A76257:1140
A76257:1140
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
1. Y Mae marwolaeth in dwyn enaid y duwiol i feddiannu digyfrwng gymmun a'r bendigedig Drindod, mewn hyfrydwch a gogoniant tragwyddol.
1. Y Mae marwolaeth yn dwyn enaid y duwiol i feddiannu digyfrwng gymmun a'r bendigedig Drindod, mewn hyfrydwch a gogoniant tragwyddol.
2. Y mae in troy yr enaid o drueni y bid hwn, ymglwyf pechod, ac o gymdeithas pechaduriad, i ddinas y Duw byw, i Jerusalem nefol, ac at fyrddiwn o Angelion, i gymanfa a chynulleidfa y rhai cyntafanedig, y rhai a scrifennwyd in y nefoedd, ac at ⟨p. 356⟩Dduw barnwr pawb, ac at ysprydoedd y cyfiawn y rhai a berffeithiwyd, ac at Jesus, cyfryngwr y Testament newydd. Heb. 12.22, 23, 24.
2. Y mae yn troi yr enaid o drueni y byd hwn, ymglwyf pechod, ac o gymdeithas pechaduriad, i ddinas y Duw byw, i Ierusalem nefol, ac at fyrddiwn o Angelion, i gymanfa a chynulleidfa y rhai cyntafanedig, y rhai a scrifennwyd yn y nefoedd, ac at ⟨p. 356⟩Dduw barnwr pawb, ac at ysprydoedd y cyfiawn y rhai a berffeithiwyd, ac at Iesu, cyfryngwr y Testament newydd. Heb. 12.22, 23, 24.
3. Y mae marwolaeth in gosod yr enaid mewn cyflawn bresennol feddiant o'r holl etifeddiaeth ar dedwyddwch, yr hyn a addawodd Christ i ti in ei air, neu a brynodd efe i ti trwy ei waed.
3. Y mae marwolaeth yn gosod yr enaid mewn cyflawn bresennol feddiant o'r holl etifeddiaeth ar dedwyddwch, yr hyn a addawodd Crist i ti yn ei air, neu a brynodd efe i ti trwy ei waed.
Hyn yw 'r daioni ar dedwyddwch, i'r hyn y mae marwolaeth fendigedig in dy ddwyn di, a pha wir dduwiol Gristion, ar y sydd in jevangc ni ddymunai ei hun in hên, fell y gallai ei amser gosodedig n•sh•u, i fined i mewn i baradwys nefol? Lle y jelly di gyfnewid dy efydd am aur; dy waged am happusrwydd; dy waelder am anrhydedd; dy gaethiwed am rid-did; byrr feddiant am etifeddiaeth dragwyddol; dy gyflwr marwol am anfarwol sywyd. Yr hwn nid yw beunydd in dymuno y dedwyddwch hyn o flaen pob peth, o'r holl rhai eraill y mae efe in annheilyngaf iw feddiannu.
Hyn yw 'r daioni ar dedwyddwch, i'r hyn y mae marwolaeth fendigedig yn dy ddwyn di, a pha wir dduwiol Gristion, ar y sydd yn ieuangc ni ddymunai ei hun yn hên, fel y gallai ei amser gosodedig n•sh•u, i fyned i mewn i baradwys nefol? Lle y gelli di gyfnewid dy efydd am aur; dy wagedd am happusrwydd; dy waelder am anrhydedd; dy gaethiwed am rydd-did; byrr feddiant am etifeddiaeth dragwyddol; dy gyflwr marwol am anfarwol sywyd. Yr hwn nid yw beunydd yn dymuno y dedwyddwch hyn o flaen pob peth, o'r holl rhai eraill y mae efe yn annheilyngaf iw feddiannu.
Os darfu i Cato uticensis, a Chleombrotus, dau ŵr genhedlig (wrth ddarllain llyfr Plato am anfarwoldeb yr enaid) in ewyllysgar, y nail dory ei wddf, a'r llall redeg ar flaen ei gleddyf, fell y gallent (in ol eu tybygoliaeth hwynt) gael meddiannu y gorfoledd hwnnw. Pa gywilydd yw i Gristianogion (y rhai sydd in gwybod y pethau hynny mewn mesur mwy odiaethol, a mod cyflawnach allan o lyfr Duw ei hun) na byddent ewyllysgar i sinned ir gorfoledd nefol hwnnw? In enwedig pan fo eu Harglwydd in galw am danynt yno. Os bid gan hynny ynot ti ddim cariad i Dduw, na dymuniad o gael dedwyddwch, neu jechydwriaeth i't dy hun; Pan fyddo amser dy ymadawiad in nessâu, yr amser hynny meddaf, ar mod ar farwolaeth yr hen a ddarfu i Dduw in ei gyngor digyfnewidiol ei raglunio, a'i ragddarparu i ti, er cyn dy ⟨p. 357⟩eni; dyro a thraddoda i fynu dy enaid in ewyllyscar ac in llawen i law drugarog Jesus Grist dy Jachawdwr. Ac er mwyn y diben hyn, pan fyddo yr amser in dyfod, mal i'r ymdderchafodd yr Angel yngolwg Manoah a'i wraig oddiwrth yr allor i fynu ir nefoedd in fflam yr aberth; felly ymegnia dithau fell y gallo dy enaid yngwydd dy gyfneseifiaid ymdderchafu oddiar allor calon ddrylliedig in y bêr arogldarth hon, neu in y cyfryw aberth ysprydol o weddi.
Os darfu i Cato vticensis, a Chleombrotus, dau ŵr genhedlig (wrth ddarllain llyfr Plato am anfarwoldeb yr enaid) yn ewyllysgar, y naill dorri ei wddf, a'r llall redeg ar flaen ei gleddyf, fel y gallent (yn ol eu tybygoliaeth hwynt) gael meddiannu y gorfoledd hwnnw. Pa gywilydd yw i Gristianogion (y rhai sydd yn gwybod y pethau hynny mewn mesur mwy odiaethol, a modd cyflawnach allan o lyfr Duw ei hun) na byddent ewyllysgar i syned ir gorfoledd nefol hwnnw? Yn enwedig pan fo eu Harglwydd yn galw am danynt yno. Os bydd gan hynny ynot ti ddim cariad i Dduw, na dymuniad o gael dedwyddwch, neu iechydwriaeth i't dy hun; Pan fyddo amser dy ymadawiad yn nessâu, yr amser hynny meddaf, ar modd ar farwolaeth yr hen a ddarfu i Dduw yn ei gyngor digyfnewidiol ei raglunio, a'i ragddarparu i ti, er cyn dy ⟨p. 357⟩eni; dyro a thraddoda i fynu dy enaid yn ewyllyscar ac yn llawen i law drugarog Jesu Grist dy Jachawdwr. Ac er mwyn y diben hyn, pan fyddo yr amser yn dyfod, mal i'r ymdderchafodd yr Angel yngolwg Manoah a'i wraig oddiwrth yr allor i fynu ir nefoedd yn fflam yr aberth; felly ymegnia dithau fel y gallo dy enaid yngwydd dy gyfneseifiaid ymdderchafu oddiar allor calon ddrylliedig yn y bêr arogldarth hon, neu yn y cyfryw aberth ysprydol o weddi.
O Dâd nefol, yr hwn wit Dduw ysprydion pob cnawd, yr hwn a wnaethost yr eneidiau hyn i ni, ac a ragluniaist i ni yr amser, megis i ddyfod i'r bid hwn, felly gwedi gorphen ein gyrfa i fined allan o honaw. Rhif y dyddiau a osodaist i mi ydynt yr awrhon in darfod, mi a ddaethym i'r terfyn eithaf a osodaist di i mi, tu hwnt i'r hwn ni allaf fi fined. Mi a wn O Arglwydd, os a'i di i'r farn nad byw un cnawd cyfiawn in dy olwg di. A my fi (O Arglwydd) or holl ray eraill a ymddengys in fwyaf am-mhur ac anghyfiawn; Canys nid ymleddais i mor ymladdiad da, er mwyn ymddiffyn dy ffydd a'th grefydd, mor frŵd a disigl ac y dylaswn: and rhag ofn anfodloni y bid,1 mi a roddais ford i bechodau a beiau; ac er mwyn rhyngu bodd i'm cnawd, mi a dorrais dy holl orchymynnion, mewn meddwl, gair, a gweithred: Fell ⟨p. 358⟩y mae fy mhechodau in dal y faith afael ynof, nad wyf in meiddiaw mor edrych i fynu: ac y maent in fwy o rifedi, nac yw gwalld fy mhen. Os tidy O Arglwydd a greffi ar fy anwireddau, pale y safaf. Os tidy am pwysi i in y clorian fe am cair i in rhŷ yscafn. Canys yr wyf in wâg o holl gyfiawnder i haeddu dy drugaredd: Ac in llwythog o bob anwiredd, a gyfion haeddai dy ddigofaint trymddwys. And o fy Arglwydd a'm Duw, er mwyn Jesus Grist dy Fâb, in yr hwn in unig i'th fodlonir ag oll edifeiriol bechaduriaid credadwy: cymmer dosturi a thrugaredd arnaf, yr hwn wyf bennaf pechadur. Bwrw fy holl bechodau i allan o'th gof, a golch ymmaith fy holl anwireddau allan o'th olwg di â gwerthfawroccaf waed dy Fâb, yr hwn yr wyf in ei gredu iddo ei dywallt (mal Oen difrycheulyd) i •anhau fy mhechodau. In y ffydd honey bum fyw, in y ffydd honey byddaf farw: gan gredu i Jesus Grist farw dross fy mhechodau, a chyfodi drachefn er mwyn fynghyfiawnhad. A chan welled iddo ef ddioddef y farwolaeth, a dwyn pwys y gospedigaeth, yr hon oedd ddyledus i'm pechodau i; O Dâd, er mwyn ei farwolaeth a'i ddioddefaint ef, in awr (a myfi in dyfod i ymddangos ger bron dy orseddfaingc di) rhyddhâ a gwared fi oddiwrth y farnedigaeth ofnadwy, yr honey mae fy mhechodau in ei gyfiawn haeddu. A chyflawna â myfi y rasusol a'r gyssurus addewid,2 yr hon a wnaethost in dy Efengyl: self pwy bynnac a gredo ynot ti a gaiff fywyd tragwyddol, ac ni ddaw i farn, eithr efe a aiff trwodd o farwolaeth i fywyd. Cryfha O Grist fy ffydd, fell y gallwyf osod oll hither om jechydwriaeth
Chwanega O Yspryd glân, fy nioddefgarwch; Na osod fwy arnaf fi nag a allwyf ei ddwyn, a gwna fi i allael dwyn cymmaint ac a ryngo bodd i'th fendigedig ewyllys di. O fendigedig Drindod in undod, Creawdwr, Jachawdwr, a Sancteiddiwr, canniadhâ fell y byddo fy nŷn oddiallan in diflannu, felly fod o'm din oddifewn fwyfwy trwy dy râd a'th ddiddanwch in cryfhau ac in cynnyddu. O Jachawdwr, dod fy enaid i mewn parodrwydd i fod (megis morwyn gall wedi cael y wisc briodas o'th gyfiawnder a'th sancteiddwydd) in barod i'th gyfarfod di, ag olew in ei lusern. Prioda di ef â thydi dy hun, fell y gallo ef fod in un â thydi mewn tragwyddol gariad, a chymdeithas. O Arglwydd argyoedda Satan ac ymlid ef ymmaith: gwared fy enaid oddiwrth allu y ci; cadw fi rhagsafn y llew. Yr wyf in diolch i ti o Arglwydd am dy holl fendithion ysprydol a bydol a ganniadhevaist ti i mi. in enwedig am fy mhrynedigaeth trwy farwolaeth fy Jachawdwr Christ. Yr wyf in diolch i ti am ddarfod i't fy ymddiffyn a'th Angelion Sanctaidd o'm jevengtid hid yr awr hon. Arglwydd yr wyf in attolwg i ti, dod orchymmyn iddynt i wilio arnaf nes i ti alw am fy enaid: ag yno ei ddwyn (fell y gwnaethant ag enaid Lazarus) i'th deyrnas nefol. Ac fell y byddo amser fy ymadawiad in pwyso nes-nes attaf: felly canniattâ o Dduw i'm henaid dynnu nesnes atrat ti: Ac fell y gallwyf in llawen orchymmyn fy enaid i'th ddwylaw,1 megis i ddwylaw Tàd anwyl, ac Jachawdwr trugarog: a'r pride hwnnw, O Arglwydd grasusol derbyn fy yspryd. fell y gallwyf wneuthur hyn oll, cynnorrhwya fi a'th râd: a gád i'th Yspryd glân fod gyd â myfi ⟨p. 360⟩hid y diwedd; ac in y diwedd, er mwyn Jesus Grist dy Fab, fy Arglwydd am unig Jachawdwr. In enw yr hwn, yr wyf in rhoi i tidy ogoniant, ac in erfyn yr holl bethau hyn ar dy law, in y weddi yr hon a ddyscodd Christ ei hun i mi gan ddywedyd:
Chwanega O Yspryd glân, fy nioddefgarwch; Na osod fwy arnaf fi nag a allwyf ei ddwyn, a gwna fi i allael dwyn cymmaint ac a ryngo bodd i'th fendigedig ewyllys di. O fendigedig Drindod yn vndod, Creawdwr, Iachawdwr, a Sancteiddiwr, canniadhâ fel y byddo fy nŷn oddiallan yn diflannu, felly fod o'm dyn oddifewn fwyfwy trwy dy râd a'th ddiddanwch yn cryfhau ac yn cynnyddu. O Iachawdwr, dod fy enaid i mewn parodrwydd i fod (megis morwyn gall wedi cael y wisc briodas o'th gyfiawnder a'th sancteiddwydd) yn barod i'th gyfarfod di, ag olew yn ei lusern. Prioda di ef â thydi dy hun, fel y gallo ef fod yn vn â thydi mewn tragwyddol gariad, a chymdeithas. O Arglwydd argyoedda Satan ac ymlid ef ymmaith: gwared fy enaid oddiwrth allu y ci; cadw fi rhagsafn y llew. Yr wyf yn diolch i ti o Arglwydd am dy holl fendithion ysprydol a bydol a ganniadheuaist ti i mi. yn enwedig am fy mhrynedigaeth trwy farwolaeth fy Iachawdwr Crist. Yr wyf yn diolch i ti am ddarfod i't fy ymddiffyn a'th Angelion Sanctaidd o'm ieuengtid hyd yr awr hon. Arglwydd yr wyf yn attolwg i ti, dod orchymmyn iddynt i wilio arnaf nes i ti alw am fy enaid: ag yno ei ddwyn (fel y gwnaethant ag enaid Lazarus) i'th deyrnas nefol. Ac fel y byddo amser fy ymadawiad yn pwyso nes-nes attaf: felly canniattâ o Dduw i'm henaid dynnu nesnes atrat ti: Ac fel y gallwyf yn llawen orchymmyn fy enaid i'th ddwylaw,
Ein Tâd yr hwn wit in in nefoedd, &c.
Ein Tâd yr hwn wyt yn yn nefoedd, &c.
YR ydis in gweled trwy oestadol brawf, pan fo plant Duw in wannaf, in agos i amser eu marwolaeth, may yno y dengys Satan ei nerth fwyaf, ac a esyd arnynt ei brofedigaethau cryfaf: Canys efe a ŵyr may 'r awrhon y mae iddo gael y fuddygoliaeth neu ni chaiff ef sith. O blegit os eu heneidiau a ânt i'r nefoedd, ni chief efe moi gorthrymmu nay blino hwynt bight and hynny. Ac am hynny efe a gymmer gymmaint ac a allo o boen, ac a ddengys o flaen eu golygon hwynt yr holl fawrion bechodau a wnaethant, a barnedigaethau Duw dyledus am danynt, felly iw gyrru hwynt (os efe a eill) i annobeithio: yr hwn sydd bechod gorthrymmach na 'r holl bechodau a wnaethent, neu ar a allay efe eu cyhuddo hwy o honynt.
YR ydis yn gweled trwy oestadol brawf, pan fo plant Duw yn wannaf, yn agos i amser eu marwolaeth, mai yno y dengys Satan ei nerth fwyaf, ac a esyd arnynt ei brofedigaethau cryfaf: Canys efe a ŵyr mai 'r awrhon y mae iddo gael y fuddygoliaeth neu ni chaiff ef fyth. O blegit os eu heneidiau a ânt i'r nefoedd, ni cheiff efe moi gorthrymmu nai blino hwynt byth ond hynny. Ac am hynny efe a gymmer gymmaint ac a allo o boen, ac a ddengys o flaen eu golygon hwynt yr holl fawrion bechodau a wnaethant, a barnedigaethau Duw dyledus am danynt, felly iw gyrru hwynt (os efe a eill) i annobeithio: yr hwn sydd bechod gorthrymmach na 'r holl bechodau a wnaethent, neu ar a allai efe eu cyhuddo hwy o honynt.
Os bid Satan gan hynny in cythryblu dy gydwybod in fwy tu ag at dy farwolaeth, nag in amser dy fywyd.
Os bydd Satan gan hynny yn cythryblu dy gydwybod yn fwy tu ag at dy farwolaeth, nag yn amser dy fywyd.
1. Cyfaddef dy bechodau i Dduw: nid in unig in gyffredinol eithr hefyd in neillduol.
1. Cyfaddef dy bechodau i Dduw: nid yn unig yn gyffredinol eithr hefyd yn neillduol.
2. Gwna jawn a thál i'r gwyr hynny y rhai y gwnaethost ti gamwedd â hwynt, os biddy in gallael. Ac os wit ti in draws neu in dwyllodrus in dal, neu in cadw in dy feddiant, na thiroedd, na da, y rhai sydd o gyfiawnder in perthynu i un wraig ⟨p. 361⟩weddw, neu i blentyn ymddifad, na ryfyga fell yr wit in disgwyl am jechydwriaeth dy enaid, edrych in wyneb Christ y barnwr cyfiawn; nes i ti eu rhoi in ôl i'r cywir berchennogion drachefn. Canys y mae cyfraith Dduw dan boen ei felldith in dy orchymmyn di, i roddi in ei ôl pa beth bynnac a rodded attat ti iw gadw, neu yr hyn y rhoddaist di dy law am dano, neu yr hyn trwy ledrad a thrawsder a ddygaist di, ac yr wit in ei gam attal oddiar dy gymydog, tâl hynny erbyn ei ben, a chwanega ei bummed ran atto, Lev. 5.6, 7, 8. Ac oni roddi di in ôl mal Zacheus y cyfryw dda a thiroedd, ni eli di sith wir edifarhau, ac heb wir edifeirwch ni eli di sith fod in gadwedig. Luc. 13. ac 19.8. Eithr er trwy brofedigaeth y cythraul i ti wneuthur trais a chamwedd, etto os wit ti in gwir edifarhau, ac i'th allu in rhoddi in ôl, y mae 'r Arglwydd gwedi ado bod in drugarog wrthyt ti, a gwrando ar weddiau ei wenidogion ffyddlon drosot ti, i faddau i tidy ddyledion ath pechod, ac i dderbyn dy enaid in haeddedigaethau gwaed Christ, megys oen di frycheulyd. Gen. 20.7. Jag. 5.
2. Gwna jawn a thál i'r gwyr hynny y rhai y gwnaethost ti gamwedd â hwynt, os byddi yn gallael. Ac os wyt ti yn draws neu yn dwyllodrus yn dal, neu yn cadw yn dy feddiant, na thiroedd, na da, y rhai sydd o gyfiawnder yn perthynu i un wraig ⟨p. 361⟩weddw, neu i blentyn ymddifad, na ryfyga fel yr wyt yn disgwyl am iechydwriaeth dy enaid, edrych yn wyneb Crist y barnwr cyfiawn; nes i ti eu rhoi yn ôl i'r cywir berchennogion drachefn. Canys y mae cyfraith Dduw dan boen ei felldith yn dy orchymmyn di, i roddi yn ei ôl pa beth bynnac a rodded attat ti iw gadw, neu yr hyn y rhoddaist di dy law am dano, neu yr hyn trwy ledrad a thrawsder a ddygaist di, ac yr wyt yn ei gam attal oddiar dy gymydog, tâl hynny erbyn ei ben, a chwanega ei bumed ran atto,
O Dâd nefol, yr hwn wyt Dduw ysprydion pob cnawd, yr hwn a wnaethost yr eneidiau hyn i ni, ac a ragluniaist i ni yr amser, megis i ddyfod i'r byd hwn, felly gwedi gorphen ein gyrfa i fyned allan o honaw. Rhif y dyddiau a osodaist i mi ydynt yr awrhon yn darfod, mi a ddaethym i'r terfyn eithaf a osodaist di i mi, tu hwnt i'r hwn ni allaf fi fyned. Mi a wn O Arglwydd, os a'i di i'r farn nad byw vn cnawd cyfiawn yn dy olwg di. A my fi (O Arglwydd) or holl rai eraill a ymddengys yn fwyaf am-mhur ac anghyfiawn; Canys nid ymleddais i mor ymladdiad da, er mwyn ymddiffyn dy ffydd a'th grefydd, mor frŵd a disigl ac y dylaswn: ond rhag ofn anfodloni y byd,1 mi a roddais ffordd i bechodau a beiau; ac er mwyn rhyngu bodd i'm cnawd, mi a dorrais dy holl orchymynnion, mewn meddwl, gair, a gweithred: Fel ⟨p. 358⟩y mae fy mhechodau yn dal y fath afael ynof, nad wyf yn meiddiaw mor edrych i fynu: ac y maent yn fwy o rifedi, nac yw gwalld fy mhen. Os ty di O Arglwydd a greffi ar fy anwireddau, pa le y safaf. Os ty di am pwysi i yn y clorian fe am cair i yn rhŷ yscafn. Canys yr wyf yn wâg o holl gyfiawnder i haeddu dy drugaredd: Ac yn llwythog o bob anwiredd, a gyfion haeddai dy ddigofaint trymddwys. Ond o fy Arglwydd a'm Duw, er mwyn Jesu Grist dy Fâb, yn yr hwn yn vnig i'th fodlonir ag oll edifeiriol bechaduriaid credadwy: cymmer dosturi a thrugaredd arnaf, yr hwn wyf bennaf pechadur. Bwrw fy holl bechodau i allan o'th gof, a golch ymmaith fy holl anwireddau allan o'th olwg di â gwerthfawroccaf waed dy Fâb, yr hwn yr wyf yn ei gredu iddo ei dywallt (mal Oen difrycheulyd) i •anhau fy mhechodau. Yn y ffydd hon y bum fyw, yn y ffydd hon y byddaf farw: gan gredu i Jesu Grist farw dros fy mhechodau, a chyfodi drachefn er mwyn fynghyfiawnhad. A chan weled iddo ef ddioddef y farwolaeth, a dwyn pwys y gospedigaeth, yr hon oedd ddyledus i'm pechodau i; O Dâd, er mwyn ei farwolaeth a'i ddioddefaint ef, yn awr (a myfi yn dyfod i ymddangos ger bron dy orseddfaingc di) rhyddhâ a gwared fi oddiwrth y farnedigaeth ofnadwy, yr hon y mae fy mhechodau yn ei gyfiawn haeddu. A chyflawna â myfi y rasusol a'r gyssurus addewid,2 yr hon a wnaethost yn dy Efengyl: sef pwy bynnac a gredo ynot ti a gaiff fywyd tragwyddol, ac ni ddaw i farn, eithr efe a aiff trwodd o farwolaeth i fywyd. Cryfha O Grist fy ffydd, fel y gallwyf osod oll hyder om iechydwriaeth ⟨p. 359⟩yn haeddedigaethau dy vfydd-dod, a'th waed.