A76257:421
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
10. Oblegid y did diweddaf y dadcuddir barn gyfion yr Arglwÿdd: pride y gwobrwyir pob dŷn in ol ⟨p. 84⟩ei weithredoedd. Rhuf. 2.5, 16. Ac os eglurir gweithred pôb rhyw ddŷn, hytrach o lawyer y dygir y gweithredydd i'r goleuni. Os caiff dynion drygionus •oi cyfrif am bôb gair offer, Math. 12.36. mwy o lawyer y cair adnabyddiaeth ar yr offer siaradwŷr eu hunain. Ac oni adwaenir y dynion, offer jawn yw cyhoeddi eu gweithredoedd. Am hynny (medd yr Apostol) pob dŷn a ddaw ger bron i roi cyfrif am y weithred a wnaeth ef in ei gorph, &c. 2 Cor. 5.10. gwelwch Doethineb pen. 5.1. Er i amryw raddau a galwedigaethau, self swyddogaeth, gweinidogaeth, Teuluyddiaeth ballu: jê fe baid Christ a rheoli fell y mae in gyfryngwr, ac a reola oll in oll, fell y mae in Dduw gogyfuwch a'r Tad, ac a'r Yspryd glân. 1 Cor. 15.24, 28.
10. Oblegid y dydd diweddaf y dadcuddir barn gyfion yr Arglwÿdd: pryd y gwobrwyir pob dŷn yn ol ⟨p. 84⟩ei weithredoedd. Rhuf. 2.5, 16. Ac os eglurir gweithred pôb rhyw ddŷn, hytrach o lawer y dygir y gweithredydd i'r goleuni. Os caiff dynion drygionus •oi cyfrif am bôb gair ofer, Math. 12.36. mwy o lawer y cair adnabyddiaeth ar yr ofer siaradwŷr eu hunain. Ac oni adwaenir y dynion, ofer iawn yw cyhoeddi eu gweithredoedd. Am hynny (medd yr Apostol) pob dŷn a ddaw ger bron i roi cyfrif am y weithred a wnaeth ef yn ei gorph, &c. 2 Cor. 5.10. gwelwch Doethineb pen. 5.1. Er i amryw raddau a galwedigaethau, sef swyddogaeth, gweinidogaeth, Teuluyddiaeth ballu: iê fe baid Crist a rheoli fel y mae yn gyfryngwr, ac a reola oll yn oll, fel y mae yn Dduw gogyfuwch a'r Tad, ac a'r Yspryd glân. 1 Cor. 15.24, 28.
Y mae cimmaint o ragor rhwng y gwybodaeth a eill dynion ei gael in y bŷd hwn, a'r gwybodaeth a gawn ni in y nefoedd, ac sydd rhwng gwybodaeth plentyn ni fedro mor dywedyd in groiw, a'r dyfcawdwr neu 'r Philosophydd gorau 'n y bŷd. 1 Cor. 13.11.
Y mae cimmaint o ragor rhwng y gwybodaeth a eill dynion ei gael yn y bŷd hwn, a'r gwybodaeth a gawn ni yn y nefoedd, ac sydd rhwng gwybodaeth plentyn ni fedro mor dywedyd yn groiw, a'r dyfcawdwr neu 'r Philosophydd gorau 'n y bŷd. 1 Cor. 13.11.
Y rhai sydd in sychedu am wybodaeth, byddant hiraethus am fod in fyfyrwyr o'r ffynnon ddyfnddysc yma.
Y rhai sydd yn sychedu am wybodaeth, byddant hiraethus am fod yn fyfyrwyr o'r ffynnon ddyfnddysc yma.
O blegid yr holl oleuni, trwy 'r hwn yr ŷm in adnabod dim in y bid yma, nid yw ddim and gwir gyscod Duw. Eithr pan fôm ni in adnabod Duw in y nefoedd, ni gawn ynddo ef adnabod trefn gwaith y creadigaeth, a dirgeledigaethau gwaith ein prynedigaeth: je ni a gawn gymmaint o wybodaeth am y creaŵdr a'i weithredoedd, ac yw bossibl i greadur ei deal, a'i amgyffred. Eithr tra fôm in y bywyd hwn, ninny a allwn ddywedyd gyd â Job: Mor fychan yw 'r peth yr ydym ni in ei glywed am dano? Job 26.14. A'n sicrhau ein hunain gyd â mâb Syrac, fod ⟨p. 85⟩etto bethau mwy na 'r rhain in guddiedig, ac na welsom and ychydig o weithredoedd Duw.
O blegid yr holl oleuni, trwy 'r hwn yr ŷm yn adnabod dim yn y byd yma, nid yw ddim ond gwir gyscod Duw. Eithr pan fôm ni yn adnabod Duw yn y nefoedd, ni gawn ynddo ef adnabod trefn gwaith y creadigaeth, a dirgeledigaethau gwaith ein prynedigaeth: ie ni a gawn gymmaint o wybodaeth am y creaŵdr a'i weithredoedd, ac yw bossibl i greadur ei ddeall, a'i amgyffred. Eithr tra fôm yn y bywyd hwn, nyni a allwn ddywedyd gyd â Job: Mor fychan yw 'r peth yr ydym ni yn ei glywed am dano? Job 26.14. A'n sicrhau ein hunain gyd â mâb Syrac, fod ⟨p. 85⟩etto bethau mwy na 'r rhain yn guddiedig, ac na welsom ond ychydig o weithredoedd Duw.
2. Hwynt hwy a garant Dduw a chariad tra pherffeithlawn, gymmaint ac a syddo bossibl i greadur allu. Y môdd i garu Duw ydyw, ei garu ef er ei fwyn ei hun: y mesur, yw ei garu ef in anfesurol. Canys in y bywyd hwn (wrth adnabod Duw in unig o ran) nid ydym in ei garu ef and mewn rhan: eithr pan fo yr etholedigion in y nefoedd, in cyflawn adnabod Duw, yno y byddant in cyflawn garu Duw. Ac o herwydd yr aneirif achosion o gariad, yr hyn a gânt hwy ei adnabod fod ynddo ef, hwy a fyddant mewn search anfeidrol iw hoffi ef.
2. Hwynt hwy a garant Dduw a chariad tra pherffeithlawn, gymmaint ac a syddo bossibl i greadur allu. Y môdd i garu Duw ydyw, ei garu ef er ei fwyn ei hun: y mesur, yw ei garu ef yn anfesurol. Canys yn y bywyd hwn (wrth adnabod Duw yn vnig o ran) nid ydym yn ei garu ef ond mewn rhan: eithr pan fo yr etholedigion yn y nefoedd, yn cyflawn adnabod Duw, yno y byddant yn cyflawn garu Duw. Ac o herwydd yr aneirif achosion o gariad, yr hyn a gânt hwy ei adnabod fod ynddo ef, hwy a fyddant mewn serch anfeidrol iw hoffi ef.
3. Hwy a gant eu llenwi â phôb rhyw lawenydd nefol. Ar dy law ddehau (medd Dafydd) y mae llawenydd in drag ywyddol, Psal. 16.11. Je (medd ef) hwynt hwy a gânt eu diodi ag afon hyfrydwch. Psal. 36.8. O blegid cyn gynted ac y caffo yr enaid ei gynnwys i fewn gweithredol feddiant a'r ddedwyddol hanfod Duw: y mae ef in mwynhau oll ddaioni, howddgarwch, gogoniant, a pherffeithrwydd yr holl greaduriaid (o'r holl fyd) ynghyswllt a'r unwaith gwedi eu goflwyno iddo in y golugiàd ar Dduw. od yw nêb mewn cariad, yno y caiff fwynhau y peth sydd fwy cariadus; od yw nêb in ymhoffi mewn glendid, nid yw 'r glendid teccaf and priddlyd wrth yr hwn sydd yno: yr hwn sy 'n ymhyfrydu mewu llawenydd, yno y caiff aneirif rywogaethau o honaw, heb na gofid iw luddias, na phenyd iw dory: yr hwn sydd in caru anrhydedd, yno y caiff ef heb anair cynfigen iw wradwyddo. Yr hwn sydd in caru trysor: yno y caiff feddiannu yr hwn ni ddygir bight oddiarno. Yno y cânt hwy ddealltwriaeth heb anwybodaeth: jechyd heb glofyd, a bywyd, na eill marwolaeth ei derfynu.
3. Hwy a gant eu llenwi â phôb rhyw lawenydd nefol. Ar dy law ddehau (medd Dafydd) y mae llawenydd yn drag ywyddol, Psal. 16.11. Ie (medd ef) hwynt hwy a gânt eu diodi ag afon hyfrydwch. Psal. 36.8. O blegid cyn gynted ac y caffo yr enaid ei gynnwys i fewn gweithredol feddiant a'r ddedwyddol hanfod Duw: y mae ef yn mwynhau oll ddaioni, howddgarwch, gogoniant, a pherffeithrwydd yr holl greaduriaid (o'r holl fyd) ynghyswllt a'r unwaith gwedi eu goflwyno iddo yn y golugiàd ar Dduw. od yw nêb mewn cariad, yno y caiff fwynhau y peth sydd fwy cariadus; od yw nêb yn ymhoffi mewn glendid, nid yw 'r glendid teccaf ond priddlyd wrth yr hwn sydd yno: yr hwn sy 'n ymhyfrydu mewu llawenydd, yno y caiff aneirif rywogaethau o honaw, heb na gofid iw luddias, na phenyd iw dorri: yr hwn sydd yn caru anrhydedd, yno y caiff ef heb anair cynfigen iw wradwyddo. Yr hwn sydd yn caru trysor: yno y caiff feddiannu yr hwn ni ddygir byth oddiarno. Yno y cânt hwy ddealltwriaeth heb anwybodaeth: jechyd heb glofyd, a bywyd, na eill marwolaeth ei derfynu.
Ar un gair, edrychwch pa faint y mae y bid, o ⟨p. 86⟩herwydd goleuni, difyrrwch a chussur, in rhagori a'r y grôth gyfyng dywyll, in yr hon ith cenedlwyd in blentyn: y cymmaint arall y mae y bid sydd i ddyfod, in rhagori a'r y bid hwn, mewn llawenydd, ac hyfrydwch dedwyddol. Mor ddedwŷdd fyddwn ni y pride hynny, pan fo y bywyd hwn gwedi ei gyfnewid, a ninnau gwedi ein trosclwyddo i'r fan honno?
Ar un gair, edrychwch pa faint y mae y byd, o ⟨p. 86⟩herwydd goleuni, difyrrwch a chussur, yn rhagori a'r y grôth gyfyng dywyll, yn yr hon ith cenedlwyd yn blentyn: y cymmaint arall y mae y byd sydd i ddyfod, yn rhagori a'r y byd hwn, mewn llawenydd, ac hyfrydwch dedwyddol. Mor ddedwŷdd fyddwn ni y pryd hynny, pan fo y bywyd hwn gwedi ei gyfnewid, a ninnau gwedi ein trosclwyddo i'r fan honno?
4. Hwynt a lenwir â llawenydd anrhaethadwy: in dy ŵydd di (Medd Dafydd) y mae cyflawnder llawenydd, Psal. 16.11. a'r llawenydd hwnnw, a gyfyd in benaf oddiwrth welled Duw: ac o welled yr holl Angelion sanctaidd, ac eneidiau bendigedig y gwŷr eyfiawn perffaith, y rhai sydd mewn llawenydd, a gogoniant gyd ag ef. And in enwedig o'r golwg hyfryd a'r Jesus Cyfryngwr y Testament newydd, Heb. 12.24. ein Emmanuel ni, Duw wedi ei wneuthur in ddŷn, ei welled ef a fydd in brif achos o'n dedwyddyd ni, a'n gorfoledd. Os darfu i'r Israeliaid in Jerusalem floeddio o lawenydd hid oni ddadseiniodd y ddaiar, wrth welled coroni Solomon; Pa faint a fydd llawenydd yr etholedigion in y nêf, wrth welled Christ, (y gwir Solomon gwedi) ei ymwisco â gogoniant? O darfu i Joan fedyddiwr in ei ŵydd ef o wir lawenydd neidio ynghrôth ei fam, Luc. 1.44. Pa faint y cawn ni ymorfoleddu mewn hyfrydwch, pan fo ef nid in unig gyd â ninny, and ynom ni in y nefoedd? Os darfu i'r rhai doethion lawenychu cymmaint, pan welsant ef in faban in gorwedd in y preseb: Mat. 2.10. pa orfoledd a fydd i'r etholedigion o'i welled ef in eistedd in Frenin in ei orseddfaingc nefol? O bu Simeon hên mor llawen wrth ei welled ef in blentyn in y deml in nwylaw offeiriad iw gyflwyno i'r Arglwydd, Luc. 2.28. pa faint mwy a fydd ein llawenydd ni, gael ei welled ⟨p. 87⟩ef in Frenin, in llywodraethu pob peth a'r ddeheulaw ei Dâd? O bu Joseph a Mair mor llawen pan gawsant ef ym mhlith yr athrawon in y deml, Luc. 2.46. pa faint llawenach a fydd ein eneidiau ni pan welom ef in eistedd in Arglwydd ym mhlith Angelion nefol. Dymma y llawenydd hwnnw sydd in eiddo ein Harglwydd ni, Matth. 25.21. yr hwn (fell y dywaid yr Apostol) ni weloddllygad, ni chlywodd clust, ac ni eill calon dŷn moi ddirnad;
5. In olaf, hwynt hwy a feddiannant y bendigedig a'r gogoneddus gyflwr yma in dragywydd. Am hynny y gelwir ef y bywyd tragywyddol: ac y mae Christ in dywedyd: y llawenydd hwnnw ni ddwg neb oddiarnom, Joan. 16, 12. •ôb llawenydd arall a dderfydd er maint a fyddo. Gwlêdd Ahasferus a barhâodd gant a phedwar ugain o ddyddian: Esth. 1.4. eithr efe, a'i wlêdd, a'i holl lawenydd aethant heibio. Pe cai din bydol ei gymmeryd i'r gogonniant nefol, i gydgymdeithas ag Angelion, iw ddigoni â pbob mâth a'r lawenydd, ac hyfrydwch, (a hynny dross amser) fe fyddai hyn beth mawr genddaw; eithr cael eu meddiannu hwynt in dragwyddol heb drangc na gorphen, pwy a eill wrando hynny, heb ryfeddu! a phwy a eill ei synnied, heb synnu o'i blegid? Holl Seintiau Christ (cyn gynted ac y darfu iddynt wir archwaethu y llawenydd tragwyddol hwnnw) oeddynt in cyfrifholl gyfoeth a digrifwch y bid hwn megis in golled ac in dom, wrth ei gyffelybu i'r llall, Phil. 3.8. Ac am hynny (trwy ddyfal weddi, ymprydio, eluseni, wylofain, ffydd, a buchedd dda) yr oeddynt hwy in dyfal gymeryd poen er mwyn eu sicrhâu eu hunain o'r bywyd tragwyddol hwn: (Ac o search iddo fe ddarfu iddynt in ewyllyscar ⟨p. 88⟩nail a'i gwerthu, a'i rhannu eu holl gyfo, eth bydol au meddi annau Act. 2.45.
5. Yn olaf, hwynt hwy a feddiannant y bendigedig a'r gogoneddus gyflwr yma yn dragywydd. Am hynny y gelwir ef y bywyd tragywyddol: ac y mae Crist yn dywedyd: y llawenydd hwnnw ni ddwg neb oddiarnom, Joan. 16, 12. •ôb llawenydd arall a dderfydd er maint a fyddo. Gwlêdd Ahasferus a barhâodd gant a phedwar vgain o ddyddian: Esth. 1.4. eithr efe, a'i wlêdd, a'i holl lawenydd aethant heibio. Pe cai ddyn bydol ei gymmeryd i'r gogonniant nefol, i gydgymdeithas ag Angelion, iw ddigoni â pbob mâth a'r lawenydd, ac hyfrydwch, (a hynny dros amser) fe fyddai hyn beth mawr genddaw; eithr cael eu meddiannu hwynt yn dragwyddol heb drangc na gorphen, pwy a eill wrando hynny, heb ryfeddu! a phwy a eill ei synnied, heb synnu o'i blegid? Holl Seintiau Crist (cyn gynted ac y darfu iddynt wir archwaethu y llawenydd tragwyddol hwnnw) oeddynt yn cyfrifholl gyfoeth a digrifwch y byd hwn megis yn golled ac yn dom, wrth ei gyffelybu i'r llall,
Y mae Christ in galw yr holl Gristianogion in farcl nadwŷr: a bywyd tragwyddol in faen gwerthfawr, yr hwn y mae y marchnattwr doeth in ei bwrcasu, jê, pe rhôn a gorfod iddo dalu am dano gwbl oll ac a feddo. Matth. 13.
Y mae Crist yn galw yr holl Gristianogion yn farcl nadwŷr: a bywyd tragwyddol yn faen gwerthfawr, yr hwn y mae y marchnattwr doeth yn ei bwrcasu, iê, pe rhôn a gorfod iddo dalu am dano gwbl oll ac a feddo. Matth. 13.
Pan glybu Alexander fod cyfoeth mawr yngwledydd y dwyrain, in ebrwydd efe a rannod ei deyrnas ei hûn self Macedonia, rhwng ei gapteinniaid a'i filwŷr: Haephestion a ofynnodd iddo beth oedd ei feddwl wrth wneuthur hynny; Alexander a attebodd, may mwy oedd genthau am gyfoeth yr India (a'r yr hon yr oedd ef in gobeithio y cai ar fir fod in berchennog) nac am yr holl deyrnas a adawsai Philip ei dâd iddo ef […] Macedonia. Ac oni ddylai Gristianogion fod in fwy genthynt am dragwyddol gyfoeth y nêf, sydd mor enwog, (yr hwn a gant ei berchnogi cyn pen her o ddyddiau) nac am sothach lygredig y ddaiaren lychlyd, yr hwn ni phery and tros dymmor? Abraham a Sarah a adawsant eu gwlâd eu hunain, a'u meddiannau i geisio Dinas, saer ac adeyladydd yr hon yw Duw, Heb. 11.10, 15, 16. Ac am hynny ni phrynasant ddim tir, and in unig lle i gladdu. Y mae Dafydd in well ganthaw undid in ill yma, na mîl mewn lle arall: je bod in borthor in nhŷ Dduw, oedd well ganthaw nac aros mewn gwychion babellau anwiredd, Psal. 84.10. Elijah a ymbiliodd in daer a'r Arglwydd, am dderbyn ei enaid iw deyrnas nefol: Ac a aeth in ewyllyscar, er ei fod in mined yno mewn cerbyd tanllyd, 2 Burn. 2.15.
Pan glybu Alexander fod cyfoeth mawr yngwledydd y dwyrain, yn ebrwydd efe a rannod ei deyrnas ei hûn sef Macedonia, rhwng ei gapteinniaid a'i filwŷr: Haephestion a ofynnodd iddo beth oedd ei feddwl wrth wneuthur hynny; Alexander a attebodd, mai mwy oedd genthau am gyfoeth yr India (a'r yr hon yr oedd ef yn gobeithio y cai ar fyrr fod yn berchennog) nac am yr holl deyrnas a adawsai Philip ei dâd iddo ef 〈…〉 Macedonia. Ac oni ddylai Gristianogion fod yn fwy genthynt am dragwyddol gyfoeth y nêf, sydd mor enwog, (yr hwn a gant ei berchnogi cyn pen hir o ddyddiau) nac am sothach lygredig y ddaiaren lychlyd, yr hwn ni phery ond tros dymmor? Abraham a Sara a adawsant eu gwlâd eu hunain, a'u meddiannau i geisio Dinas, saer ac adeyladydd yr hon yw Duw, Heb. 11.10, 15, 16. Ac am hynny ni phrynasant ddim tir, ond yn vnig lle i gladdu. Y mae Dafydd yn well ganthaw vn dydd yn y lle yma, na mîl mewn lle arall: ie bod yn borthor yn nhŷ Dduw, oedd well ganthaw nac aros mewn gwychion babellau anwiredd, Psal. 84.10
Paul (Pan gafodd unwaith welled y nêf) oedd beunydd in dymuno ei ddartodiadd i fod gyd â Christ, Phil. 1.23. Peter (pan gafas ef welled llewyrch y gogoniant tragwyddol a'r y mynydd) a ddeisyfodd ⟨p. 89⟩gael trigo yno holl ddyddiau ei fywyd: gan ddywedyd, O Arglwydd da i ni fod yma, Matth. 17.4. Pa faint well y tibia Petr yr awrhon o'i fod in y nefoedd? Christ (ychydig cyn ei farwolaeth) a weddiodd a't ei Dâd am ei dderbyn ef i'r rhagorol ogonniant Joan. 17.5. Ac y mae'r Apostol in tystiolaethu, may o herwydd y llawenydd hwn a osodwyd o'i flaen, y dioddefodd ef y gross, ac y dirmygodd gywilydd, Heb. 12, 2. Pe cai ddŷn unwaith welled yr hyfrydwch hwnnw, fe a ddioddefai (o bay bossibl) gan marwolaeth er cael meddiannu y dedwyddfyd hwnnw un diwrnod.
Paul (Pan gafodd vnwaith weled y nêf) oedd beunydd yn dymuno ei ddartodiadd i fod gyd â Christ, Phil. 1.23. Peter (pan gafas ef weled llewyrch y gogoniant tragwyddol a'r y mynydd) a ddeisyfodd ⟨p. 89⟩gael trigo yno holl ddyddiau ei fywyd: gan ddywedyd, O Arglwydd da i ni fod yma, Matth. 17.4. Pa faint well y tybia Petr yr awrhon o'i fod yn y nefoedd? Crist (ychydig cyn ei farwolaeth) a weddiodd a't ei Dâd am ei dderbyn ef i'r rhagorol ogonniant Joan. 17.5. Ac y mae'r Apostol yn tystiolaethu, mai o herwydd y llawenydd hwn a osodwyd o'i flaen, y dioddefodd ef y groes, ac y dirmygodd gywilydd, Heb. 12, 2. Pe cai ddŷn vnwaith weled yr hyfrydwch hwnnw, fe a ddioddefai (o bai bossibl) gan marwolaeth er cael meddiannu y dedwyddfyd hwnnw vn diwrnod.
St Awstin a ddywaid y bydddai efe fodlon i oddef poenan uffern, er mwyn ynnill y llawenydd yma, in gynt nac y collai efe ef.
St Awstin a ddywaid y bydddai efe fodlon i oddef poenan vffern, er mwyn ynnill y llawenydd yma, yn gynt nac y collai efe ef.
Ignatius (dîsgybl Paul) pan oeddyd in ei fygwth ef (ac ynteu in mined i ddioddef) a chreulondeb y poenau, a attebodd trwy fawr ffydd hyderus; tân, crogbrennau, bwystfiloedd, torri fy escyrn, fy nhynnu in aelodau, llethu fyngorph, holl boenau y cythrauliaid ynghyd, delont arnaf fi, O caf fi feddiannu fy Arglwydd Jesus a'i deyrnas. Y cyfryw gefnogrwydd meddwl a ddangosodd Polycarp, yr hwn ni ellid peri iddo wadu Christ in y dim lleiaf, rhag ofn un mâth ar farwolaeth.
Ignatius (dîsgybl Paul) pan oeddyd yn ei fygwth ef (ac ynteu yn myned i ddioddef) a chreulondeb y poenau, a attebodd trwy fawr ffydd hyderus; tân, crogbrennau, bwystfiloedd, torri fy escyrn, fy nhynnu yn aelodau, llethu fyngorph, holl boenau y cythrauliaid ynghyd, delont arnaf fi, O caf fi feddiannu fy Arglwydd Iesu a'i deyrnas. Y cyfryw gefnogrwydd meddwl a ddangosodd Polycarp, yr hwn ni ellid peri iddo wadu Crist yn y dim lleiaf, rhag ofn vn mâth ar farwolaeth.
A'r unrhyw feddylfryd yr attebodd Basil iw erlidwyr, pan geifiasant ei ddychrynu ef a marwolaeth: nid ofnai (ebb efe) farwolaeth bight, yr honey eill ddim niwaid, and fy nhrwysclwyddo at yr hwn am gwnaeth. O darfu i Ruth adael ei gwlad a chalyn Naomi ei gwaudd, i fined ac aros gyd â hi yngwlad Canaan, (yr hon nid yw and portreiad o'r nêf) in unig am yr hyn a glywsai hi am Dduw Israel, (er nad oedd iddi hi addewid o gael dim rhan yno) pa fodd y dylit ti ganlyn dy fam sanctaidd yr Eglwys i fined at Grist i'r nefol a'r tragwyddol Canaan; in ⟨p. 90⟩yr honey rhoes Duw i ti etifeddiaeth tragywyddol, gwedi ei sicrhau trwy gyfammod sanctaidd gwneuthuredig in ei air ef, scrifenedig a gwaed ei fab, seliedig ai yspryd, ac a'i sacramentau? hyn yw dy ddedwyddwch tragywyddol in neyrnas nefoedd, lle bid dy fywyd in gyfundeb a'r bendigedig Drindod, a'th lawenydd yngwydd yr oen, dy swydd canu, dy gerdd Alleluia, dy gyd gerddorion Seintiau, ac Angelion: lle y mae jevengtyd in cynyddu heb heneiddio bight, glendyd in parhau heb ddiflannu; cariad in amlháu bŷth heb oeri, jechyd heb wanhychu, a bywyd in aros bight heb ddiweddu.
A'r vnrhyw feddylfryd yr attebodd Basil iw erlidwyr, pan geifiasant ei ddychrynu ef a marwolaeth: nid ofnai (eb efe) farwolaeth byth, yr hon ni eill ddim niwaid, ond fy nhrwysclwyddo at yr hwn am gwnaeth. O darfu i Ruth adael ei gwlad a chalyn Naomi ei gwaudd, i fyned ac aros gyd â hi yngwlad Canaan, (yr hon nid yw ond portreiad o'r nêf) yn vnig am yr hyn a glywsai hi am Dduw Israel, (er nad oedd iddi hi addewid o gael dim rhan yno) pa fodd y dylit ti ganlyn dy fam sanctaidd yr Eglwys i fyned at Grist i'r nefol a'r tragwyddol Canaan; yn ⟨p. 90⟩yr hon y rhoes Duw i ti etifeddiaeth tragywyddol, gwedi ei sicrhau trwy gyfammod sanctaidd gwneuthuredig yn ei air ef, scrifenedig a gwaed ei fab, seliedig ai yspryd, ac a'i sacramentau? hyn yw dy ddedwyddwch tragywyddol yn neyrnas nefoedd, lle bydd dy fywyd yn gyfundeb a'r bendigedig Drindod, a'th lawenydd yngwydd yr oen, dy swydd canu, dy gerdd Alleluiah, dy gyd gerddorion Seintiau, ac Angelion: lle y mae ieuengtyd yn cynyddu heb heneiddio byth, glendyd yn parhau heb ddiflannu; cariad yn amlháu bŷth heb oeri, iechyd heb wanhychu, a bywyd yn aros byth heb ddiweddu.
4. Hwynt a lenwir â llawenydd anrhaethadwy: yn dy ŵydd di (Medd Dafydd) y mae cyflawnder llawenydd, Psal. 16.11. a'r llawenydd hwnnw, a gyfyd yn benaf oddiwrth weled Duw: ac o weled yr holl Angelion sanctaidd, ac eneidiau bendigedig y gwŷr eyfiawn perffaith, y rhai sydd mewn llawenydd, a gogoniant gyd ag ef. Ond yn enwedig o'r golwg hyfryd a'r Jesu Cyfryngwr y Testament newydd, Heb. 12.24. ein Emmanuel ni, Duw wedi ei wneuthur yn ddŷn, ei weled ef a fydd yn brif achos o'n dedwyddyd ni, a'n gorfoledd. Os darfu i'r Israeliaid yn Jerusalem floeddio o lawenydd hyd oni ddadseiniodd y ddaiar, wrth weled coroni Salomon; Pa faint a fydd llawenydd yr etholedigion yn y nêf, wrth weled Crist, (y gwir Salomon gwedi) ei ymwisco â gogoniant? O darfu i Joan fedyddiwr yn ei ŵydd ef o wir lawenydd neidio ynghrôth ei fam, Luc. 1.44. Pa faint y cawn ni ymorfoleddu mewn hyfrydwch, pan fo ef nid yn unig gyd â nyni, ond ynom ni yn y nefoedd? Os darfu i'r rhai doethion lawenychu cymmaint, pan welsant ef yn faban yn gorwedd yn y preseb: Mat. 2.10. pa orfoledd a fydd i'r etholedigion o'i weled ef yn eistedd yn Frenin yn ei orseddfaingc nefol? O bu Simeon hên mor llawen wrth ei weled ef yn blentyn yn y deml yn nwylaw offeiriad iw gyflwyno i'r Arglwydd, Luc. 2.28. pa faint mwy a fydd ein llawenydd ni, gael ei weled ⟨p. 87⟩ef yn Frenin, yn llywodraethu pob peth a'r ddeheulaw ei Dâd? O bu Joseph a Mair mor llawen pan gawsant ef ym mhlith yr athrawon yn y deml, Luc. 2.46. pa faint llawenach a fydd ein eneidiau ni pan welom ef yn eistedd yn Arglwydd ym mhlith Angelion nefol. Dymma y llawenydd hwnnw sydd yn eiddo ein Harglwydd ni, Matth. 25.21. yr hwn (fel y dywaid yr Apostol) ni weloddllygad, ni chlywodd clust, ac ni eill calon dŷn moi ddirnad; 1 Cor. 2.9. yr hwn o ran na eill mor myned ynom ni, nyni a gawn fyned iddo ef.