si vos liberauerit filius, verè liberi eritis. Author de dogmat. eccles. c. 27. Sancta cogitatio, bonum propositum, pium consilium, omnisque motus bonae voluntatis ex Deo est: quia per illum aliquid boni possumus, sine qu nihil possumus. Et epist. 107. Liberum arbitrū ad diligendum Deum, primi peccati granditate perdidimus. Epist. 89. ad Hilarium. Libertas sine gratia non est libertas, sed contumacia. De verbis Apost. serm. 2. Magnas liberi arbitrij vires homo cùm conderetur accepit, sed peccando amiit. Et apud Aug. haec saepè occurrunt, arbitrium seruum, captiuatum, perditum, amissum. Augustini sententiam sequutus est Prosper, contra Collat. c. 21.
