B05830:218
[Y cywir ddychwelwr.]
London. : ... to be sold by Thomas Brewster ..., 1657
No title page in the transcription: set from the catalogue record.
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
And yr amseroedd ymma, ymha ray yr ydym ni in byw, ydynt gwedi ei gwenwyno, ai gorchfygu felly gan ddiofalwch, hid onid yw in beth rhyfedd welled din in edrych marwolaeth in wastadol in ei hwyneb ûn awr or ûntŷ; And fe a rid marwolaeth ddyrnod chwerw ar yr rhain ryw did.
Ond yr amseroedd ymma, ymha rai yr ydym ni yn byw, ydynt gwedi ei gwenwyno, ai gorchfygu felly gan ddiofalwch, hyd onid yw yn beth rhyfedd weled dyn yn edrych marwolaeth yn wastadol yn ei hwyneb ûn awr or ûntŷ; Ond fe a rydd marwolaeth ddyrnod chwerw ar yr rhain ryw ddydd.
In ail, ar ôl marwolaeth rhaid iddynt ymddangos o flaen yr Arglwydd mewn barn, Heb. 9.27. Ei cyrph hwy in ddiau a bydrant in y bed, and rhaid iw heneidiau hwy ddychwel gar bron yr Arglwydd, Pregethwr 12.7. Y farn gyffredin a fydd ar ddiwedd y bid, pan fytho in rhaid ir enaid ar corph ymddangos gar-bron brawdle Christ, ar holl fyd i roddi cyfrif; And mae barn neilltuol yr hon a gyferfydd pob din a hi ar ôl y bywyd ymma in ddiattreg, a• ddiwedd ei fywyd ef, lle y bernir ei enaid ef ⟨p. 100⟩oflaen yr Arglwydd; chwi ellwch deal beth yw y farn neilltuol ymma, fell hyn.
Yn ail, ar ôl marwolaeth rhaid iddynt ymddangos o flaen yr Arglwydd mewn barn, Heb. 9.27. Ei cyrph hwy yn ddiau a bydrant yn y bedd, ond rhaid iw heneidiau hwy ddychwel gar bron yr Arglwydd, Pregethwr 12.7. Y farn gyffredin a fydd ar ddiwedd y byd, pan fytho yn rhaid ir enaid ar corph ymddangos gar-bron brawdle Christ, ar holl fyd i roddi cyfrif; Ond mae barn neilltuol yr hon a gyferfydd pob dyn a hi ar ôl y bywyd ymma yn ddiattreg, a• ddiwedd ei fywyd ef, lle y bernir ei enaid ef ⟨p. 100⟩oflaen yr Arglwydd; chwi ellwch ddeall beth yw y farn neilltuol ymma, fel hyn.
1. Y dylei bôb dŷn farw y did cyntaf y ganer ef, sydd eglur: Canys cyflog pechod yw marwolaeth, Rhuf. 6.23. v. 12. Mewn cyfiawnder gan hynny fe ddylid talu r ddyled ymma, gan bôb creadur pechadurus, pan ei ganer ef gyntaf.
1. Y dylei bôb dŷn farw y dydd cyntaf y ganer ef, sydd eglur: Canys cyflog pechod yw marwolaeth, Rhuf. 6.23. v. 12. Mewn cyfiawnder gan hynny fe ddylid talu r ddyled ymma, gan bôb creadur pechadurus, pan ei ganer ef gyntaf.
2. Fell hyn y byddei ir holl ddynion drygionus, oni bae ddarfod i Grist bwrcasu ei hoedl iddynt dross amser, 1 Tim. 4.10. Efe ydiw achubwr yr holl ddynion, hynny ydiw, nid achubwr ô gadwedigaeth tragywyddol, allan o uffern, and achubwr o gadwedigaeth amserol, rhag cwympo i uffern.
2. Fel hyn y byddei ir holl ddynion drygionus, oni bae ddarfod i Grist bwrcasu ei hoedl iddynt dros amser, 1 Tim. 4.10. Efe ydiw achubwr yr holl ddynion, hynny ydiw, nid achubwr ô gadwedigaeth tragywyddol, allan o uffern, ond achubwr o gadwedigaeth amserol, rhag cwympo i uffern.
3. Yr ennyd ymma o amser gwedi ei bwrcasu fell hyn gan Grist, ydiw y pride, ymha un y gall dŷn wneuthur i heddwch a Duw, yr hwn sydd anfodlon iw bechod ef.
3. Yr ennyd ymma o amser gwedi ei bwrcasu fel hyn gan Grist, ydiw y pryd, ymha un y gall dŷn wneuthur i heddwch a Duw, yr hwn sydd anfodlon iw bechod ef.
4. Oni wna dynion fell hyn, o fewn y drill ymma o amser, yna ⟨p. 111⟩marwolaech ai cippia hwynt ymmaith, barn in unig sydd in ôl iddynt hwy; Did ei hedifeirwch hwynt sydd wedi darfod, ac yna r farn o farwolaech dragywyddol sydd wedi passio arnynt, yr hon nid ellir moi galw in ôl drachefn; a dymma farn ar ôl marwolaeth; Yr hwn ai i•wn farno ei hun, medd yr Apostl, 1 Cor. 11.31. ni fernir gan yr Arglwydd. In awr dynion drygionus ni evog-farnant monynt ei hunain in y bywyd ymma, gan hynny in niwedd y bid Duw ai barna hwynt; Yr holl ddynion naturiol ydynt gwedi ei cyfrgolli in y bywyd ymma; And fe a ellir ei cael ai amddiffin hwy drachefn; And colled dŷn drwy farwolaeth, sydd heb obaith ei chael in ôl sith, canys nid oes dim moddion ar ol marwolaeth iw dychwel hwynt in ol; Nid oes ûn cyfaill i berswadio, nid oes ûn gweinidog i bregethu, drwy ba fodd y gweithir ffydd, ac y mae rhai in arferol o ddyfod at Grist; nid oes dim gallu i ddychwelyd neu ⟨p. 102⟩i edifarhau y pride hynny; canys y nôs a ddaeth, ar did aeth heibio.
4. Oni wna dynion fel hyn, o fewn y dryll ymma o amser, yna ⟨p. 111⟩marwolaech ai cippia hwynt ymmaith, barn yn unig sydd yn ôl iddynt hwy; Dydd ei hedifeirwch hwynt sydd wedi darfod, ac yna r farn o farwolaech dragywyddol sydd wedi passio arnynt, yr hon nid ellir moi galw yn ôl drachefn; a dymma farn ar ôl marwolaeth; Yr hwn ai i•wn farno ei hun, medd yr Apostl, 1 Cor. 11.31. ni fernir gan yr Arglwydd. Yn awr dynion drygionus ni euog-farnant monynt ei hunain yn y bywyd ymma, gan hynny yn niwedd y byd Duw ai barna hwynt; Yr holl ddynion naturiol ydynt gwedi ei cyfrgolli yn y bywyd ymma; Ond fe a ellir ei cael ai amddiffin hwy drachefn; Ond colled dŷn drwy farwolaeth, sydd heb obaith ei chael yn ôl fyth, canys nid oes dim moddion ar ol marwolaeth iw dychwel hwynt yn ol; Nid oes ûn cyfaill i berswadio, nid oes ûn gweinidog i bregethu, drwy ba fodd y gweithir ffydd, ac y mae rhai yn arferol o ddyfod att Grist; nid oes dim gallu i ddychwelyd neu
Dràchefn y gospedigaeth sydd drom; dioddef digofaint in wastadol sydd raid iddynt, hid oni bytho ei holl search ai meddyliau wedi ei cymeryd i fynu ar pwys hwnw, ac am hynny yr oedd y glwth goludog in gweiddi allan, fe am poenir i in y fflam hon; O nad all r ystyriaeth or pwngc ymma ddeffroi pôb pechadur diofal; Beth a ddaw oath enaid anfarwol di pan fych di farw; Tia ddywedi nis gwn i, yr wyfi in gobeithio r goreu; Myfi a ddywedaf iti gan hynny y peth a alley dy yrru di ith dŷ dan alaru, ac ith fed dan grynnu. Os ti a fyddi marw in y cyflwr ymma self heb dy ail-eni, ni chei di farw fell ci, nac fell llyffant; And ar ôl marwolaeth fe ddaw barn; yna rhaid canu in jâch i Dduw, i gyfeillion, ac ir cwbl pan fych di marw; Yr Arglwydd a agôro eich llygaid chwi in awr i welled poenau ofnadwy 'r farn ⟨p. 103⟩neilltuol ymma; Yr hyn pei gwelych chwi (oni byddech chwi allan och cof) fe a wnai d'chwi dreilio nosweithiau, a diwrnodiau cyfan, i wneuthur in union rhyngoch chwi a Duw.
Dràchefn y gospedigaeth sydd drom; dioddef digofaint yn wastadol sydd raid iddynt, hyd oni bytho ei holl serch ai meddyliau wedi ei cymeryd i fynu ar pwys hwnw, ac am hynny yr oedd y glwth goludog yn gweiddi allan, fe am poenir i yn y fflam hon; O nad alle r ystyriaeth or pwngc ymma ddeffroi pôb pechadur diofal; Beth a ddaw oth enaid anfarwol di pan fych di farw; Tia ddywedi nis gwn i, yr wyfi yn gobeithio r goreu; Myfi a ddywedaf iti gan hynny y peth a allei dy yrru di ith dŷ dan alaru, ac ith fedd dan grynnu. Os ti a fyddi marw yn y cyflwr ymma sef heb dy ail-eni, ni chei di farw fel ci, nac fel llyffant; Ond ar ôl marwolaeth fe ddaw barn; yna rhaid canu yn iâch i Dduw, i gyfeillion, ac ir cwbl pan fych di marw; Yr Arglwydd a agôro eich llygaid chwi yn awr i weled poenau ofnadwy 'r farn ⟨p. 103⟩neilltuol ymma; Yr hyn pei gwelych chwi (oni byddech chwi allan och cof) fe a wnai d'chwi dreilio nosweithiau, a diwrnodiau cyfan, i wneuthur yn union rhyngoch chwi a Duw.
Myfi a ddangosaf i chwi in fir fodd a naturiaeth y farn neilltuol ymma.
Myfi a ddangosaf i chwi yn fyrr fodd a naturiaeth y farn neilltuol ymma.
In gyntaf, dy enaid di a rwygir allan oath gorph, fell allan o garchar drewllyd, gan y cythrel, i ryw fan o fewn ymysgaroedd y drydydd nefoedd, ac yno fe fydd rhaid i'ti sefyll in noeth oath holl gyfeillion, o'th holl ddiddanwch, or holl greaduriaid, o'flaen presennoldeb Duw, Luc. 9.27.
Yn gyntaf, dy enaid di a rwygir allan oth gorph, fel allan o garchar drewllyd, gan y cythrel, i ryw fan o fewn ymysgaroedd y drydydd nefoedd, ac yno fe fydd rhaid i'ti sefyll yn noeth oth holl gyfeillion, o'th holl ddiddanwch, or holl greaduriaid, o'flaen presennoldeb Duw, Luc. 9.27.
Megis ar amser sessiwn, in gyntaf y swyddog a ddwg allan ei garcharorion.
Megis ar amser sessiwn, yn gyntaf y swyddog a ddwg allan ei garcharorion.
In ail, yna y rhoddir goleuni in dy enaid ti, drwy ba ûn y caiff ef welled gogoneddus bresennoldeb Duw; Megis carcharorion a llygaid ac a chalonnau evog a edrychant in ofnus ar y barnwr; In ⟨p. 104⟩awr nid witty in gweled ûn Duw in y bid, and yr amser hwnnw ti a gei welled yr holl-alluog Jehovah; yr hon olwg ath deru di ag ofn uffernol, ac a dychrynniadau anserth anoddefol, hid oni byddych di in gweiddi ar y mynyddoedd ar creigiau am dy guddio di; o greigiva, gr•igiau, cuddiwch fi oddiwrth wyneb yr oen, Datc. 6.17. Jer. 10.10.
Yn ail, yna y rhoddir goleuni yn dy enaid ti, drwy ba ûn y caiff ef weled gogoneddus bresennoldeb Duw; Megis carcharorion a llygaid ac a chalonnau euog a edrychant yn ofnus ar y barnwr; Yn ⟨p. 104⟩awr nid wyti yn gweled ûn Duw yn y byd, ond yr amser hwnnw ti a gei weled yr holl-alluog Jehovah; yr hon olwg ath deru di ag ofn uffernol, ac a dychrynniadau anserth anoddefol, hyd oni byddych di yn gweiddi ar y mynyddoedd ar creigiau am dy guddio di; o greigiua, gr•igiau, cuddiwch fi oddiwrth wyneb yr oen, Datc. 6.17. Jer. 10.10.
In drydydd, yr holl bechodau a wnaethost, neu a wnei di, a ddevant ith gof di in newydd, ac in eglur; Megis pan ddelo carcharor o'flaen yr ustus, yna ei gyhuddwyr a ddygant i fewn ei profedigaeth, neu ei tystion; Dy gydwybod gysglud a fydd yr amser hwnnw, in lle mîl o dystion, a phob pechod ai berthynasau, a roir mewn trefn, in arfog a digofaint Duw, oath amgylch di, Psa. 50.21. Megis llythyrennau a scrifenner a sûg orainds, nid ellir ei darllain, nes ei dwyn in agos ir tân, ae yna hwy a ymddangosant in amlwg; felly ni fedri dithau ddarllain y bill gwaedlyd hwnnw ⟨p. 105⟩o gyhuddiad, y mae dy gydwybod in ei roddi in dy erbyn di in awr; and pan ymddangosych di in agos o'flaen Duw, yr hwn sydd dân yssol, yna pa gyfriftrwm, tossed, a ymddengys i'ti; Nid hwyrach ddarfod i'ti ymadel a lawyer o bechodau yrawron, a mined cyn belled a chynyddu felly, na feidr un christian dy ddirnad neu dy adnabod di; Nage, yr witty in dy dybied dy hun mewn cyflwr diogel, and etto mae un twnn in dy long di, yr hwn ath sudda di; Mae un pechod dirgel cuddiedig in dy gallon di, in yr hwn yr witty in byw, (fell y mae pob din llygredig) yr hwn ath gondemnia di; yr wyfi in dywedyd i'ti, cyn gynted ac y byddych di mârw; yna di gei welled pale yr oedd y cwlwm in dy rwymo di, pale yr oedd dy bechod di r hwn yrawron ath anrheithiodd di bight, ac yno di a wallgofi wrth feddwl; O gwae fi na welais erioed y pechod ymma, yr hwn a gerais i, ac y bum i ynbyw ynddo, ⟨p. 106⟩drwy ban y dychmygais i, ac y cyflawnais i fy nhragywyddol ddestriw hid yrawron, pan ydiw hi in rhy hwyr i wellhau.
Yn drydydd, yr holl bechodau a wnaethost, neu a wnei di, a ddeuant ith gof di yn newydd, ac yn eglur; Megis pan ddelo carcharor o'flaen yr ustus, yna ei gyhuddwyr a ddygant i fewn ei profedigaeth, neu ei tystion; Dy gydwybod gysglud a fydd yr amser hwnnw, yn lle mîl o dystion, a phob pechod ai berthynasau, a roir mewn trefn, yn arfog a digofaint Duw, oth amgylch di, Psa. 50.21. Megis llythyrennau a scrifenner a sûg orainds, nid ellir ei darllain, nes ei dwyn yn agos ir tân, ae yna hwy a ymddangosant yn amlwg; felly ni fedri dithau ddarllain y bil gwaedlyd hwnnw ⟨p. 105⟩
In bedwerydd, yna r Arglwydd a gymmer ei dragywyddol farewell a thydi, ac a wneiff i'ti wybod hynny hefyd; In awr mae Duw wedi ymadel a thy in y bywyd ymma, and fe all ddychwelyd attati mewn trugaredd drachefn; and pan ymadawech di oddiyma, os ti a fyddi in dy gyflwr naturiol, fe a ymâd yr Arglwydd a thy, yr hwn ai holl ddioddefgarwch oedd in disgwyl am danati; Ac ni chynnygir Christ it'i chwaith bight and hynny; ag ni ymdrecha yr yspryd glan a thy mwy; ac felly barn a roddir arnati, er nad mewn geiriau and odid, etto mewn effaith, neu in ffrwythol, yr Arglwydd a ddywed, Ewch chni ray melldigedig; In ddiau ti a weli ogoniant Duw, y peth y mae eraill in ei fwynhau, and er mwy o gystydd iti, ni chei di bight brofi o honaw, Luc. 13.28.
Yn bedwerydd, yna r Arglwydd a gymmer ei dragywyddol ffarwel a thydi, ac a wneiff i'ti wybod hynny hefyd; Yn awr mae Duw wedi ymadel a thi yn y bywyd ymma, ond fe all ddychwelyd attati mewn trugaredd drachefn; ond pan ymadawech di oddiyma, os ti a fyddi yn dy gyflwr naturiol, fe a ymâd yr Arglwydd a thi, yr hwn ai holl ddioddefgarwch oedd yn disgwyl am danati; Ac ni chynnygir Christ it'i chwaith byth ond hynny; ag ni ymdrecha yr yspryd glan a thi mwy; ac felly barn a roddir arnati, er nad mewn geiriau ond odid, etto mewn effaith, neu yn ffrwythol, yr Arglwydd a ddywed, Ewch chni rai melldigedig; Yn ddiau ti a weli ogoniant Duw, y peth y mae eraill yn ei fwynhau, ond er mwy o gystydd iti, ni chei di byth brofi o honaw, Luc. 13.28.
In Bummed, yna r Arglwydd a rŷdd i fynu dy enaid gwrthodedig i ddwylo r cythreiliaid, y rhai, a nhwy in geidwaid i'ti, fydd raid iddynt dy gadw di hŷd y did mawr o gyfrif; fall ac y mae dy gyfneseifiaid in ymdynnu am dy dda di, ar pryfed am dy gorph; felly y bid y cythreiliaid in ymdynnu am dy enaid di; canys er cynted y bô dŷn drygionus farw, mae efe nail ai in y nef ai in uffern; Nid in y nef, canys ni ddaw yno ddim aflan, Esa. 30.8. Os in uffern, yna ymysc y cythreiliaid, ac dyna lle bid ei lettu tragywyddol ef; Ac oddiymma dy enaid gwrchodedig di a fydd in gorwedd in alarus, o herwydd yr amser aeth heibio, yrowan mae hi in rhy ddiweddar iw alw ef in ôl drachefn: Nid oes dim and griddfan tan anoddefol boenau o ddigofaint presennol Duw, a synnu o herwydd tragywyddoldeb y trueni, ar cystydd sydd i ddyfod, gan ddisgwyl am yr awr ofnadwy hono, pan utcano ⟨p. 108⟩r utcorn, ac yno r enaid ar corph a gŷd ymgyfarfyddant i oddef y digofaint hwnnw, ar tân hwnnw yr hwn ni ddiffydd in dragywydd. Oh gan hynny meddwl ac ofna r gwaethaf am danat dy hûn yrowan; Ni ddarfu i'tti (and in anfynych, neu and odid) erioed gythryblu dy ben ynghylch yr achos ymma, pa ûn a wna Christ ai dy achub di ai peidio; Mae genit i and odid y faith obeithiau cadarn, ar faith ymddiried in barod yr achub efe dydi; And gwybydd, fod in bossibl i'ti gael dy dwyllo; Ac os felly, pan wypech di dy farn ar ôl marwolaeth, ni chei di un awr mwy i wneuthur dy dangnhefedd, ped wylit ti ddagrau o waed; Os bid nail ai gorchudd o anwybodaeth o flaen dy lygaid ti, fell napcin ynghylch wyneb un wedi ei fwrw iw golly, neu os witty wedi dy rwymo ac ûn trachwant, neu os witty in llunnio maddevant i'ti dy hun, ac in cyhoeddi heddwch ith enaid dy hun, (o'ran bôd ychydig drymder ⟨p. 109⟩arnati am dy bechodau, ac in ymroi na wnelych di bight y faith beth drachefn) ûn witty a fydd rhaid iddo ar ôl marwolaeth ymddangos ger bron yr Arglwydd mewn barn; Tydi yr hwn wit fell hyn wedi dy farnu yrawron, ac in marw felly, tidy a ddevi ith farn ofnadwy ar ôl marwolaeth.
Yn Bummed, yna r Arglwydd a rŷdd i fynu dy enaid gwrthodedig i ddwylo r cythreiliaid, y rhai, a nhwy yn geidwaid i'ti, fydd raid iddynt dy gadw di hŷd y dydd mawr o gyfrif; fal ac y mae dy gyfneseifiaid yn ymdynnu am dy dda di, ar pryfed am dy gorph; felly y bydd y cythreiliaid yn ymdynnu am dy enaid di; canys er cynted y bô dŷn drygionus farw, mae efe naill ai yn y nef ai yn uffern; Nid yn y nef, canys ni ddaw yno ddim aflan,
Fe fydd barn gyffredinol ar enaid a chorph ynghyd a hynny in niwedd y bŷd; ymha amser y cânt hwy ei barnu ai condemnio oflaen brawdle Christ, 2 Cor. 5.10. Jud. 14.15. Clywed son am y farn i ddyfod a wnaeth i Felix grynnu, Act. 24.25. Nid oes dim fwy ei rinnwedd ai allu i ddeffroi pechadur diofal, na meddyliau dwys am y dŷdd tanllyd ymma.
Fe fydd barn gyffredinol ar enaid a chorph ynghyd a hynny yn niwedd y bŷd; ymha amser y cânt hwy ei barnu ai condemnio oflaen brawdle Christ, 2 Cor. 5.10. Jud. 14.15. Clywed son am y farn i ddyfod a wnaeth i Felix grynnu, Act. 24.25. Nid oes dim fwy ei rinnwedd ai allu i ddeffroi pechadur diofal, na meddyliau dwys am y dŷdd tanllyd ymma.
And ti a ofyni, pa fodd y gellir profi y bid y faith did?
Ond ti a ofyni, pa fodd y gellir profi y bydd y fath ddydd?