Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd…Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd…

In ddiweddaf, oddiwrth y Cymmun rhag-ddywededig rhwng Christ â Christianogion, y mae Cymmun arall in llifeirio rhwng Christianogion in eu plith eu hunein. Yr hwn hefyd a ddanghosir in fywiol wrth gyfranniad Sacrament Swpper yr Arglwydd, gan fod yr holl Eglwys, er eu bod in lawyer, in cymmuno oll o'r un bara in y weithred sanctaidd honno. Nyni in lawyer ydym un bara, ac un corph; canys yr ydym ni oll in gyfrannogion or un bara. 1 Cor. 10.17. megis ac nad yw 'r bara yr hwn a fwytawn ni in y Sacrament, and un, er ei wneuthur o lawyer o ronynnau, felly yr holl ffyddloniaid, er eu bod in lawyer, etto nid ydynt ônd un corph dirgeledig, tan yr un pen yr hwn yw Christ. Fe a weddiodd ein Jachawdwr bum gwaith in y weddi yr hon a wnaeth in ôl ei Swpper diweddaf, ar fod o'i ddiscyblion ef in un: Joan. 17.2, 11, 21, 22, 23, 26. i ddyscu i ni ar unwaith fell y mae yr undeb hon in rhyngu bodd iddo ef. Y mae 'r undeb rhwng y ffyddloniaid mor chang, nas gall pellder lleoedd ei gwahanu, mor gadarn, na eill marwolaeth berry iddi ymollwn; mor barhaus, na ddichon amser moi gwisco hi allan; mor ffrwythlawn ac y maga gariad twym in rhwng rhai ni welsant wyncbau eu ⟨p. 286⟩gilydd erioed. A'r cysylldiad hwn ar eneidiau a gyfenwir Cymmuny Saint, yr hyn y mae Christ in ei weithredu trwy chwech o foddion hynodol. In gyntaf, wrth eu llywodraethu hwynt oll ag un yspryd sanctaidd. In ail. trwy eu cynnyscaeddu hwynt oll a'r un ffydd. Ephes. 4, 4, 5. In drydydd trwy dywallt ei gariad ei hun iw holl galonnau hwynt, Rhuf. 5.5. In bedwerydd, trwy eu hadgenedlu hwynt ag un Bedydd. Tit. 3.5. In bummed, trwy eu porthi hwynt â'r un ymborth ysprydol. 1 Cor. 11.33. In chweched, trwy fod in un pen bywiol ir un corph o'r Eglwys, yr hon a gymmododd ef â Duw ynghorph ei gnawd ef, Col. 1.18, 22. O hyn y digwyddodd fod y lliaws o'r rhai a gredasant in yr Eglwys o'r cynfyd, o un gallon, ac un enaid, mewn gwirionedd, search a thrugaredd, Act. 4.32. A hyn a ddylai ddyscu i Gristianogion garu y nail y llall, gan welled eu bod oll in aelodau o'r un sanctaidd, a'r dirgeledig gorph, o'r hwn y mae Christ in Ben. Ac am hynny fe ddylai fod rhyngddynt oll gyd-ddioddef Cristianogawl, a chyd-teimlad, i orfoleddu y nail yngorfoledd y llall, i resynu y nail tros y lall, i gyd-ddwyn y nail â gwendid y llall, ac in gyfnewidiol y nail i borthi angen y llall.

Yn ddiweddaf, oddiwrth y Cymmun rhag-ddywededig rhwng Crist â Christianogion, y mae Cymmun arall yn llifeirio rhwng Christianogion yn eu plith eu hunein. Yr hwn hefyd a ddanghosir yn fywiol wrth gyfranniad Sacrament Swpper yr Arglwydd, gan fod yr holl Eglwys, er eu bod yn llawer, yn cymmuno oll o'r vn bara yn y weithred sanctaidd honno. Nyni yn llawer ydym vn bara, ac vn corph; canys yr ydym ni oll yn gyfrannogion or vn bara. 1 Cor. 10.17. megis ac nad yw 'r bara yr hwn a fwytawn ni yn y Sacrament, ond vn, er ei wneuthur o lawer o ronynnau, felly yr holl ffyddloniaid, er eu bod yn llawer, etto nid ydynt ônd vn corph dirgeledig, tan yr vn pen yr hwn yw Crist. Fe a weddiodd ein Iachawdwr bum gwaith yn y weddi yr hon a wnaeth yn ôl ei Swpper diweddaf, ar fod o'i ddiscyblion ef yn vn: Joan. 17.2, 11, 21, 22, 23, 26. i ddyscu i ni ar vnwaith fel y mae yr vndeb hon yn rhyngu bodd iddo ef. Y mae 'r vndeb rhwng y ffyddloniaid mor chang, nas gall pellder lleoedd ei gwahanu, mor gadarn, na eill marwolaeth beri iddi ymollwn; mor barhaus, na ddichon amser moi gwisco hi allan; mor ffrwythlawn ac y maga gariad twym yn rhwng rhai ni welsant wyncbau eu ⟨p. 286⟩gilydd erioed. A'r cysylldiad hwn ar eneidiau a gyfenwir Cymmuny Sainct, yr hyn y mae Crist yn ei weithredu trwy chwech o foddion hynodol. Yn gyntaf, wrth eu llywodraethu hwynt oll ag vn yspryd sanctaidd. Yn ail. trwy eu cynnyscaeddu hwynt oll a'r vn ffydd. Ephes. 4, 4, 5. Yn drydydd trwy dywallt ei gariad ei hun iw holl galonnau hwynt, Rhuf. 5.5. Yn bedwerydd, trwy eu hadgenedlu hwynt ag vn Bedydd. Tit. 3.5. Yn bumed, trwy eu porthi hwynt â'r vn ymborth ysprydol. 1 Cor. 11.33. Yn chweched, trwy fod yn vn pen bywiol ir vn corph o'r Eglwys, yr hon a gymmododd ef â Duw ynghorph ei gnawd ef, Col. 1.18, 22. O hyn y digwyddodd fod y lliaws o'r rhai a gredasant yn yr Eglwys o'r cynfyd, o vn galon, ac vn enaid, mewn gwirionedd, serch a thrugaredd, Act. 4.32. A hyn a ddylai ddyscu i Gristianogion garu y naill y llall, gan weled eu bod oll yn aelodau o'r vn sanctaidd, a'r dirgeledig gorph, o'r hwn y mae Crist yn Ben. Ac am hynny fe ddylai fod rhyngddynt oll gyd-ddioddef Cristianogawl, a chyd-teimlad, i orfoleddu y naill yngorfoledd y llall, i resynu y naill tros y lall, i gyd-ddwyn y naill â gwendid y llall, ac yn gyfnewidiol y naill i borthi angen y llall.

Am y pedwerydd Diben o Swpper yr Arglwydd.

4. I borthi eneidiau y ffyddloniaid, in niogel obaith o fywyd tragywyddol. Canys y Sacrament hon sydd in arwydd ac in wystl i gynnifer ac a'i derbynnio in ôl gosodiad Christ, y portha ef in ôl ei addewid (trwy rinwedd ei gorph croeshoeliedig, ai waed tywalldedig) ein heneidiau i fywyd tragwyddol, cyn siccred ac y maethir ein cyrph gan Fara a Gwin i fywyd amserol. Ac i'r diben hwn y mae Christ yngweithred ⟨p. 287⟩y Sacrament, in rhoddi ei wir gorph a'i waed mewn gwirionedd i bob Derbynniwr ffyddlawn. Am hynny y gelwir y Sacrament Cymmun corph a gwaed yr Arglwydd. A Chymmundeb ni ddichon fod o bethau absennol, eithr o bethau presennol; ac ni byddai in Swpper yr Arglwydd, oni bay fod corph a gwaed yr Arglwydd yno. Y mae Christ in wir bresennol in y Sacrament, trwy undeb ddeublyg: y gyntaf sydd ysprydol rhwng Christ a'r Derbynniwr teilwng. Yr ail sydd Sacramentaidd rhwng corph a gwaed Christ, ajar wyddion oddiallan in y Sacrament. Y gyntaf, a weithredir trwy waith bod yr un Yspryd glân wrth gysanneddu in Ghrist ac in y ffyddlonniaid, in corpholaethu y ffyddloniaid megis in aelodau i Grist eu Pen, ac felly eu gwneuthur in un â Christ, ac in gyfrannogion o'r holl Radau, Sancteiddrwydd, a'r Gogoniant tragwyddol y rhai ydynt ynddo ef: a hynny mor ddiogel a siccr ac y maent in clywed geiriau yr addewid, ac in gyfranogion o'r arwyddion oddiallan in y Sacrament fendigedig. Oddiwrth hyn y deilliaw bod ewyllys Christ in ewyllys gwir Gristion: a bywyd Cristion in Ghrist, yr hwn sydd in by w ynddo. Gal. 2.20. Os edrychwch chwi ar y pethau a unir, yr undeb hon fydd hanfodol: os at wirionedd yr undeb hon, y mae 'n gywir. Os ar y mod y gweithredir, y mae 'n ysprydol. Nid ein ffydd ni sydd in peri i gorph a gwaed Christ fod in bresennol, eithr Yspryd Christ yr hwn sydd in trigo ynddo ef a ninnau. Nid yw ein ffydd ni and derbyn a gosod at ein eneidiau y rhadau nefol hynny a gynnygir i' ni in y Sacrament hon.

4. I borthi eneidiau y ffyddloniaid, yn niogel obaith o fywyd tragywyddol. Canys y Sacrament hon sydd yn arwydd ac yn wystl i gynnifer ac a'i derbynnio yn ôl gosodiad Crist, y portha ef yn ôl ei addewid (trwy rinwedd ei gorph croeshoeliedig, ai waed tywalldedig) ein heneidiau i fywyd tragwyddol, cyn siccred ac y maethir ein cyrph gan Fara a Gwin i fywyd amserol. Ac i'r diben hwn y mae Crist yngweithred ⟨p. 287⟩

Dyma 'r Graig honno sydd in llifeirio o fèl, yr hwn sydd in bywhau enaid blinedig pob gwir Jonathan a'i harchwaetho á genau ffydd. Dyma y dorth o fara haidd a ymdreiglodd odduchod i daro i lawr bebyll y Midianiaid o'r tywyllwch uffernol. Barn. 7.13. Y Deisen ar dwfr Angylaidd a borthodd Elijah ddeugain niwrnod ym mynydd Horeb, 1 Burn. 19.6, 7, 8. y Manna (llyniaeth Angylion) a borthodd yr Israeliaid ddeugain mlynedd in yr anialwch: eithr hwn yw 'r gwir fara y bywyd a'r manna nefol, yr hwn os bwytawn fell y dylem, a bortha ein eneidiau i fywyd tragwyddol. Pa fodd gan hynny y dylau ein henediau ni wneuthur yr erfynniad at Grist oddiwrth ddeisyfiad ysprydol, y wnaeth gŵyr Capernaum ou chwant cnawdol: Arglwydd dyro i ni y bara hwn in osstadol. Joan. 6.32, 34, 50, 51, 58.

Dyma 'r Graig honno sydd yn llifeirio o fèl, yr hwn sydd yn bywhau enaid blinedig pob gwir Jonathan a'i harchwaetho á genau ffydd. Dyma y dorth o fara haidd a ymdreiglodd odduchod i daro i lawr bebyll y Midianiaid o'r tywyllwch vffernol. Barn. 7.13. Y Deisen ar dwfr Angylaidd a borthodd Elias ddeugain niwrnod ym mynydd Horeb, 1 Bren. 19.6, 7, 8. y Manna (llyniaeth Angylion) a borthodd yr Israeliaid ddeugain mlynedd yn yr anialwch: eithr hwn yw 'r gwir fara y bywyd a'r manna nefol, yr hwn os bwytawn fel y dylem, a bortha ein eneidiau i fywyd tragwyddol. Pa fodd gan hynny y dylau ein henediau ni wneuthur yr erfynniad at Grist oddiwrth ddeisyfiad ysprydol, y wnaeth gŵyr Capernaum ou chwant cnawdol: Arglwydd dyro i ni y bara hwn yn osstadol. Joan. 6.32, 34, 50, 51, 58.

Y pumed Diben o Swpper yr Arglwydd.

5. I fod in wystl diogel i ni o'n adcyfodiad. Ar adeyfodiad sydd o ddau faith: in gyntaf ysprydol adcyfodiad ein heneidiau in y bywyd hwn o farwolaeth pechod, hyn a elwir yr adgyfodiad cyntaf: Oblegit gan udcorn leferydd Christ, ym mhregethiad yr Efengyl, y côdir ni o farwolaeth pechod i fywyd y grâs: Bendigedig a sanctaidd yw ef (medd St Joan. Dad. 20.6.) yr hwn sydd a rhan iddo in yr adg yfodiad cyntaf; Canys nid oes gan yr aîl farwolaeth awdurdod ar y cyfryw. Y mae Swpper yr Arglwydd in gystal in fodd ac in wystl i ni o'r ysbrydol ⟨p. 290⟩adgyfodiad cyntaf yma, yr hwn am bwytu i yntau fydd byw trwof fi. Joan. 6.57. Ag yno y byddwn ni gwahoddedigion gweddus i eistedd ar y bwrdd gyd â Christ, pan fòm ni fell (Lazarus) wedi ein cyfodi o farwolaeth pechod i neŵydd-deb buchedd. Joan. 12.2.

5. I fod yn wystl diogel i ni o'n adcyfodiad. Ar adeyfodiad sydd o ddau fath: yn gyntaf ysprydol adcyfodiad ein heneidiau yn y bywyd hwn o farwolaeth pechod, hyn a elwir yr adgyfodiad cyntaf: Oblegit gan vdcorn leferydd Crist, ym mhregethiad yr Efengyl, y côdir ni o farwolaeth pechod i fywyd y grâs: Bendigedig a sanctaidd yw ef (medd St Joan. Dad. 20.6.) yr hwn sydd a rhan iddo yn yr adg yfodiad cyntaf; Canys nid oes gan yr aîl farwolaeth awdurdod ar y cyfryw. Y mae Swpper yr Arglwydd yn gystal yn fodd ac yn wystl i ni o'r ysbrydol ⟨p. 290⟩adgyfodiad cyntaf yma, yr hwn am bwytu i yntau fydd byw trwof fi. Joan. 6.57. Ag yno y byddwn ni gwahoddedigion gweddus i eistedd ar y bwrdd gyd â Christ, pan fòm ni fel (Lazarus) wedi ein cyfodi o farwolaeth pechod i neŵydd-deb buchedd. Joan. 12.2.

Cywirdeb y cyfodiad hwn a ymddengys in y deisysiadau cynnyrfiedig o'i mewn: canys pan fyddir in gofyn i ti ddyledion crefydd, ac arferion duwioldeb, os dy gallon a'th ettyb gyda Samuel: Dyma fi, llefara Arglwydd, canys y mae dy wâs in clywed. 1 Sam. 3.10. A chyd â Dafydd, o Dduw mae fynghalon in barod. Psal. 108.1. A chyd â Phaul, Arglwydd beth a finny di i mi wneuthur? Act. 9.6. Yno in ddiau fe a'th cyfodwyd ti o farwolaeth pechod, ac y mae i ti ran in y cyfodiad cyntaf: eithr os wit ti etto in anhysbys mewn gwir seiliau crefydd dda, ac wit in deal ynot dy hun ryw fâth ar wrthwyneb cyfrinachol i arferion duwiol ffydd, ac in rhaid dy dynnu megis in erbyn dy feddwl, i wneuthur gweithredoedd duwioldeb, &c. yno in ddiammau nid oes i ti and enw o fod in fyw, eithr yr wit in farw, fell y dywedodd Christ i Angel Eglwys Sardis, Dadc. 3.1. ac nid yw dy enaid and megis halen i gadw dy gorph rhag drewi.

Cywirdeb y cyfodiad hwn a ymddengys yn y deisysiadau cynnyrfiedig o'i mewn: canys pan fyddir yn gofyn i ti ddyledion crefydd, ac arferion duwioldeb, os dy galon a'th ettyb gyda Samuel: Dyma fi, llefara Arglwydd, canys y mae dy wâs yn clywed. 1 Sam. 3.10. A chyd â Dafydd, o Dduw mae fynghalon yn barod. Psal. 108.1. A chyd â Phaul, Arglwydd beth a fynni di i mi wneuthur? Act. 9.6. Yno yn ddiau fe a'th cyfodwyd ti o farwolaeth pechod, ac y mae i ti ran yn y cyfodiad cyntaf: eithr os wyt ti etto yn anhysbys mewn gwir seiliau crefydd dda, ac wyt yn deall ynot dy hun ryw fâth ar wrthwyneb cyfrinachol i arferion duwiol ffydd, ac yn rhaid dy dynnu megis yn erbyn dy feddwl, i wneuthur gweithredoedd duwioldeb, &c. yno yn ddiammau nid oes i ti ond enw o fod yn fyw, eithr yr wyt yn farw, fel y dywedodd Crist i Angel Eglwys Sardis, Dadc. 3.1. ac nid yw dy enaid ond megis halen i gadw dy gorph rhag drewi.

In ail, adcyfodiad corphorol ein cyrph ni in y did diwethaf, self yr ail gyfodiad, yr hon sydd in ein rhyddhau ni oddiwrth y farwolaeth gyntaf: yr hwn a fwytâo fynghnawd, ac a yfo fyngwaed, a geiff fywyd tragwyddol, ac mi a'i cyfodaf ef in y did diweddaf. Canys y mae y Sacrament hon in selio ac in arwyddoccâu i ni, farw o Grist a chôdi o hono ef drachefn trosom ni, a bod ei gnawd ef in ein maethu a'n bywhau ni i fywyd tragwyddol, ac am hynny y caiff ein cyrph ni in ddiogel eu cyfodi i fywyd tragwyddol in y did olaf. Joan. 6.51, 54. Canys gan welled cyfodi ein pen, holl aelodau y corph a godant ⟨p. 291⟩un ffunyd in ddiammau. O blegit pa fodd y geill y cyrph hynny (gan eu bod in arfau cyfiawnder, Rhuf. 6.13, 19. temlau i'r Yspryd glân, 1 Cor. 6.19. ac aelodau o Grist) y rhai a gawsant eu maethu a'i porthi â chorph a gwaed Arglwydd y bywyd, na chant eu cyfodi drachefn in y did diwacthaf? Ac fell dyma 'r achos y byddis in claddu cyrph y Saint in ol eu marw mor anrhydeddus, gan eu rhoi hwynt i huno in yr Arglwydd. Au beddrod hwy a elwir gwelau a hun-day y Sainctiau. Esa. 26.19, 20. Y colledigion a godant in y did diwethaf, eithr trwy alluog nerth Christ fell y mae in farnwr in eu dwyn hwynt megis drwg-weithredwyr allan o'r carchar, i dderbyn eu barn a'u gwobr haeddedigol: eithr yr Etholedigion a godant trwy rinwedd adgyf• diad Christ, a'r Cymundeb sydd iddynt ag ef, fell y mae in ben iddynt. A'i adcyfodiad ef ydyw 'r achos a'r siccrhad o'n un ni. Cyfodiad Christ ydyw ffydd neilltuol Cristion: adcyfodiad y meirw ydyw prif obaith plentyn Duw. Am hynny y byddai y Cristnogion in y brif-Eglwys, in arfer o gyfarch eu gilidd in y borau a'r ymadroddion hyn, fo gyfododd yr Arglwydd; ar llall a attebai, gwir, fe gyfododd yr Arglwydd in ddiau.

Yn ail, adcyfodiad corphorol ein cyrph ni yn y dydd diwethaf, sef yr ail gyfodiad, yr hon sydd yn ein rhyddhau ni oddiwrth y farwolaeth gyntaf: yr hwn a fwytâo fynghnawd, ac a yfo fyngwaed, a geiff fywyd tragwyddol, ac mi a'i cyfodaf ef yn y dydd diweddaf. Canys y mae y Sacrament hon yn selio ac yn arwyddoccâu i ni, farw o Grist a chôdi o hono ef drachefn trosom ni, a bod ei gnawd ef yn ein maethu a'n bywhau ni i fywyd tragwyddol, ac am hynny y caiff ein cyrph ni yn ddiogel eu cyfodi i fywyd tragwyddol yn y dydd olaf. Joan. 6.51, 54. Canys gan weled cyfodi ein pen, holl aelodau y corph a godant

Y chwechwed Diben o Swpper yr Arglwydd.

6. I selio i ni ddiogelrhwydd o'r bywyd tragwyddol. Oh pa beth sydd fwy dymunol neu gariadol na bywyd? a pha beth y mae yr holl ddynion in naturiol iw ofni, neu iw gasâu, in fwy na marwolaeth? etto nid yw y farwolaeth gyntaf yma ddim i son am dani wrth ei chyffelybu i'r ail farwolaeth, ac ni thal y bywyd yma ddim chwaith wrth ei gystadlu ar bywyd sydd i ddyfod. Os dymuni di gan hynny fod in ⟨p. 292⟩ddiogel o'r bywyd tragwyddol, ymbaratoa dy hun i fod in dderbynniwr teilwng o'r fendigedig Sacrament yma. Canys y mae ein jachawdwr in ein siccrhau ni, Os bwytty neb o'r bara hwn, efe a fydd byw in dragywydd: a'r bara yr hwn a roddaf fi yw fyngnawd i, yr hwn a roddaf tros fywyd y bid. Joan. 6.51. Yr hwn gan hynny sydd in bwyta y Sacrament sanctaidd hon in ddyledus, a eill ddywedyd mewn gwirionedd, nid in unig credo Vitam aeternam, yr wyf in credu y bywyd tragwyddol: and hefyd Edo Vitam aetternam, yr wyf in bwyta y bywyd tragwyddol. Ac mewn gwirionedd dyma bûr burn y bywyd, yr hwn a blannod Duw ynghanol Paradwys yr Eglwys: Ac o'r hwn y mae ef in ado rhoi i bob gorchfygwr, iw fwyta. Dad. 2.7. Ar pren hwn o'r bywyd, mewn aneirif raddau sydd in rhagori ar burn y bywyd oedd in tyfu ymheradwys Eden; Canys yr oedd hwnnw a'i wreiddin o'r ddaiar, hwn o'r nefoedd: hwnnw ni roddai and bywyd i'r corph, hwn a rid fywyd i'r enaid; nid oedd hwnnw and cynnal bywyd y rhai byw, y mae hwn in adferu bywyd i'r rhai meirwon. Daily pren hwn a jacha y Cenedloedd credadwy, ac y mae in dwyn ffrwyth newydd bob mîs, Dadc. 22.6. yr hwn sydd in eu porthi hwynt i fywyd tragwyddol. Oh Bendigedig ydynt hwy, y rhai sydd in bwyta in fynych o'r Sacrament hon! o'r lleiaf sydd unwaith bob mîs, in archwaethau o newydd, o'r ffrwyth adnewyddedig, yr hwn a baratôdd Christ i ni ar ei Fwrdd ei hun i jachau ein gwendid, ac i gryfhau ein crediniaeth i fywyd tragwyddol.

6. I selio i ni ddiogelrhwydd o'r bywyd tragwyddol. Oh pa beth sydd fwy dymunol neu gariadol na bywyd? a pha beth y mae yr holl ddynion yn naturiol iw ofni, neu iw gasâu, yn fwy na marwolaeth? etto nid yw y farwolaeth gyntaf yma ddim i son am dani wrth ei chyffelybu i'r ail farwolaeth, ac ni thal y bywyd yma ddim chwaith wrth ei gystadlu ar bywyd sydd i ddyfod. Os dymuni di gan hynny fod yn ⟨p. 292⟩ddiogel o'r bywyd tragwyddol, ymbaratoa dy hun i fod yn dderbynniwr teilwng o'r fendigedig Sacrament yma. Canys y mae ein iachawdwr yn ein siccrhau ni, Os bwytty neb o'r bara hwn, efe a fydd byw yn dragywydd: a'r bara yr hwn a roddaf fi yw fyngnawd i, yr hwn a roddaf tros fywyd y byd. Joan. 6.51. Yr hwn gan hynny sydd yn bwyta y Sacrament sanctaidd hon yn ddyledus, a eill ddywedyd mewn gwirionedd, nid yn vnig credo Vitam aeternam, yr wyf yn credu y bywyd tragwyddol: ond hefyd Edo Vitam aetternam, yr wyf yn bwyta y bywyd tragwyddol. Ac mewn gwirionedd dyma bûr bren y bywyd, yr hwn a blannod Duw ynghanol Paradwys yr Eglwys: Ac o'r hwn y mae ef yn addo rhoi i bob gorchfygwr, iw fwyta. Dad. 2.7. Ar pren hwn o'r bywyd, mewn aneirif raddau sydd yn rhagori ar bren y bywyd oedd yn tyfu ymheradwys Eden; Canys yr oedd hwnnw a'i wreiddin o'r ddaiar, hwn o'r nefoedd: hwnnw ni roddai ond bywyd i'r corph, hwn a rydd fywyd i'r enaid; nid oedd hwnnw ond cynnal bywyd y rhai byw, y mae hwn yn adferu bywyd i'r rhai meirwon. Dail y pren hwn a iacha y Cenedloedd credadwy, ac y mae yn dwyn ffrwyth newydd bob mîs, Dadc. 22.6. yr hwn sydd yn eu porthi hwynt i fywyd tragwyddol. Oh Bendigedig ydynt hwy, y rhai sydd yn bwyta yn fynych o'r Sacrament hon! o'r lleiaf sydd vnwaith bob mîs, yn archwaethau o newydd, o'r ffrwyth adnewyddedig, yr hwn a baratôdd Crist i ni ar ei Fwrdd ei hun i iachau ein gwendid, ac i gryfhau ein crediniaeth i fywyd tragwyddol.

Y seithfed Diben o Swpper yr Arglwydd.

7. I Rwymo holl Gristianogion, megis trwy lŵ o ffyddlondeb, i wasanaethu yr un unig Dduw, a• ⟨p. 293⟩heb gynnwys yr un aberth arall in jawn am bechodau, and yr un wir aberth, yr hon trwy ei farwolaeth a offrymmodd Christ unwaith, a thrwy yr honey gorphennodd ef Aberthau y ddeddf, ac ei gweithredodd brynedigaeth tragwyddol, a chyfiawnder i'r holl ray credadwy. Ac felly i fod sith in brifnôd cyhoedd o broffess, i ddangos rhagor rhwng Cristianogion a phob Sectau a gau grefyddau. A chan welled fod in yr hên offeren bapisdaidd ryw ddieithr fâth ar Grist in cael ei addoli, nid yr hwn a aned o'r Fair Forwyn, eithr un a wnair o'r deisen afrllad: á bod yr ossrymmiad o'r bara-dduw hwn wedi ei wthio ar yr Eglwys megis aberth bodlonol dross y byw a'r marw: y mae holl wir Gristianogion dan boen a pherigl anudon ewyllysgar ger bron yr Arglwydd prif Farnwr nêf a daiar, i ffieiddio yr offeren, megis delw y digofaint, yr hon sydd in diddymmu ac in tynnu ymaith oll-alluogrwydd haeddedigaethau marwolaeth a dioddefaint Jachawdwr y bid. Canys wrth dderbyn y Sacrament o Swpper yr Arglwydd, yr ydym ni oll in tyngu fod yr holl aberthau corphorol wedi terfynu ym marwolaeth ein Harglwydd; a bod ei gorph ef a'i waed unwaith gwedi ei groeshoelio a'i dywalld, in dragwyddol facth ac ymborth i'n heneidiau ni.

7. I Rwymo holl Gristianogion, megis trwy lŵ o ffyddlondeb, i wasanaethu yr vn vnig Dduw, a• ⟨p. 293⟩heb gynnwys yr vn aberth arall yn iawn am bechodau, ond yr vn wir aberth, yr hon trwy ei farwolaeth a offrymmodd Crist vnwaith, a thrwy yr hon y gorphennodd ef Aberthau y ddeddf, ac ei gweithredodd brynedigaeth tragwyddol, a chyfiawnder i'r holl rai credadwy. Ac felly i fod fyth yn brifnôd cyhoedd o broffess, i ddangos rhagor rhwng Cristianogion a phob Sectau a gau grefyddau. A chan weled fod yn yr hên offeren bapisdaidd ryw ddieithr fâth ar Grist yn cael ei addoli, nid yr hwn a aned o'r Fair Forwyn, eithr vn a wnair o'r deisen afrllad: á bod yr ossrymmiad o'r bara-dduw hwn wedi ei wthio ar yr Eglwys megis aberth bodlonol dros y byw a'r marw: y mae holl wir Gristianogion dan boen a pherigl anudon ewyllysgar ger bron yr Arglwydd prif Farnwr nêf a daiar, i ffieiddio yr offeren, megis delw y digofaint, yr hon sydd yn diddymmu ac yn tynnu ymaith oll-alluogrwydd haeddedigaethau marwolaeth a dioddefaint Iachawdwr y byd. Canys wrth dderbyn y Sacrament o Swpper yr Arglwydd, yr ydym ni oll yn tyngu fod yr holl aberthau corphorol wedi terfynu ym marwolaeth ein Harglwydd; a bod ei gorph ef a'i waed vnwaith gwedi ei groeshoelio a'i dywalld, yn dragwyddol facth ac ymborth i'n heneidiau ni.

2. Y mod i ystyried dy anheilyngdod dy hunan.

2. Y modd i ystyried dy anheilyngdod dy hunan.

Gorau mod i ddŷn i deal ei anheilyngdod ei hun, ydyw holy ei fuchedd ei hun, in ol dêg gorchymmyn yr holl-Alluog Dduw. Chwilia gan hynny pa ryw ddyledion a adewaist di heb wneuthur, a pha gamweddau a wnacthost di, in erbyn pob un o'r Gorchmynnion: gan gofio os biddy heb edifeirwch a thrugaredd Dduw In Ghrist, fod melldith ⟨p. 294⟩Dduw (yr hwn sydd in cynnwys oll drueni y bywyd hwn, ar poenau tragwyddol in nhân uffern pan ddarfyddo hwn) in ddyledus am dory y lleiaf o orchmynnion Duw. Deut. 27.26. Gal. 3.10. A chwedi cymmeryd cyflawn olygiad in gystal ar dy bechodau, a'th trueni, dychwel i ryw le dirgel, ac yno gan dy osod dy hun yngolwg y Barnwr, megis drwg weithredwr evog in sefyll o flaen yr orseddfaingc i dderbyn ei farnedigaeth, gan blygu dy liniau hid y ddaiaren, a churo dy ddwyfron a'th ddyrnau, a gwlitho dy ddeurydd a'th ddagrau, cyfaddef dy bechodau, ac in ostyngedig erfyn ei nawdd a'i drugaredd in y geriau hyn neu 'r cyfryw.

GOrau modd i ddŷn i ddeall ei anheilyngdod ei hun, ydyw holi ei fuchedd ei hun, yn ol dêg gorchymmyn yr holl-Alluog Dduw. Chwilia gan hynny pa ryw ddyledion a adewaist di heb wneuthur, a pha gamweddau a wnacthost di, yn erbyn pob vn o'r Gorchmynnion: gan gofio os byddi heb edifeirwch a thrugaredd Dduw Yn Ghrist, fod melldith ⟨p. 294⟩Dduw (yr hwn sydd yn cynnwys oll drueni y bywyd hwn, ar poenau tragwyddol yn nhân vffern pan ddarfyddo hwn) yn ddyledus am dorri y lleiaf o orchmynnion Duw. Deut. 27.26. Gal. 3.10. A chwedi cymmeryd cyflawn olygiad yn gystal ar dy bechodau, a'th trueni, dychwel i ryw le dirgel, ac yno gan dy osod dy hun yngolwg y Barnwr, megis drwg weithredwr euog yn sefyll o flaen yr orseddfaingc i dderbyn ei farnedigaeth, gan blygu dy liniau hyd y ddaiaren, a churo dy ddwyfron a'th ddyrnau, a gwlitho dy ddeurydd a'th ddagrau, cyfaddef dy bechodau, ac yn ostyngedig erfyn ei nawdd a'i drugaredd yn y geriau hyn neu 'r cyfryw.

Cyffes ostyngedig am bechodau, iw gwneuthur at Dduw o flaen derbyn y Cymmun sânctaidd.