Llwybr hyfford[d in cyfarwyddo] yr anghyfarw[ydd i'r] nefoedd in yr hwn y dichon din…Llwybr hyfford[d yn cyfarwyddo] yr anghyfarw[ydd i'r] nefoedd yn yr hvvn y dichon dyn…
Llwybr hyfford[d in cyfarwyddo] yr anghyfarw[ydd i'r] nefoedd in yr hwn y dichon din ... / wedi ei osod allan ar dull ... Dent ...Llwybr hyfford[d yn cyfarwyddo] yr anghyfarw[ydd i'r] nefoedd yn yr hvvn y dichon dyn ... / vvedi ei osod allan ar ddull ... Dent ...
Arthur Dent d. 1607Printiedig in Llundain : Gan Nicholas Okes dross Georg Lathvm ac a geir ar werth ym monwent St. Paul tan arwydd Pen-Escob, 1630Printiedig yn Llundain : Gan Nicholas Okes dros Georg Lathvm ac a geir ar werth ym monwent St. Paul tan arwydd Pen-Escob, 1630
[16], 474 [i.e. 492], [1] p. · 103k words · STC 6639 · ESTC S1690
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Asun•. In araf dêg Sir. Yr ydych chwi in rhy bryssur. Tân araf a wna frâg melus. Gobeithio y gwyddoch may drwy drugaredd, ac nid drwy haeddedigaeth y mae in rhaid i ni fod in gadwedig. Pe gallwn i wneuthur y cwbl fy hûn, beth a wneid a Christ. Gobeithio y gwna efe trosof fi, yr hyn ni allwyf fy hûn ei wneuthur. A gobeithio yr wyfy byddaf cadwedig trwy Grist Jesus in gystal ar goreu o honoch chwi oll.
Asun•. Yn araf dêg Syr. Yr ydych chwi yn rhy bryssur. Tân araf a wna frâg melus. Gobeithio y gwyddoch mai drwy drugaredd, ac nid drwy haeddedigaeth y mae yn rhaid i ni fod yn gadwedig. Pe gallwn i wneuthur y cwbl fy hûn, beth a wneid a Christ. Gobeithio y gwna efe trosof fi, yr hyn ni allwyf fy hûn ei wneuthur. A gobeithio yr wyfy byddaf cadwedig trwy Grist Iesu yn gystal ar goreu o honoch chwi oll.
Theol. O, myfi a welaf yr awr'hen i bale y mae y chwareu in tueddu. Chwi a chwennychech wneuthur Christ in farch-gynfas i guddio eich pechodau; Chwi a synnech bechu fell yr amlhao grâs. Chwi a fynnech in ddi-rûs, ac in ddiymattal, roi Christ i atteb am y cyfan. In wiry mae lawyer or un-rhyw feddwl a chwithau, y rhai wrth ⟨p. 293⟩glywed sôn am fawr drugaredd Dduw ing-Hrist, â wneir in hyfach i bechu.
Eithr hwy a gânt wybod, ryw did, iw dialled ei hûnain, beth yw cam-arfer trugaredd Dduw.
Yr Apostol â ddywed:
y dylei trugaredd a daioni Duw ein tywys i edifeirwch. Eithr ninny a welwn ei fod in tywys lawyer i fwy o galedrwydd calon. Y Prophwyd â ddywed: and y mae gyd â thy faddevant fell i'th ofner: Eithr y mae lawyer, o hither ar faddevant in ymddiofalhau, ac in diddarbodi. And i saethu inns at y nôd, chwi a ddywedwch eich bod in gobeithio y byddwch gadwedig drwy Jesus Grist.
Ac yr wyfi in atteb; o cheir ynoch chwi y pethau y mae yr Scrythyrau in dangos eu bod ym-mhawb ar â achubir ganddo, yna y gellwch chwithau fod in hyderus, ac in llwyr obeithiol; os amgen, na ellwch.
Yr Scrythyrau ydynt in ordeinis, ac in yspysu y matter fell hyn. Os bid dŷn ing Hrist, ac in disgwyl bod in gadwedig drwyddo ef, rhaid iddo fod ganddo y ceneddfau hyn sy'n canlyn.
a sancteiddrwydd holl ddyddiau ei fywyd.
Weal, pa bethau â ofynnir gan bawb â gadwer drwy Grist. In awr gan hynny, os yw y pethau hyn ynoch chwi in ddiffûg ac mewn rhyw fesur o wirionedd, yna y mae eich go baith chwi in ddilis, in gwbl-jach, ac in dda: os amgen, ni thâl hi ddim. Canys offer y dywed dynio• eu bod in gobeithio ca•l eu hachub drwy Grist, â hwythau in rhodio in afreolus. Y rheswm am hyn yw, o herwydd may rhaid ir aelodau fod in gysson ar pen: eithr Christ ein pen ni sy sanctaidd, am hynny rhaid i ninnau, ei aelodau
⟨p. 295⟩
ef fod in sanctaidd.
Theol. O, myfi a welaf yr awr'hen i ba le y mae y chwareu yn tueddu. Chwi a chwennychech wneuthur Crist yn farch-gynfas i guddio eich pechodau; Chwi a synnech bechu fel yr amlhao grâs. Chwi a fynnech yn ddi-rûs, ac yn ddiymattal, roi Crist i atteb am y cyfan. Yn wir y mae llawer or vn-rhyw feddwl a chwithau, y rhai wrth ⟨p. 293⟩glywed sôn am fawr drugaredd Dduw yng-Hrist, â wneir yn hyfach i bechu.
Eithr hwy a gânt wybod, ryw ddydd, iw dialedd ei hûnain, beth yw cam-arfer trugaredd Dduw.
Yr Apostol â ddywed:1 y dylei trugaredd a daioni Duw ein tywys i edifeirwch. Eithr nyni a welwn ei fod yn tywys llawer i fwy o galedrwydd calon. Y Prophwyd â ddywed: ond y mae gyd â thi faddeuant fel i'th ofner: Eithr y mae llawer, o hyder ar faddeuant yn ymddiofalhau, ac yn diddarbodi. Ond i saethu yn nes at y nôd, chwi a ddywedwch eich bod yn gobeithio y byddwch gadwedig drwy Iesu Grist.
Ac yr wyfi yn atteb; o cheir ynoch chwi y pethau y mae yr Scrythyrau yn dangos eu bod ym-mhawb ar â achubir ganddo, yna y gellwch chwithau fod yn hyderus, ac yn llwyr obeithiol; os amgen, na ellwch.
Yr Scrythyrau ydynt yn ordeinis, ac yn yspysu y matter fel hyn. Os bydd dŷn yng Hrist, ac yn disgwyl bod yn gadwedig drwyddo ef, rhaid iddo fod ganddo y ceneddfau hyn sy'n canlyn.2
1 Yn gyntaf, rhaid iddo fod yn greadur newydd.
2 Yn ail, rhaid iddo fyw nid ar ôl trachwantau dynion, ond yn ôl ewyllys ⟨p. 294⟩Duw.
33 Yn drydydd, rhaid iddo fod yn awyddus i weithredoedd da.4
4 Yn bedwerydd, rhaid iddo farw i bechod,5 a byw i gyfiawnder.
65 Yn bummed, rhaid iddo fod yn sanctaidd, ac yn ddifeius.
76 Yn chweched rhaid iddo rodio felly, fel y rhodiodd Crist.
87 Yn seithfed, rhaid iddo greshoelio y cnawd yng-hyd ai wyniau, ai drachwantau.
98 Yn wythfed, rhaid iddo rodio nid ar ôl y cnawd, ond ar ôl yr yspryd.
9 Yn ddiweddaf, rhaid iddo wasanaethu Duw mewn cyfiawnder,10 a sancteiddrwydd holl ddyddiau ei fywyd.
Wele, pa bethau â ofynnir gan bawb â gadwer drwy Grist. Yn awr gan hynny, os yw y pethau hyn ynoch chwi yn ddiffûg ac mewn rhyw fesur o wirionedd, yna y mae eich go baith chwi yn ddilis, yn gwbl-iach, ac yn dda: os amgen, ni thâl hi ddim. Canys ofer y dywed dynio• eu bod yn gobeithio ca•l eu hachub drwy Grist, â hwythau yn rhodio yn afreolus. Y rheswm am hyn yw, o herwydd mai rhaid ir aelodau fod yn gysson ar pen: eithr Crist ein pen ni sy sanctaidd, am hynny rhaid i ninnau, ei aelodau ⟨p. 295⟩ef fod yn sanctaidd.
1Rhuf. 2.4.
2naw pe a ofynnir, gun bawb ar achuber drwy Grist▪
Fell y mae in scrifennedig: byddwch sanctaidd, canys sanctaidd wyfi. Eithr os ninny â gyssyll•wn aelodau aflân, ac amhur ynghyd a'n pen sanctaidd Christ, dyna ni in gwneuthur Christ in anghenfil: megis pe cyssylltio ddŷn at ben llew, wddf arth, a chorph, blaidd, a choesau llwynog. Oni byddei y fâth beth in anghenfil anferth? Y cyff•lyb beth a hyn â ddychymmygant hwy, y rhai â fynnant fod tyngwyr, meddwon, putteinwyr, ar cyffelyb in aelodau Christ, ac y cânt fywyd, ac jachawdwriaeth trwyddo ef. Eithr gan eich bod chwi in rhyfygu cymmaint o Grist, attolwg, gadewch i mi ofyn i chwi un peth.
Fel y mae yn scrifennedig: byddwch sanctaidd, canys sanctaidd wyfi. Eithr os nyni â gyssyll•wn aelodau aflân, ac amhur ynghyd a'n pen sanctaidd Crist, dyna ni yn gwneuthur Crist yn anghenfil: megis pe cyssylltio ddŷn at ben llew, wddf arth, a chorph, blaidd, a choesau llwynog. Oni byddei y fâth beth yn anghenfil anferth? Y cyff•lyb beth a hyn â ddychymmygant hwy, y rhai â fynnant fod tyngwyr, meddwon, putteinwyr, ar cyffelyb yn aelodau Crist, ac y cânt fywyd, ac iachawdwriaeth trwyddo ef. Eithr gan eich bod chwi yn rhyfygu cymmaint o Grist, attolwg, gadewch i mi ofyn i chwi vn peth.
Theol. Eithr ni bid pawb cadwedig trwy Grist: pa fodd gan hynny y gwyddoch chwi eich bod in un or rhai sy i ganddynt hawl enwedigol i Grist, ac â achubir ganddo, drwy ei farwolaeth.
Theol. Eithr ni bydd pawb cadwedig trwy Grist: pa fodd gan hynny y gwyddoch chwi eich bod yn vn or rhai sy i ganddynt hawl enwedigol i Grist, ac â achubir ganddo, drwy ei farwolaeth.
Theol. Attebwch in union i'm cwestiwn i; pa fodd y gwyddoch chwi ynoch eich hûn, ac am danoch eich hûn, eich bod in un or etholedigion, ac in un or rheini tros ba ray y bu farw Christ?
Theol. Attebwch yn vnion i'm cwestiwn i; pa fodd y gwyddoch chwi ynoch eich hûn, ac am danoch eich hûn, eich bod yn vn or etholedigion, ac yn vn or rheini tros ba rai y bu farw Crist?
Antil. Mi ai had waen wrth hyn, self am fod gennif bob amser feddwl da, a chystal ffydd tu ag at Dduw, ac un-gŵr o'm galwedigaeth, ar nad yw lythyrennog. Mi â ofnais Dduw erioed, am holl gallon, ac ai gwasanaethais am gweddiau?
Antil. Mi ai had waen wrth hyn, sef am fod gennif bob amser feddwl da, a chystal ffydd tu ag at Dduw, ac vn-gŵr o'm galwedigaeth, ar nad yw lythyrennog. Mi â ofnais Dduw erioed, am holl galon, ac ai gwasanaethais am gweddiau?
Theol. Beth felly? Pa ymdroi fell hyn o amgylch y berth? Attebwch i'm gofyn. Pa fodd y gwydoch chwi in hyspys, ac in ddiammeu, farw o Grist drosoch chwi in neilituol, ac in enwedig?
Theol. Beth felly? Pa ymdroi fel hyn o amgylch y berth? Attebwch i'm gofyn. Pa fodd y gwydoch chwi yn hyspys, ac yn ddiammeu, farw o Grist drosoch chwi yn neilituol, ac yn enwedig?
Antile. Chwi â yrrech din in ynfyd. Chwi a'm tynnwch oddiwrth fy ffydd. Ac am gyrrwch oddiwrth Grist. Os ydych ar fedr fy nhynnu oddiwrth Graft, ni choeliaf bight i chwi. Canys myfi â wn may rhaid ⟨p. 297⟩yw ein hachub trwyddo ef.
Antile. Chwi â yrrech ddyn yn ynfyd. Chwi a'm tynnwch oddiwrth fy ffydd. Ac am gyrrwch oddiwrth Grist. Os ydych ar fedr fy nhynnu oddiwrth Grift, ni choeliaf byth i chwi. Canys myfi â wn mai rhaid ⟨p. 297⟩yw ein hachub trwyddo ef.
Theo. Nid wyfi in amcanu eich gyrru chwi oddiwrth Grist. Oblegit pa fodd y gallaf eich fynnu oddiwrth Grist, gan na ddaethoch ericed i fod ynddo ef. And hyn yw'r peth sy'n eich siommi chwi, a lawyer eraill, nid amgen, eich bod in tybied eich bod in credu ing-Hrist, o herwydd eich bod in dywedyd eich bod in credu ing-Hrist. Megis pe bay ffydd in sefyll mewn geiriau, neu fell pe bay gan din ffydd, am i fod in dywedyd hynny.
Od oes gan bob din ffydd, am ei fod in dywedyd fod ganddo ffydd, ac od yw pob din â ddywedo ei fod in credu ing-Hrist, am hynny in credu ing-Hrist: Ina pwy ni bid ganddo ffydd? Pwy nid yw in credu. And mewn gwirionedd nid yw eich ffydd chwi, a ffydd lawyer eraill ddim amgen and tŷb, a dychymmig. Eithr etto er hyn ei gyd, nid attebasoch mo'm cwestiwn ynghylch eich gwybodaeth neilltuol o Grist.
Theo. Nid wyfi yn amcanu eich gyrru chwi oddiwrth Grist. Oblegit pa fodd y gallaf eich fynnu oddiwrth Grist, gan na ddaethoch ericed i fod ynddo ef. Ond hyn yw'r peth sy'n eich siommi chwi, a llawer eraill, nid amgen, eich bod yn tybied eich bod yn credu yng-Hrist, o herwydd eich bod yn dywedyd eich bod yn credu yng-Hrist. Megis pe bai ffydd yn sefyll mewn geiriau, neu fel pe bai gan ddyn ffydd, am i fod yn dywedyd hynny.
Od oes gan bob dyn ffydd, am ei fod yn dywedyd fod ganddo ffydd, ac od yw pob dyn â ddywedo ei fod yn credu yng-Hrist, am hynny yn credu yng-Hrist: Yna pwy ni bydd ganddo ffydd? Pwy nid yw yn credu. Ond mewn gwirionedd nid yw eich ffydd chwi, a ffydd llawer eraill ddim amgen ond tŷb, a dychymmig. Eithr etto er hyn ei gyd, nid attebasoch mo'm cwestiwn ynghylch eich gwybodaeth neilltuol o Grist.
England
Rector of South Shoebury; author of The Plaine Mans Path-way to Heaven.