Taith neu siwrnai y pererin, tan rith neu Gyffelybiaeth Breuddwyd
Taith neu siwrnai y pererin, tan rith neu Gyffelybiaeth Breuddwyd : in yr hwn y dangofir, I. Y Mod y mae Pechadur in Chychwyn ...Taith neu siwrnai y pererin, tan rith neu Gyffelybiaeth Breuddwyd : yn yr hwn y dangofir, I. Y Modd y mae Pechadur yn Chychwyn ...
John Bunyan 1628–1688Printiedig in Llundain : gan J. Richardson ..., 1688Printiedig yn Llundain : gan J. Richardson ..., 1688
[12], 324 p. · 71k words · Wing B5601 · ESTC R170887
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Barnwr. Syre, Syre, 'rychi 'n haeddu cael eich gosod i farwolaeth, in *ddiattreg, in y man hyn: And etto mal y gallo pawb welled ein †llarieidd-dra ni tuag attoch, moeswch glowed beth sydd gennych (y crwydryn ‖brwnt) i ddywedyd trosoch eich hunan.
Barnwr. Syre, Syre, 'rychi 'n haeddu cael eich gosod i farwolaeth, yn *ddiattreg, yn y mann hyn: Ond etto mal y gallo pawb weled ein †llarieidd-dra ni tuag attoch, moeswch glowed beth sydd gennych (y crwydryn ‖brwnt) i ddywedyd trosoch eich hunan.
Ffyddlon. 1. Am yr hyn a lefarodd Mr. Cynfigennus, 'Rwi 'n atteb; Na ddywedais i ddim and hyn, self, Fod y Rheolau, y Cyfreithiau, y Defodau, a'r Bobl hynny y sy'n wrthwyneb i Air Duw, fod y rheini i gyd (meddafi) in wrthwyneb i Gristianogaeth. Os dywedais i ar fai in hyn,
'rwi 'n barod, and i chwi ddangos i mi fy nghamsyniad, i alw 'm geiriau 'n ôl, ac i ddarostwng fy hunan yma o'ch blaen chwi oi plegit hwynt.
2. Am y peth a dyngodd Mr. Coelgrefyddol i'm herbyn, 'rwi 'n atteb, may hyn in unic a ddywedais i, self, Y dylai ein ffydd ni ynghylch y pethau yr ym in eu gwneuthur, in Addoliad Duw, fod in gyfryw un, ar y sy wedi ei
seilio ar Air Duw; canys yno y mae fe'n datguddio y pethau, y mae fo 'n eu ewyllyssio i ninny eu cyflawm, in ei Addoliad ef; a gelwir y ffydd yma in ffydd
ddwysol, yr hon, heb warrant allan o Air Duw, nid all mor bod in neb. Ac am hynny, os dygir dim i mewn i Addoliad Duw, nad ydyw gyttunol á'r datcuddiad, y sydd oi ewyllys ef in yr yscrythur, nid ellir cyflawni hynny, and â ffydd ddynol, yr hon nid yw fuddiol i fywyd tragwyddol.
⟨p. 190⟩
3. Am yr hyn a dyngodd Mr. Efan Llygad y Bwyd, 'rwi 'n atteb (heb ddal sulw ar ei waith e 'n haeru, fy mod i 'n difenwi &c.) fod Beelzebub Tywysog y Ddinas hon, a'r holl
dorf o'i weision ef, in gymhwysach i fod in uffern, nag in y wlâd neu 'r Ddinas yma. Felly Duw a drugarháo wrth fy enaid i.
Ina y dywedodd y Barnwr wrth y Cwest (y rhai, tros yr holl amser, a safasant gyferbyn, i wrando ac i ddal sulw) Chwychwi wyr bonheddigon o'r cwest a welwch y Gwr yma, o achos pan y bu cymmaint o gynnwrf in ddiweddar in ein Tref ni: Chwi a glwysoch pa bethau a dystiolaethodd y Gwyr bonheddigion hyn in ei erbyn ef; ac hefyd ei attebion a'i gyfaddefiad yntef. Arnoch chi in awry mae 'n sefyll, ei fwrw, neu i gadw ef. And etto 'rwi 'n gweld hyn in beth cymmwys, self, i'ch haddyscu chwi, ynghylch nature ein cyfreithiau ni.
In nyddiau Brenin Pharaoh (
Gweinidog i'n Tywysog Beelzebub) y gwnaethpwyd Cyfraith, in yr honey gorchymynwyd bwrw plant gwrywaid yr lsraeliaid ir afon, rhag ofn ir rhai oedd o grefydd wrthwyneb idd ei grefydd ef amlhau, a mind in drech nag ef.
fawr (Gwâs arall i'n Tywysog ni) y byddai i bwy bynnag, ni syrthiai i lawr i addoli ei ddelw Aur ef, gael eu bwrw i ffwrn o Dân poeth.
Ffyddlon. 1. Am yr hyn a lefarodd Mr. Cynfigennus, 'Rwi 'n atteb; Na ddywedais i ddim ond hyn, sef, Fod y Rheolau, y Cyfreithiau, y Defodau, a'r Bobl hynny y sy'n wrthwyneb i Air Duw, fod y rheini i gyd (meddafi) yn wrthwyneb i Gristianogaeth. Os dywedais i ar fai yn hyn, *'rwi 'n barod, ond i chwi ddangos i mi fy nghamsyniad, i alw 'm geiriau 'n ôl, ac i ddarostwng fy hunan yma o'ch blaen chwi oi plegit hwynt.
2. Am y peth a dyngodd Mr. Coelgrefyddol i'm herbyn, 'rwi 'n atteb, mai hyn yn vnic a ddywedais i, sef, Y dylai ein ffydd ni ynghylch y pethau yr ym yn eu gwneuthur, yn Addoliad Duw, fod yn gyfryw vn, ar y sy wedi ei †seilio ar Air Duw; canys yno y mae fe'n datguddio y pethau, y mae fo 'n eu ewyllyssio i nyni eu cyflawm, yn ei Addoliad ef; a gelwir y ffydd yma yn ffydd *ddwysol, yr hon, heb warant allan o Air Duw, nid all mor bod yn neb. Ac am hynny, os dygir dim i mewn i Addoliad Duw, nad ydyw gyttunol á'r datcuddiad, y sydd oi ewyllys ef yn yr yscrythur, nid ellir cyflawni hynny, ond â ffydd ddynol, yr hon nid yw fuddiol i fywyd tragwyddol.
⟨p. 190⟩3. Am yr hyn a dyngodd Mr. Efan Llygad y Bwyd, 'rwi 'n atteb (heb ddal sulw ar ei waith e 'n haeru, fy mod i 'n difenwi &c.) fod Beelzebub Tywysog y Ddinas hon, a'r holl *dorf o'i weision ef, yn gymhwysach i fod yn vffern, nag yn y wlâd neu 'r Ddinas yma. Felly Duw a drugarháo wrth fy enaid i.
Yna y dywedodd y Barnwr wrth y Cwest (y rhai, tros yr holl amser, a safasant gyferbyn, i wrando ac i ddal sulw) Chwychwi wyr bonheddigon o'r cwest a welwch y Gwr yma, o achos pa vn y bu cymmaint o gynnwrf yn ddiweddar yn ein Tref ni: Chwi a glwysoch pa bethau a dystiolaethodd y Gwyr bonheddigion hyn yn ei erbyn ef; ac hefyd ei attebion a'i gyfaddefiad yntef. Arnoch chi yn awr y mae 'n sefyll, ei fwrw, neu i gadw ef. Ond etto 'rwi 'n gweld hyn yn beth cymmwys, sef, i'ch haddyscu chwi, ynghylch nattur ein cyfreithiau ni.
Yn nyddiau Brenin Pharao (* Gweinidog i'n Tywysog Beelzebub) y gwnaethpwyd Cyfraith, yn yr hon y gorchymynwyd bwrw plant gwrywaid yr lsraeliaid ir afon, rhag ofn ir rhai oedd o grefydd wrthwyneb idd ei grefydd ef amlhau, a mynd yn drech nag ef. †Gwnawd Act hefydd yn nyddiau Nebuchadnezar ⟨p. 191⟩fawr (Gwâs arall i'n Tywysog ni) y byddai i bwy bynnag, ni syrthiai i lawr i addoli ei ddelw Aur ef, gael eu bwrw i ffwrn o Dân poeth.
*Yr wyfi.
†Gosod.
*Nefol, trwy 'r hon yr ym in credu, fod ein haddoliad ni in gymmeradwy gyda Duw, gan ei fod in orchmynnedig in ei Air ef.Nefol, trwy 'r hon yr ym yn credu, fod ein haddoliad ni yn gymmeradwy gyda Duw, gan ei fod yn orchmynnedig yn ei Air ef.
Gwnaethpwyd Act hefyd in nyddiau Darius, y byddai ir Sawl a alway ar un Duw (tros rhyw amser terfynnedig) onid in unic arno fe, gael eu taflu i ffau 'r Llewod. Exod. 1. Dan. 3. Dan. 6. In awry mae 'r *Rhebel yma wedi trosseddu y cyfreithiau hyn i gyd, nid in unic mewn meddwl, eithr hefyd mewn gair a gweithred, yr hyn nis gellir ei oddef mewn mod in y bid.
Pharaoh a wnaeth ei gyfraith, i ragflaenu, ac i *luddias anghydfod a niweid; canys nid oedd un bay etto in weledig, fall y mae Beiau 'n weledig yma. Am yr ail a'r drydydd Gyfraith, chwi a glywsoch mal y mae 'r Carcharor in †dadleu in eu herbyn, trwy ddywedyd in erbyn ein crefydd ni: Ac in awry mae 'n haeddu marw am y ‖traeturiaeth y gyffessodd efe.
Ina yr ymnailltuodd y Cwest, a'u henwau ydoedd, Mr. †Dall, Mr. Di-ddaioni, Mr. Maleisus, Mr. *Anllad, Mr. Offer-din, Mr. Pengaled, Mr. †Uchel-Drem, Mr. Gelyniaeth in erbyn pob daioni, Mr. Celwyddog, Mr. Creulondeb, Mr. Cassáwr y Goleuni, ⟨p. 192⟩Mr. Anghymmodlon; A'r rhain i gyd a roesant ei ‖ferdid, in bennodol, in erbyn y carcharor, in eu plith eu hunain; a *chwedyn hwy a gyttunasant in un fryd, i ddwyn ef i mewn in evog o farwolaeth o flaen y Barnwr. Ac in gyntaf in eu plith eu hunain, ebe Mr. Dally †fforman, myfi a welaf in eglur, may Heretic ydyw 'r Din yma. Ymaith â'r cyfryw un oddiar y Ddaiar ebe Mr. Di-ddaioni. Je ebe Mr. Maleisus, ymaith ag ef; canys y mae 'n gâs gennis yr oiwg arno. Ni ellais i erioedd aros mo honaw ebe Mr. Anllad: na mine ychwaith ebe Mr. Offer-din, canys fe fyddai bob amser in beio ac in condemnio fy ffyrdd i. Crogwch e, Crogwch e ebe Mr. Pengaled. Nid yw ef and *yscerbwd& salw ebe Mr. Uchel-drem. Mae 'nghalon i in codi in ei erbyn ef, ebe Mr. Gelyniaeth in erbyn pob daioni. ‖Dihiryn brwnt yw ef ebe Mr. Celwyddog. Mae crogi 'n rhy-dda iddo ebe Mr. Creulondeb. Moeswch i ni y• ebrwydd ei ddanfon ef allan o'r bid ebe Mr. Cassáwr y Goleuni. Pe rhoddid i mi yr holl fyd, ni ellwn i ymheddychu ag ef, ebe Mr. *Anghymodlon: Gadewch i ni gan hynny, in ebrwydd ei ddwyn ef i mewn in evog o farwolaeth: Ac felly y gwnaethant. Ac am ⟨p. 193⟩hynny y barnodd y Barnwr, †i garrio ef oddiwrth y Barr, ir Carchar drachefn, ac oddi-yno i Le y cospedigaeth, i ddioddef y farwolaeth greulonaf, ar a ellid ei ddychymmyg.
Ina hwy a'i dygasant ef allan, †iw ddihenyddu, in ol eu cyfraith hwynt: Ac in gyntaf, hwy a'i ffangellasant ac a'u cernodiasant ef:
Gwnaethpwyd Act hefyd yn nyddiau Darius, y byddai ir Sawl a alwai ar vn Duw (tros rhyw amser terfynnedig) onid yn vnic arno fe, gael eu taflu i ffau 'r Llewod. Exod. 1. Dan. 3. Dan. 6. Yn awr y mae 'r *Rhebel yma wedi trosseddu y cyfreithiau hyn i gyd, nid yn vnic mewn meddwl, eithr hefyd mewn gair a gweithred, yr hyn nis gellir ei oddef mewn modd yn y byd.
Pharao a wnaeth ei gyfraith, i ragflaenu, ac i *luddias anghydfod a niweid; canys nid oedd vn bai etto yn weledig, fal y mae Beiau 'n weledig yma. Am yr ail a'r drydydd Gyfraith, chwi a glywsoch mal y mae 'r Carcharor yn †dadleu yn eu herbyn, trwy ddywedyd yn erbyn ein crefydd ni: Ac yn awr y mae 'n haeddu marw am y ‖traeturiaeth y gyffessodd efe.
Yna yr ymnailltuodd y Cwest, a'u henwau ydoedd, Mr. †Dall, Mr. Di-ddaioni, Mr. Maleisus, Mr. *Anllad, Mr. Ofer-ddyn, Mr. Pengaled, Mr. †Vchel-Drem, Mr. Gelyniaeth yn erbyn pob daioni, Mr. Celwyddog, Mr. Creulondeb, Mr. Cassáwr y Goleuni, ⟨p. 192⟩Mr. Anghymmodlon; A'r rhain i gyd a roesant ei ‖ferdid, yn bennodol, yn erbyn y carcharor, yn eu plith eu hunain; a *chwedyn hwy a gyttunasant yn vn fryd, i ddwyn ef i mewn yn euog o farwolaeth o flaen y Barnwr. Ac yn gyntaf yn eu plith eu hunain, ebe Mr. Dall y †fforman, myfi a welaf yn eglur, mai Heretic ydyw 'r Dyn yma. Ymaith â'r cyfryw vn oddiar y Ddaiar ebe Mr. Di-ddaioni. Ie ebe Mr. Maleisus, ymaith ag ef; canys y mae 'n gâs gennis yr oiwg arno. Ni ellais i erioedd aros mo honaw ebe Mr. Anllad: na minne ychwaith ebe Mr. Ofer-ddyn, canys fe fyddai bob amser yn beio ac yn condemnio fy ffyrdd i. Crogwch e, Crogwch e ebe Mr. Pengaled. Nid yw ef ond
*Gwrthryfelwr.
*Rhwystro.
†Pledio.
‖Treason.
†Din diwybodaeth.Dyn diwybodaeth.
*Un in ymroddi i butteindra.Vn yn ymroddi i butteindra.
†Balch ei olwg.
‖Barn, dedryd.
*Ar ôl hynny.
†Blaenor.
*Celain.
‖Cnâf, Rôg.
*Un na fe•dr fod m•wn headweh â phobl. Implacable.Ʋn na fe•dr fod m•wn headweh â phobl. Implacable.
A *chwedyn, hwy a frathasant ei gnawd ef â chyllyll, ac a'i llabyddiasant ef â meini: Ac in ddiweddaf, wedi ei ‖wanu ef trwyddo a'u cleddyfau, hwy a'i lloscasant ef in ulw wrth y *dihenydd-bawl. A thymma i chwi ddiwedd Ffyddlon: Eithr mi a welais (o'r tu ol ir †fintai, oedd in bresennol wrth ei losci ef) Gerbyd a chwpwl o gyffylau in disgwyl am dano; ac hwyn gyntaf ac y bu e farw trwy 'r poenau hyn, fe 'i digwyd ef ir cerbyd; ac in ddisymmwth cippiwyd ef i fynu trwy 'r cymylau, gyda Sain udcorn y ford nessaf ir Ddinas nefol.
Ffyddlon, enwog am dduwiol-fryd,
Da mewn Gair, a Gweithred hefyd,
*N' allay Barnwr, Cwest, na Thystion,
†Wneuthur it ti ddim niweidion.
And in lle d'orchfygu 'n ‖hyrwydd,
Dangosasant gynddeiriogrwydd:
Pan bônt hwy âu henwau 'n feirwon,
*Byddi bight ym-mhlith y bywion.
⟨p. 194⟩Eithr hwy a arbedasant Gristion †y tro yma, gan ei ddanfon ef in ôl ir Carchar; lle y gadawsant ef dross rhyw ennyd. And Duw, yr hwn sy'n goruwchreoli pob peth (gan fod gantho allu i ffrwyno eu cynddaredd hwynt) a wnaeth ford iddo ddiangc y pride hyn, rhag malis ei elynion; Ac felly Fo a aeth ar hid ei ford dan ganu;
Ffyddlon, cywir a fuost ti,
I'th unic ‖Ri rhagorol;
Gyda 'r hwn cai ar ol hyn,
Fawr wynfyd in dragwyddol:
Pan fyddo 'r Anffydaloniaid,
A'u holl ddigryfwch offer,
In uffern both in udo 'n rhôst,
In ddigon tôst *eu piner,
Cân Ffyddlon: Bid ith enw †mâd,
Barch a Pharhád tragwyddol:
Er cael dy lâdd, gwirionedd yw,
Dy fod in fyw'n wastadol.
In awr mi a welais in fy Mreuddwyd, nad aethai Cristion ymaith in unig wrtho ei hunan; canys yr oedd yuo un a elwid Gobeithiol, (calon pan a gyfyrddwyd, ac a wnaethpwyd in obeithiol, trwy ddal sulw ar eiriau ac ymddygiad Cristion a Ffyddlon dan eu dioddefiadau in y fair) yr hwn a lynodd wrth Gristion, ac a wnaeth gyfammod brawdol ag ef, gan ddywedyd ⟨p. 195⟩wrtho, y byddai fe gydymmaith iddo in ei siwrnai. Fall hyn y bu un farw i ddwyn tystiolaeth ir gwirionedd; ac weal un arall in cyfodi allan o'i ludw ef, i fod in Gyfaill i Gristion in ei Bererindod. A dywedodd Gobeithiol wrth Gristion, fod lawyer o bobl in y fair honno, y rhai mewn amser oeddent debygol i canlyn hwynt.
Ac hwyn gynted ac y daethont allan or fair, hwy a orddiwesasant wr, a elwid Cam-ddibenion; ac hwy a ofynnasant iddo, Sir, gŵr o ba wlâd ydych chi? A pha belled yr ydych chi 'n teithio ar hŷd y ford hon?
A *chwedyn, hwy a frathasant ei gnawd ef â chyllyll, ac a'i llabyddiasant ef â meini: Ac yn ddiweddaf, wedi ei ‖wanu ef trwyddo a'u cleddyfau, hwy a'i lloscasant ef yn vlw wrth y *dihenydd-bawl. A thymma i chwi ddiwedd Ffyddlon: Eithr mi a welais (o'r tu ol ir †fintai, oedd yn bresennol wrth ei losci ef) Gerbyd a chwpwl o gyffylau yn disgwyl am dano; ac hwyn gyntaf ac y bu e farw trwy 'r poenau hyn, fe 'i digwyd ef ir cerbyd; ac yn ddisymmwth cippiwyd ef i fynu trwy 'r cymylau, gyda Sain vdcorn y ffordd nessaf ir Ddinas nefol.
Ffyddlon, enwog am dduwiol-fryd,
Da mewn Gair, a Gweithred hefyd,
*N' allai Barnwr, Cwest, na Thystion,
†Wneuthur it ti ddim niweidion.
Ond yn lle d'orchfygu 'n ‖hyrwydd,
Dangosasant gynddeiriogrwydd:
Pan bônt hwy âu henwau 'n feirwon,
*Byddi byth ym-mhlith y bywion.
⟨p. 194⟩Eithr hwy a arbedasant Gristion †y tro yma, gan ei ddanfon ef yn ôl ir Carchar; lle y gadawsant ef dros rhyw ennyd. Ond Duw, yr hwn sy'n goruwchreoli pob peth (gan fod gantho allu i ffrwyno eu cynddaredd hwynt) a wnaeth ffordd iddo ddiangc y pryd hyn, rhag malis ei elynion; Ac felly Fo a aeth ar hyd ei ffordd dan ganu;
Ffyddlon, cywir a fuost ti,
I'th vnic ‖Ri rhagorol;
Gyda 'r hwn cai ar ol hyn,
Fawr wynfyd yn dragwyddol:
Pan fyddo 'r Anffydaloniaid,
A'u holl ddigryfwch ofer,
Yn vffern boeth yn vdo 'n rhôst,
Yn ddigon tôst *eu piner,
Cân Ffyddlon: Bid ith enw †mâd,
Barch a Pharhád tragwyddol:
Er cael dy lâdd, gwirionedd yw,
Dy fod yn fyw'n wastadol.
Yn awr mi a welais yn fy Mreuddwyd, nad aethai Cristion ymaith yn vnig wrtho ei hunan; canys yr oedd yuo vn a elwid Gobeithiol, (calon pa vn a gyfyrddwyd, ac a wnaethpwyd yn obeithiol, trwy ddal sulw ar eiriau ac ymddygiad Cristion a Ffyddlon dan eu dioddefiadau yn y ffair) yr hwn a lynodd wrth Gristion, ac a wnaeth gyfammod brawdol ag ef, gan ddywedyd
Cam-ddi. 'Rwi 'n ddieithr i chwi, a chwithe i mine; os ydych in trafaelu y ford hon, fe fydd da jawn gennif gael eich Cwmpeini: Onid ydych, rhaid i mi fôd in fodlon.
Cam-ddi. 'Rwi 'n ddieithr i chwi, a chwithe i minne; os ydych yn trafaelu y ffordd hon, fe fydd da iawn gennif gael eich Cwmpeini: Onid ydych, rhaid i mi fôd yn fodlon.
Cam-ddi. Yr holl dref gan mwyaf; and in enwedigol, yr Arglwydd *Chwyl—droi, yr Arglwydd Gwasanaethydd-amser, yr Arglwydd Tegymadrodd (oddiwrth) Henafiaid pan y cafodd y Dref ei hênw) ac hefyd Mr. Dafod-Llyfn, Mr. Dau-wynebog, Mr. Pob-peth, a Pherson ein Plwyf, Mr. Dau-dafod yw fy ewythyr brawd fy Mam; ac i ddywedyd i chwi 'r gwîr, 'rwi 'n awr in wr bonheddig o gymmeriad mawr ac enw'da; er nad oedd fy †Hên-Daid i and Morwr, in rhwyfo un ford, ac in edrych ford arall; ac wrth y gelfyddyd honno yr ennilliais inn y rhan fwyaf o'm Golud.
Cam-ddi. Yr holl dref gan mwyaf; ond yn enwedigol, yr Arglwydd *Chwyl—droi, yr Arglwydd Gwasanaethydd-amser, yr Arglwydd Tegymadrodd (oddiwrth) Henafiaid pa un y cafodd y Dref ei hênw) ac hefyd Mr. Dafod-Llyfn, Mr. Dau-wynebog, Mr. Pob-peth, a Pherson ein Plwyf, Mr. Dau-dafod yw fy ewythyr brawd fy Mam; ac i ddywedyd i chwi 'r gwîr, 'rwi 'n awr yn wr bonheddig o gymmeriad mawr ac enw'da; er nad oedd fy †Hên-Daid i ond Morwr, yn rhwyfo vn ffordd, ac yn edrych ffordd arall; ac wrth y gelfyddyd honno yr ennilliais inne y rhan fwyaf o'm Golud.
Cam-ddi. Ydwyf, ac y mae fy ngwraig i in lawn o rinwedde da, a merch ydyw hi, ir Arglwyddes †Ffuantus; a chan fod ei thylwyth hi 'n anrhydeddus, hwy a roesant y cyfryw ddygiad i fynu iddi, fell y meidr hi *garrio ei hunan in weddaidd, in gystal ⟨p. 197⟩o flaen y Tywysog ac o flaen y cyffredin. Gwir yw, fod peth gwahaniaeth mewn crefydd, rhyngom ni a'r gwyr o'r Sect fanolaf, etto ntd yw hynny and mewn dau o byngciau bychain. In Gyntaf, nid ydym ni in ymdrechu un amser i rwyfo in erbyn y gwynt ar Llanw. In Ail, yr ydym ni bob amser in dra awyddus i fod in grefyddol, pan y bo crefydd in mined in ei †Sandalau Arian: Canys Da jawn gennym rodio gyda hi in yr heolydd, os bid yr haul in tywynnu arni, a'r bobl in ei chlodfori.
Ina Cristîon a drôdd ychydig o'r nailltu at ei Gyfaill Gobeithiol, ac a ddywedodd wrtho, 'rwi 'n tybied may Meistr Cam-ddibennion o Dref Tegymadrodd yw'r Din hwn; ac os efe ydyw 'r Gwr, y mae gennym in ein cwmpeini cyn benned cnaf, a'r pennaf in y parthau hyn. Ina ebe Gobeithiol, gofynnwch iddo beth yw ei enw ef: In *siwr mi dybygwn nas dylai fo gwilyddio i ddatcuddio ei enw. Felly Cristion a aeth atto drachefn, ac a ddywedodd, Sir, yr ydych chi 'n siarad †meis un a fai 'n tybied ei food 'n deal rhyw bethau in well nâ llaweroedd eraill: Ac onid wyf in eich camgymmeryd, mi dybygwn fy mod in eich hanner adnabod chwi; onid Mr. Cam-ddibenion ⟨p. 198⟩ydyw 'ch enw chi; ac onid ydych in byw in nhref Teg-ymadrodd?
Cam-ddi. Ydwyf, ac y mae fy ngwraig i yn llawn o rinwedde da, a merch ydyw hi, ir Arglwyddes †Ffuantus; a chan fod ei thylwyth hi 'n anrhydeddus, hwy a roesant y cyfryw ddygiad i fynu iddi, fel y meidr hi *garrio ei hunan yn weddaidd, yn gystal ⟨p. 197⟩o flaen y Tywysog ac o flaen y cyffredin. Gwir yw, fod peth gwahaniaeth mewn crefydd, rhyngom ni a'r gwyr o'r Sect fanolaf, etto ntd yw hynny ond mewn dau o byngciau bychain. Yn Gyntaf, nid ydym ni yn ymdrechu vn amser i rwyfo yn erbyn y gwynt ar Llanw. Yn Ail, yr ydym ni bob amser yn dra awyddus i fod yn grefyddol, pan y bo crefydd yn myned yn ei †Sandalau Arian: Canys Da iawn gennym rodio gyda hi yn yr heolydd, os bydd yr haul yn tywynnu arni, a'r bobl yn ei chlodfori.
Yna Cristîon a drôdd ychydig o'r nailltu at ei Gyfaill Gobeithiol, ac a ddywedodd wrtho, 'rwi 'n tybied mai Meistr Cam-ddibennion o Dref Tegymadrodd yw'r Dyn hwn; ac os efe ydyw 'r Gwr, y mae gennym yn ein cwmpeini cyn benned cnaf, a'r pennaf yn y parthau hyn. Yna ebe Gobeithiol, gofynnwch iddo beth yw ei enw ef: Yn *siwr mi dybygwn nas dylai fo gwilyddio i ddatcuddio ei enw. Felly Cristion a aeth atto drachefn, ac a ddywedodd, Syr, yr ydych chi 'n siarad †meis un a fai 'n tybied ei fod e 'n deall rhyw bethau yn well nâ llaweroedd eraill: Ac onid wyf yn eich camgymmeryd, mi dybygwn fy mod yn eich hanner adnabod chwi; onid Mr. Cam-ddibenion ⟨p. 198⟩ydyw 'ch enw chi; ac onid ydych yn byw yn nhref Teg-ymadrodd?
Cam-Ddi. Nid Camddibenion yw 'm henw i; eithr gwir ydyw, fod rhai o'm Caseion in fy llysenwi felly; ac mae 'n rhaid i mi ymfodloni i ddioddef eu ammharch, megis y dioddefodd gwyr da eraill o m blaen.
Cam-Ddi. Nid Camddibenion yw 'm henw i; eithr gwir ydyw, fod rhai o'm Caseion yn fy llysenwi felly; ac mae 'n rhaid i mi ymfodloni i ddioddef eu ammharch, megis y dioddefodd gwyr da eraill o m blaen.
Dihiryn brwnt yw ef ebe Mr. Celwyddog. Mae crogi 'n rhy-dda iddo ebe Mr. Creulondeb. Moeswch i ni y• ebrwydd ei ddanfon ef allan o'r byd ebe Mr. Cassáwr y Goleuni. Pe rhoddid i mi yr holl fyd, ni ellwn i ymheddychu ag ef, ebe Mr.
i garrio ef oddiwrth y Barr, ir Carchar drachefn, ac oddi-yno i Le y cospedigaeth, i ddioddef y farwolaeth greulonaf, ar a ellid ei ddychymmyg.
Yna hwy a'i dygasant ef allan,
iw ddihenyddu, yn ol eu cyfraith hwynt: Ac yn gyntaf, hwy a'i ffangellasant ac a'u cernodiasant ef:
⟨p. 195⟩
wrtho, y byddai fe gydymmaith iddo yn ei siwrnai. Fal hyn y bu vn farw i ddwyn tystiolaeth ir gwirionedd; ac wele vn arall yn cyfodi allan o'i ludw ef, i fod yn Gyfaill i Gristion yn ei Bererindod. A dywedodd Gobeithiol wrth Gristion, fod llawer o bobl yn y ffair honno, y rhai mewn amser oeddent debygol i canlyn hwynt.
Ac hwyn gynted ac y daethont allan or ffair, hwy a orddiwesasant wr, a elwid Cam-ddibenion; ac hwy a ofynnasant iddo, Syr, gŵr o ba wlâd ydych chi? A pha belled yr ydych chi 'n teithio ar hŷd y ffordd hon?