A76257:415
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
4. Petr, Iago, ac Joan a adnabuant Moeses, ac Elijah, in y gwedd newidiad, Mat. 17.3, 4. pafaint mwy o gydnabod a gawn ni y nail a'r y llall, pan fôm ni oll gwedi ein gogoneddu.
4. Petr, Iago, ac Ioan a adnabuant Moeses, ac Elias, yn y gwedd newidiad, Mat. 17.3, 4. pafaint mwy o gydnabod a gawn ni y naill a'r y llall, pan fôm ni oll gwedi ein gogoneddu.
5. Yr oedd Dives in adnabod Lazarus ym monwes Abraham, Luc. 16.23. mwy hytrach y caiff yr etholedigion adnabod eu gilydd in y nefoedd.
5. Yr oedd Diues yn adnabod Lazarus ym monwes Abraham, Luc. 16.23. mwy hytrach y caiff yr etholedigion adnabod eu gilydd yn y nefoedd.
6. Y mae Christ in dywedyd, Matth. 19.28. y caiff y deuddeg Apostol eistedd a'r ddaudeg gorseddfaingc, i farnu (a'r y did hwnnw) y dauddeg llwyth: am hynny hwy fyddant iw hadnabod, ac felly in ddilynawl yr adwaenir yr holl Seintiau eraill.
6. Y mae Crist yn dywedyd, Matth. 19.28. y caiff y deuddeg Apostol eistedd a'r ddaudeg gorseddfaingc, i farnu (a'r y dydd hwnnw) y dauddeg llwyth: am hynny hwy fyddant iw hadnabod, ac felly yn ddilynawl yr adwaenir yr holl Seintiau eraill.
7. Y mae Paul in dywedyd y cawn ni y did hwnnw adnabod megis i' n adwaenir ninnau gau Dduw: ac y mae Awstin (o'r lle yma) in cyssuro gwraig weddw, gan ei sicrháu hi, may fell y gwelodd hi ei gŵr in y bŷd hwn a'i llygaid corphorol, felly in y bŷd i ddyfod y caiff hi adnabod ei gallon ef, a pha beth oedd ei feddyliau a'i amcanion. Gan hynny wŷr a gwragedd edrychwch at eich gweithredoedd, a'ch meddyliau. O blegid fo fydd y cwbl iw gweled ryw did in gyhoeddus▪ edrychwch 1 Cor. 4.5.
7. Y mae Paul yn dywedyd y cawn ni y dydd hwnnw adnabod megis i' n adwaenir ninnau gau Dduw: ac y mae Awstin (o'r lle yma) yn cyssuro gwraig weddw, gan ei sicrháu hi, mai fel y gwelodd hi ei gŵr yn y bŷd hwn a'i llygaid corphorol, felly yn y bŷd i ddyfod y caiff hi adnabod ei galon ef, a pha beth oedd ei feddyliau a'i amcanion. Gan hynny wŷr a gwragedd edrychwch at eich gweithredoedd, a'ch meddyliau. O blegid fo fydd y cwbl iw gweled ryw ddydd yn gyhoeddus▪ edrychwch 1 Cor. 4.5.
8. In yr hên Destament yr ydis in dywedyd, fod y ffyddlonniaid gwedi eu cynnull at eu tadau: wrth hynny mae ein gwybodaeth ni am ein cydnabod; a'n cyfeillion in parhau heb pallu.
8. Yn yr hên Destament yr ydis yn dywedyd, fod y ffyddlonniaid gwedi eu cynnull at eu tadau: wrth hynny mae ein gwybodaeth ni am ein cydnabod; a'n cyfeillion yn parhau heb pallu.
9. Cariad bight ni chwymp ymmaith 1 Cor. 13.8. am hynny gwybodaeth, y sail o honaw, sydd in aros in y bywyd arall.
9. Cariad byth ni chwymp ymmaith 1 Cor. 13.8. am hynny gwybodaeth, y sail o honaw, sydd yn aros yn y bywyd arall.
10. Oblegid y did diweddaf y dadcuddir barn gyfion yr Arglwÿdd: pride y gwobrwyir pob dŷn in ol ⟨p. 84⟩ei weithredoedd. Rhuf. 2.5, 16. Ac os eglurir gweithred pôb rhyw ddŷn, hytrach o lawyer y dygir y gweithredydd i'r goleuni. Os caiff dynion drygionus •oi cyfrif am bôb gair offer, Math. 12.36. mwy o lawyer y cair adnabyddiaeth ar yr offer siaradwŷr eu hunain. Ac oni adwaenir y dynion, offer jawn yw cyhoeddi eu gweithredoedd. Am hynny (medd yr Apostol) pob dŷn a ddaw ger bron i roi cyfrif am y weithred a wnaeth ef in ei gorph, &c. 2 Cor. 5.10. gwelwch Doethineb pen. 5.1. Er i amryw raddau a galwedigaethau, self swyddogaeth, gweinidogaeth, Teuluyddiaeth ballu: jê fe baid Christ a rheoli fell y mae in gyfryngwr, ac a reola oll in oll, fell y mae in Dduw gogyfuwch a'r Tad, ac a'r Yspryd glân. 1 Cor. 15.24, 28.
10. Oblegid y dydd diweddaf y dadcuddir barn gyfion yr Arglwÿdd: pryd y gwobrwyir pob dŷn yn ol ⟨p. 84⟩ei weithredoedd. Rhuf. 2.5, 16. Ac os eglurir gweithred pôb rhyw ddŷn, hytrach o lawer y dygir y gweithredydd i'r goleuni. Os caiff dynion drygionus •oi cyfrif am bôb gair ofer, Math. 12.36. mwy o lawer y cair adnabyddiaeth ar yr ofer siaradwŷr eu hunain. Ac oni adwaenir y dynion, ofer iawn yw cyhoeddi eu gweithredoedd. Am hynny (medd yr Apostol) pob dŷn a ddaw ger bron i roi cyfrif am y weithred a wnaeth ef yn ei gorph, &c. 2 Cor. 5.10. gwelwch Doethineb pen. 5.1. Er i amryw raddau a galwedigaethau, sef swyddogaeth, gweinidogaeth, Teuluyddiaeth ballu: iê fe baid Crist a rheoli fel y mae yn gyfryngwr, ac a reola oll yn oll, fel y mae yn Dduw gogyfuwch a'r Tad, ac a'r Yspryd glân.
Y mae cimmaint o ragor rhwng y gwybodaeth a eill dynion ei gael in y bŷd hwn, a'r gwybodaeth a gawn ni in y nefoedd, ac sydd rhwng gwybodaeth plentyn ni fedro mor dywedyd in groiw, a'r dyfcawdwr neu 'r Philosophydd gorau 'n y bŷd. 1 Cor. 13.11.
Y mae cimmaint o ragor rhwng y gwybodaeth a eill dynion ei gael yn y bŷd hwn, a'r gwybodaeth a gawn ni yn y nefoedd, ac sydd rhwng gwybodaeth plentyn ni fedro mor dywedyd yn groiw, a'r dyfcawdwr neu 'r Philosophydd gorau 'n y bŷd. 1 Cor. 13.11.
Y rhai sydd in sychedu am wybodaeth, byddant hiraethus am fod in fyfyrwyr o'r ffynnon ddyfnddysc yma.
Y rhai sydd yn sychedu am wybodaeth, byddant hiraethus am fod yn fyfyrwyr o'r ffynnon ddyfnddysc yma.
O blegid yr holl oleuni, trwy 'r hwn yr ŷm in adnabod dim in y bid yma, nid yw ddim and gwir gyscod Duw. Eithr pan fôm ni in adnabod Duw in y nefoedd, ni gawn ynddo ef adnabod trefn gwaith y creadigaeth, a dirgeledigaethau gwaith ein prynedigaeth: je ni a gawn gymmaint o wybodaeth am y creaŵdr a'i weithredoedd, ac yw bossibl i greadur ei deal, a'i amgyffred. Eithr tra fôm in y bywyd hwn, ninny a allwn ddywedyd gyd â Job: Mor fychan yw 'r peth yr ydym ni in ei glywed am dano? Job 26.14. A'n sicrhau ein hunain gyd â mâb Syrac, fod ⟨p. 85⟩etto bethau mwy na 'r rhain in guddiedig, ac na welsom and ychydig o weithredoedd Duw.
O blegid yr holl oleuni, trwy 'r hwn yr ŷm yn adnabod dim yn y byd yma, nid yw ddim ond gwir gyscod Duw. Eithr pan fôm ni yn adnabod Duw yn y nefoedd, ni gawn ynddo ef adnabod trefn gwaith y creadigaeth, a dirgeledigaethau gwaith ein prynedigaeth: ie ni a gawn gymmaint o wybodaeth am y creaŵdr a'i weithredoedd, ac yw bossibl i greadur ei ddeall, a'i amgyffred. Eithr tra fôm yn y bywyd hwn, nyni a allwn ddywedyd gyd â Job: Mor fychan yw 'r peth yr ydym ni yn ei glywed am dano? Job 26.14. A'n sicrhau ein hunain gyd â mâb Syrac, fod ⟨p. 85⟩etto bethau mwy na 'r rhain yn guddiedig, ac na welsom ond ychydig o weithredoedd Duw.
2. Hwynt hwy a garant Dduw a chariad tra pherffeithlawn, gymmaint ac a syddo bossibl i greadur allu. Y môdd i garu Duw ydyw, ei garu ef er ei fwyn ei hun: y mesur, yw ei garu ef in anfesurol. Canys in y bywyd hwn (wrth adnabod Duw in unig o ran) nid ydym in ei garu ef and mewn rhan: eithr pan fo yr etholedigion in y nefoedd, in cyflawn adnabod Duw, yno y byddant in cyflawn garu Duw. Ac o herwydd yr aneirif achosion o gariad, yr hyn a gânt hwy ei adnabod fod ynddo ef, hwy a fyddant mewn search anfeidrol iw hoffi ef.
2. Hwynt hwy a garant Dduw a chariad tra pherffeithlawn, gymmaint ac a syddo bossibl i greadur allu. Y môdd i garu Duw ydyw, ei garu ef er ei fwyn ei hun: y mesur, yw ei garu ef yn anfesurol. Canys yn y bywyd hwn (wrth adnabod Duw yn vnig o ran) nid ydym yn ei garu ef ond mewn rhan: eithr pan fo yr etholedigion yn y nefoedd, yn cyflawn adnabod Duw, yno y byddant yn cyflawn garu Duw. Ac o herwydd yr aneirif achosion o gariad, yr hyn a gânt hwy ei adnabod fod ynddo ef, hwy a fyddant mewn serch anfeidrol iw hoffi ef.
3. Hwy a gant eu llenwi â phôb rhyw lawenydd nefol. Ar dy law ddehau (medd Dafydd) y mae llawenydd in drag ywyddol, Psal. 16.11. Je (medd ef) hwynt hwy a gânt eu diodi ag afon hyfrydwch. Psal. 36.8. O blegid cyn gynted ac y caffo yr enaid ei gynnwys i fewn gweithredol feddiant a'r ddedwyddol hanfod Duw: y mae ef in mwynhau oll ddaioni, howddgarwch, gogoniant, a pherffeithrwydd yr holl greaduriaid (o'r holl fyd) ynghyswllt a'r unwaith gwedi eu goflwyno iddo in y golugiàd ar Dduw. od yw nêb mewn cariad, yno y caiff fwynhau y peth sydd fwy cariadus; od yw nêb in ymhoffi mewn glendid, nid yw 'r glendid teccaf and priddlyd wrth yr hwn sydd yno: yr hwn sy 'n ymhyfrydu mewu llawenydd, yno y caiff aneirif rywogaethau o honaw, heb na gofid iw luddias, na phenyd iw dory: yr hwn sydd in caru anrhydedd, yno y caiff ef heb anair cynfigen iw wradwyddo. Yr hwn sydd in caru trysor: yno y caiff feddiannu yr hwn ni ddygir bight oddiarno. Yno y cânt hwy ddealltwriaeth heb anwybodaeth: jechyd heb glofyd, a bywyd, na eill marwolaeth ei derfynu.
3. Hwy a gant eu llenwi â phôb rhyw lawenydd nefol. Ar dy law ddehau (medd Dafydd) y mae llawenydd yn drag ywyddol, Psal. 16.11. Ie (medd ef) hwynt hwy a gânt eu diodi ag afon hyfrydwch. Psal. 36.8. O blegid cyn gynted ac y caffo yr enaid ei gynnwys i fewn gweithredol feddiant a'r ddedwyddol hanfod Duw: y mae ef yn mwynhau oll ddaioni, howddgarwch, gogoniant, a pherffeithrwydd yr holl greaduriaid (o'r holl fyd) ynghyswllt a'r unwaith gwedi eu goflwyno iddo yn y golugiàd ar Dduw. od yw nêb mewn cariad, yno y caiff fwynhau y peth sydd fwy cariadus; od yw nêb yn ymhoffi mewn glendid, nid yw 'r glendid teccaf ond priddlyd wrth yr hwn sydd yno: yr hwn sy 'n ymhyfrydu mewu llawenydd, yno y caiff aneirif rywogaethau o honaw, heb na gofid iw luddias, na phenyd iw dorri: yr hwn sydd yn caru anrhydedd, yno y caiff ef heb anair cynfigen iw wradwyddo. Yr hwn sydd yn caru trysor: yno y caiff feddiannu yr hwn ni ddygir byth oddiarno. Yno y cânt hwy ddealltwriaeth heb anwybodaeth: jechyd heb glofyd, a bywyd, na eill marwolaeth ei derfynu.
Ar un gair, edrychwch pa faint y mae y bid, o ⟨p. 86⟩herwydd goleuni, difyrrwch a chussur, in rhagori a'r y grôth gyfyng dywyll, in yr hon ith cenedlwyd in blentyn: y cymmaint arall y mae y bid sydd i ddyfod, in rhagori a'r y bid hwn, mewn llawenydd, ac hyfrydwch dedwyddol. Mor ddedwŷdd fyddwn ni y pride hynny, pan fo y bywyd hwn gwedi ei gyfnewid, a ninnau gwedi ein trosclwyddo i'r fan honno?
Ar un gair, edrychwch pa faint y mae y byd, o ⟨p. 86⟩herwydd goleuni, difyrrwch a chussur, yn rhagori a'r y grôth gyfyng dywyll, yn yr hon ith cenedlwyd yn blentyn: y cymmaint arall y mae y byd sydd i ddyfod, yn rhagori a'r y byd hwn, mewn llawenydd, ac hyfrydwch dedwyddol. Mor ddedwŷdd fyddwn ni y pryd hynny, pan fo y bywyd hwn gwedi ei gyfnewid, a ninnau gwedi ein trosclwyddo i'r fan honno?
4. Hwynt a lenwir â llawenydd anrhaethadwy: in dy ŵydd di (Medd Dafydd) y mae cyflawnder llawenydd, Psal. 16.11. a'r llawenydd hwnnw, a gyfyd in benaf oddiwrth welled Duw: ac o welled yr holl Angelion sanctaidd, ac eneidiau bendigedig y gwŷr eyfiawn perffaith, y rhai sydd mewn llawenydd, a gogoniant gyd ag ef. And in enwedig o'r golwg hyfryd a'r Jesus Cyfryngwr y Testament newydd, Heb. 12.24. ein Emmanuel ni, Duw wedi ei wneuthur in ddŷn, ei welled ef a fydd in brif achos o'n dedwyddyd ni, a'n gorfoledd. Os darfu i'r Israeliaid in Jerusalem floeddio o lawenydd hid oni ddadseiniodd y ddaiar, wrth welled coroni Solomon; Pa faint a fydd llawenydd yr etholedigion in y nêf, wrth welled Christ, (y gwir Solomon gwedi) ei ymwisco â gogoniant? O darfu i Joan fedyddiwr in ei ŵydd ef o wir lawenydd neidio ynghrôth ei fam, Luc. 1.44. Pa faint y cawn ni ymorfoleddu mewn hyfrydwch, pan fo ef nid in unig gyd â ninny, and ynom ni in y nefoedd? Os darfu i'r rhai doethion lawenychu cymmaint, pan welsant ef in faban in gorwedd in y preseb: Mat. 2.10. pa orfoledd a fydd i'r etholedigion o'i welled ef in eistedd in Frenin in ei orseddfaingc nefol? O bu Simeon hên mor llawen wrth ei welled ef in blentyn in y deml in nwylaw offeiriad iw gyflwyno i'r Arglwydd, Luc. 2.28. pa faint mwy a fydd ein llawenydd ni, gael ei welled ⟨p. 87⟩ef in Frenin, in llywodraethu pob peth a'r ddeheulaw ei Dâd? O bu Joseph a Mair mor llawen pan gawsant ef ym mhlith yr athrawon in y deml, Luc. 2.46. pa faint llawenach a fydd ein eneidiau ni pan welom ef in eistedd in Arglwydd ym mhlith Angelion nefol. Dymma y llawenydd hwnnw sydd in eiddo ein Harglwydd ni, Matth. 25.21. yr hwn (fell y dywaid yr Apostol) ni weloddllygad, ni chlywodd clust, ac ni eill calon dŷn moi ddirnad;
5. In olaf, hwynt hwy a feddiannant y bendigedig a'r gogoneddus gyflwr yma in dragywydd. Am hynny y gelwir ef y bywyd tragywyddol: ac y mae Christ in dywedyd: y llawenydd hwnnw ni ddwg neb oddiarnom, Joan. 16, 12. •ôb llawenydd arall a dderfydd er maint a fyddo. Gwlêdd Ahasferus a barhâodd gant a phedwar ugain o ddyddian: Esth. 1.4. eithr efe, a'i wlêdd, a'i holl lawenydd aethant heibio. Pe cai din bydol ei gymmeryd i'r gogonniant nefol, i gydgymdeithas ag Angelion, iw ddigoni â pbob mâth a'r lawenydd, ac hyfrydwch, (a hynny dross amser) fe fyddai hyn beth mawr genddaw; eithr cael eu meddiannu hwynt in dragwyddol heb drangc na gorphen, pwy a eill wrando hynny, heb ryfeddu! a phwy a eill ei synnied, heb synnu o'i blegid? Holl Seintiau Christ (cyn gynted ac y darfu iddynt wir archwaethu y llawenydd tragwyddol hwnnw) oeddynt in cyfrifholl gyfoeth a digrifwch y bid hwn megis in golled ac in dom, wrth ei gyffelybu i'r llall, Phil. 3.8. Ac am hynny (trwy ddyfal weddi, ymprydio, eluseni, wylofain, ffydd, a buchedd dda) yr oeddynt hwy in dyfal gymeryd poen er mwyn eu sicrhâu eu hunain o'r bywyd tragwyddol hwn: (Ac o search iddo fe ddarfu iddynt in ewyllyscar ⟨p. 88⟩nail a'i gwerthu, a'i rhannu eu holl gyfo, eth bydol au meddi annau Act. 2.45.
5. Yn olaf, hwynt hwy a feddiannant y bendigedig a'r gogoneddus gyflwr yma yn dragywydd. Am hynny y gelwir ef y bywyd tragywyddol: ac y mae Crist yn dywedyd: y llawenydd hwnnw ni ddwg neb oddiarnom, Joan. 16, 12. •ôb llawenydd arall a dderfydd er maint a fyddo. Gwlêdd Ahasferus a barhâodd gant a phedwar vgain o ddyddian: Esth. 1.4. eithr efe, a'i wlêdd, a'i holl lawenydd aethant heibio. Pe cai ddyn bydol ei gymmeryd i'r gogonniant nefol, i gydgymdeithas ag Angelion, iw ddigoni â pbob mâth a'r lawenydd, ac hyfrydwch, (a hynny dros amser) fe fyddai hyn beth mawr genddaw; eithr cael eu meddiannu hwynt yn dragwyddol heb drangc na gorphen, pwy a eill wrando hynny, heb ryfeddu! a phwy a eill ei synnied, heb synnu o'i blegid? Holl Seintiau Crist (cyn gynted ac y darfu iddynt wir archwaethu y llawenydd tragwyddol hwnnw) oeddynt yn cyfrifholl gyfoeth a digrifwch y byd hwn megis yn golled ac yn dom, wrth ei gyffelybu i'r llall,
Y mae Christ in galw yr holl Gristianogion in farcl nadwŷr: a bywyd tragwyddol in faen gwerthfawr, yr hwn y mae y marchnattwr doeth in ei bwrcasu, jê, pe rhôn a gorfod iddo dalu am dano gwbl oll ac a feddo. Matth. 13.
Y mae Crist yn galw yr holl Gristianogion yn farcl nadwŷr: a bywyd tragwyddol yn faen gwerthfawr, yr hwn y mae y marchnattwr doeth yn ei bwrcasu, iê, pe rhôn a gorfod iddo dalu am dano gwbl oll ac a feddo. Matth. 13.
4. Hwynt a lenwir â llawenydd anrhaethadwy: yn dy ŵydd di (Medd Dafydd) y mae cyflawnder llawenydd, Psal. 16.11. a'r llawenydd hwnnw, a gyfyd yn benaf oddiwrth weled Duw: ac o weled yr holl Angelion sanctaidd, ac eneidiau bendigedig y gwŷr eyfiawn perffaith, y rhai sydd mewn llawenydd, a gogoniant gyd ag ef. Ond yn enwedig o'r golwg hyfryd a'r Jesu Cyfryngwr y Testament newydd, Heb. 12.24. ein Emmanuel ni, Duw wedi ei wneuthur yn ddŷn, ei weled ef a fydd yn brif achos o'n dedwyddyd ni, a'n gorfoledd. Os darfu i'r Israeliaid yn Jerusalem floeddio o lawenydd hyd oni ddadseiniodd y ddaiar, wrth weled coroni Salomon; Pa faint a fydd llawenydd yr etholedigion yn y nêf, wrth weled Crist, (y gwir Salomon gwedi) ei ymwisco â gogoniant? O darfu i Joan fedyddiwr yn ei ŵydd ef o wir lawenydd neidio ynghrôth ei fam, Luc. 1.44. Pa faint y cawn ni ymorfoleddu mewn hyfrydwch, pan fo ef nid yn unig gyd â nyni, ond ynom ni yn y nefoedd? Os darfu i'r rhai doethion lawenychu cymmaint, pan welsant ef yn faban yn gorwedd yn y preseb: Mat. 2.10. pa orfoledd a fydd i'r etholedigion o'i weled ef yn eistedd yn Frenin yn ei orseddfaingc nefol? O bu Simeon hên mor llawen wrth ei weled ef yn blentyn yn y deml yn nwylaw offeiriad iw gyflwyno i'r Arglwydd, Luc. 2.28. pa faint mwy a fydd ein llawenydd ni, gael ei weled ⟨p. 87⟩ef yn Frenin, yn llywodraethu pob peth a'r ddeheulaw ei Dâd? O bu Joseph a Mair mor llawen pan gawsant ef ym mhlith yr athrawon yn y deml, Luc. 2.46. pa faint llawenach a fydd ein eneidiau ni pan welom ef yn eistedd yn Arglwydd ym mhlith Angelion nefol. Dymma y llawenydd hwnnw sydd yn eiddo ein Harglwydd ni, Matth. 25.21. yr hwn (fel y dywaid yr Apostol) ni weloddllygad, ni chlywodd clust, ac ni eill calon dŷn moi ddirnad; 1 Cor. 2.9. yr hwn o ran na eill mor myned ynom ni, nyni a gawn fyned iddo ef.