Llwybr hyfford[d in cyfarwyddo] yr anghyfarw[ydd i'r] nefoedd in yr hwn y dichon din…Llwybr hyfford[d yn cyfarwyddo] yr anghyfarw[ydd i'r] nefoedd yn yr hvvn y dichon dyn…
Llwybr hyfford[d in cyfarwyddo] yr anghyfarw[ydd i'r] nefoedd in yr hwn y dichon din ... / wedi ei osod allan ar dull ... Dent ...Llwybr hyfford[d yn cyfarwyddo] yr anghyfarw[ydd i'r] nefoedd yn yr hvvn y dichon dyn ... / vvedi ei osod allan ar ddull ... Dent ...
Arthur Dent d. 1607Printiedig in Llundain : Gan Nicholas Okes dross Georg Lathvm ac a geir ar werth ym monwent St. Paul tan arwydd Pen-Escob, 1630Printiedig yn Llundain : Gan Nicholas Okes dros Georg Lathvm ac a geir ar werth ym monwent St. Paul tan arwydd Pen-Escob, 1630
[16], 474 [i.e. 492], [1] p. · 103k words · STC 6639 · ESTC S1690
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Phila. Gwir a ddywedwch chwi. Oblegid ni â welwn lawyer o ddynion a chanddynt helaethrwydd o bethau bydol, eithr o herwydd nad yw Duw ganddynt, nid oes dim gwir gyssur oddiwrthynt, na bendith arnynt.
Phila. Gwir a ddywedwch chwi. Oblegid ni â welwn lawer o ddynion a chanddynt helaethrwydd o bethau bydol, eithr o herwydd nad yw Duw ganddynt, nid oes dim gwir gyssur oddiwrthynt, na bendith arnynt.
Theol. Gwir union. Oblegid nid wrth fara in unig, y bid byw din (medd ein Harglwydd Jesus.) Onid wrth bob gair â ddaw o enau Duw. Drachefn y dywed: Er bod gan din helaethrwydd, etto nid yw ei fywyd ef in sefyll in y pethau sy ganddo. Oblegid heb gael bendith oddiwrth Dduw, ni ddichon bod gan neb wir gyssur mewn dim oll ar â fêddo. Nyni â welwn beunydd wrth brawf, a chydnabyddiaeth fod yr Arglwydd in melldithio y drygionus, er bod ganddynt helaethrwydd: Rhai â chanddynt gyflawnder, a gystuddir in oestadol a chlefydau ⟨p. 121⟩Rhai ynghanol eu digonoldeb, a lifant •mmaith gan ddarfodedigaeth. Eraill in […] hamldra, au gormodedd ydynt in meirw […] •othineb. Eraill a gippir ymaith in gynnar […] hoes, drwy farwolaeth ddisyfyd, pan fy••o mwyaf eu rhodres. Eraill a oddefant ••lledion trymmion ar fôr, ac ar dîr. Eraill […] •ânt flinder, a thrallod gan wragedd any••d, a drwg-nawsus, a chan blant anufy••ion.
Rhai a wnânt lofruddiaeth, a theyrn-frâd, […] a gollant y cwbl ar unwaith. Eraill a ddi••enant, ac a ddarfyddant gan ryw ddirgel •••wydd, a melldith-Dduw, ni ŵyr neb pa •••d. Rhai â chanddynt gyfoeth mawr, a thiant in nwylo y llofrudd: Rhai tan law […] leidr, ac eraill ym meddiant y gwenwyn.
Am hyn y dywed y Brenin doeth,
y mae •••eni a welais tan yr haul, cyfoeth wedi […] cadw in niwed iw perchennog: Zophar ••fyd y Naamathiad â ddywed: Pan gy•••wner ei ddigonoldeb ef, cyfyng fydd arno: •••w pob blinderog â ddaw in ei erbyn ef: ••1 fyddo efe ar lenwi ei fol, Duw a ddenfyn […] ei erbyn ef angerdd ei ddigofaint, ac ai gla••a hi arno ef, ym mysc ei fwyd ef.
Fellini âwelwn in eglur nad yw bywyd ••n, ai lwyddiant in y bid in sefyll ar amldra,
⟨p. 122⟩
a helaethrwydd o bethau bydol; eithr […] unig ar fendith, a rhagddarbodaeth D•• Canys ei fendith ef in unig fy in cyfoetho•• ac nid yw in dwyn tristid gyd ag ef. Obleg•• gwell in prinder y cyfiawn,
na mawr olud […] annuwolion cedryn. Gwell yw ychydig g•• ag ofn yr Arglwydd, na thryssor mawr, a bl•• der gydag ef. Gwell yw ychydig drwy gyf•• wnder na chnwd mawr drwy gam.
Gan hynny fell hyn y pen-glymma• […] pwngc hwn: Nid wrth fara y bid byw dy• and wrth fendith ar y bara: Nid trwy foddi•• canolig, a chyfryngau bydol, and drwy f•• dith ar y moddion, ar cyfryngau: Canys […] fodd y dichon bara, gan nad yw and p••• marw, ac heb fywyd ynddo ei hûn, roddi •• wyd i eraill.
Theol. Gwir vnion. Oblegid nid wrth fara yn vnig, y bydd byw dyn (medd ein Harglwydd Iesu.) Onid wrth bob gair â ddaw o enau Duw. Drachefn y dywed: Er bod gan ddyn helaethrwydd, etto nid yw ei fywyd ef yn sefyll yn y pethau sy ganddo. Oblegid heb gael bendith oddiwrth Dduw, ni ddichon bod gan neb wir gyssur mewn dim oll ar â fêddo. Nyni â welwn beunydd wrth brawf, a chydnabyddiaeth fod yr Arglwydd yn melldithio y drygionus, er bod ganddynt helaethrwydd: Rhai â chanddynt gyflawnder, a gystuddir yn oestadol a chlefydau ⟨p. 121⟩Rhai ynghanol eu digonoldeb, a lifant •mmaith gan ddarfodedigaeth. Eraill yn 〈…〉 hamldra, au gormodedd ydynt yn meirw 〈…〉•othineb. Eraill a gippir ymaith yn gynnar 〈…〉 hoes, drwy farwolaeth ddisyfyd, pan fy••o mwyaf eu rhodres. Eraill a oddefant ••lledion trymmion ar fôr, ac ar dîr. Eraill 〈…〉•ânt flinder, a thrallod gan wragedd any••d, a drwg-nawsus, a chan blant anufy••ion.
Rhai a wnânt lofruddiaeth, a theyrn-frâd, 〈…〉 a gollant y cwbl ar vnwaith. Eraill a ddi••enant, ac a ddarfyddant gan ryw ddirgel •••wydd, a melldith-Dduw, ni ŵyr neb pa •••d. Rhai â chanddynt gyfoeth mawr, a •••thiant yn nwylo y llofrudd: Rhai tan law 〈…〉•leidr, ac eraill ym meddiant y gwenwyn••.
Am hyn y dywed y Brenin doeth,1 y mae •••eni a welais tan yr haul, cyfoeth wedi 〈…〉 cadw yn niwed iw perchennog: Zophar ••fyd y Naamathiad â ddywed: Pan gy•••wner ei ddigonoldeb ef, cyfyng fydd arno: •••w pob blinderog â ddaw yn ei erbyn ef: ••1 fyddo efe ar lenwi ei fol, Duw a ddenfyn 〈…〉 ei erbyn ef angerdd ei ddigofaint, ac ai gla••a hi arno ef, ym mysc ei fwyd ef.
Felly ni âwelwn yn eglur nad yw bywyd ••n, ai lwyddiant yn y byd yn sefyll ar amldra, ⟨p. 122⟩a helaethrwydd o bethau bydol; eithr 〈…〉 vnig ar fendith, a rhagddarbodaeth D•• Canys ei fendith ef yn vnig fy yn cyfoetho•• ac nid yw yn dwyn tristid gyd ag ef. Obleg•• gwell yn prinder y cyfiawn, 2na mawr olud 〈…〉 annuwolion cedryn. Gwell yw ychydig g•• ag ofn yr Arglwydd, na thryssor mawr, a bl•• der gydag ef. Gwell yw ychydig drwy gyf•• wnder na chnwd mawr drwy gam.34Gan hynny fel hyn y pen-glymma•〈…〉 pwngc hwn: Nid wrth fara y bydd byw dy• ond wrth fendith ar y bara: Nid trwy foddi•• canolig, a chyfryngau bydol, ond drwy f•• dith ar y moddion, ar cyfryngau: Canys 〈…〉 fodd y dichon bara, gan nad yw ond p••• marw, ac heb fywyd ynddo ei hûn, roddi •• wyd i eraill.
Theol. Wrth hyn (self pob gair) y deel••• gorchymyn, ordinhâd, a rhag-ddar boda•• Duw, yr hwn sydd in cynnal pob peth, […] holl drefn naturiaeth.
1Canys yr Scrythur â ddywed: Efe â dd•• wedodd, ac felly y bu: efe â orchymynnodd […] hynny a safodd. In y geiriau hyn ni â wel•• in amlwg, nad ydyw Duw and dywedyd , […] hynny sy'n sefyll: Efe â orchymmyn, a'r […] ⟨p. 123⟩g••aduriaid â gynnelir. Oblegid ai air y mae ••w in gwneuthur pob peth. Ai air y cre••dd efe y cwbl, a'i air y cynnal efe y cwbl: •ywedyd y mae efe, a hynny â saif, felly y ••••ydd. Ei eiriau ef ydynt eiriau o allu, ac ••durdod. Beth bynnac â ddywedo, beth •••nac â alwo am dano, rhaid yw ei wneu•••r in ebrwydd, ac in ddioed: Nid gwiw ••••ll in ei erbyn ef. Efe â eilw am newyn, […] weal newyn. Efe â eilw am helaethrwydd, […] weal helaethrwydd. Efe â eilw am haint […] •odeu, ac weal y nodeu. Efe â eilw am gle••yf, ac weal gleddyf. Yr holl Angelion, yr •••l ddynion, yr holl anifeiliaid, yr holl by•••d, yr holl ehediaid, yr holl greaduriaid pa […] bynnag ydynt, â ufyddhânt iddo, ac y••nt wrth ei amnaid ef. Efe yw y Pen-Rhe••wr. Ei air ef sydd in gorchymmyn nefoedd, […] •aiar, a'r môr. Y mae in rhaid ir holl grea••riaid ufyddhau i'w ewyllys, ac ymostwng […] ordinhâd.
Dymma'r achos y mae pob peth in y ne••edd, ar y ddaiar, ac in y môr in cadw eu ••efn, eu prydiau, au tymhorau in anghyf•ewidiol, ac in ddianwadal, self o herwydd ••do ef orchymmyn iddynt wneuthur hynny. […] y mae in angenrhaid iddynt beunydd, bob •mser, bight ac in dragwyddol ufyddhau: Ca••s y mae in rhaid ir Creaduriaid ufyddhau ⟨p. 124⟩i'r Creawdudd, Yr Act hwn o Barliament â • naed yr wrthnos gyntaf or bid ac ni allw•• erioed etto ei droi in ôl nay ddirymmu.
Theol. Wrth hyn (sef pob gair) y deel••• gorchymyn, ordinhâd, a rhag-ddar boda•• Duw, yr hwn sydd yn cynnal pob peth, 〈…〉 holl drefn naturiaeth.
1Canys yr Scrythur â ddywed: Efe â dd•• wedodd, ac felly y bu: efe â orchymynnodd 〈…〉 hynny a safodd. Yn y geiriau hyn ni â wel•• yn amlwg, nad ydyw Duw ond dywedyd , 〈…〉 hynny sy'n sefyll: Efe â orchymmyn, a'r 〈…〉⟨p. 123⟩g••aduriaid â gynnelir. Oblegid ai air y mae ••w yn gwneuthur pob peth. Ai air y cre••dd efe y cwbl, a'i air y cynnal efe y cwbl: •ywedyd y mae efe, a hynny â saif, felly y ••••ydd. Ei eiriau ef ydynt eiriau o allu, ac ••durdod. Beth bynnac â ddywedo, beth •••nac â alwo am dano, rhaid yw ei wneu•••r yn ebrwydd, ac yn ddioed: Nid gwiw ••••ll yn ei erbyn ef. Efe â eilw am newyn, 〈…〉 wele newyn. Efe â eilw am helaethrwydd, 〈…〉 wele helaethrwydd. Efe â eilw am haint 〈…〉•odeu, ac wele y nodeu. Efe â eilw am gle••yf, ac wele gleddyf. Yr holl Angelion, yr •••l ddynion, yr holl anifeiliaid, yr holl by•••d, yr holl ehediaid, yr holl greaduriaid pa 〈…〉 bynnag ydynt, â vfyddhânt iddo, ac y••nt wrth ei amnaid ef. Efe yw y Pen-Rhe••wr. Ei air ef sydd yn gorchymmyn nefoedd, 〈…〉 aiar, a'r môr. Y mae yn rhaid ir holl greariaid vfyddhau i'w ewyllys, ac ymostwng ordinhâd.
Dymma'r achos y mae pob peth yn y needd, ar y ddaiar, ac yn y môr yn cadw eu efn, eu prydiau, au tymhorau yn anghyfewidiol, ac yn ddianwadal, sef o herwydd do ef orchymmyn iddynt wneuthur hynny. y mae yn angenrhaid iddynt beunydd, bob mser, byth ac yn dragwyddol vfyddhau: Cas y mae yn rhaid ir Creaduriaid vfyddhau
Phila. Eithr i'ch galw chwi in ôl etto, a• […] […] pwngc â oedd gennym in law▪ yspyswch […] mi hyn, attolwg, onid oes lawyer o annwy• blunt Duw in fynych, in y bid ymma, y• dwyn eisieu pethau bydol, ac in dioddef •• fyngdra, a chaledi tramawr?
Phila. Eithr i'ch galw chwi yn ôl etto, a•〈…〉〈…〉 pwngc â oedd gennym yn law▪ yspyswch 〈…〉 mi hyn, attolwg, onid oes lawer o annwy• bl•nt Duw yn fynych, yn y byd ymma, y• dwyn eisieu pethau bydol, ac yn dioddef •• fyngdra, a chaledi tramawr?
Theol. Oes in wir. Canys Elijah â dd•• eisieu,1 ac â fu mewn caledi. Paul â fu mew• diffyg, ac mewn lawyer o gyfyngderau. […] Cristianogion duwiol â grybwyllir at yr H• breaid, â ddugont eisieu, ac â gystuddiw•• in rhyfedd: Lawyer o garedigion Duw […] mhôb oes, â fuont mewn eisieu, ac ydynt […] y dyddiau hyn mewn diffygion, a chale•• tramawr. Eithr hyn sydd wirionedd anh• bus, a disiommedig, pa fodd bynnac y digw• do fod caledi a diffyg. a chyfyngder ar bla•• Duw, etto bŷth nis llwyr-wrthodir hwyn• and pan fyddo cyfyngaf arnynt, hwy â gâ•• gymmorth a diddanwch, ac ymwared, in […] peryglon mwyaf, pan fyddo pob peth we•• mined hid yr eithaf, ac yngolwg y bid a• […] gwaethaf.
I'r ystyriaeth yma odiaeth y dywed […] Apostol: Ym mhôb man i'n cy••uddir, […] nid ydym mewn ing, 2y mae in gaeth arno•⟨p. 125⟩[…] nid ydym gwbl heb obaith: wedi ein her••• ac beb ein gwrthod: Wedi ein taflu i •••r, ac heb ein difetha. Y prophwyd Je•••i hefyd â ddywed. Nid in dragywydd […] •wrthid yr Arglwydd: Canys er iddo gy••••dio, efe â dosturia eilwaith in ôl amlder […] sugared. Nid o'i fodd y cystuddia efe, 3[…] blina efe ddynion. Y Brenhinol Bro•••yd â ddywed: Canys ni âd yr Arglwydd […] •obl, ac ni wrthid efe ei etifeddi•eth. 4Yr •••lwydd ei hûn â ddywed. Dross ennyd fe•••• in fy nigofaint y cuddiais fy wyn•b rha••• and a thragwyddol drugaredd y tosturi••••rthit. 5Wrth hyn digon diogel a siccr y ••••wn ni fod▪ je ac scri•ennu o honaw (megis […] ••rionedd diammeu, ac ansiommedig) na ••••r-wrthodir bight blant Duw in eu tra•••• au blinderau.
Theol. Oes yn wir. Canys Elias â dd•• eisieu,1 ac â fu mewn caledi. Paul â fu mew• diffyg, ac mewn llawer o gyfyngderau. 〈…〉 Cristianogion duwiol â grybwyllir at yr H• breaid, â ddugont eisieu, ac â gystuddiw•• yn rhyfedd: Llawer o garedigion Duw 〈…〉 mhôb oes, â fuont mewn eisieu, ac ydynt 〈…〉 y dyddiau hyn mewn diffygion, a chale•• tramawr. Eithr hyn sydd wirionedd anh• bus, a disiommedig, pa fodd bynnac y digw• ddo fod caledi a diffyg. a chyfyngder ar bla•• Duw, etto bŷth nis llwyr-wrthodir hwyn• ond pan fyddo cyfyngaf arnynt, hwy â gâ•• gymmorth a diddanwch, ac ymwared, yn 〈…〉 peryglon mwyaf, pan fyddo pob peth we•• myned hyd yr eithaf, ac yngolwg y byd a•〈…〉 gwaethaf.
I'r ystyriaeth yma odiaeth y dywed 〈…〉 Apostol: Ym mhôb man i'n cy••uddir, 〈…〉 nid ydym mewn ing, 2y mae yn gaeth arno•⟨p. 125⟩〈…〉 nid ydym gwbl heb obaith: wedi ein her••• ac beb ein gwrthod: Wedi ein taflu i •••r, ac heb ein difetha. Y prophwyd Ie•••i hefyd â ddywed. Nid yn dragywydd 〈…〉•wrthid yr Arglwydd: Canys er iddo gy••••dio, efe â dosturia eilwaith yn ôl amlder ugaredd. Nid o'i fodd y cystuddia efe,
Phila. Gan fod gofal, a rhagddarbo••••h Duw dross ei blant in gymmaint ac y •••egasoch chwi in helaeth: beth▪ adolwyn, […] y'r achos sy'n peri i Dduw adael •wyn yr ••••o ef i gynnifer o flinderau, ac anghe••••?
Phila. Gan fod gofal, a rhagddarbo••••h Duw dros ei blant yn gymmaint ac y •••egasoch chwi yn helaeth: beth▪ adolwyn, 〈…〉 y'r achos sy'n peri i Dduw adael •wyn yr ••••o ef i gynnifer o flinderau, ac anghe••••?
Sheol. Yr achos yw eu bud, ai daioni •••nt eu human, ac nid i wneuthur iddynt •••ed. Oblegid pan yw efe in en curo, yna […] ••e in eu caru: Pan dybygid ei fod dostaf […] herbyn, yna y mae efe in dangos iddynt ⟨p. 126⟩fwyaf caredigrwydd, a ffafor. Pan dy••••• ei fod ddigllonaf wrthynt. Efe a'i cl•••• fell y caffo achlyssur iw jachau: ai gwâsc, […] y gallo esmwythâu arnynt: a bâr iddy•••• fain, fell y gallont wedi hynny chwer•••• Bob amser y bwriada efe iddynt ddaiini • nid drwg un amser: Dianwadal yw […] gariad tu ag attynt: Os dŵg arnynt ••• henion, eu dwyn â wna er prawf ar eu […] eu cariad, eu dioddefgarwch, a'u dyfa•••• mewn gweddi.
Os in tân y bwrw efe hwynt, nid i'w •• fa, and iw coethi, ac iw puro y gwn• […] hynny. Os dŵg arnynt beryglon tram••• efe a'u dŵg er mwyn peri iddynt alw[…] in daerach am gymmorth, ac ymwared.
Efe a wâsc arnom i berry i ni lefain: ••• nau in ein blinder a lefwn, i berry ein g•••• do: ynteu a'n gwrendu fell i'n gwared•••• lly in hyn nid oes dim niwed. Mwy […] braw na'r briw.
Megis y bid mam, pan fai ei phle•••• in anynad, in bygwth ei daflu ef i'r bl•••• neu in ei ddychrynn ef a bwbach, i berry […] ddistewi, a glynu in dynnach wrthi: […] y mae yr Arglwydd in dangos i ni, […] •• nych guchiau ofnadwy blinder▪ ac ••••• rwydd, i'n cyffroi, ac i'n cynnyrfu i […] ein gafael in dynnach ynddo: ac i ddysc• […] ⟨p. 127⟩••euthur mwy cyfrif o'i fendithion ef, a bod […] fwy diolchgar am danynt pan gaffom eu ••ynhau, self jechyd, cyfoeth, heddwch, •••dd-did, ar cyffelyb felly ninny â welwn […] oes amgen bwriad, ac amcan tu ag at•••, o ran Duw, and ar ddaioni: fell y mae […] •crifennedig. Pob peth sydd in cydwei•••• i'r hyn goreu, i'r sawl a garant Dduw. 1•••legid hid in oed cystuddiau plant Duw â •••cteiddir iddynt, drwy yr yspryd, iw •••euthur in gyfrannogion o sancteiddr••dd Duw.
Drwy hynny y mwynhânt heddychol ffr••th cyfiawnder. 2Drwy hynny y cyrhaedd••• fesur helaethach o lawenydd in yr yspryd •••n. 3Drwy hynny y croeshoelir y bid iddynt ••y, a hwythau i'r bŷd. 4Drwy hynny y •••ffurfir hwynt â marwolaeth Christ. Drwy ••nny y cedwir hwynt rhag damnedigaeth y ••d. Drwy hynny y dyscant aadnabyddiaeth, 6•••ynedd, gobaith, &c. Felly wrth ysty•••• y cwbl, nid yw plant Duw in colli dim […] cystuddio) and in hytrach in ynnill,7••wy ddwyn eu cystudd in llawen.8 Gwell […] eu llês yw eu cael, na bod hebddynt.
•heol. Yr achos yw eu budd, ai daioni •••nt eu hu•ain, ac nid i wneuthur iddynt •••ed. Oblegid pan yw efe yn en curo, yna 〈…〉••e yn eu caru: Pan dybygid ei fod dostaf 〈…〉 herbyn, yna y mae efe yn dangos iddynt ⟨p. 126⟩fwyaf caredigrwydd, a ffafor. Pan dy••••• ei fod ddigllonaf wrthynt. Efe a'i cl•••• fel y caffo achlyssur iw iachau: ai gwâsc, 〈…〉 y gallo esmwythâu arnynt: a bâr iddy•••• fain, fel y gallont wedi hynny chwer•••• Bob amser y bwriada efe iddynt ddaiini • nid drwg vn amser: Dianwadal yw 〈…〉 gariad tu ag attynt: Os dŵg arnynt ••• henion, eu dwyn â wna er prawf ar eu 〈…〉 eu cariad, eu dioddefgarwch, a'u dyfa•••• mewn gweddi.
Os yn tân y bwrw efe hwynt, nid i'w •• fa, ond iw coethi, ac iw puro y gwn•〈…〉 hynny. Os dŵg arnynt beryglon tram••• efe a'u dŵg er mwyn peri iddynt alw〈…〉 yn daerach am gymmorth, ac ymwared.
Efe a wâsc arnom i beri i ni lefain: ••• nau yn ein blinder a lefwn, i beri ein g•••• do: ynteu a'n gwrendu fel i'n gwared•••• lly yn hyn nid oes dim niwed. Mwy 〈…〉 braw na'r briw.
Megis y bydd mam, pan fai ei phle•••• yn anynad, yn bygwth ei daflu ef i'r bl•••• neu yn ei ddychrynn ef a bwbach, i beri ddistewi, a glynu yn dynnach wrthi: y mae yr Arglwydd yn dangos i ni, nych guchiau ofnadwy blinder ac rwydd, i'n cyffroi, ac i'n cynnyrfu i ein gafael yn dynnach ynddo: ac i ddysc
Ob••gid pan gerydder plant Duw, yno y mae ••thau fell y dylent fod.1 Canys iddynt hwy […] mae'r bgross in drugaredd, a cholled […] elw. Cystudd yw eu dyscybliaeth, ac ⟨p. 128⟩adfyd eu athrawiaeth goreu.
Da yw i mi fynghystuddio (medd s•••• aid ŵr Duw) fell y dyscwn dy ddedd••• Wrth ei gystuddiau y dyscasei efe lawyer, […] yr aethei in ddiscybl hyfedr in llyfr Duw, […] in gyfarwydd in ei destiolaethau, ai dd••• fau ef. Drwy ei geryddon y cyrhaed••• efe synwyr, a doethineb rhagorol. D••• drugarog ragddarbodaeth Dduw, y tr••• pob peth i'w dragwyddol ddiddan••• ef.
Canys dywedyd yr wyf in hŷf, ac in •• derus, fod pob peth in tynnu, ac in ••• ddu i ddaioni, a llesâd i etholedig bobl D••• Ac am hynny y cyflwr â ewyllysio yr A••• wydd ddigwyddo i'w blant, hwnnw […] bob amser in orau ar eu llês. Oblegid […] yr hwn â fedr in oreu, ddirnad, beth […] orau, a wêl hynny in oreu iddynt: pa […] bynnac ai clefyd, ai jechyd; at prinder, a'i •• laethrwydd; a'i carchar, ai rhydd-did; […] gwynfyd ai adfyd. Oblegid gwell ar […] llês ni weithiau yw clefyd, nac jechyd: […] gwell yw prinder, nac ehangder.
Gan hynny, ai cleifion yw plant Du• Dyna'r peth goreu ar eu llês. Ai tlod•••• dint? goreu iddynt hynny. Ai mewn rh•• drallod, a chyfyngder y maent? hynny sy•• oreu iddynt. Oherwydd eu Tâd daion•• […] ⟨p. 129⟩•ry hynny i'r goreu. Efe an hattal ni rhag jael y peth â chwenn•chom i borthi ein trach•antau, oblegid ei fod in rhag welled y by•dei hynny megis in wanwyn i ni i'n dry•u. Efe o'i Dadol offal drosom a din y girdle oddiwrthym, am ei fod in gweled na •edrem ni ei thrîn heb gael briw oddiwrthi. •fe a brinhâ ar ein jechyd, a'n cyfoeth, ob••gid ei fod in gwybod mai'r pethau hynny •'n drygei: Ni ddyry efe i ni ormod esm•y thdra, a llwyddiant in y bid ymma, ob•egid efe a ŵyr may hynny a'n gwenwynei. •i channiattâ efe i ni lonyddwch beunyddi•• megis llynnoedd safadwy, digynnwrf ••ag casclu o honom ewyn, a budreddi. Efe ••n trîn ni in Dadol, ac in dosturiol ym ••hôb peth, je hid in oed y pride hynny in ••rparu i ni y daioni mwyaf, pan dyby••m ni ei fod efe in gwneuthur fwyaf ••ŵg.
Ac i adrodd y cwbl ar un gair: efe an dwg […] i drallod, a chyfyngder, er mwyn hyn […] bennaf; self fell y gallo gael clywed oddi••thym. Canys hyspys yr edwyn ein na••riaeth ni, a chydnabyddus yw a'n awe••dd-fryd.
Ob••gid pan gerydder plant Duw, yno y mae ••thau fel y dylent fod.1 Canys iddynt hwy 〈…〉 mae'r bgroes yn drugaredd, a cholled 〈…〉 elw. Cystudd yw eu dyscybliaeth, ac ⟨p. 128⟩adfyd eu athrawiaeth goreu.
Da yw i mi fynghystuddio (medd s•••• aidd ŵr Duw) fel y dyscwn dy ddedd••• Wrth ei gystuddiau y dyscasei efe lawer, 〈…〉 yr aethei yn ddiscybl hyfedr yn llyfr Duw, 〈…〉 yn gyfarwydd yn ei destiolaethau, ai dd••• fau ef. Drwy ei geryddon y cyrhaed••• efe synwyr, a doethineb rhagorol. D••• drugarog ragddarbodaeth Dduw, y tr••• pob peth i'w dragwyddol ddiddan••• ef.
Canys dywedyd yr wyf yn hŷf, ac yn •• derus, fod pob peth yn tynnu, ac yn ••• ddu i ddaioni, a llesâd i etholedig bobl D••• Ac am hynny y cyflwr â ewyllysio yr A••• wydd ddigwyddo i'w blant, hwnnw 〈…〉 bob amser yn orau ar eu llês. Oblegid 〈…〉 yr hwn â fedr yn oreu, ddirnad, beth 〈…〉 orau, a wêl hynny yn oreu iddynt: pa 〈…〉 bynnac ai clefyd, ai iechyd; at prinder, a'i •• laethrwydd; a'i carchar, ai rhydd-did; 〈…〉 gwynfyd ai adfyd. Oblegid gwell ar 〈…〉 llês ni weithiau yw clefyd, nac iechyd: 〈…〉 gwell yw prinder, nac ehangder.
Gan hynny, ai cleifion yw plant Du• Dyna'r peth goreu ar eu llês. Ai tlod dynt? goreu iddynt hynny. Ai mewn rh drallod, a chyfyngder y maent? hynny sy oreu iddynt. Oherwydd eu Tâd daion
Gwybod y mae na ddeuwn at••, oddieithr bod in rhaid i ni wrtho, ac na gawn gyfrif o honaw tray caffom ein bid ••th ein bodd; and os daw arnom gyfyngder, ⟨p. 130⟩neu ddiffyg o ddim ar a ddymunem n• ei gael, yna bydded siccr, y caiff efe glywed oddiwrthym. Fely dywaid efe ei hûn drwy ei Brophwyd: Pan fyddo added id•ynt, i'm boreu geisiant. A Phrophwyd arall a ddywed: Mewn adfyd, Arglwydd i'r ymwelsant â thy, tywallt•sant weddi pan oedd dy gospedigaeth arnynt.
Felly gobeithio eich bod bellach, in gweled in amlwg, am ba achos y mae Duw in dwyn ei blant, i gynnifer o flinderau, ac anghenion.
Gwybod y mae na ddeuwn at••, oddieithr bod yn rhaid i ni wrtho, ac na gawn gyfrif o honaw tra y caffom ein byd ••th ein bodd; ond os daw arnom gyfyngder, ⟨p. 130⟩neu ddiffyg o ddim ar a ddymunem n• ei gael, yna bydded siccr, y caiff efe glywed oddiwrthym. Fely dywaid efe ei hûn drwy ei Brophwyd: Pan fyddo ad•yd id•ynt, i'm boreu geisiant. A Phrophwyd arall a ddywed: Mewn adfyd, Arglwydd i'r ymwelsant â thi, tywallt•sant weddi pan oedd dy gospedigaeth arnynt.
Felly gobeithio eich bod bellach, yn gweled yn amlwg, am ba achos y mae Duw yn dwyn ei blant, i gynnifer o flinderau, ac anghenion.
Phila. Mi â welaf hynny in ddiau; ac am hyn o beth fo,m bodlonwyd in ddigon da. And etto gadewch ofyn i chwi un peth ymmhellach. Ai peth diammeu ydyw fod plant Duw in cael eu gwaredu bob amser allan o'u blinderau?
Phila. Mi â welaf hynny yn ddiau; ac am hyn o beth fo,m bodlonwyd yn ddigon da. Ond etto gadewch ofyn i chwi vn peth ymmhellach. Ai peth diammeu ydyw fod plant Duw yn cael eu gwaredu bob amser allan o'u blinderau?
Theol. Ydynt in wir, a hynny (in ddiammeu) hid y gwelo Duw fod hynny in llessol iddynt. Canys scrifennedig ydyw. Lawyer o ddrygau a gaiff y cyfiawn, and yr Arglwydd a'i gwared ef oddiwrthynt oll. A St. Petr a ddywed. Yr Arglwydd a fedr achub y gwirioniaid oddiwrth brofedigaeth. Megis […] dywedasai, y mae efe in ymarfer a hynny a• in gynnefin a chydnabyddus ar peth: Fell y dichon ei wneuthur in hawdd, ac in dd• rwystr.
⟨p. 131⟩Am Joseph pan ydoedd yngharchar, y dywedir, Yr amser y daeth ei air ef i ben, gair yr Arglwydd a'i profodd ef: 1Y Brenin â anfonodd, ac ai gollyngodd ef, a llywodraethwr y bobl ai rhyddhaodd ef. 2Drachefn y dywed yr Scrythur. Y rhai cyfiawn a lefasant, ar Arglwydd a glybu, ac ai gwaredodd o'i holl drallodion. Angel yr Arglwydd a gastella o amgylch y rhai a'i hofnant ef, ac a'i gwared hwynt. Ac mewn man arall y dywed yr Arglwydd am y cyfiawn:3 Gwaredaf ef am roddi o honaw ei search arnaf, derchafaf ef am adnabod o honaw fy enw: Efe â eilw arnaf, ae mi a'i gwrandawaf ef: Mewn ing y byddaf gyd ag ef, y gwaredaf ef, ac y gogonedd af ef.4
Felly y dywed Eliphas y Temathiad. Mewn chwêch o gyfyngderau efe a'th achub di, ac in y seithfed ni chyffwrdd drwg a thy.
Deuwch fy mhobl (medd yr Arglwydd:) Dôs i'th stafelloedd a chae dy ddrysau ar dy ôl: 5ymguddia dross ennyd fechan nes mined digofaint heibio. Ar Prophwyd a d•ywed: Ar fynydd Zion y bid ymwared, 6ac y bid sancteiddrwydd: a thŷ Jacob â oorescyn eu hetifeddiaethau hwynt.
Lawyer o fannau eraill or Scrythur lân â ellid eu dwyn i'r ystur hwn; eithr digon yw hyn.
⟨p. 132⟩Am hynny bydded hyspys i ni in lle gwir, cyn siccred a bod trallod, a blinder i blant Duw; y bid iddynt hefyd ymwared diammeu, a rhyddhâd allan o'u cystuddian. Megis y gallwn in hŷf scrifennu am y nail, a gwneuthur cyfrif o honaw cyn siccred a bod ein crysau am ein cefnau: Felly y gallwn hefyd, pan welo Duw fod in dda scrifennu am y llall, a gwneuthur lawn gyfrif o honaw, cyn siccred a bod yr Arglwydd in eirwir. Abraham a fu mewn trallod, and efe â waredwyd: Job mewn trallod, eithr â waredwyd: Dafydd mewn trallôd, eithr â waredwyd. Y try llangc in y ffwrn, eithr â waredwyd. Daniel in ffau y lewd, eithr â waredwyd. Jonah ym moll y morfil, eithr â waredwyd. Paul mewn anneirif o flinderau, and etto â waredwyd oddiwrthynt oll.
Theol. Ydynt yn wir, a hynny (yn ddiammeu) hyd y gwelo Duw fod hynny yn llessol iddynt. Canys scrifennedig ydyw. Llawer o ddrygau a gaiff y cyfiawn, ond yr Arglwydd a'i gwared ef oddiwrthynt oll. A St. Petr a ddywed. Yr Arglwydd a fedr achub y gwirioniaid oddiwrth brofedigaeth. Megis 〈…〉 dywedasai, y mae efe yn ymarfer a hynny a• yn gynnefin a chydnabyddus ar peth: Fel y dichon ei wneuthur yn hawdd, ac yn dd• rwystr.
⟨p. 131⟩Am Ioseph pan ydoedd yngharchar, y dywedir, Yr amser y daeth ei air ef i ben, gair yr Arglwydd a'i profodd ef: 1Y Brenin â anfonodd, ac ai gollyngodd ef, a llywodraethwr y bobl ai rhyddhaodd ef. 2Drachefn y dywed yr Scrythur. Y rhai cyfiawn a lefasant, ar Arglwydd a glybu, ac ai gwaredodd o'i holl drallodion. Angel yr Arglwydd a gastella o amgylch y rhai a'i hofnant ef, ac a'i gwared hwynt. Ac mewn man arall y dywed yr Arglwydd am y cyfiawn:3 Gwaredaf ef am roddi o honaw ei serch arnaf, derchafaf ef am adnabod o honaw fy enw: Efe â eilw arnaf, ae mi a'i gwrandawaf ef: Mewn ing y byddaf gyd ag ef, y gwaredaf ef, ac y gogonedd af ef.4
Felly y dywed Eliphas y Temathiad. Mewn chwêch o gyfyngderau efe a'th achub di, ac yn y seithfed ni chyffwrdd drwg a thi.
Deuwch fy mhobl (medd yr Arglwydd:) Dôs i'th stafelloedd a chae dy ddrysau ar dy ôl: 5ymguddia dros ennyd fechan nes myned digofaint heibio. Ar Prophwyd a d•ywed: Ar fynydd Sion y bydd ymwared, 6ac y bydd sancteiddrwydd: a thŷ Iacob â oorescyn eu hetifeddiaethau hwynt.
Llawer o fannau eraill or Scrythur lân â ellid eu dwyn i'r ystur hwn; eithr digon yw hyn.
⟨p. 132⟩Am hynny bydded hyspys i ni yn lle gwir, cyn siccred a bod trallod, a blinder i blant Duw; y bydd iddynt hefyd ymwared diammeu, a rhyddhâd allan o'u cystuddian. Megis y gallwn yn hŷf scrifennu am y naill, a gwneuthur cyfrif o honaw cyn siccred a bod ein crysau am ein cefnau: Felly y gallwn hefyd, pan welo Duw fod yn dda scrifennu am y llall, a gwneuthur llawn gyfrif o honaw, cyn siccred a bod yr Arglwydd yn eirwir. Abraham a fu mewn trallod, ond efe â waredwyd: Iob mewn trallod, eithr â waredwyd: Dafydd mewn trallôd, eithr â waredwyd. Y tri llangc yn y ffwrn, eithr â waredwyd. Daniel yn ffau y llewed, eithr â waredwyd. Ionas ym mol y morfil, eithr â waredwyd. Paul mewn anneirif o flinderau, ond etto â waredwyd oddiwrthynt oll.
Phila. Gan fod y pethau hyn oll a ddywedwch, in wiry mae in canlyn may er daioni iddynt eu hunain in unig, yr ydys in cystuddio plant Duw, a bod in ddiogel iddynt, gael ymwared in ei amser gosodedig. Yr hyn beth o herwydd eifod in digwyddo felly, i'm tyb i nid oes dim achos iddynt i gymmeryd gormod trymder, na llysihau in rhybell in eu blinderau.
Phila. Gan fod y pethau hyn oll a ddywedwch, yn wir y mae yn canlyn mai er daioni iddynt eu hunain yn vnig, yr ydys yn cystuddio plant Duw, a bod yn ddiogel iddynt, gael ymwared yn ei amser gosodedig. Yr hyn beth o herwydd eifod yn digwyddo felly, i'm tyb i nid oes dim achos iddynt i gymmeryd gormod trymder, na llysihau yn rhybell yn eu blinderau.
Theol. Diau nad oes dim or fâth achos, ⟨p. 133⟩and in hyttrach i lawenychu, i guro dwylo ynghyd, a bod in hyfryd ddiogel: Canys â ddichon tâd wrthod ei bla it? Brenin ei ddeiliaid? Meistr ei wâs? Bugail ei braid? Onid yw yr Arglwydd in dywedyd: Nith adawaf, ac ni'th wrthodaf. Oni ŵyr ein Tâd nefol fod in rhaid i ni wrth y pethau hyn? Oni addawodd Duw ar ei air, na bid arnom ddiffyg pethau bydol? oni ddywedodd efe y rhoddid y pethau hyn i ni in ychwaneg? Paham gan hynny y llaeswn? Paham y gostyngwn ein pennau in bruddion? Paham na chodwn ein calonnau, a bod in llawen? Duw yw ein Tâd caredig: ein ymgeleddwr beunyddiol: ein cyfaill annwylaf: Efe a'n cynnal ni ar ei draul, ai gôst ei hûn. Nid yw efe in grwgnach am ddim ar a gaffom: Ni thybia efe ddim in rhy dda i ni. Ein caru y mae in gû, ac in annwyl. Ni all oddef ir gwy at chwythu arnom. Ni fin efe i ni ddwyn eisieu dim â fyddo da ar ein llês. Pe bwyttaem aur a llwyau, ninny a'i caem gaaddo. Efe â addawodd in ffyddlon na bid diffyg arnom tra fo'm byw. Byddwn gan hynny lawen, a hyfryd. Oblegid eiddom ni yw'r nefoedd, eiddom ni yw'r ddaiar, eiddom ni yw Duw, eiddom ni yw Christ, eiddom ni yw'r cwbl oll: megis y dywed yr Apostol: Pob peth oll eiddo chwi yw, a chwithau in ⟨p. 134⟩eiddo Christ, a Christ in eiddo Duw. Y by• sy'n curo dwylo ac fell ceiliog in canu ym mhell cyndydd gan ddywedyd. Pob peth oll, eiddo• ni yw: eithr plant Duw â allant ddywedyd, a dywedyd y gwir, pob peth oll eiddom ni yw. Oblegid y mae ganddynt hwy hawl gyfiawn drwy Grist i'r holl greaduriaid. Eu braint hwy sydd •elaeth, a'u rhydddid sy fawr. Rhyddion, ydynt ar y ddaiar, a rhyddion in y nefoedd.
A hwynt hwy in unig ydynt ddinasyddion rhyddion or bid. Christ a brynodd iddynt eu rhydd-did: Christ a'u rhyddhaodd, ac am hynny gwir ryddion ydynt. Rhyddion ydynt oddiwrth bechod. rhyddion oddiwrth uffern, a rhyddion oddiwrth dammed gaeth: Heddychol ydynt a Duw, a dynion, ac ag Angelion. Heddychol a hwynt eu hunain, heddychol ar creaduriaid oll. Tywysogion jevaingc ydynt, cyfeillion i Angelion in hanoedd or tŷ pennaf, o waed Brenhîni•• in y nefoedd: Pendefigion o Baradwys ac etifeddion ir goron dragwyddol. Am hynny y gorchymynnodd Duw ir Angelion […] hamddeffyn, a hwythau in gyfryw dywysogion, ac ydynt. Je efe a rods orchymmyn caeth ir holl greaduriaid, ar eu gwa• chadw, a gwilied arnynt rhag digwyddo • dint niwed. Mor hôff, mor anwyl, mor […] ⟨p. 135⟩ganddo hwynt.
Theol. Diau nad oes dim or fâth achos, ⟨p. 133⟩ond yn hyttrach i lawenychu, i guro dwylo ynghyd, a bod yn hyfryd ddiogel: Canys â ddichon tâd wrthod ei bla it? Brenin ei ddeiliaid? Meistr ei wâs? Bugail ei braidd? Onid yw yr Arglwydd yn dywedyd: Nith adawaf, ac ni'th wrthodaf. Oni ŵyr ein Tâd nefol fod yn rhaid i ni wrth y pethau hyn? Oni addawodd Duw ar ei air, na bydd arnom ddiffyg pethau bydol? oni ddywedodd efe y rhoddid y pethau hyn i ni yn ychwaneg? Paham gan hynny y llaeswn? Paham y gostyngwn ein pennau yn bruddion? Paham na chodwn ein calonnau, a bod yn llawen? Duw yw ein Tâd caredig: ein ymgeleddwr beunyddiol: ein cyfaill annwylaf: Efe a'n cynnal ni ar ei draul, ai gôst ei hûn. Nid yw efe yn grwgnach am ddim ar a gaffom: Ni thybia efe ddim yn rhy dda i ni. Ein caru y mae yn gû, ac yn annwyl. Ni all oddef ir gwy at chwythu arnom. Ni fyn efe i ni ddwyn eisieu dim â fyddo da ar ein llês. Pe bwyttaem aur a llwyau, nyni a'i caem gaaddo. Efe â addawodd yn ffyddlon na bydd diffyg arnom tra fo'm byw. Byddwn gan hynny lawen, a hyfryd. Oblegid eiddom ni yw'r nefoedd, eiddom ni yw'r ddaiar, eiddom ni yw Duw, eiddom ni yw Crist, eiddom ni yw'r cwbl oll: megis y dywed yr Apostol: Pob peth oll eiddo chwi yw, a chwithau yn ⟨p. 134⟩eiddo Crist, a Christ yn eiddo Duw. Y by• sy'n curo dwylo ac fel ceiliog yn canu ym mhell cyndydd gan ddywedyd. Pob peth oll, eiddo• ni yw: eithr plant Duw â allant ddywedyd, a dywedyd y gwir, pob peth oll eiddom ni yw. Oblegid y mae ganddynt hwy hawl gyfiawn drwy Grist i'r holl greaduriaid. Eu braint hwy sydd •elaeth, a'u rhydddid sy fawr. Rhyddion, ydynt ar y ddaiar, a rhyddion yn y nefoedd.
A hwynt hwy yn vnig ydynt ddinasyddion rhyddion or byd. Crist a brynodd iddynt eu rhydd-did: Crist a'u rhyddhaodd, ac am hynny gwir ryddion ydynt. Rhyddion ydynt oddiwrth bechod. rhyddion oddiwrth vffern, a rhyddion oddiwrth ddammed• gaeth: Heddychol ydynt a Duw, a dynion, ac ag Angelion. Heddychol a hwynt eu hunain, heddychol ar creaduriaid oll. Tywysogion ieuaingc ydynt, cyfeillion i Angelion yn hanoedd or tŷ pennaf, o waed Brenhîni•• yn y nefoedd: Pendefigion o Baradwys ac etifeddion ir goron dragwyddol. Am hynny y gorchymynnodd Duw ir Angelion 〈…〉 hamddeffyn, a hwythau yn gyfryw dywysogion, ac ydynt. Ie efe a roddes orchymmyn caeth ir holl greaduriaid, ar eu gwa• chadw, a gwilied arnynt rhag digwyddo • ddynt niwed. Mor hôff, mor anwyl, mor
Rhaid yw i'r Angelion ymgeleddu Jacob; I'r morfil achub Jonah:1 I'r •igfrain borthi Elijah: I'r haul, ar llevad aros •m Joshua:2 I'r môr ymwahanu fell y galley Moses ai bobl fined trwyodo.3 Y tân ni chaiff ddifa y trillangc. Nar llewod ddifetha Daniel. 4Rhaid yw ir creaduriaid newidio eu naturiaeth in hyttrach nag y byddo plant Duw heb gymmorth ac ymwared.
Gan hynny pwy â ddichon adrodd faint yw dedwyddwch etholedigion Duw? Pwy •a fedr ei fynegu? Nid adwaenant eu dedwyddwch eu hunain: Cuddiedig yw oddiwrthynt. Trallod ydd megis cwmmwl trosto, ac adfyd in ei gyscodi: Blinderau a'u tywyllant, a chyfwng osodiad y ddaiar sy'n attal •u golwg oddiwrtho, nad ydynt in gweled tros amser mor happus ydynt. Eithr hyn sydd ddiddadl, a siccr: fod cyflwr goreu plant Duw in ôl etto, a'u hyfrydwch hwynt i ddyfod. Nid yw eu dedwyddwch in ymddangos in y bid ymma.
Eu bywyd â guddiwyd gyd â Christ in Nuw. Pan ymddangoso Christ yr hwn yw eu bywyd, yna yr ymddangosant hwythau gyd ag ef mewn gogoniant. N•d ymddangosodd etto pa beth fyddwn, eithr gwyddom pan ym ddangoso, y byddwn gyffelyb iddo ef.
Ea henwau â gymmerwyd eusys, ac â ⟨p. 128⟩scrifennwyd in llyfr y bywyd: ac did a ddaw, •wy a goronir. Y mae did in dyfod pan ddywedir wrthynt: Deuwch chwi fendigedig blant fy Nhâd, &c. a phan gaffont ddyfod, ac aros in ei wydd ef, lle y mae cyflawnder llawenydd, ac ger bron yr hwn y mae digrifwch in dragywydd.5
Am hynny llawenychant, canant, ac ymhyfrydant pawb ôll o ddirgel ddynion Duw▪ Oblegid pe rhôu a'u bod in y bid yma in ddirmygedig, megis rhai â sethrid tan draed▪ ac a gefrifid in sothach y ddaiar, ac in sorod y bid: etto y mae amser in dyfod pan fyddo eu ded•yddwch, a'u gwynfyd hwynt in gyfryw, ac nad aeth, erioed y cyffelyb i gallon din, anherfynol yw, anrhaethol, ac annealladwy
Rhaid yw i'r Angelion ymgeleddu Iacob; I'r morfil achub Ionas:1 I'r •igfrain borthi Elias: I'r haul, ar lleuad aros •m Iosuah:2 I'r môr ymwahanu fel y gallei Moses ai bobl fyned trwyodo.3 Y tân ni chaiff ddifa y trillangc. Nar llewod ddifetha Daniel. 4Rhaid yw ir creaduriaid newidio eu naturiaeth yn hyttrach nag y byddo plant Duw heb gymmorth ac ymwared.
Gan hynny pwy â ddichon adrodd faint yw dedwyddwch etholedigion Duw? Pwy •a fedr ei fynegu? Nid adwaenant eu dedwyddwch eu hunain: Cuddiedig yw oddiwrthynt. Trallod ydd megis cwmmwl trosto, ac adfyd yn ei gyscodi: Blinderau a'u tywyllant, a chyfwng osodiad y ddaiar sy'n attal •u golwg oddiwrtho, nad ydynt yn gweled tros amser mor happus ydynt. Eithr hyn sydd ddiddadl, a siccr: fod cyflwr goreu plant Duw yn ôl etto, a'u hyfrydwch hwynt i ddyfod. Nid yw eu dedwyddwch yn ymddangos yn y byd ymma.
Eu bywyd â guddiwyd gyd â Christ yn Nuw. Pan ymddangoso Crist yr hwn yw eu bywyd, yna yr ymddangosant hwythau gyd ag ef mewn gogoniant. N•d ymddangosodd etto pa beth fyddwn, eithr gwyddom pan ym ddangoso, y byddwn gyffelyb iddo ef.
Ea henwau â gymmerwyd eusys, ac â ⟨p. 128⟩scrifennwyd yn llyfr y bywyd: ac ddydd a ddaw, •wy a goronir. Y mae dydd yn dyfod pan ddywedir wrthynt: Deuwch chwi fendigedig blant fy Nhâd, &c. a phan gaffont ddyfod, ac aros yn ei wydd ef, lle y mae cyflawnder llawenydd, ac ger bron yr hwn y mae digrifwch yn dragywydd.5
Am hynny llawenychant, canant, ac ymhyfrydant pawb ôll o ddirgel ddynion Duw▪ Oblegid pe rhôu a'u bod yn y byd yma yn ddirmygedig, megis rhai â sethrid tan draed▪ ac a gefrifid yn sothach y ddaiar, ac yn sorod y byd: etto y mae amser yn dyfod pan fyddo eu ded•yddwch, a'u gwynfyd hwynt yn gyfryw, ac nad aeth, erioed y cyffelyb i galon dyn, anherfynol yw, anrhaethol, ac annealladwy
Phila. Yr awr'hon mi â welaf in amlwg nad oes achos i bobl Dduw i dristâu gormod, a Ilaesu in thybell o herwydd eu blinderau. Mi â welaf, er nad ydynt ddiangol oddiwrth bob cystuddiau, eu bod er hynny in ddiangol oddiwrth gystuddiau niweidus: Canys nid oes, na gwialen, na chroes, na cherydd â wna ddrŵg iddynt, and y cwbl in y diwedd â ddaw i ddiben, a therfyn gwynfydedig.
Phila. Yr awr'hon mi â welaf yn amlwg nad oes achos i bobl Dduw i dristâu gormod, a Ilaesu yn thybell o herwydd eu blinderau. Mi â welaf, er nad ydynt ddiangol oddiwrth bob cystuddiau, eu bod er hynny yn ddiangol oddiwrth gystuddiau niweidus: Canys nid oes, na gwialen, na chroes, na cherydd â wna ddrŵg iddynt, ond y cwbl yn y diwedd â ddaw i ddiben, a therfyn gwynfydedig.
England
Rector of South Shoebury; author of The Plaine Mans Path-way to Heaven.
Transcription key
•
an illegible letter
〈…〉
illegible words
〈non-Latin alphabet〉
Greek or Hebrew the transcribers did not key
▪
illegible punctuation
⟨p. 12⟩
a page break in the printed book
•
••
〈…〉
••
••
•
••
〈…〉
•
••
⟨p. 124⟩
i'r Creawdudd, Yr Act hwn o Barliament â • naed yr wrthnos gyntaf or byd ac ni allw•• erioed etto ei droi yn ôl nai ddirymmu.
Wrth hyn digon diogel a siccr y ••••wn ni fod▪ ie ac scri•ennu o honaw (megis 〈…〉••rionedd diammeu, ac ansiommedig) na ••••r-wrthodir byth blant Duw yn eu tra•••• au blinderau.
〈…〉
〈…〉
〈…〉
••
▪
•••••
〈…〉
•
〈…〉
⟨p. 127⟩
••euthur mwy cyfrif o'i fendithion ef, a bod 〈…〉 fwy diolchgar am danynt pan gaffom eu ••ynhau, sef iechyd, cyfoeth, heddwch, •••dd-did, ar cyffelyb felly nyni â welwn 〈…〉 oes amgen bwriad, ac amcan tu ag at•••, o ran Duw, ond ar ddaioni: fel y mae 〈…〉•crifennedig. Pob peth sydd yn cydwei•••• i'r hyn goreu, i'r sawl a garant Dduw.
•••legid hyd yn oed cystuddiau plant Duw â •••cteiddir iddynt, drwy yr yspryd, iw •••euthur yn gyfrannogion o sancteiddr••dd Duw.
Drwy hynny y mwynhânt heddychol ffr••th cyfiawnder.
•ry hynny i'r goreu. Efe an hattal ni rhag •ael y peth â chwenn•chom i borthi ein trach•antau, oblegid ei fod yn rhag weled y by•dei hynny megis yn wanwyn i ni i'n dry•u. Efe o'i Dadol ofal drosom a dynn y gy••ell oddiwrthym, am ei fod yn gweled na •edrem ni ei thrîn heb gael briw oddiwrthi. •fe a brinhâ ar ein iechyd, a'n cyfoeth, ob••gid ei fod yn gwybod mai'r pethau hynny •'n drygei: Ni ddyry efe i ni ormod esm•y thdra, a llwyddiant yn y byd ymma, ob•egid efe a ŵyr mai hynny a'n gwenwynei. •i channiattâ efe i ni lonyddwch beunyddi•• megis llynnoedd safadwy, digynnwrf ••ag casclu o honom ewyn, a budreddi. Efe ••n trîn ni yn Dadol, ac yn dosturiol ym ••hôb peth, ie hyd yn oed y pryd hynny yn ••rparu i ni y daioni mwyaf, pan dyby••m ni ei fod efe yn gwneuthur fwyaf ••ŵg.
Ac i adrodd y cwbl ar vn gair: efe an dwg 〈…〉 i drallod, a chyfyngder, er mwyn hyn 〈…〉 bennaf; sef fel y gallo gael clywed oddi••thym. Canys hyspys yr edwyn ein na••riaeth ni, a chydnabyddus yw a'n awe••dd-fryd.