A76257:413
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
2. Yr oedd Adda in ei ddiniweidrwydd in gwybod fod Efa in ascwrn o'i ascwrn ef, ac in gnawd o'i gnawd ef, cyn gynted ac y deffrôdd efe: Gen. 2.23. gwell o lawyer y cawn ni adnabod ein tylwyth, pan ddeflrôm ni gwedi ein perffeiddio, a'n gogoneddu in yr adcyfodiad.
2. Yr oedd Adda yn ei ddiniweidrwydd yn gwybod fod Efa yn ascwrn o'i ascwrn ef, ac yn gnawd o'i gnawd ef, cyn gynted ac y deffrôdd efe: Gen. 2.23. gwell o lawer y cawn ni adnabod ein tylwyth, pan ddeflrôm ni gwedi ein perffeiddio, a'n gogoneddu yn yr adcyfodiad.
3. Fe adnabu yr Apostolion Grist in ol ei adcysodiad, a'r Seintiau y rhai a gyfodasant gyd ag ef, ac a ymddangosasant in y ddinas sanctaidd. Mat. 27.53.
3. Fe adnabu yr Apostolion Grist yn ol ei adcysodiad, a'r Seintiau y rhai a gyfodasant gyd ag ef, ac a ymddangosasant yn y ddinas sanctaidd. Mat. 27.53.
4. Petr, Iago, ac Joan a adnabuant Moeses, ac Elijah, in y gwedd newidiad, Mat. 17.3, 4. pafaint mwy o gydnabod a gawn ni y nail a'r y llall, pan fôm ni oll gwedi ein gogoneddu.
4. Petr, Iago, ac Ioan a adnabuant Moeses, ac Elias, yn y gwedd newidiad, Mat. 17.3, 4. pafaint mwy o gydnabod a gawn ni y naill a'r y llall, pan fôm ni oll gwedi ein gogoneddu.
5. Yr oedd Dives in adnabod Lazarus ym monwes Abraham, Luc. 16.23. mwy hytrach y caiff yr etholedigion adnabod eu gilydd in y nefoedd.
5. Yr oedd Diues yn adnabod Lazarus ym monwes Abraham, Luc. 16.23. mwy hytrach y caiff yr etholedigion adnabod eu gilydd yn y nefoedd.
6. Y mae Christ in dywedyd, Matth. 19.28. y caiff y deuddeg Apostol eistedd a'r ddaudeg gorseddfaingc, i farnu (a'r y did hwnnw) y dauddeg llwyth: am hynny hwy fyddant iw hadnabod, ac felly in ddilynawl yr adwaenir yr holl Seintiau eraill.
6. Y mae Crist yn dywedyd, Matth. 19.28. y caiff y deuddeg Apostol eistedd a'r ddaudeg gorseddfaingc, i farnu (a'r y dydd hwnnw) y dauddeg llwyth: am hynny hwy fyddant iw hadnabod, ac felly yn ddilynawl yr adwaenir yr holl Seintiau eraill.
7. Y mae Paul in dywedyd y cawn ni y did hwnnw adnabod megis i' n adwaenir ninnau gau Dduw: ac y mae Awstin (o'r lle yma) in cyssuro gwraig weddw, gan ei sicrháu hi, may fell y gwelodd hi ei gŵr in y bŷd hwn a'i llygaid corphorol, felly in y bŷd i ddyfod y caiff hi adnabod ei gallon ef, a pha beth oedd ei feddyliau a'i amcanion. Gan hynny wŷr a gwragedd edrychwch at eich gweithredoedd, a'ch meddyliau. O blegid fo fydd y cwbl iw gweled ryw did in gyhoeddus▪ edrychwch 1 Cor. 4.5.
7. Y mae Paul yn dywedyd y cawn ni y dydd hwnnw adnabod megis i' n adwaenir ninnau gau Dduw: ac y mae Awstin (o'r lle yma) yn cyssuro gwraig weddw, gan ei sicrháu hi, mai fel y gwelodd hi ei gŵr yn y bŷd hwn a'i llygaid corphorol, felly yn y bŷd i ddyfod y caiff hi adnabod ei galon ef, a pha beth oedd ei feddyliau a'i amcanion. Gan hynny wŷr a gwragedd edrychwch at eich gweithredoedd, a'ch meddyliau. O blegid fo fydd y cwbl iw gweled ryw ddydd yn gyhoeddus▪ edrychwch 1 Cor. 4.5.
8. In yr hên Destament yr ydis in dywedyd, fod y ffyddlonniaid gwedi eu cynnull at eu tadau: wrth hynny mae ein gwybodaeth ni am ein cydnabod; a'n cyfeillion in parhau heb pallu.
8. Yn yr hên Destament yr ydis yn dywedyd, fod y ffyddlonniaid gwedi eu cynnull at eu tadau: wrth hynny mae ein gwybodaeth ni am ein cydnabod; a'n cyfeillion yn parhau heb pallu.
9. Cariad bight ni chwymp ymmaith 1 Cor. 13.8. am hynny gwybodaeth, y sail o honaw, sydd in aros in y bywyd arall.
9. Cariad byth ni chwymp ymmaith 1 Cor. 13.8. am hynny gwybodaeth, y sail o honaw, sydd yn aros yn y bywyd arall.
10. Oblegid y did diweddaf y dadcuddir barn gyfion yr Arglwÿdd: pride y gwobrwyir pob dŷn in ol ⟨p. 84⟩ei weithredoedd. Rhuf. 2.5, 16. Ac os eglurir gweithred pôb rhyw ddŷn, hytrach o lawyer y dygir y gweithredydd i'r goleuni. Os caiff dynion drygionus •oi cyfrif am bôb gair offer, Math. 12.36. mwy o lawyer y cair adnabyddiaeth ar yr offer siaradwŷr eu hunain. Ac oni adwaenir y dynion, offer jawn yw cyhoeddi eu gweithredoedd. Am hynny (medd yr Apostol) pob dŷn a ddaw ger bron i roi cyfrif am y weithred a wnaeth ef in ei gorph, &c. 2 Cor. 5.10. gwelwch Doethineb pen. 5.1. Er i amryw raddau a galwedigaethau, self swyddogaeth, gweinidogaeth, Teuluyddiaeth ballu: jê fe baid Christ a rheoli fell y mae in gyfryngwr, ac a reola oll in oll, fell y mae in Dduw gogyfuwch a'r Tad, ac a'r Yspryd glân. 1 Cor. 15.24, 28.
10. Oblegid y dydd diweddaf y dadcuddir barn gyfion yr Arglwÿdd: pryd y gwobrwyir pob dŷn yn ol ⟨p. 84⟩ei weithredoedd. Rhuf. 2.5, 16. Ac os eglurir gweithred pôb rhyw ddŷn, hytrach o lawer y dygir y gweithredydd i'r goleuni. Os caiff dynion drygionus •oi cyfrif am bôb gair ofer, Math. 12.36. mwy o lawer y cair adnabyddiaeth ar yr ofer siaradwŷr eu hunain. Ac oni adwaenir y dynion, ofer iawn yw cyhoeddi eu gweithredoedd. Am hynny (medd yr Apostol) pob dŷn a ddaw ger bron i roi cyfrif am y weithred a wnaeth ef yn ei gorph, &c. 2 Cor. 5.10. gwelwch Doethineb pen. 5.1. Er i amryw raddau a galwedigaethau, sef swyddogaeth, gweinidogaeth, Teuluyddiaeth ballu: iê fe baid Crist a rheoli fel y mae yn gyfryngwr, ac a reola oll yn oll, fel y mae yn Dduw gogyfuwch a'r Tad, ac a'r Yspryd glân.
Y mae cimmaint o ragor rhwng y gwybodaeth a eill dynion ei gael in y bŷd hwn, a'r gwybodaeth a gawn ni in y nefoedd, ac sydd rhwng gwybodaeth plentyn ni fedro mor dywedyd in groiw, a'r dyfcawdwr neu 'r Philosophydd gorau 'n y bŷd. 1 Cor. 13.11.
Y mae cimmaint o ragor rhwng y gwybodaeth a eill dynion ei gael yn y bŷd hwn, a'r gwybodaeth a gawn ni yn y nefoedd, ac sydd rhwng gwybodaeth plentyn ni fedro mor dywedyd yn groiw, a'r dyfcawdwr neu 'r Philosophydd gorau 'n y bŷd. 1 Cor. 13.11.
Y rhai sydd in sychedu am wybodaeth, byddant hiraethus am fod in fyfyrwyr o'r ffynnon ddyfnddysc yma.
Y rhai sydd yn sychedu am wybodaeth, byddant hiraethus am fod yn fyfyrwyr o'r ffynnon ddyfnddysc yma.
O blegid yr holl oleuni, trwy 'r hwn yr ŷm in adnabod dim in y bid yma, nid yw ddim and gwir gyscod Duw. Eithr pan fôm ni in adnabod Duw in y nefoedd, ni gawn ynddo ef adnabod trefn gwaith y creadigaeth, a dirgeledigaethau gwaith ein prynedigaeth: je ni a gawn gymmaint o wybodaeth am y creaŵdr a'i weithredoedd, ac yw bossibl i greadur ei deal, a'i amgyffred. Eithr tra fôm in y bywyd hwn, ninny a allwn ddywedyd gyd â Job: Mor fychan yw 'r peth yr ydym ni in ei glywed am dano? Job 26.14. A'n sicrhau ein hunain gyd â mâb Syrac, fod ⟨p. 85⟩etto bethau mwy na 'r rhain in guddiedig, ac na welsom and ychydig o weithredoedd Duw.
O blegid yr holl oleuni, trwy 'r hwn yr ŷm yn adnabod dim yn y byd yma, nid yw ddim ond gwir gyscod Duw. Eithr pan fôm ni yn adnabod Duw yn y nefoedd, ni gawn ynddo ef adnabod trefn gwaith y creadigaeth, a dirgeledigaethau gwaith ein prynedigaeth: ie ni a gawn gymmaint o wybodaeth am y creaŵdr a'i weithredoedd, ac yw bossibl i greadur ei ddeall, a'i amgyffred. Eithr tra fôm yn y bywyd hwn, nyni a allwn ddywedyd gyd â Job: Mor fychan yw 'r peth yr ydym ni yn ei glywed am dano? Job 26.14. A'n sicrhau ein hunain gyd â mâb Syrac, fod ⟨p. 85⟩etto bethau mwy na 'r rhain yn guddiedig, ac na welsom ond ychydig o weithredoedd Duw.
2. Hwynt hwy a garant Dduw a chariad tra pherffeithlawn, gymmaint ac a syddo bossibl i greadur allu. Y môdd i garu Duw ydyw, ei garu ef er ei fwyn ei hun: y mesur, yw ei garu ef in anfesurol. Canys in y bywyd hwn (wrth adnabod Duw in unig o ran) nid ydym in ei garu ef and mewn rhan: eithr pan fo yr etholedigion in y nefoedd, in cyflawn adnabod Duw, yno y byddant in cyflawn garu Duw. Ac o herwydd yr aneirif achosion o gariad, yr hyn a gânt hwy ei adnabod fod ynddo ef, hwy a fyddant mewn search anfeidrol iw hoffi ef.
2. Hwynt hwy a garant Dduw a chariad tra pherffeithlawn, gymmaint ac a syddo bossibl i greadur allu. Y môdd i garu Duw ydyw, ei garu ef er ei fwyn ei hun: y mesur, yw ei garu ef yn anfesurol. Canys yn y bywyd hwn (wrth adnabod Duw yn vnig o ran) nid ydym yn ei garu ef ond mewn rhan: eithr pan fo yr etholedigion yn y nefoedd, yn cyflawn adnabod Duw, yno y byddant yn cyflawn garu Duw. Ac o herwydd yr aneirif achosion o gariad, yr hyn a gânt hwy ei adnabod fod ynddo ef, hwy a fyddant mewn serch anfeidrol iw hoffi ef.
3. Hwy a gant eu llenwi â phôb rhyw lawenydd nefol. Ar dy law ddehau (medd Dafydd) y mae llawenydd in drag ywyddol, Psal. 16.11. Je (medd ef) hwynt hwy a gânt eu diodi ag afon hyfrydwch. Psal. 36.8. O blegid cyn gynted ac y caffo yr enaid ei gynnwys i fewn gweithredol feddiant a'r ddedwyddol hanfod Duw: y mae ef in mwynhau oll ddaioni, howddgarwch, gogoniant, a pherffeithrwydd yr holl greaduriaid (o'r holl fyd) ynghyswllt a'r unwaith gwedi eu goflwyno iddo in y golugiàd ar Dduw. od yw nêb mewn cariad, yno y caiff fwynhau y peth sydd fwy cariadus; od yw nêb in ymhoffi mewn glendid, nid yw 'r glendid teccaf and priddlyd wrth yr hwn sydd yno: yr hwn sy 'n ymhyfrydu mewu llawenydd, yno y caiff aneirif rywogaethau o honaw, heb na gofid iw luddias, na phenyd iw dory: yr hwn sydd in caru anrhydedd, yno y caiff ef heb anair cynfigen iw wradwyddo. Yr hwn sydd in caru trysor: yno y caiff feddiannu yr hwn ni ddygir bight oddiarno. Yno y cânt hwy ddealltwriaeth heb anwybodaeth: jechyd heb glofyd, a bywyd, na eill marwolaeth ei derfynu.
3. Hwy a gant eu llenwi â phôb rhyw lawenydd nefol. Ar dy law ddehau (medd Dafydd) y mae llawenydd yn drag ywyddol, Psal. 16.11. Ie (medd ef) hwynt hwy a gânt eu diodi ag afon hyfrydwch. Psal. 36.8. O blegid cyn gynted ac y caffo yr enaid ei gynnwys i fewn gweithredol feddiant a'r ddedwyddol hanfod Duw: y mae ef yn mwynhau oll ddaioni, howddgarwch, gogoniant, a pherffeithrwydd yr holl greaduriaid (o'r holl fyd) ynghyswllt a'r unwaith gwedi eu goflwyno iddo yn y golugiàd ar Dduw. od yw nêb mewn cariad, yno y caiff fwynhau y peth sydd fwy cariadus; od yw nêb yn ymhoffi mewn glendid, nid yw 'r glendid teccaf ond priddlyd wrth yr hwn sydd yno: yr hwn sy 'n ymhyfrydu mewu llawenydd, yno y caiff aneirif rywogaethau o honaw, heb na gofid iw luddias, na phenyd iw dorri: yr hwn sydd yn caru anrhydedd, yno y caiff ef heb anair cynfigen iw wradwyddo. Yr hwn sydd yn caru trysor: yno y caiff feddiannu yr hwn ni ddygir byth oddiarno. Yno y cânt hwy ddealltwriaeth heb anwybodaeth: jechyd heb glofyd, a bywyd, na eill marwolaeth ei derfynu.
Ar un gair, edrychwch pa faint y mae y bid, o ⟨p. 86⟩herwydd goleuni, difyrrwch a chussur, in rhagori a'r y grôth gyfyng dywyll, in yr hon ith cenedlwyd in blentyn: y cymmaint arall y mae y bid sydd i ddyfod, in rhagori a'r y bid hwn, mewn llawenydd, ac hyfrydwch dedwyddol. Mor ddedwŷdd fyddwn ni y pride hynny, pan fo y bywyd hwn gwedi ei gyfnewid, a ninnau gwedi ein trosclwyddo i'r fan honno?
Ar un gair, edrychwch pa faint y mae y byd, o ⟨p. 86⟩herwydd goleuni, difyrrwch a chussur, yn rhagori a'r y grôth gyfyng dywyll, yn yr hon ith cenedlwyd yn blentyn: y cymmaint arall y mae y byd sydd i ddyfod, yn rhagori a'r y byd hwn, mewn llawenydd, ac hyfrydwch dedwyddol. Mor ddedwŷdd fyddwn ni y pryd hynny, pan fo y bywyd hwn gwedi ei gyfnewid, a ninnau gwedi ein trosclwyddo i'r fan honno?
4. Hwynt a lenwir â llawenydd anrhaethadwy: in dy ŵydd di (Medd Dafydd) y mae cyflawnder llawenydd, Psal. 16.11. a'r llawenydd hwnnw, a gyfyd in benaf oddiwrth welled Duw: ac o welled yr holl Angelion sanctaidd, ac eneidiau bendigedig y gwŷr eyfiawn perffaith, y rhai sydd mewn llawenydd, a gogoniant gyd ag ef. And in enwedig o'r golwg hyfryd a'r Jesus Cyfryngwr y Testament newydd, Heb. 12.24. ein Emmanuel ni, Duw wedi ei wneuthur in ddŷn, ei welled ef a fydd in brif achos o'n dedwyddyd ni, a'n gorfoledd. Os darfu i'r Israeliaid in Jerusalem floeddio o lawenydd hid oni ddadseiniodd y ddaiar, wrth welled coroni Solomon; Pa faint a fydd llawenydd yr etholedigion in y nêf, wrth welled Christ, (y gwir Solomon gwedi) ei ymwisco â gogoniant? O darfu i Joan fedyddiwr in ei ŵydd ef o wir lawenydd neidio ynghrôth ei fam, Luc. 1.44. Pa faint y cawn ni ymorfoleddu mewn hyfrydwch, pan fo ef nid in unig gyd â ninny, and ynom ni in y nefoedd? Os darfu i'r rhai doethion lawenychu cymmaint, pan welsant ef in faban in gorwedd in y preseb: Mat. 2.10. pa orfoledd a fydd i'r etholedigion o'i welled ef in eistedd in Frenin in ei orseddfaingc nefol? O bu Simeon hên mor llawen wrth ei welled ef in blentyn in y deml in nwylaw offeiriad iw gyflwyno i'r Arglwydd, Luc. 2.28. pa faint mwy a fydd ein llawenydd ni, gael ei welled ⟨p. 87⟩ef in Frenin, in llywodraethu pob peth a'r ddeheulaw ei Dâd? O bu Joseph a Mair mor llawen pan gawsant ef ym mhlith yr athrawon in y deml, Luc. 2.46. pa faint llawenach a fydd ein eneidiau ni pan welom ef in eistedd in Arglwydd ym mhlith Angelion nefol. Dymma y llawenydd hwnnw sydd in eiddo ein Harglwydd ni, Matth. 25.21. yr hwn (fell y dywaid yr Apostol) ni weloddllygad, ni chlywodd clust, ac ni eill calon dŷn moi ddirnad;
4. Hwynt a lenwir â llawenydd anrhaethadwy: yn dy ŵydd di (Medd Dafydd) y mae cyflawnder llawenydd, Psal. 16.11. a'r llawenydd hwnnw, a gyfyd yn benaf oddiwrth weled Duw: ac o weled yr holl Angelion sanctaidd, ac eneidiau bendigedig y gwŷr eyfiawn perffaith, y rhai sydd mewn llawenydd, a gogoniant gyd ag ef. Ond yn enwedig o'r golwg hyfryd a'r Jesu Cyfryngwr y Testament newydd, Heb. 12.24. ein Emmanuel ni, Duw wedi ei wneuthur yn ddŷn, ei weled ef a fydd yn brif achos o'n dedwyddyd ni, a'n gorfoledd. Os darfu i'r Israeliaid yn Jerusalem floeddio o lawenydd hyd oni ddadseiniodd y ddaiar, wrth weled coroni Salomon; Pa faint a fydd llawenydd yr etholedigion yn y nêf, wrth weled Crist, (y gwir Salomon gwedi) ei ymwisco â gogoniant? O darfu i Joan fedyddiwr yn ei ŵydd ef o wir lawenydd neidio ynghrôth ei fam, Luc. 1.44. Pa faint y cawn ni ymorfoleddu mewn hyfrydwch, pan fo ef nid yn unig gyd â nyni, ond ynom ni yn y nefoedd? Os darfu i'r rhai doethion lawenychu cymmaint, pan welsant ef yn faban yn gorwedd yn y preseb: Mat. 2.10. pa orfoledd a fydd i'r etholedigion o'i weled ef yn eistedd yn Frenin yn ei orseddfaingc nefol? O bu Simeon hên mor llawen wrth ei weled ef yn blentyn yn y deml yn nwylaw offeiriad iw gyflwyno i'r Arglwydd, Luc. 2.28. pa faint mwy a fydd ein llawenydd ni, gael ei weled ⟨p. 87⟩ef yn Frenin, yn llywodraethu pob peth a'r ddeheulaw ei Dâd? O bu Joseph a Mair mor llawen pan gawsant ef ym mhlith yr athrawon yn y deml, Luc. 2.46. pa faint llawenach a fydd ein eneidiau ni pan welom ef yn eistedd yn Arglwydd ym mhlith Angelion nefol. Dymma y llawenydd hwnnw sydd yn eiddo ein Harglwydd ni, Matth. 25.21. yr hwn (fel y dywaid yr Apostol) ni weloddllygad, ni chlywodd clust, ac ni eill calon dŷn moi ddirnad; 1 Cor. 2.9. yr hwn o ran na eill mor myned ynom ni, nyni a gawn fyned iddo ef.