B05830:145
[Y cywir ddychwelwr.]
London. : ... to be sold by Thomas Brewster ..., 1657
No title page in the transcription: set from the catalogue record.
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Nid yw gwrthryfel bradwr ar y dommen, cimmint a gwrthryfel ûn y fâe mewn cymmeriad in y llŷs. Pechodau bychain in erbyn gwybodaeth a goleuni, a gyfriflr, ae a wneir in echryslon, ac a gospir y• dôst. Ni phechodd nêb erioed in erbyn y fàth oleuni ac oedd gan Adda. Dymma r pechod cyntaf a anfodlonodd Dduw erioed. Mae ⟨p. 60⟩meddwdod in ysbeilio Duw am y gogoniant o sobreiddrwydd; Putteindra, am ei ogoniant o ddiweirdeb; and mae r pechod ymma in •ywyllu r haul ei hun, ac in dini••rio hôll Ddelw Duw yr hon oedd ••goniant din, a gogoniant Duw sewn dŷn; dymma r pechod cyn•af a wnaeth erioed itti niwed. Y ••chod ymma fell tywysog galluog […] ••sglodd ynghyd yr holl dor[…] ar heidiau ymma o bechodau […] yrawron in cymmeryd gafael […]ati. Nid rhaid itti ddiolch and […]chod ymma am y gallon garreg •••d genniti, ac am yr uffernol dy•yllwch sydd wedi dy orchguddio. Hwn a gyfododd i fynu Satan, ••rwolaeth, barn, uffern, ar nef •yd in dy erbyn di:
Nid yw gwrthryfel bradwr ar y dommen, cimmint a gwrthryfel ûn y fâe mewn cymmeriad yn y llŷs. Pechodau bychain yn erbyn gwybodaeth a goleuni, a gyfriflr, ae a wneir yn echryslon, ac a gospir y• dôst. Ni phechodd nêb erioed yn erbyn y fàth oleuni ac oedd gan Adda. Dymma r pechod cyntaf a anfodlonodd Dduw erioed. Mae ⟨p. 60⟩meddwdod yn ysbeilio Duw am y gogoniant o sobreiddrwydd; Putteindra, am ei ogoniant o ddiweirdeb; ond mae r pechod ymma yn •ywyllu r haul ei hun, ac yn dini••rio hôll Ddelw Duw yr hon oedd ••goniant dyn, a gogoniant Duw •ewn dŷn; dymma r pechod cynaf a wnaeth erioed itti niwed. Y chod ymma fel tywysog galluog sglodd ynghyd yr holl dor ar heidiau ymma o bechodau yrawron yn cymmeryd gafael ati. Nid rhaid itti ddiolch ond chod ymma am y galon garreg d genniti, ac am yr uffernol dyyllwch sydd wedi dy orchguddio. Hwn a gyfododd i fynu Satan, rwolaeth, barn, uffern, ar nef yd yn dy erbyn di:
Gwelwch y drwg a ddygodd y ••chod ymma gidag ef:
1. Ymadawiad ofnadwy oddi••th Dduw in debig ir cythrel.
1. Ymadawiad ofnadwy oddi••th Dduw yn debig ir cythrel.
2. Gwrthryfel echryslon in erbyn […] gan daro gida'r cythrael ge[…]yaf Duw.
2. Gwrthryfel echryslon yn erbyn 〈…〉 gan daro gida'r cythrael ge〈…〉yaf Duw.
3. Gr•synol anghrediniaeth gan ammau nad oedd bygythion Duw in wir.
3. Gr•synol anghrediniaeth gan ammau nad oedd bygythion Duw yn wir.
4. Cabled ofnadwy, gan dybied fôd y cythrel (gelyn mwyaf Duw, a llofrydd dŷn) in fwy geirwir in ei brofedigaethau na Duw in ei fygythion.
4. Cabl•dd ofnadwy, gan dybied fôd y cythrel (gelyn mwyaf Duw, a llofrydd dŷn) yn fwy geirwir yn ei brofedigaethau na Duw yn ei fygythion.
5. Balchder erchyll, gan dybied mined gam ne rîs in uwch, ac in debig i Dduw ei hûn, drwy wneuthur y pechod ymma o fwytta ffrwyth y pren gwaharddedig.
5. Balchder erchyll, gan dybied myned gam ne rîs yn uwch, ac yn debig i Dduw ei hûn, drwy wneuthur y pechod ymma o fwytta ffrwyth y pren gwaharddedig.
6. Diystyrwch ofnadwy ar Dduw, gan wneuthur cyn hyfed a rhuthro ar gleddyf bygythiad Duw. in ddirgel, heb ofni mor plaeau a adroddasid in ei herbyn.
6. Diystyrwch ofnadwy ar Dduw, gan wneuthur cyn hyfed a rhuthro ar gleddyf bygythiad Duw. yn ddirgel, heb ofni mor plaeau a adroddasid yn ei herbyn.
7. Erobyll anniolchgarwch, gwedi i Dduw roddi iddo ef hôll brennau r hard, and un pren, etto fe fyddei raid iddo ef fod in ymmyr red a hwnnw hefyd.
7. Erobyll anniolchgarwch, gwedi i Dduw roddi iddo ef hôll brennau r ardd, ond un pren, etto fe fyddei raid iddo ef fod yn ymmyr redd a hwnnw hefyd.
8. Lledrad anferth, in cymmery y peth nid oedd eiddo.
8. Lledrad anferth, yn cymmery y peth nid oedd eiddo.
9. Ffiaidd Ddelw-addolia• garu r creadur in fwy nar creawdwr ⟨p. 62⟩yr hwn sydd fendigedig in dragywydd. Chwy chwi gan hynny y rhai a ddywedwch yrawron, nid oes nêb all ddywedyd wrthych, du yw eich llygad, chwi a fuoch fyw in eich tŷb eich hûn in weddol eich holl ddyddiau; edrychwch ar yr ûn pechod gofidus ymma; cymmerwch lawn olygiad arno, yr hwn ni ddarfu i'chwi wylo ûn deigryn oi blegid ef erioed etto, a gwelwch eich trueni drwyddo ef, a rhyfeddwch am ddioddef-garwch Duw yr hwn ach arbedodd chwi cyhyd; y rhai oeddych wedi eich geni in lawn or pechod ymma, ac a fuoch fyw in evog o hôno, ac a dderfydd am danoch oi blegid ef, os yr Arglwydd or nefoedd ni tho•turia wrthych: And nid dymma r cwbl. Ystyriwch in ail ddarfod geni pob dŷn in farw mewn pechod, Eph. 2.1. ai fôd ef wedi ei eni in wâg o bob gwreiddin o fywyd ysprydol oddimewn, ac in wâg o bob grâs, ac heb yntho ddim mwy daioni (beth bynnag y mae efe y n ⟨p. 63⟩ei dybied) nac mewn yscerbwd marw. Ac oddiymma mae efe tan allu pechod, fell y mae dŷn marw tan allu marwolaeth, ac heb allu cyflawni un weithred o fywyd: Mae ei cyrph hwy in eirch bywion i ddwyn eneidiau meirwon i fynu ac i wared. Mae in wir (yr wyfi in cyfaddef) lawyer o ddynion drygionûs in gwneuthur lawyer gweithred dda, megis gweddio, gwrando, a gweithredoedd elusengar eraill, and nid ydynt in dyfod oddiwrth ddim gwreiddin o fywyd oddimewn. Annogaethau oddiallan (fell pwysau clocc, yr hwn er i fod in farw etto y mae wedi ei wneuthur in gelfyddgar) sydd in ei gosod hwy i redeg. Yr oedd Jehu in lawn zêl, and in unig y ennill teirnas. Yr oedd y Pharisaeaid in elusengar, and in unig fall y gallent hwy gael i gweled gan ddynion. Os yscrifenna ûn ewyllys neu lythyr cymmun a law gŵr y fo gwedi marw▪ ni saif yr ewyllys hwnnw mewn un ⟨p. 64⟩gyfraith in y bŷd, oblegid nid ei ewyllys ef ydoedd, o ran ni yscrifennasid mono gantho ef, drwy un gwreiddin o fywyd oddi mewn oi eiddo ei hunan. Mae balchder in peri i ddynion bregetbu, a balchder in peri i ddynion wrando, a gweddio weithiau.
Mae hunan-gariad in cynhyrfu i fynu ddymuniadau rhyfedd mewn dynion., etto ni allwn ddywedyd, nad yw hynny ddim o waith grass in yr enaid drwy rinwedd yspryd Duw, and Balchder, a chariad arnynt ei hunain. Dygwch ddŷn marw at y tân, a thwymnwch a rhwbiwch ef, chwi a ellwch berry peth cynnhesrwydd yntho ef drwy weithio felly arno ef oddiallan: and cymmerwch ef oddiwrth y tân drachefn, efe a oera in fuan: felly y mae lawyer dŷn y fo in bŷw tan weinidogaeth pregethwr ffyddlon, a than wialennodiau a dyrnodiau cydwybod ge•yddgar, ac ymdrechiadol, mae peth gwrês ynddo, pêch dymmuniadau da, peth cystudd ⟨p. 65⟩gwedi ei gynnhyrfu ynddo; etto cymmerwch ef oddiwrth y gweinidog, ai gydwybod gythryblus, ac efe a eiff in oer in ddiattreg, yr achos yw, o ran bôd arno eisiau gwreiddin o fywyd oddimewn oi eiddo ei hunan.
Mae hunan-gariad yn cynhyrfu i fynu ddymuniadau rhyfedd mewn dynion., etto ni allwn ddywedyd, nad yw hynny ddim o waith gras yn yr enaid drwy rinwedd yspryd Duw, ond Balchder, a chariad arnynt ei hunain. Dygwch ddŷn marw at y tân, a thwymnwch a rhwbiwch ef, chwi a ellwch beri peth cynnhesrwydd yntho ef drwy weithio felly arno ef oddiallan: ond cymmerwch ef oddiwrth y tân drachefn, efe a oera yn fuan: felly y mae llawer dŷn y fo yn bŷw tan weinidogaeth pregethwr ffyddlon, a than wialennodiau a dyrnodiau cydwybod ge•yddgar, ac ymdrechiadol, mae peth gwrês ynddo, pêch dymmuniadau da, peth cystudd ⟨p. 65⟩gwedi ei gynnhyrfu ynddo; etto cymmerwch ef oddiwrth y gweinidog, ai gydwybod gythryblus, ac efe a eiff yn oer yn ddiattreg, yr achos yw, o ran bôd arno eisiau gwreiddin o fywyd oddimewn oi eiddo ei hunan.
Yr hyn bêth a all berry i'ni gymmeryd i fynu alarnad chwerw dross bôb din naturiol. Fe a ddywedir in Exod. 12.30. Fôd gweiddi mawr in yr Aipht, obl•gid nad oedd tŷ ar nad oedd un marw yutho. O Arglwydd, mewn rhai trefi a theuluoedd pa liaws or rhain sŷdd! Gwŷr meirwon, gwragedd meirwon, plant meirwon, in rhodio i fynu ac i wared, ai pechodau (megis y dywaid rhai fôd dynion ar ôl marwolaeth in gwneuthur) fell bêdd-wiscoedd am danynt, a Duw a wyr pa ûn a wnant ai bywio bight ai peidio. Beth am fell yr alara dynion oblegid y golled am ei cyfeillion a fuant feirw! Oh mae gennit enaid gwerthfawr in dy fonwes in farw eusus, gan hynny alara o achos dy gyflwr ⟨p. 66⟩dy hun, ac ystyria dy gyslwr in ddifrifol.
Yr hyn bêth a alle beri i'ni gymmeryd i fynu alarnad chwerw dros bôb dyn naturiol. Fe a ddywedir yn Exod. 12.30. Fôd gweiddi mawr yn yr Aipht, obl•gid nad oedd tŷ ar nad oedd un marw yutho. O Arglwydd, mewn rhai trefi a theuluoedd pa liaws or rhain sŷdd! Gwŷr meirwon, gwragedd meirwon, plant meirwon, yn rhodio i fynu ac i wared, ai pechodau (megis y dywaid rhai fôd dynion ar ôl marwolaeth yn gwneuthur) fel bêdd-wiscoedd am danynt, a Duw a wyr pa ûn a wnant ai bywio byth ai peidio. Beth am fel yr alara dynion oblegid y golled am ei cyfeillion a fuant feirw! Oh mae gennit enaid gwerthfawr yn dy fonwes yn farw eusus, gan hynny alara o achos dy gyflwr ⟨p. 66⟩dy hun, ac ystyria dy gyslwr yn ddifrifol.
1. In gyntaf, nid all dŷn marw gychwyn, na chynnig cychwyn; Ni feidr dŷn drygionus ddywedyd un gair dâ, neu wneuthur un weithred ddâ, pe bae r nef in colli onis gwnai, na chynnig ysgwyd ymmaith ei bechodau, na meddwlûn meddwl dâ; in siccir fe all siarad a meddwl am bethau da, and ni all fôd gantho, nac ymadroddion da, na meddyliau da. Fell y gall gwr duwiol feddwl am bethau drwg, megis pechodau r amseroedd, etto mae ei ddiben ef in meddwl am y pethau ymma, in dda, ac nid in ddrwg. felly in y gwrthwyneb, y gall dŷn drwg feddwl am bethau da, ac etto ei feddwl ef in ddrwg.
1. Yn gyntaf, nid all dŷn marw gychwyn, na chynnig cychwyn; Ni feidr dŷn drygionus ddywedyd un gair dâ, neu wneuthur un weithred ddâ, pe bae r nef yn colli onis gwnai, na chynnig ysgwyd ymmaith ei bechodau, na meddwlûn meddwl dâ; yn siccir fe all siarad a meddwl am bethau da, ond ni all fôd gantho, nac ymadroddion da, na meddyliau da. Fel y gall gwr duwiol feddwl am bethau drwg, megis pechodau r amseroedd, etto mae ei ddiben ef yn meddwl am y pethau ymma, yn dda, ac nid yn ddrwg. felly yn y gwrthwyneb, y gall dŷn drwg feddwl am bethau da, ac etto ei feddwl ef yn ddrwg.
2. In ail, ni ofna dŷn marw bêrigl in y bid, er maint fytho, ac er agosed atto. Gadewch ir gweinidog ddwŷn newyddion i ddŷn naturiol, agosed yw plaeau dinistriol Duw atto, nid ofna ef monynt.
2. Yn ail, ni ofna dŷn marw bêrigl yn y byd, er maint fytho, ac er agosed atto. Gadewch ir gweinidog ddwŷn newyddion i ddŷn naturiol, agosed yw plaeau dinistriol Duw atto, nid ofna ef monynt.
3. In drydydd, ni ellir dwyn ⟨p. 67⟩dŷn marw i groesafu y cynnig gorau. Gadewch i Grist ddyfod or nêf, a syrthio ar wddf dŷn naturiol, ac a dagrau in ei lygaid attolwg iddo gymmeryd ei waed ef, ei gymmeryd ef ei hûn, ai deyrnas ef, a gadel ei bechodau, ni fedr efe dderbyn mor cynnig ymma.
3. Yn drydydd, ni ellir dwyn ⟨p. 67⟩dŷn marw i groesafu y cynnig gorau. Gadewch i Grist ddyfod or nêf, a syrthio ar wddf dŷn naturiol, ac a dagrau yn ei lygaid attolwg iddo gymmeryd ei waed ef, ei gymmeryd ef ei hûn, ai deyrnas ef, a gadel ei bechodau, ni fedr efe dderbyn mor cynnig ymma.