A76257:891
Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn life â osodwyd allan in saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd in gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd Duw. Yr hwn lyfe â osodwyd allan yn saeson-sec o wraith y gwir barchedig dâd Lewis Escomb Bangor, ac a gyfieithwyd yn gamber-aec o waith Row. Vaughan o gaergai o sîr feirion wr bonheddig.
Printiedig in Llundain : gan Tho. Dawks, 1675Printiedig yn Llundain : gan Tho. Dawks, 1675
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Yr union fodd i gyflawni ympryd neillduol, sydd in sefyll mewn gweithredoedd oddiallan, a gweithredoedd oddifewn.
Yr union fodd i gyflawni ympryd neillduol, sydd yn sefyll mewn gweithredoedd oddiallan, a gweithredoedd oddifewn.
Y gweithredoedd oddiallan ydynt, dirwest, neu ymgadw tros yr amser yr ymprydiom: in gyntaf, ⟨p. 259⟩oddiwrth bob trafferth a gorchwyl bydol, gan wneuthur y did ympryd, megis in did Sabbath, Levit. 23.28. Canys y mae masnach fydol in dwyn ymmaith ein meddyliau oddiwrth sanctaidd addoliad.
Y gweithredoedd oddiallan ydynt, dirwest, neu ymgadw tros yr amser yr ymprydiom: yn gyntaf, ⟨p. 259⟩oddiwrth bob trafferth a gorchwyl bydol, gan wneuthur y dydd ympryd, megis yn ddydd Sabbath, Levit. 23.28. Canys y mae masnach fydol yn dwyn ymmaith ein meddyliau oddiwrth sanctaidd addoliad.
In ail; oddiwrth bob mâth ar ymborth, je oddiwrth fara a dwfr, cyn belled ac y byddo jechyd in cynnwys: 2 Sam. 3.35. Ezra. 10.6. Act. 9.9. 1. Fell y byddom felly in cydnabod ein anheilyngdod ein hunain, megis na haeddem na 'n bywyd na 'r moddion o'i gynhaliaeth. 2. Megis trwy gystuddio y corph y gallo 'r enaid, (yr hwn sydd in dilyn ei naws ef) fod in fwy gostyngedig. 3. Megis y byddom ni felly in dial in dduwiol arnom ein hunain, am gamarferu ein rhydd-did in arfer o greaduriad Duw, 2 Cor. 7.11. 4. Megis wrth berry i'n cyrph newynu o eisiau daiarol bethau, y gallo ein eneidiau ddyscu newynu ac hiraethu am ysprydol a nefol borthiant. 5. I berry i ni feddwl, may megis yr ydym ni in ymgadw oddiwrth fwyd, yr hwn sydd gyfreithlawn, y dylem ni in hytrach ymgadw oddiwrth bechod, yr hwn sydd in ollawl in anghyfreithlawn.
Yn ail; oddiwrth bob mâth ar ymborth, ie oddiwrth fara a dwfr, cyn belled ac y byddo iechyd yn cynnwys: 2 Sam. 3.35. Ezra. 10.6. Act. 9.9. 1. Fel y byddom felly yn cydnabod ein anheilyngdod ein hunain, megis na haeddem na 'n bywyd na 'r moddion o'i gynhaliaeth. 2. Megis trwy gystuddio y corph y gallo 'r enaid, (yr hwn sydd yn dilyn ei naws ef) fod yn fwy gostyngedig. 3. Megis y byddom ni felly yn dial yn dduwiol arnom ein hunain, am gamarferu ein rhydd-did yn arfer o greaduriad Duw, 2 Cor. 7.11. 4. Megis wrth beri i'n cyrph newynu o eisiau daiarol bethau, y gallo ein eneidiau ddyscu newynu ac hiraethu am ysprydol a nefol borthiant. 5. I beri i ni feddwl, mai megis yr ydym ni yn ymgadw oddiwrth fwyd, yr hwn sydd gyfreithlawn, y dylem ni yn hytrach ymgadw oddiwrth bechod, yr hwn sydd yn ollawl yn anghyfreithlawn.
Quid prodest vacare corpus at escis, & animum replere peccatis. Aug. de Temp.
Beth a dâl i'r corphyn swrth Ymgadw oddiwrth ei lyniaeth, A gado 'r enaid bach i fod In lawn o bechod diffaeth.
Beth a dâl i'r corphyn swrth Ymgadw oddiwrth ei lyniaeth, A gado 'r enaid bach i fod Yn llawn o bechod diffaeth.
In drydydd oddiwrth bob gwisc drwyadl a dillad gwychion: Canys megis y mae camarfer o'r rhain in ein chwyddo ni â balchder, felly bwrw heibio eu harfer cyfreithlawn sydd in tystiolaethu ein gostyngeiddrwydd, Exod. 33.5, 6. Hest. 4.1, 2. ⟨p. 260⟩Ac i'r defnydd hwn yr arferent in yr hên amser (in onwedig mewn ymprydiau cyhoeddus) o wisco sachliain, neu ryw wisc salw-fras arall, Jonah 3.5.6. uniawnder yr hyn beth sy'n parhau etto; in enwedig mewn ymprydiau cyffredinol: o ran dyfod ar y pride hwnnw i'r gynnulleidfa â cholerau gwedi eu dyfal startsio, a gwallt gwedi ei grychu â haiarn gosod, ac â gwisc brydferth, gwedi ei addurno â llyssiau ac â pher arogl, sydd in arwyddoccau enaid nid yw na gostyngedig ger bron Duw, nac erioed in adnabodus a'r union arfer o'r cyfryw orchwyl sanctaidd.
Yn drydydd oddiwrth bob gwisc drwyadl a dillad gwychion: Canys megis y mae camarfer o'r rhain yn ein chwyddo ni â balchder, felly bwrw heibio eu harfer cyfreithlawn sydd yn tystiolaethu ein gostyngeiddrwydd, Exod. 33.5, 6. Hest. 4.1, 2. ⟨p. 260⟩Ac i'r defnydd hwn yr arferent yn yr hên amser (yn onwedig mewn ymprydiau cyhoeddus) o wisco sachliain, neu ryw wisc salw-fras arall, Jonah 3.5.6. vniawnder yr hyn beth sy'n parhau etto; yn enwedig mewn ymprydiau cyffredinol: o ran dyfod ar y pryd hwnnw i'r gynnulleidfa â cholerau gwedi eu dyfal startsio, a gwallt gwedi ei grychu â haiarn gosod, ac â gwisc brydferth, gwedi ei addurno â llyssiau ac â pher arogl, sydd yn arwyddoccau enaid nid yw na gostyngedig ger bron Duw, nac erioed yn adnabodus a'r vnion arfer o'r cyfryw orchwyl sanctaidd.
In bedwerydd, oddiwrth gyflawn fesur o gynefin gŵsc. Fell y gellych di y ford honno hefyd ostwng dy gorph: ac megis y gallo dy enaid wilio a gweddio, i fod in barod erbyn dyfodiad Christ. 2 Sam. 12.16. Joel 1.13. Hest. 4.3. Ac o thorri di in fynych ar dy gwsc, o ran bud bydol neu ddifyrwch, pa faint mwy y dylit ti wneuthur hynny o ran gwasanaeth i Dduw? Ac o darfu i Ahab er tebygu ir duwiol, in ei ympryd orwedd mewn sachliain, i dory ei gŵsc y nôs; 1 Burn. 21.27. beth a dybiwn ni am y rhai a ymroant eu hunain i gyscu ar did ympryd in yr Eglwys?
Yn bedwerydd, oddiwrth gyflawn fesur o gynefin gŵsc. Fel y gellych di y ffordd honno hefyd ostwng dy gorph: ac megis y gallo dy enaid wilio a gweddio, i fod yn barod erbyn dyfodiad Crist. 2 Sam. 12.16. Joel 1.13. Hest. 4.3. Ac o thorri di yn fynych ar dy gwsc, o ran budd bydol neu ddifyrwch, pa faint mwy y dylit ti wneuthur hynny o ran gwasanaeth i Dduw? Ac o darfu i Ahab er tebygu ir duwiol, yn ei ympryd orwedd mewn sachliain, i dorri ei gŵsc y nôs; 1 Bren. 21.27. beth a dybiwn ni am y rhai a ymroant eu hunain i gyscu ar ddydd ympryd yn yr Eglwys?
In bummed ac in olaf, oddiwrth bob difyrrwch i'n synwyrau oddiallan. Canys megis nad y gwddf in unig oedd in pechu, felly nid y gwddf in unig sydd iw gosbi. [Si sola gula peccavit, sola jejunet, & sufficit. Si vero peccaverunt & caetera membra, cur non jejunent & ipsa? Bern. Os y gwddf ei hun sy 'n pechu, ymprydied ef may 'n ddigon hynny, and os pecha 'r holl aelodau, pan na chyd ymprydiant hwythau?] Ac am hynny y mae in rhaid i ni ymegnio i berry i'n golygon (megis ar bob amser, felly) in enwedig ar y did hwnnw, ymprydio rhag canfod offered; a'n clustiau rhag clywed music neu gerddwriaeth, oddieithr y cyfryw a wnelo i ni alaru: ⟨p. 261⟩ein ffroenau rhag pêr arogl, ein tafodau rhag celwydd, gweniaeth, ac enllib, je rhaid rhoi heibio arfer y gwely priodas, er crefyddol anrhŷdedd i'r Mawredd galluoccaf: megis na byddo felly dim in rhwystro ein gwir ostyngeiddrwydd, eithr bod o'r cwbl in argoelion ein bod in ddifrifol ostyngedig. A hyn am y mod oddiallan.
Yn bumed ac yn olaf, oddiwrth bob difyrrwch i'n synwyrau oddiallan. Canys megis nad y gwddf yn vnig oedd yn pechu, felly nid y gwddf yn vnig sydd iw gosbi. [Si sola gula peccavit, sola jejunet, & sufficit. Si vero peccaverunt & caetera membra, cur non jejunent & ipsa? Bern. Os y gwddf ei hun sy 'n pechu, ymprydied ef mai 'n ddigon hynny, ond os pecha 'r holl aelodau, pan na chyd ymprydiant hwythau?] Ac am hynny y mae yn rhaid i ni ymegnio i beri i'n golygon (megis ar bob amser, felly) yn enwedig ar y dydd hwnnw, ymprydio rhag canfod oferedd; a'n clustiau rhag clywed music neu gerddwriaeth, oddieithr y cyfryw a wnelo i ni alaru: ⟨p. 261⟩ein ffroenau rhag pêr arogl, ein tafodau rhag celwydd, gweniaeth, ac enllib, ie rhaid rhoi heibio arfer y gwely priodas, er crefyddol anrhŷdedd i'r Mawredd galluoccaf: megis na byddo felly dim yn rhwystro ein gwir ostyngeiddrwydd, eithr bod o'r cwbl yn argoelion ein bod yn ddifrifol ostyngedig. A hyn am y modd oddiallan.
2. Y mod ar ynprydio oddifewn sydd in sefyll mewn daubeth.
2. Y modd ar ynprydio oddifewn sydd yn sefyll mewn dau beth.
1. Edifeirwch. 2. Gweddî.
Edifeirwch sydd a dwy ran iddi.
1. Gresyndod am bechodau a aethant heibio. 2. Gwellhâd buchedd o'r amser hynny allan.
Y Gresyndod hwn, sydd in sefyll mewn try pheth. Yngyntaf, in cymmeryd golwg ar dy bechod oddifewn, ac in ymwrando a'th trueni. In ail, in cwyno dy gyflwr ffiaidd. In drydydd, in gwneuthur gostyngedig neillduol gifts o'th holl bechodau adnabyddus.
Y Gresyndod hwn, sydd yn sefyll mewn tri pheth. Yngyntaf, yn cymmeryd golwg ar dy bechod oddifewn, ac yn ymwrando a'th trueni. Yn ail, yn cwyno dy gyflwr ffiaidd. Yn drydydd, yn gwneuthur gostyngedig neillduol gyffes o'th holl bechodau adnabyddus.
1. Am gymmeryd golwg a'r bechod oddifewn, ac ymwr andaw a thrueni.
Yr ymwrandawiad ar golygiad hwn a weithredir ynot: In gyntaf, wrth ystyried dy bechodau, in enwedig dy bechodau mawrion, in ol amgylchiadau y pride ar amser, y fan a'r lle, y dull a'r mod, a chyd â phwy y trosseddwyd. In ail, Mawrhydi DVW in erbyn yr hwn eu gwnaeth pwyd hwy; ac in hytrach am i ti wneuthur y pethau hyn in ei erbyn ef, ac yntau wedi rhyngu bodd iddo fod in Dád i ti, a channiadhau i ti gynifer o fendithion diddanaidd, a rhadau daionus. In drydydd, wrth ystyried y melldithion a fygythiodd Duw am dy bechod: ac mor greulon y dialodd Duw ar ray eraill am yr unrhyw fai, ac fell nad oes unrhyw foddion in y nef, na 'r ddaiar i'th achub di rhag bod in golledig dragwyddol, oni buasai i Fab Duw mor garedig farw drosot. ⟨p. 262⟩In olaf, meddwl os ydyw Duw in dy garu, fod in rhaid iddo ef dy geryddu cyn bo her a rhyw gystuddiau dwysion, odieithr i ti achub y blaen arno in brysur â difrifol edifeirwch. Gâd i'r rhai hyn a'r cyfryw ystyriaethau bigo dy gallon â gofid, megis gan doddi ynot o wir resyndod, y gallo hi ymollwng a meirioli i fod in ffynnon o ddagrau heilldion, i ffrydio i lawr rhyd dy ruddiau galarus. Y galar hwn ydyw dechrevad gwir ympryd; ac am hynny in fynych wedi ei roi ar lawr am ympryd, self y rhan gyntaf neu 'r brif ran am yr holl weithred. Mat. 9.15. Psal. 6.
Yr ymwrandawiad ar golygiad hwn a weithredir ynot: Yn gyntaf, wrth ystyried dy bechodau, yn enwedig dy bechodau mawrion, yn ol amgylchiadau y pryd ar amser, y fan a'r lle, y dull a'r modd, a chyd â phwy y trosseddwyd. Yn ail, Mawrhydi DVW yn erbyn yr hwn eu gwnaeth pwyd hwy; ac yn hytrach am i ti wneuthur y pethau hyn yn ei erbyn ef, ac yntau wedi rhyngu bodd iddo fod yn Dád i ti, a channiadhau i ti gynifer o fendithion diddanaidd, a rhadau daionus. Yn drydydd, wrth ystyried y melldithion a fygythiodd Duw am dy bechod: ac mor greulon y dialodd Duw ar rai eraill am yr vnrhyw fai, ac fel nad oes vnrhyw foddion yn y nef, na 'r ddaiar i'th achub di rhag bod yn golledig dragwyddol, oni buasai i Fab Duw mor garedig farw drosot. ⟨p. 262⟩Yn olaf, meddwl os ydyw Duw yn dy garu, fod yn rhaid iddo ef dy geryddu cyn bo hir a rhyw gystuddiau dwysion, odieithr i ti achub y blaen arno yn brysur â difrifol edifeirwch. Gâd i'r rhai hyn a'r cyfryw ystyriaethau bigo dy galon â gofid, megis gan doddi ynot o wir resyndod, y gallo hi ymollwng a meirioli i fod yn ffynnon o ddagrau heilldion, i ffrydio i lawr rhyd dy ruddiau galarus. Y galar hwn ydyw dechreuad gwir ympryd; ac am hynny yn fynych wedi ei roi ar lawr am ympryd, sef y rhan gyntaf neu 'r brif ran am yr holl weithred.