Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd…

Ymattalier In gyntaf, oddiwrth holl weithredoedd ein galwedigaeth hid in oed medi amser cynhaiaf.

Ymattalier Yn gyntaf, oddiwrth holl weithredoedd ein galwedigaeth hyd yn oed medi amser cynhaiaf.

In ail, oddiwrth ddwyn beichiau, a phynnau, megis y mae 'r Carwyr: neu farchogaeth allan o ran elw neu ddifyrrwch: fe a orchymynnodd Duw eu cai yr anifeiliaid orphywys ar y did Sabbath, fell y torrid ymmaith oddiwrth din bob achos o ymdeithio, ac o lafurio gyd á hwynt. Deut. 5.14. Exod. 34.21. Jer. 17.21, 22, 27. Y mae Duw in cennadu iddynt hwy lonyddwch a'r y did hwnnw, a'r sawl heb anghenrhaid, sydd in dwyn eu llonyddwch oddi arnynt ar did yr Arglwydd, fe fydd gruddfanau yr anifeiliaid lluddedig truein in codi in y farn in nydd yr Arglwydd in ⟨p. 231⟩eu herbyn. Rhuf. 8.22. Un agwedd yw y rhai sydd in treilio y rhan fwyaf or did hwn in eu trwsio, au paintio au porthi eu hunain, megis Jezebel, gan wneuthur gwaith y cythraul ar did Duw.

Yn ail, oddiwrth ddwyn beichiau, a phynnau, megis y mae 'r Carwyr: neu farchogaeth allan o ran elw neu ddifyrrwch: fe a orchymynnodd Duw eu cai yr anifeiliaid orphywys ar y dydd Sabboth, fel y torrid ymmaith oddiwrth ddyn bob achos o ymdeithio, ac o lafurio gyd á hwynt. Deut. 5.14. Exod. 34.21. Jer. 17.21, 22, 27. Y mae Duw yn cennadu iddynt hwy lonyddwch a'r y dydd hwnnw, a'r sawl heb anghenrhaid, sydd yn dwyn eu llonyddwch oddi arnynt ar ddydd yr Arglwydd, fe fydd gruddfanau yr anifeiliaid lluddedig truein yn codi yn y farn yn nydd yr Arglwydd yn ⟨p. 231⟩eu herbyn. Rhuf. 8.22. Un agwedd yw y rhai sydd yn treilio y rhan fwyaf or dydd hwn yn eu trwsio, au paintio au porthi eu hunain, megis Jesabel, gan wneuthur gwaith y cythraul ar ddydd Duw.

In drydydd, oddiwrth gadw ffeiriau a marchradoedd, yr hyn beth in amlaf y mae Duw in ei gospi â phlá heintus, tân, neu lifeiriant aruthrol.

Yn drydydd, oddiwrth gadw ffeiriau a marchradoedd, yr hyn beth yn amlaf y mae Duw yn ei gospi â phlá heintus, tân, neu lifeiriant aruthrol.

In bummed, oddiwrth bob d•fyrrwch, a digrifwch, y rhai ydynt gyfreithlawn amser arall: Canys oni ⟨p. 232⟩ddylid gwneuthur gorchwylion cyfreithlawn ar y did hwn, hytrach o lawyer y dylem ymgadw oddiwrth ein difyrrwch cyfreithlawn, yr hwn sydd in dwyn ymmaith ein search, a'n hewyllys oddiwrth fyfyrio pethau nefol in fwy nac un weithred neu lafur corphorol. Isaiah. 58.13.14. Canys ni all fod i ddŷn sydd in ymddigrifo in yr Arglwydd, Psal. 37.4. Un difyrrwch nac hyfrydwch mwy, na sancteiddio did yr Arglwydd. Canys a ddichon fod mwy gorfoledd i ddŷn a fyddaî wedi ei evogfarnu, na chael dyfod i lŷs ei Dywysog i gael ei bardwn, a'i faddevant in seliedig? neu i un a fyddai glwyfus anescorol, na chael dyfod at y Physygwr a allay ei jachau ef? neu i fab afradlon a fuasai in ymborthi ar y mês gyd a'r Môch, na chael ei gynnwys i ddyfod i fwytta bara y Bywyd ar Fwrdd ei Dâd? neu i'r hwn o herwydd ei bechod sydd in ofni clywed sôn am farwolaeth, na chael clywed diogelwch oddiwrth Dduw am fywyd tragywyddol? Os wit in canniadhau difyrrwch i't dy hun, neu i'th wâs, canniadhâ hynny in un o'r chwe diwrnod, y rhai sydd eiddot ti, nid ar did yr Arglwydd, yr hwn nid yw eiddo i ti nac iddynt hwythau. Nid oes gan hynny, un difyrrwch corphorol iw arferu, oddieithr yr hyn a allo ddiddanu 'r enaid i wneuthur gwasanaeth yr Arglwydd in fwy cyssurus.

Yn bumed, oddiwrth bob d•fyrrwch, a digrifwch, y rhai ydynt gyfreithlawn amser arall: Canys oni ⟨p. 232⟩ddylid gwneuthur gorchwylion cyfreithlawn ar y dydd hwn, hytrach o lawer y dylem ymgadw oddiwrth ein difyrrwch cyfreithlawn, yr hwn sydd yn dwyn ymmaith ein serch, a'n hewyllys oddiwrth fyfyrio pethau nefol yn fwy nac vn weithred neu lafur corphorol. Esay. 58.13.14. Canys ni all fod i ddŷn sydd yn ymddigrifo yn yr Arglwydd, Psal. 37.4. Vn difyrrwch nac hyfrydwch mwy, na sancteiddio dydd yr Arglwydd. Canys a ddichon fod mwy gorfoledd i ddŷn a fyddaî wedi ei euogfarnu, na chael dyfod i lŷs ei Dywysog i gael ei bardwn, a'i faddeuant yn seliedig? neu i vn a fyddai glwyfus anescorol, na chael dyfod at y Physygwr a allai ei iachau ef? neu i fab afradlon a fuasai yn ymborthi ar y mês gyd a'r Môch, na chael ei gynnwys i ddyfod i fwytta bara y Bywyd ar Fwrdd ei Dâd? neu i'r hwn o herwydd ei bechod sydd yn ofni clywed sôn am farwolaeth, na chael clywed diogelwch oddiwrth Dduw am fywyd tragywyddol? Os wyt yn canniadhau difyrrwch i't dy hun, neu i'th wâs, canniadhâ hynny yn vn o'r chwe diwrnod, y rhai sydd eiddot ti, nid ar ddydd yr Arglwydd, yr hwn nid yw eiddo i ti nac iddynt hwythau. Nid oes gan hynny, vn difyrrwch corphorol iw arferu, oddieithr yr hyn a allo ddiddanu 'r enaid i wneuthur gwasanaeth yr Arglwydd yn fwy cyssurus.

In chweched, oddiwrth fwyta in drwm, neu ysed gormodedd o wîn, neu ddiod grief, yr hyn a ddichon ein gwneuthur ni in syfrdanllyd, ac in anghymmwys i wasanaethu Duw a'n calonnau, ac a'n medddyliau. Eph. 5.18. Deut. 28.47.

Yn chweched, oddiwrth fwyta yn drwm, neu ysed gormodedd o wîn, neu ddiod gref, yr hyn a ddichon ein gwneuthur ni yn syfrdanllyd, ac yn anghymmwys i wasanaethu Duw a'n calonnau, ac a'n medddyliau. Eph. 5.18. Deut. 28.47.

In seithfed, oddiwrth bob siarad am bethau bydol, yr hyn a luddias sancteiddio 'r Sabbath, in fwy na gweithio, gan welled ei gall dŷn weithio ei hun, eithr na all siar ad ond gyd a'g un arall. Esa. 58.13.

Yn seithfed, oddiwrth bob siarad am bethau bydol, yr hyn a luddias sancteiddio 'r Sabboth, yn fwy na gweithio, gan weled ei gall dŷn weithio ei hun, eithr na all siar ad ond gyd a'g vn arall. Esa. 58.13.

Yr hwn sydd in cadw y Sabbath in unig wrth orphywys, sydd in ei gadw ef megis anifail. Canys gorphywysfa ar y did hwn a orchymynnwyd i Gristianogion cyn belled, ac y byddo in gynnorthwy i sancteiddrwydd: a gwaharddwyd gwaith cyn belled ac y mae in rhwystr i addoliad Duw oddifewn ac oddiallan.

Yr hwn sydd yn cadw y Sabboth yn vnig wrth orphywys, sydd yn ei gadw ef megis anifail. Canys gorphywysfa ar y dydd hwn a orchymynnwyd i Gristianogion cyn belled, ac y byddo yn gynnorthwy i sancteiddrwydd: a gwaharddwyd gwaith cyn belled ac y mae yn rhwystr i addoliad Duw oddifewn ac oddiallan.

Os ydyw gan hynny pob arferion o ddifyrrwch, y rhai ydynt gyfraithlawn amser arall, heb fod iw cynnwys ar y Sabbath; bytrach o lawyer y mae pob rhai ydynt anghyfreithlawn bob amser arall, in ollawl in waharddedig. Pwy in ddi-alaeth a ddichon oddef gweled Cristianogion in cadw did yr Arglwydd, megis pe baent in cynnal digwyl ac in arlwyo Gwlêdd i Bacchus, ac nid i anrhydedd yr Arglwydd Jesus, Jachawdwr a Phrynwr y bid? O blegid wedi eu gwasanaethant Dduw un awr fach i ymddangos in dêg oddiallan, y maent hwy in treulio y darn arall o did yr Arglwydd, in eistedd i lawr i fwyta ac i yfed, ac in cyfodi i chwaren: 1 Cor. 10.7. Exod. 32.6.18.19. In gyntaf ymdorlwythant â bwyd a diod, ac yno porthant en trachwantau a chwaryddiaeth a dawnsiau. In erbyn y cyfryw halogedigaeth, y mae 'r holl Athrawon Sanctaidd, in gystal yr rhai hên a'r newydd, in tystiolaethu ac in beio in drachwerw: in gymmaint a bod Augustin in gwirio may gwell yw aredig na dawnsio ar y did Sabbath. Aug. in tit. Psal. 91.

Os ydyw gan hynny pob arferion o ddifyrrwch, y rhai ydynt gyfraithlawn amser arall, heb fod iw cynnwys ar y Sabboth; bytrach o lawer y mae pob rhai ydynt anghyfreithlawn bob amser arall, yn ollawl yn waharddedig. Pwy yn ddi-alaeth a ddichon oddef gweled Cristianogion yn cadw dydd yr Arglwydd, megis pe baent yn cynnal digwyl ac yn arlwyo Gwlêdd i Bacchus, ac nid i anrhydedd yr Arglwydd Jesu, Jachawdwr a Phrynwr y byd? O blegid wedi eu gwasanaethant Dduw vn awr fach i ymddangos yn dêg oddiallan, y maent hwy yn treulio y darn arall o ddydd yr Arglwydd, yn eistedd i lawr i fwyta ac i yfed, ac yn cyfodi i chwaren: 1 Cor. 10.7. Exod. 32.6.18.19. Yn gyntaf ymdorlwythant â bwyd a diod, ac yno porthant en trachwantau a chwaryddiaeth a dawnsiau. Yn erbyn y cyfryw halogedigaeth, y mae 'r holl Athrawon Sanctaidd, yn gystal yr rhai hên a'r newydd, yn tystiolaethu ac yn beio yn drachwerw: yn gymmaint a bod Augustin yn gwirio mai gwell yw aredig na dawnsio ar y dydd Sabboth. Aug. in tit. Psal. 91.

Yr awrhon in enw yr Hollalluog Dduw, yr hwn a orphywysodd in ol creu nefoedd a daiar: ac in enw ei dragywyddol Fab Jesus, prynwr ei Eglwys, yr hwn ar fir a farna yr holl ddynion, in ôl yr ufudd-dod a ddangosasont i'w orchymynnion ef: yr wyf in erchi i ti, yr hwn wit in darliain y geiriau hyn, megis y byddo i ti atteb ger bron wynepryd Christ a'i holl Angelion Sanctaidd y did hwnnw, gyd-bwyso, ac ⟨p. 234⟩ystyried, pan a wna dawnsio, chwareu interlud, chwareu mwm, cardiau, tabler, towlbwrdd, Bowlio, saethu, chwareu tennis, arthlygu 'r Arth, cwmpniaeth, carowsio, a'r cyfryw arferion ynfyd o Robin Hood, morris-dawnsiau, gwyl mab-sannau, chwarevon Mai, a'r cyffelyb, a'i bod in orchwylion i Dduw i roi ei fendith arnynt, ac iw cynnwys ar y did Sabbath, a'i nad ydynt. A chan welled na ddylid gwneuthur un weithred ar y did hwn, oddieithr y cyfryw a fyddo i foliannu Duw, neu 'r cyfryw ac y gallom ddisgwyl bendith Dduw arni; Pa fodd y meiddi di wneuthur y pethau hynny ar y did bendigedig hwnnw, ar y rhai ni feiddi di erchi i Dduw ganniadhau ei fendith iw mwynhau? Clyw hyn a dychryna o jenctid halogedig o'r oes halogedig!

Yr awrhon yn enw yr Hollalluog Dduw, yr hwn a orphywysodd yn ol creu nefoedd a daiar: ac yn enw ei dragywyddol Fab Jesu, prynwr ei Eglwys, yr hwn ar fyrr a farna yr holl ddynion, yn ôl yr vfudd-dod a ddangosasont i'w orchymynnion ef: yr wyf yn erchi i ti, yr hwn wyt yn darliain y geiriau hyn, megis y byddo i ti atteb ger bron wynepryd Crist a'i holl Angelion Sanctaidd y dydd hwnnw, gyd-bwyso, ac ⟨p. 234⟩ystyried, pa vn a wna dawnsio, chwareu interlud, chwareu mwm, cardiau, tabler, towlbwrdd, Bowlio, saethu, chwareu tenis, arthlygu 'r Arth, cwmpniaeth, carowsio, a'r cyfryw arferion ynfyd o Robin Hood, moris-dawnsiau, gwyl mab-sannau, chwareuon Mai, a'r cyffelyb, a'i bod yn orchwylion i Dduw i roi ei fendith arnynt, ac iw cynnwys ar y dydd Sabboth, a'i nad ydynt. A chan weled na ddylid gwneuthur un weithred ar y dydd hwn, oddieithr y cyfryw a fyddo i foliannu Duw, neu 'r cyfryw ac y gallom ddisgwyl bendith Dduw arni; Pa fodd y meiddi di wneuthur y pethau hynny ar y dydd bendigedig hwnnw, ar y rhai ni feiddi di erchi i Dduw ganniadhau ei fendith iw mwynhau? Clyw hyn a dychryna o ienctid halogedig o'r oes halogedig!

O gallon rewlyd, gwbl ddi-ystyr a gwâg o râs Duw! yr hon gan fod bob did o chwech, bob awr ym mhob did, bob munyd ym mhob awr, in cael archwaethu trugaredd dy Dduw in Ghrist, heb yr hwn, bob munyd y buasit in diflannu! Etto ni chlywi di in dy gallon ewyllys i allael treilio yr un diwrnod hwnnw o'r wythnos, yngwasanaeth dy Feistr, yr hwn a gadwodd ef iw addoliant a'i foliant ei hun. Rhodded dynion ar lawr yr escusion a fynnont, er mwyn ymddiffyn eu halogedigaeth; ac attebont beth bynnac a roddo 'r cythraul in eu pennau; etto mi ddymunwn arnynt gofio, gan welled may hên draddodiad in yr Eglwys ydyw [Lactan. lib. 7. c. 1.] Y bid ail ddyfodiad yr Arglwydd ar did yr Arglwydd, leied gorfoledd y fae iddynt gael eu goddiwes in arferu cnawdol ddifyrrwch i ryngu bodd iddynt eu hunain, p•yd y byddo eu Meistr hwy in disgwil eu cael in ei wasanaethu ef mewn gorchwylion ac arferion ysprydol. Fe ddymunai 'r adyn mwyaf halogedig y pride hynny in hytrach gael ei ddal ar ei liniau in gweddio in yr Eglwys, nag megis gafr in ⟨p. 235⟩crychneittio in y dawns. Oni ddichon hyn eu cynhyrfu, mi ddymunwn etto ar ein rhai gwychion ammur feddwl, pan fyddont in dawnsio ar did yr Arglwydd, yngwrthwyneb gorchymyn yr Arglwydd, nad ydynt and dawnsio ar fîn y pwll; ac na wyddant pan gyntaf o honynt a syrth i mewn. I'r hwn in ôl iddynt gwympo unwaith heb edifeirwch, ni all mawredd in y bid eu hachub oddiwrth dial y Duw mawr, gorchymmyn yr hwn yngwrthwyneb eu gwybodaeth a'i cydwybod, yr oeddynt hwy mor rhyfygus in ei drawseddu. Oni all gan hynny orchymmyn Duw moth ddychrynu di, na gair Duw moth gynghori di, Ni ddywedaf fi ddim and y peth a ddywedodd St Joan om blaen i, yr hwn sydd frwnt bydded frwnt etto. Dad. 22.11.

O galon rewlyd, gwbl ddi-ystyr a gwâg o râs Duw! yr hon gan fod bob dydd o chwech, bob awr ym mhob dydd, bob munyd ym mhob awr, yn cael archwaethu trugaredd dy Dduw yn Ghrist, heb yr hwn, bob munyd y buasit yn diflannu! Etto ni chlywi di yn dy galon ewyllys i allael treilio yr vn diwrnod hwnnw o'r wythnos, yngwasanaeth dy Feistr, yr hwn a gadwodd ef iw addoliant a'i foliant ei hun. Rhodded dynion ar lawr yr escusion a fynnont, er mwyn ymddiffyn eu halogedigaeth; ac attebont beth bynnac a roddo 'r cythraul yn eu pennau; etto mi ddymunwn arnynt gofio, gan weled mai hên draddodiad yn yr Eglwys ydyw [Lactan. lib. 7. c. 1.] Y bydd ail ddyfodiad yr Arglwydd ar ddydd yr Arglwydd, leied gorfoledd y fae iddynt gael eu goddiwes yn arferu cnawdol ddifyrrwch i ryngu bodd iddynt eu hunain, p•yd y byddo eu Meistr hwy yn disgwil eu cael yn ei wasanaethu ef mewn gorchwylion ac arferion ysprydol. Fe ddymunai 'r adyn mwyaf halogedig y pryd hynny yn hytrach gael ei ddal ar ei liniau yn gweddio yn yr Eglwys, nag megis gafr yn

Am yr ail.

Cyssegriad gorphywysfa 'r Sabbath sydd in sefyll, in cyflawni try math ar ddyledion: in gyntaf, cyn: in ail, ar: in drydydd, gwedi gorchwylion cyffredin yr Eglwys.

Cyssegriad gorphywysfa 'r Sabboth sydd yn sefyll, yn cyflawni tri math ar ddyledion: yn gyntaf, cyn: yn ail, ar: yn drydydd, gwedi gorchwylion cyffredin yr Eglwys.

Y dyledion i'w cyflawni cyn y gwasanaeth cyffredin, ydynt.

1. Noswylio mewn pride y noson o'r blaen, megis y byddo dy gorph in ddiflinach, a'th feddwl in gymmwysach i sancteiddio 'r Sabbath drannoeth. Canys o ddiffyg y parodrwydd hwn, tidy dy hun a'th weision pan fyddoch lluddedig gan lafur a gwilio y nos o'r blaen, a fyddwch mor bendrymmion, y pride y dylech fod in gwasanaethu Duw, ac in gwrando beth a ddywaid ei Yspryd ef wrth yr Eglwys o ran athrawiaeth i'ch eneidiau, Dad. 2.3. Na byddwch in gallael dal mo'ch pennau i fynu gan gyseu: i ddianrhydedd Duw, tramgwydd yr Eglwys, a gwradwydd i chwi eich hunain. Am hynny y mae 'r Arglwydd in gorchymmyn i ni, nid in unig gadw in sanctaidd; eithr hefyd ym mlaen law ⟨p. 236⟩cofio y did Sabbath i'w gadw in sanctaidd, gan barotoi ein calonnau, a rhoi heibio bob peth a'n rwystro ni iw gadw ef in did gogoneddus i'r Arglwydd. Isaiah. 58.13. Am hynny lle mae 'r Arglwydd in y gorchymynnion eraill, nail ai in erchi gwneuthur, neu beidio a gwneuthur: y mae ef in rhoi y ddau ar lawr in y gorchymmyn hwn, a hynny trwy Memorandum [self c•ff•ad] hynodol. Megis pe bay Feistr in rhoi siars a gorchymmyn i'w was am edrych in dda ac in fanwl at ddeg o bethau mawrion; eithr i fod in fwy gofalus i gofio un o'r dêg hynny in enwedig, er mwyn amryw resymmau dyfnion: Oni ddylai wâs styddlon a garai ei fe•str, ddangos mwy gofal hynod am y peth hwnnw, nac am yr holl orchwylion era•ll?

1. Noswylio mewn pryd y noson o'r blaen, megis y byddo dy gorph yn ddiflinach, a'th feddwl yn gymmwysach i sancteiddio 'r Sabboth drannoeth. Canys o ddiffyg y parodrwydd hwn, tydi dy hun a'th weision pan fyddoch lluddedig gan lafur a gwilio y nos o'r blaen, a fyddwch mor bendrymmion, y pryd y dylech fod yn gwasanaethu Duw, ac yn gwrando beth a ddywaid ei Yspryd ef wrth yr Eglwys o ran athrawiaeth i'ch eneidiau, Dad. 2.3. Na byddwch yn gallael dal mo'ch pennau i fynu gan gyseu: i ddianrhydedd Duw, tramgwydd yr Eglwys, a gwradwydd i chwi eich hunain. Am hynny y mae 'r Arglwydd yn gorchymmyn i ni, nid yn vnig gadw yn sanctaidd; eithr hefyd ym mlaen llaw ⟨p. 236⟩

Fell hyn yr oodd Moeses in dyscu y bobl dross nôs i gofio 'r Sabbath: Exod. 16.23. Ac yr oedd hi in ddefod ac arfer sanctaidd ym mhlith ein henafiaid, pan genid y glôch osber ar y noswyl o'r b•aen, fe a ymadawai 'r llafur•wr a'i orchwyl in y maes, a'r Crefftwr a'i gylfyddyd in ei fŵth, ac aent i'r Eglwys i brydnawnol weddi i baratoi eu heneidiau; mal y gallal eu meddyliau fod in siriolach i addoli Duw ar y did Sabbath,

Fel hyn yr oodd Moeses yn dyscu y bobl dros nôs i gofio 'r Sabboth: Exod. 16.23. Ac yr oedd hi yn ddefod ac arfer sanctaidd ym mhlith ein henafiaid, pan genid y glôch osber ar y noswyl o'r b•aen, fe a ymadawai 'r llafur•wr a'i orchwyl yn y maes, a'r Crefftwr a'i gylfyddyd yn ei fŵth, ac aent i'r Eglwys i brydnawnol weddi i baratoi eu heneidiau; mal y gallal eu meddyliau fod yn siriolach i addoli Duw ar y dydd Sabboth,