Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd…

Yr Arglwydd (yr hwn sydd ford arall in Dduw 'r drugaredd) a orchymynnodd labyddio i farwolaeth yr hwn (o'i feddwl rhyfygus) oedd in cynnutta ar y did Sabbath, Num. 5.32. Nid oedd y weithred and bechan, gwir; and yr oedd ei bechod in fwy, am iddo (ar achos cyn lleied) ryfygu torri y fàth orchymmyn tramawr.

Yr Arglwydd (yr hwn sydd ffordd arall yn Dduw 'r drugaredd) a orchymynnodd labyddio i farwolaeth yr hwn (o'i feddwl rhyfygus) oedd yn cynnutta ar y dydd Sabbath, Num. 5.32. Nid oedd y weithred ond bechan, gwir; ond yr oedd ei bechod yn fwy, am iddo (ar achos cyn lleied) ryfygu torri y fàth orchymmyn tramawr.

Nicaenor am iddo rysygu ymladd in erbyn yr Juddewon ar y did Sabbath, a laddwyd ei hun a 35000 o'i wyr.

Nicaenor am iddo rysygu ymladd yn erbyn yr Juddewon ar y dydd Sabbath, a laddwyd ei hun a 35000 o'i wyr.

Llafurwr wrth falu ei ŷd ar did yr Arglwydd, a gafas ei flawd wedi ei losci in ulw.

Llafurwr wrth falu ei ŷd ar ddydd yr Arglwydd, a gafas ei flawd wedi ei losci yn vlw.

Hefyd rhyw wr ardderchawg, yr hwn oedd arferol ag halogi y Sabbath wrth helwriaeth, a gafas fab o'i wraig ac iddo ben in debyg i ben ci, ac â chlustiau á gweflau, in udo fell bytheiad.

Hefyd rhyw wr ardderchawg, yr hwn oedd arferol ag halogi y Sabbath wrth helwriaeth, a gafas fab o'i wraig ac iddo ben yn debyg i ben ci, ac â chlustiau á gweflau, yn udo fel bytheiad.

Gwraig chwannog i'r bid; in nyddu llîn in Cingstat in Ffraingc, oedran Christ 1559, wrth arfer gyd a'i morwynion o weithio ei chylfyddyd ar did yr Arglwydd, fe a ymddanghosodd megis tân iddynt in ennyn in y llin, eithr heb wneuthur dim niweid: yr ail Sabbath ei llin a gymmerodd dân, and fe a'i diffoddwyd in hawdd: eithr a hi heb gymmeryd rhybudd er hyn, y trydydd Sabbath ei cymmerodd dân drachefn, ac a loscodd y tŷ, ac a ddeifiodd y wraig chwannog a dau o'i phlant, fell y buont feirw drannoeth: eithr trwy drugaredd yr Arglwydd, un plentyn a achubwyd in ei grŷd ac a dynnwyd allan o'r tan heb losci.

Gwraig chwannog i'r byd; yn nyddu llîn yn Cingstat yn Ffraingc, oedran Crist 1559, wrth arfer gyd a'i morwynion o weithio ei chylfyddyd ar ddydd yr Arglwydd, fe a ymddanghosodd megis tân iddynt yn ennyn yn y llin, eithr heb wneuthur dim niweid: yr ail Sabboth ei llin a gymmerodd dân, ond fe a'i diffoddwyd yn hawdd: eithr a hi heb gymmeryd rhybudd er hyn, y trydydd Sabboth ei cymmerodd dân drachefn, ac a loscodd y tŷ, ac a ddeifiodd y wraig chwannog a dau o'i phlant, fel y buont feirw drannoeth: eithr trwy drugaredd yr Arglwydd, vn plentyn a achubwyd yn ei grŷd ac a dynnwyd allan o'r tan heb losci.

Ar y 13 o Jonawr, oedran yr Arglwydd 1582, ar did yr Arglwydd ym Mharis Garden in llundain, yr yscaffaldiau a gwympodd dan y bobl, wrth ymarthlygu ⟨p. 225⟩a'r Arth, fell eu lladdwyd with in ddisymmwth, ac aneirif a friwyd ac a anafwyd. Rhybudd i'r cŷfriw ray, a fyddo 'n cymmeryd mwy difyrrwch ar did yr Arglwydd, o fod mewn chwaryddfau, in gweled digrifwch cnawdol, na bod in yr Eglwys in gwasanaethu Duw ag ysprydol weithredoedd Duwioldeb.

Ar y 13 o Jonawr, oedran yr Arglwydd 1582, ar ddydd yr Arglwydd ym Mharis Garden yn llundain, yr yscaffaldiau a gwympodd dan y bobl, wrth ymarthlygu ⟨p. 225⟩a'r Arth, fel eu lladdwyd wyth yn ddisymmwth, ac aneirif a friwyd ac a anafwyd. Rhybudd i'r cŷfriw rai, a fyddo 'n cymmeryd mwy difyrrwch ar ddydd yr Arglwydd, o fod mewn chwaryddfau, yn gweled digrifwch cnawdol, na bod yn yr Eglwys yn gwasanaethu Duw ag ysprydol weithredoedd Duwioldeb.

Lawyer o esamplau ofnadwy o farnedigaethau Duw o waith tân, in ein dyddiau ni, a ddigwyddodd i lawyer o drefi lle 'r ydoedd halogedigaeth did yr Arglwydd in cael ei groesawn.

Llawer o esamplau ofnadwy o farnedigaethau Duw o waith tân, yn ein dyddiau ni, a ddigwyddodd i lawer o drefi lle 'r ydoedd halogedigaeth dydd yr Arglwydd yn cael ei groesawn.

Stratfford ar Avon a ddifawyd gan mwyaf, ddwywaith gan dân; bob gwaith ar did yr Arglwydd, self ar y nail sul, fell pettau heddyw, ac ar gyfein ir undid, ym mhen y flwyddyn drachefn; in bennaf am halogi did yr Arglwydd, a diystyru ei Air yngenau ei weinidogion ffyddlon.

Stratfford ar Avon a ddifawyd gan mwyaf, ddwywaith gan dân; bob gwaith ar ddydd yr Arglwydd, sef ar y naill sul, fel pettau heddyw, ac ar gyfein ir vn dydd, ym mhen y flwyddyn drachefn; yn bennaf am halogi dydd yr Arglwydd, a diystyru ei Air yngenau ei weinidogion ffyddlon.

Teverton tref in Defonsir (coffadwriaeth yr hon a bair im calon wylo o dosturi) oedd in cael ei rhybuddio in fynych gan ei Bigail bucheddol, y danfonai Dduw ryw dialled trwm arni, am ffieiddfudr halogi did yr Arglwydd, yr hyn a ddigwyddai in bendant o achos bod ei marchnad ar y did oedd in canlyn. Cyn pen her o amser ar ol ei farwolaeth ef, ar y trydydd did o Ebrill, in oedran yr Arglwydd 1598 y darfu i Dduw (mewn lay na hanner awr) ddifa â thân disymmwth dychrynadwy yr holl dref, and yr Eglwys, y Dadleudy, a'r Elusendai, neu ychydig o anneddau tlodion. lle gallasai ddŷn welled pedwarcant o day cyfanneddol ar unwaith in llosci, a mwy na dêg a deugain o ddynion wedi i'r flam eu difa. Ac yr awrhon eilwaith gwedi rhoi y llyfr hwnallan gyntaf, ar y pumed did o fîs Awst, 1612. (pedair blynedd ar ddêg ar ôl y waith gyntaf) yr enynnodd tân in yr holl dref eilwaith, ⟨p. 226⟩ac ei difawyd, oddiethr dêg ar hugain o day rhai tlodion, yr yscol, a'r elusendai. Y maent hwy in waeth na deillion, y rhai ni chanfyddant fod bŷs Duw in hyn o beth. Canniadhaed Duw iddynt ei râs y pride yr adeiladont hi nessaf, i newid ei did marchnad, ac i symmud pob achosion o halogi did yr Arglwydd. Cofied trefi eraill dŵr Silo: Luc. •3.4. a chymmeront rybudd wrth welled cospedigaeth eu cymmydogion. Ofnont fygythiau Duw, Jer. 17.27. a chocliont brophwydi Duw os mynnant lwyddo. 1 Chro. 20.20. lawyer o esamplau eraill o sarnedigaethau Duw, a ellir eu hadrodd, eithr onid yw hyn in ddigon, i ddychrynu dy gallon rhag halogi in ewyllyscar did yr Arglwydd, dos rhagot in dy halogedigaeth, fe a allay ei gwnaiff yr Arglwydd dydi in ensampl nessaf, i ddyscu eraill i gadw y Sabbath in well.

Teverton tref yn Defonsir (coffadwriaeth yr hon a bair im calon wylo o dosturi) oedd yn cael ei rhybuddio yn fynych gan ei Bigail bucheddol, y danfonai Dduw ryw ddialedd trwm arni, am ffieiddfudr halogi dydd yr Arglwydd, yr hyn a ddigwyddai yn bendant o achos bod ei marchnad ar y dydd oedd yn canlyn. Cyn pen hir o amser ar ol ei farwolaeth ef, ar y trydydd dydd o Ebrill, yn oedran yr Arglwydd 1598 y darfu i Dduw (mewn llai na hanner awr) ddifa â thân disymmwth dychrynadwy yr holl dref, ond yr Eglwys, y Dadleudy, a'r Elusendai, neu ychydig o anneddau tlodion. lle gallasai ddŷn weled pedwarcant o dai cyfanneddol ar vnwaith yn llosci, a mwy na dêg a deugain o ddynion wedi i'r flam eu difa. Ac yr awrhon eilwaith gwedi rhoi y llyfr hwnallan gyntaf, ar y pumed dydd o fîs Awst, 1612. (pedair blynedd ar ddêg ar ôl y waith gyntaf) yr enynnodd tân yn yr holl dref eilwaith,

Y mae ef in cospi rhai in y bywyd hwn, i ddangos y rhydd ef ei dialled in y did diweddaf ar yr holl ray a drawseddo ei Sabbath in ewyllyslawn.

Y mae ef yn cospi rhai yn y bywyd hwn, i ddangos y rhydd ef ei ddialedd yn y dydd diweddaf ar yr holl rai a drawseddo ei Sabboth yn ewyllyslawn.

Fell hyn y dangosasom in eglur, fod gorchymmyn y Sabbath in ddefodol, a bod ei newid ef, o'r seithfed did i'r did cyntaf o'r wythnos, wedi ei osod trwy awdurdod Christ a'i Apostolion. Eithr fell wrth gyhoeddi 'r gyfrairh, y cyssylltwyd amryw Ceremoniau perthynol i'r Juddewon in neilltuol, i berry i'r bobl hyny fod in fwy gofalus i gyflawni 'r gyfraith: megis wrth y gorchymmyn cyntaf, eu gwarediad o'r Aipht, in arwyddocau eu gwarediad hwy o uffern: at y pumed gorchymmyn, hŷd y dyddiau In Ghanaan, in argoel o fywyd tragwyddol in y nefoedd: at y chweched gorchymmyn, dirwest oddiwrth waed, a phethau a dagwyd: in arwyddo gafal i ymgadw oddiwrth bob math ar lofruddiaeth: ac at y gyfraith ei gyd, Ceremoni y lâs o femrwn, Num. 15.38. iw ⟨p. 227⟩rhoi i feddwl ymgadw o fewn ymylau 'r gyfraith. Felly un agwedd at y pedwerydd gorchymmyn y chwanegwyd rhai Ceremoniau a berthynent i'r Juddewon in briodol, ac nid i bobl era••l: megis in gyntaf, y ddau offrwm gorchymynnedig iddynt ar y Sabbath, Num. 28.9, 10. i ddangos fell y mynnai Dduw ei wasanaethu â mwy anrhydedd ar y Sabbath, nac ar ddyddiau 'r wythnos: in ail, y gorchymmyn caeth na chynnevid tân ar y did Sabbath, na thrwfid bwyd, Exod. 35.2, 3. ac 16.23. ac na wneid neb ryw lafur corphorol, y daubeth i ddwyn ar gof iddynt eu gwaredigaeth o'r ffwrn dân, a'i caethiwed in yr Aipht, trwy arweiniad Moses ar y did hwnnw: a hefyd i arwyddocau iddynt ymwared tragywyddol eu heneidiau o dân uffern trwy farwolaeth Christ. In drydydd, cadw y Sabbath ar y seithfed did union in ôl trefn y creadigaeth, gan arwyddocau i'r Juddewon, y devai Grist, trwy ei farwolaeth (gan orphywys ar eu Sabbath hwynt in y bed) i berry iddynt lonyddwch a gorphywysdra oddiwrth faich ac jau y Ceremoniau cyfreithiol, yr honey allodd ein t•dau ni, na ninnau ei dwyn, Act. 15.10. Col. 2.16, 17.

Fel hyn y dangosasom yn eglur, fod gorchymmyn y Sabboth yn ddefodol, a bod ei newid ef, o'r seithfed dydd i'r dydd cyntaf o'r wythnos, wedi ei osod trwy awdurdod Crist a'i Apostolion. Eithr fel wrth gyhoeddi 'r gyfrairh, y cyssylltwyd amryw Ceremoniau perthynol i'r Juddewon yn neilltuol, i beri i'r bobl hyny fod yn fwy gofalus i gyflawni 'r gyfraith: megis wrth y gorchymmyn cyntaf, eu gwarediad o'r Aipht, yn arwyddocau eu gwarediad hwy o vffern: at y pumed gorchymmyn, hŷd y dyddiau Yn Ghanaan, yn argoel o fywyd tragwyddol yn y nefoedd: at y chweched gorchymmyn, dirwest oddiwrth waed, a phethau a dagwyd: yn arwyddo gafal i ymgadw oddiwrth bob math ar lofruddiaeth: ac at y gyfraith ei gyd, Ceremoni y lâs o femrwn,

A pha ddelw bynnac ym mharadwys cyn cwymp dŷn, nad ydoedd cadw y Sabbath ar y feithfed did o'r creadigaeth in Ceremoni, eithr prawf o berffeithrwydd: etto in ol y cwymp ef a aeth in ceremoniaidd, ac iw gyfnewid o herwydd yr adferiad trwy Grist. megis y daeth bywyd dŷn yr hwn o flaen y cwymp oedd anfarwol, ar ol hynny i fod in farwol, a noethni yr hwn o'r blaen law oedd in harddwch, a ddaeth in gywilydd gwedi hynny: a Phriodas a ddaeth in arwydd o'r dirgeledig undeb sydd rhwng Christ a'i Eglwys, Ephes. 5. Ac i gyflawni y Ceremoniau (y •hai er mwyn yr Juddewon a chwanegesid at y Sabbath) fe ddarfu i Grist in ôl ei ⟨p. 228⟩farwolaeth orphywys in ei fed holl did Sabbath yr Juddewon, ac wrth orphywys felly, efe a gyflawnodd yr holl Ceremoniaidd angwanegiadau hynny.

A pha ddelw bynnac ym mharadwys cyn cwymp dŷn, nad ydoedd cadw y Sabboth ar y feithfed dydd o'r creadigaeth yn Ceremoni, eithr prawf o berffeithrwydd: etto yn ol y cwymp ef a aeth yn ceremoniaidd, ac iw gyfnewid o herwydd yr adferiad trwy Grist. megis y daeth bywyd dŷn yr hwn o flaen y cwymp oedd anfarwol, ar ol hynny i fod yn farwol, a noethni yr hwn o'r blaen llaw oedd yn harddwch, a ddaeth yn gywilydd gwedi hynny: a Phriodas a ddaeth yn arwydd o'r dirgeledig vndeb sydd rhwng Crist a'i Eglwys, Ephes. 5. Ac i gyflawni y Ceremoniau (y •hai er mwyn yr Juddewon a chwanegesid at y Sabboth) fe ddarfu i Grist yn ôl ei ⟨p. 228⟩farwolaeth orphywys yn ei fedd holl ddydd Sabboth yr Juddewon, ac wrth orphywys felly, efe a gyflawnodd yr holl Ceremoniaidd angwanegiadau hynny.

Yr awrhon, fell na ddarfu i ddyspeidiad o'r Ceremoniau cyfylltedig at 1, 5, ar 6 gorchymynnion, ac at briodas, mo ddiddymmu y gorchymynnion hynny, na phriodas, mal na byddent in ddosparthau tragywyddol o addoliad Duw a chyfiawnder din: ni ddarfu chwaith, i ddirymiad y Ceremoniau gosodedig at y Sabbath, ddiddymmu gweddeidd-dray gorchymmyn am y Sabbath: felly er body Ceremoniau wedi eu rhoi heibio, wrth ddyfodiad y Sylwedd: ar cyscod wedi cilio o ran i Grist y corph ei guddio: etto yr orphywysfa fanctaidd, yr hon a orchymnynwyd ac a gadwyd, cyn bod na'r Juddewon in bobby, na 'r Ceremoniau hynny wedi eu cysylltu at y Sabbath, a barhâodd in dragywyddol gyfraith Dduw, trwy 'r honey mae holl hiliogaeth Addaf in rhwymedig i orphywys oddiwrth eu gorchwylion cyffredinol, mal y gallont gwbl dreulio pob seithfed did mewn cyhoedd anrhydedd a gwasanaeth yr unig Dduw, eu Creawdwr, a'i Gwaredydd: eithr in syiwedd y pedwerydd gorchymmyn ni chrybwyllir am in mâth ar Ceremoni.

Yr awrhon, fel na ddarfu i ddyspeidiad o'r Ceremoniau cyfylltedig at 1, 5, ar 6 gorchymynnion, ac at briodas, mo ddiddymmu y gorchymynnion hynny, na phriodas, mal na byddent yn ddosparthau tragywyddol o addoliad Duw a chyfiawnder dyn: ni ddarfu chwaith, i ddirymiad y Ceremoniau gosodedig at y Sabboth, ddiddymmu gweddeidd-dra y gorchymmyn am y Sabbath: felly er bod y Ceremoniau wedi eu rhoi heibio, wrth ddyfodiad y Sylwedd: ar cyscod wedi cilio o ran i Grist y corph ei guddio: etto yr orphywysfa fanctaidd, yr hon a orchymnynwyd ac a gadwyd, cyn bod na'r Juddewon yn bobi, na 'r Ceremoniau hynny wedi eu cysylltu at y Sabboth, a barhâodd yn dragywyddol gyfraith Dduw, trwy 'r hon y mae holl hiliogaeth Addaf yn rhwymedig i orphywys oddiwrth eu gorchwylion cyffredinol, mal y gallont gwbl dreulio pob seithfed dydd mewn cyhoedd anrhydedd a gwasanaeth yr vnig Dduw, eu Creawdwr, a'i Gwaredydd: eithr yn syiwedd y pedwerydd gorchymmyn ni chrybwyllir am yn mâth ar Ceremoni.

Y Dadlevon pennaf, in erbyn defod y Sabbath ydynt dry.

Y Dadleuon pennaf, yn erbyn defod y Sabboth ydynt dri.

1. Geiriau St Paul at y Galatiaid, cadw yr ydych ddiwrnodau a misoedd, ac amseroedd, a blynyddoedd, &c. Gal. 4.10. Eithr nid yw yr Apostol yno in condemnio neu in beio ar y Sabbath Moesol, yr hwn a •lwn ni did yr Arglwydd: a'r hwn a ordeiniasai ef ei hun, in ôl gorchymmyn Christ, in yr Eglwysi hynny o Galatia, a Chorinth, ac a gadwasai ei hun mewn Eglwysi eraill, 1 Cor. 16.1. ac 14.37. Act. 20.7. eithr y mae ef in dywedyd am ddyddiau, ⟨p. 229⟩am amseroedd, a blynyddoedd yr Juddewon, ac am gadw y Sabbath ar y seithfed did in ô• y creadigaeth, yr hyn y mae ef in ei alw cysgodau pethau i ddyfod, gwedi eu diddymmu in awr trwy Grist y corph; ac in y gyfraith hwynt a elwir Sabbothau, eithr gwedi eu gwahanredu oddiwrth y Sabbath Moesol, Col. 2.17. Levit. 23.37, 38.

1. Geiriau St Paul at y Galatiaid, cadw yr ydych ddiwrnodau a misoedd, ac amseroedd, a blynyddoedd, &c. Gal. 4.10. Eithr nid yw yr Apostol yno yn condemnio neu yn beio ar y Sabboth Moesol, yr hwn a •lwn ni dydd yr Arglwydd: a'r hwn a ordeiniasai ef ei hun, yn ôl gorchymmyn Crist, yn yr Eglwysi hynny o Galatia, a Chorinth, ac a gadwasai ei hun mewn Eglwysi eraill, 1 Cor. 16.1. ac 14.37. Act. 20.7. eithr y mae ef yn dywedyd am ddyddiau, ⟨p. 229⟩am amseroedd, a blynyddoedd yr Juddewon, ac am gadw y Sabboth ar y seithfed dydd yn ô• y creadigaeth, yr hyn y mae ef yn ei alw cysgodau pethau i ddyfod, gwedi eu diddymmu yn awr trwy Grist y corph; ac yn y gyfraith hwynt a elwir Sabbothau, eithr gwedi eu gwahanredu oddiwrth y Sabboth Moesol,