B05830:70
[Y cywir ddychwelwr.]
London. : ... to be sold by Thomas Brewster ..., 1657
No title page in the transcription: set from the catalogue record.
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Di allesit fôd wedi dy eni in yr India, ac heb glywed erioed oddiwrth y gwir Dduw ymma, and bôd in addoli r cythrael megis dy Dduw. O gan hynny dewis ef in unig i fôd in Dduw i'ti; Dyro dy hun in hollawl ac sith iddo ef, ac fe ai rhydd ei hunan i ti in dragywydd. Cais ef drwy wylofain ac di ai cei ef. Rhwym di dy hun drwy r cyngrair, ar rhwymedigaeth cryfaf mewn cyfammod, i fôd in eiddo ef, ac fe a eiff mewn cyfamod ath di, ac felly i fod in eiddoti, Jcr. 50.4.5.
Di allesit fôd wedi dy eni yn yr India, ac heb glywed erioed oddiwrth y gwir Dduw ymma, ond bôd yn addoli r cythrael megis dy Dduw. O gan hynny dewis ef yn unig i fôd yn Dduw i'ti; Dyro dy hun yn hollawl ac fyth iddo ef, ac fe ai rhydd ei hunan i ti yn dragywydd. Cais ef drwy wylofain ac di ai cei ef. Rhwym di dy hun drwy r cyngrair, ar rhwymedigaeth cryfaf mewn cyfammod, i fôd yn eiddo ef, ac fe a eiff mewn cyfamod ath di, ac felly i fod yn eiddoti, Jcr. 50.4.5.
Y pedwerydd defnydd, sydd ddefnydd o gyssur ir rheini sydd in ymadel ar cwbl er mwyn y Duw ymma: Ni theflaist di ymmaith sylwedd am gysgodau, and Cysgodau am ryw beth, Diha. 8.18. Pa• ballo pôb diddanwch iti, mae Du• ith ddiddanu di. Pan fych di heb ⟨p. 20⟩gael dim gorphywystra ymma, mae Duw iti i orphywys arno. Pan fych di wedi marw, fe all Duw dy fywioccau di; Pan fych di in wan, mae Duw in gadarn: Pan adawo dy holl gyfeillion dydi, fe fydd Duw in gyfaill siccr i'ti.
Y pedwerydd defnydd, sydd ddefnydd o gyssur ir rheini sydd yn ymadel ar cwbl er mwyn y Duw ymma: Ni theflaist di ymmaith sylwedd am gysgodau, ond Cysgodau am ryw beth, Diha. 8.18. Pa• ballo pôb diddanwch iti, mae Du• ith ddiddanu di. Pan fych di heb ⟨p. 20⟩gael dim gorphywystra ymma, mae Duw iti i orphywys arno. Pan fych di wedi marw, fe all Duw dy fywioccau di; Pan fych di yn wann, mae Duw yn gadarn: Pan adawo dy holl gyfeillion dydi, fe fydd Duw yn gyfaill siccr i'ti.
Hyn ymma am y rhan gyntaf or athrawiaeth, neu r gwirionedd duwiol ymma, self, fôd Duw: In awry mae in canlyn ddangos i'chwi fôd y Duw ymma, in Dduw tra gogoneddus, a hynny mewn pedwar peth; Self 1. In ei HANFFOD. 2. In ei BRIODOLIAETHAU. 3. In ei BERSONAU. 4. In ei WEITHREDOEDD.
Hyn ymma am y rhan gyntaf or athrawiaeth, neu r gwirionedd duwiol ymma, sef, fôd Duw: Yn awr y mae yn canlyn ddangos i'chwi fôd y Duw ymma, yn Dduw tra gogoneddus, a hynny mewn pedwar peth; Sef 1. Yn ei HANFFOD. 2. Yn ei BRIODOLIAETHAU. 3. Yn ei BERSONAU. 4. Yn ei WEITHREDOEDD.
1. Mae efe in ogoneddus in ei hanffod.
1. Mae efe yn ogoneddus yn ei hanffod.
1. In awr, beth yw y gogoniant ymma, ni bu, nid oes ac ni bid sith nac Angel, na din a gaiff wybod; ⟨p. 21⟩nid all ei cregin bychain hwynt, gynnwys ynddynt y môr mawr ymma o hanffod Duw; Rhaid iddo fôd gantho ddoethineb Duw, ac felly bôd in Dduw ei hun, cyn y cynhwyso efe hanffod Duw: And er nad ellir amgyffred, beth ydyw, etto ni allwn deal, ei fôd ef in gyfryw ac nad ellir ei amgyffred ef, ac in dra-gogoneddus; yr hyn a bair iw ogoniant ef fôd in fwy rhyfeddol. Megis ac yr ydym ni in rhyfeddu in fwy wrth ddisglairdeb yr haul, o ran ei fôd ef in gimmint ac nad allwn ni edrych arno ef.
1. Yn awr, beth yw y gogoniant ymma, ni bu, nid oes ac ni bydd fyth nac Angel, na dyn a gaiff wybod; ⟨p. 21⟩nid all ei cregin bychain hwynt, gynnwys ynddynt y môr mawr ymma o hanffod Duw; Rhaid iddo fôd gantho ddoethineb Duw, ac felly bôd yn Dduw ei hun, cyn y cynhwyso efe hanffod Duw: Ond er nad ellir amgyffred, beth ydyw, etto ni allwn ddeall, ei fôd ef yn gyfryw ac nad ellir ei amgyffred ef, ac yn dra-gogoneddus; yr hyn a bair iw ogoniant ef fôd yn fwy rhyfeddol. Megis ac yr ydym ni yn rhyfeddu yn fwy wrth ddisglairdeb yr haul, o ran ei fôd ef yn gimmint ac nad allwn ni edrych arno ef.
2. Mae Duw in ogoneddus thou ei briodcliaethau, y rhai ydynt ei dduwiol Berffeithiadau neu gyflawnderau ei berffeithrwydd ef, drwy ban y mae efe in ei wneuchur ei hun in adnabyddus i'ni. Yr hyn briodoliaethau nid ydynt gyneddfau in Nuw, and ei naturiaeth ef, Doethineb Duw, ydiw Duw ei hunan, gallu Duw ydiw Duw ei hunan, &c. Nid yw ei briodolaethau ef amryw bethau ⟨p. 22⟩in Nuw, and maent in amryw in unig oblegid ein dealltwriaeth ni, ac o ran ei hamryw weithrediadau ar amryw bethau. Duw in cosbi r annuwiol ydiw cyfiawnder Duw: And cymmeryd trugaredd ar y truan, ydiw ei drugaredd ef: In awr Priodoliaethau Duw ydynt y rhai hyn.
2. Mae Duw yn ogoneddus yu ei briodcliaethau, y rhai ydynt ei dduwiol Berffeithiadau neu gyflawnderau ei berffeithrwydd ef, drwy ba un y mae efe yn ei wneuchur ei hun yn adnabyddus i'ni. Yr hyn briodoliaethau nid ydynt gyneddfau yn Nuw, ond ei naturiaeth ef, Doethineb Duw, ydiw Duw ei hunan, gallu Duw ydiw Duw ei hunan, &c. Nid yw ei briodolaethau ef amryw bethau ⟨p. 22⟩yn Nuw, ond maent yn amryw yn unig oblegid ein dealltwriaeth ni, ac o ran ei hamryw weithrediadau ar amryw bethau. Duw yn cosbi r annuwiol ydiw cyfiawnder Duw: Ond cymmeryd trugaredd ar y truan, ydiw ei drugaredd ef: Yn awr Priodoliaethau Duw ydynt y rhai hyn.
1. Yspryd yw efe, neu Dduw ysprydol, Joan 4.24. gan-hynny mae efe in ffieiddio pob addoliad, a phob dyled-swyddau a gyflawnir, oni byddant in ysprydol, neu drwy rinwedd ei yspryd ef. Self pan fych di in cyfaddef dy bechodau heb na pryddder na chywilydd, neu in dywedyd dy badder heb ddealltwriaeth, neu in gwrando r gair in unig fell y gellych di wybod mwy, ac nid fell y gellych di garu Duw in fwy; Oh yr yscerbydau ymma o ddyled-swyddau, sydd aberthau câs ger bron yr Arglwydd.
1. Yspryd yw efe, neu Dduw ysprydol, Joan 4.24. gan-hynny mae efe yn ffieiddio pob addoliad, a phob dyled-swyddau a gyflawnir, oni byddant yn ysprydol, neu drwy rinwedd ei yspryd ef. Sef pan fych di yn cyfaddef dy bechodau heb na pryddder na chywilydd, neu yn dywedyd dy bader heb ddealltwriaeth, neu yn gwrando r gair yn unig fel y gellych di wybod mwy, ac nid fel y gellych di garu Duw yn fwy; Oh yr yscerbydau ymma o ddyled-swyddau, sydd aberthau câs ger bron yr Arglwydd.
2. Mae efe in Dduw byw, drwy yr hyn y mae ef in byw o hono ei hun, ac in rhoddi bywyd i bôb peth ⟨p. 23⟩arall. Cais fined gan hynny ath gallon farw at y gwreiddin ymma o fywyd ith fywhau di fell y gallo ei nerth holl alluog ef dy dynnu di oath fed, a dattod dy amdo fell y gellych fŷw.
2. Mae efe yn Dduw byw, drwy yr hyn y mae ef yn byw o hono ei hun, ac yn rhoddi bywyd i bôb peth ⟨p. 23⟩arall. Cais fyned gan hynny ath galon farw att y gwreiddin ymma o fywyd ith fywhau di fel y gallo ei nerth holl alluog ef dy dynnu di oth fedd, a dattod dy amdo fel y gellych fŷw.
3. Mae efe in Dduw anhersynol, drwy yr hyn y mae efe heb derfynau o hanffod, 2 Cron. 6.18. Ofnadwy gan hynny ydiw y pechod lleiaf sydd in târo at y faith Dduw mawr anherfynol a hwn; Gofidus gan hynny ydiw cyflwr yr holl ray y mae r Duw ymma in ddigllon wrthynt; mae anherfynol ddaioni ith adel di, a gallu a digofaint anherfynol iw osod in dy erbyn di. Edrych gan hynny am ymgymmodi a Duw.
3. Mae efe yn Dduw anhersynol, drwy yr hyn y mae efe heb derfynau o hanffod, 2 Cron. 6.18. Ofnadwy gan hynny ydiw y pechod lleiaf sydd yn târo att y fath Dduw mawr anherfynol a hwn; Gofidus gan hynny ydiw cyflwr yr holl rai y mae r Duw ymma yn ddigllon wrthynt; mae anherfynol ddaioni ith adel di, a gallu a digofaint anherfynol iw osod yn dy erbyn di. Edrych gan hynny am ymgymmodi a Duw.
4. Mae efe in Dduw tragywyddol, heb na dechreu na diwedd ar ei fôd ef, Psa. 80.1. Mawr gan hynny ydiw ynfydrwydd y dynion rheini sydd in dewis ychydig bleser byrr o flaen y Duw tragywydol ymma, in debig i Esau in gwerthu ei dragywydol anedigaeth fraint am ychydig ⟨p. 24⟩gawl côch, am wael drachwant y bŷd ai bleser.
4. Mae efe yn Dduw tragywyddol, heb na dechreu na diwedd ar ei fôd ef, Psa. 80.1. Mawr gan hynny ydiw ynfydrwydd y dynion rheini sydd yn dewis ychydig bleser byrr o flaen y Duw tragywydol ymma, yn debig i Esau yn gwerthu ei dragywydol anedigaeth fraint am ychydig ⟨p. 24⟩gawl côch, am wael drachwant y bŷd ai bleser.
5. Mae efe in Dduw holl-ddigonol, Genes. 17.1. Beth sŷdd arnoch chwi ei eisiau y rhai a fynnech gael y Duw ymma, a chariad y Duw ymma, and mae in anhawdd gennych chwi gymmeryd y boen iw geifio, neu fined ir draul iw bwrcasu ef a cholled or cwbl? Ymma y mae tragywyddol, anfesurol, a phrefennol hyfrydwch, Daioni, grass, gogoniant, a thrugaredd, iw gael in y Duw ymma. Paham y cerddwch chwi o fynydd i fryn, Paham y gweriwch eich arian, eich meddyliau, eich amser, eich egni, ar bethany ddigonant monoch?
5. Mae efe yn Dduw holl-ddigonol, Genes. 17.1. Beth sŷdd arnoch chwi ei eisiau y rhai a fynnech gael y Duw ymma, a chariad y Duw ymma, ond mae yn anhawdd gennych chwi gymmeryd y boen iw geifio, neu fyned ir draul iw bwrcasu ef a cholled or cwbl? Ymma y mae tragywyddol, anfesurol, a phrefennol hyfrydwch, Daioni, gras, gogoniant, a thrugaredd, iw gael yn y Duw ymma. Paham y cerddwch chwi o fynydd i fryn, Paham y gweriwch eich arian, eich meddyliau, eich amser, eich egni, ar bethau ni ddigonant monoch?
Dymma ill i'ti i orphywyso, self, ar Dduw. Fe all dy ddillad dy gynhesu dí, and nid allant dy borthi di; fe all dy fwyd dy borthi di, and nid all ef dy jachau di; fe all Physygwriaeth dy jachau di, and nid all Physygwriaeth moth faentimio di; fe all dy arian dy faentimio di, and nid allant dy gyssuro ⟨p. 25⟩di, pan ddelo cyfyngder cydwybod gofid calon arnati; And y Duw ymma sydd lawenydd mewn pryddder, goleuni mewn tywyllwch, bywyd mewn marwolaeth, nef in uffern. Ymma y mae r hyn oll a welodd dy lygad di erioed, yr hyn ôll a ddymunodd dy gallon di erioed, ac a ddychymygodd dy feddwl di erioed. Goleuni i gid sydd in yr haul ymma, dwfr i gid sydd in y môr ymma, allan o ban fell o ffynnon o rissial, y cei di yfed puredig felyster yr holl greaduriaid in y nef ar ddaiar in dragywyddol. Mae r holl fŷd yrowan in chwilio ac in ceisio iddynt ei hunain orphywysfa, and ymma in unig y mae hi iw chael.
Dymma y lle i'ti i orphywyso, sef, ar Dduw. Fe all dy ddillad dy gynhesu dí, ond nid allant dy borthi di; fe all dy fwyd dy borthi di, ond nid all ef dy iachau di; fe all Physygwriaeth dy iachau di, ond nid all Physygwriaeth moth faentimio di; fe all dy arian dy faentimio di, ond nid allant dy gyssuro ⟨p. 25⟩di, pan ddelo cyfyngder cydwybod gofid calon arnati; Ond y Duw ymma sydd lawenydd mewn pryddder, goleuni mewn tywyllwch, bywyd mewn marwolaeth, nef yn uffern. Ymma y mae r hyn oll a welodd dy lygad di erioed, yr hyn ôll a ddymunodd dy galon di erioed, ac a ddychymygodd dy feddwl di erioed. Goleuni i gid sydd yn yr haul ymma, dwfr i gid sydd yn y môr ymma, allan o ba un fel o ffynnon o rissial, y cei di yfed puredig felyster yr holl greaduriaid yn y nef ar ddaiar yn dragywyddol. Mae r holl fŷd yrowan yn chwilio ac yn ceisio iddynt ei hunain orphywysfa, ond ymma yn unig y mae hi iw chael.
6. Mae efe in Dduw hollalluog, drwy yr hyn y gall efe wneuthur a fynno, ymrowch gan hynny iddo ef, ac na sefwch mewn pechadurus, neu gyfrwys gynhaliad o un pechod in erbyn y Duw ymma r hwn sydd mor alluog, ac y gall efe dy falurio di wrth ei ewyllys.
6. Mae efe yn Dduw hollalluog, drwy yr hyn y gall efe wneuthur a fynno, ymrowch gan hynny iddo ef, ac na sefwch mewn pechadurus, neu gyfrwys gynhaliad o un pechod yn erbyn y Duw ymma r hwn sydd mor alluog, ac y gall efe dy falurio di wrth ei ewyllys.
7. Duw yw efe in gweled y ewbl; efe a wyr beth bynnag a ellir ei wybod; gan hynny gosod di dy hun in brofedig ir Duw ymma in unig in dy holl ffyrdd, 2 Tim. 2.15. Nid waeth beth a ddywedo a farno neu a feddylio dynion am danati, nid waeth bêth a dybio dy gyd-chwaryddion di ar olygfa y bŷd ymma am danati; Duw yw y golygwr mawr sydd in dy ganfod di ymhôb lle. Duw yw yr hwn sydd in edrych arnati, ac in cymeryd ystyriaeth gyflawn o holl weithredoedd dy fywyd di; ac maent gwedi ei printio in y nêf, ar golygwr ar barnwr mawr ymma ai hegur hwy ar did mawr y farn ddiweddaf, ac ai derllyn hwynt in amlwg lle y clywo r holl fŷd. Ofna gan hynny bechu in ddirgel, oni fedri gael rhyw dwll tywyll lle ni bo llygaid yr Arglwydd in gallu dy ganfod di; (peth ni chei di bight.) Job 34.21, 22. Alara gan hynny am dy ddirgel esceulusiad o ddyledswyddau sanctaidd. Alara am dy ⟨p. 27⟩ddirgel-ragrich, dy butteindra, ath halogedigaeth, ac a chywilydd in dy wyneb tired o flaen y Duw ymma am bardwn a thrugaredd; a rhyfedda oblegid ei ddioddef-garwch ef, ac efe in dy welled di na fuasei efe in dy ddamnio.
7. Duw yw efe yn gweled y ewbl; efe a wyr beth bynnag a ellir ei wybod; gan hynny gosod di dy hun yn brofedig ir Duw ymma yn unig yn dy holl ffyrdd, 2 Tim. 2.15. Nid waeth beth a ddywedo a farno neu a feddylio dynion am danati, nid waeth bêth a dybio dy gyd-chwaryddion di ar olygfa y bŷd ymma am danati; Duw yw y golygwr mawr sydd yn dy ganfod di ymhôb lle. Duw yw yr hwn sydd yn edrych arnati, ac yn cymeryd ystyriaeth gyflawn o holl weithredoedd dy fywyd di; ac maent gwedi ei printio yn y nêf, ar golygwr ar barnwr mawr ymma ai hegur hwy ar ddydd mawr y farn ddiweddaf, ac ai derllyn hwynt yn amlwg lle y clywo r holl fŷd. Ofna gan hynny bechu yn ddirgel, oni fedri gael rhyw dwll tywyll lle ni bo llygaid yr Arglwydd yn gallu dy ganfod di; (peth ni chei di byth.) Job 34.21, 22. Alara gan hynny am dy ddirgel esceulusiad o ddyledswyddau sanctaidd. Alara am dy ⟨p. 27⟩
8. Mae efe in Dduw g•irwir, drwy yr hyn y mae efe in meddwl gwneuthur fall y mae efe in dywedyd, gwybydded pôb plentyn i Dduw hyn iw gyssur; mae pa beth bynnag sydd gantho efe dan addewid, y cyflawnir hynny iddo ryw did. A gwybydded yr holl ddynion drygionus, mae pa fygythion bynnag a adroddodd Duw, pa saethau bynnag sydd ar ei linin ef, hwy a ehedant allan ryw did, ac a gyrhaeddant, ac a darawant in ddwfn, a pha hwyaf y bo r Arglwydd in tynnu in ei sŵa, dyfnaf y fydd briw ei saith ef, (hynny ydiw ei fygythion ef.)
8. Mae efe yn Dduw g•irwir, drwy yr hyn y mae efe yn meddwl gwneuthur fal y mae efe yn dywedyd, gwybydded pôb plentyn i Dduw hyn iw gyssur; mae pa beth bynnag sydd gantho efe dan addewid, y cyflawnir hynny iddo ryw ddydd. A gwybydded yr holl ddynion drygionus, mae pa fygythion bynnag a adroddodd Duw, pa saethau bynnag sydd ar ei linin ef, hwy a ehedant allan ryw ddydd, ac a gyrhaeddant, ac a darawant yn ddwfn, a pha hwyaf y bo r Arglwydd yn tynnu yn ei sŵa, dyfnaf y fydd briw ei saeth ef, (hynny ydiw ei fygythion ef.)
9. Mae efe in Dduw sanctaidd, na fydded arnati gan hynny gywilydd o sancteiddrwydd heb yr hwn ni […] ⟨p. 28⟩neb wyneb yr Arglwydd, Hebr. 12.14. Yr hwn sancteiddrwydd eiff uwchlaw gonestrwydd cyffredin y bŷd, fe ai cyfri y bŷd dall ef in wallgof ac in ynfydrwydd: Os braid yr achubir y cyfiawn (hynny ydiw, y rhai sancteiddiolaf) Pale yr ymddengys yr anuwiol ar pechadur, 1 Pet. 4.18. Pale? Nid oflaen Angylion, na Seinctiau, o ran sancteiddrwydd ydiw ei celfyddyd hwy, nid o'flaen wyneb y din Christ Jesus, canys sancteiddrwydd oedd ei fwyd ef ai ddiod, Joan 4.34. Nid oflaen y Duw sanctaidd, oblegid sancteiddrwydd ydiw ei naturiaeth ef, Levi. 11.44. Josh. 24.19. Nid in y nêf, canys ni ymlusga yno ddim aflan, Datc. 21.27. Esa. 35.8. Ni welant bight na Duw, na Christ, nac Angylion, na Seinctiau, na nêf iw diddanwch, y rhai nidydynt sanctaidd. Gwisc gan hynny yrowan megis dy goron, yr hyn a fydd dy ogoniant di in y nef, ar ol y bywyd ymma: Os bod in wael yw hyn ynghyfri r ⟨p. 29⟩bŷd, bid etto in waelach, 2 Sam. 6.22.
9. Mae efe yn Dduw sanctaidd, na fydded arnati gan hynny gywilydd o sancteiddrwydd heb yr hwn ni 〈…〉 ⟨p. 28⟩neb wyneb yr Arglwydd, Hebr. 12.14. Yr hwn sancteiddrwydd eiff vwchlaw gonestrwydd cyffredin y bŷd, fe ai cyfri y bŷd dall ef yn wallgof ac yn ynfydrwydd: Os braidd yr achubir y cyfiawn (hynny ydiw, y rhai sancteiddiolaf) Pa le yr ymddengys yr anuwiol ar pechadur, 1 Pet. 4.18. Pa le? Nid oflaen Angylion, na Seinctiau, o ran sancteiddrwydd ydiw ei celfyddyd hwy, nid o'flaen wyneb y dyn Christ Jesu, canys sancteiddrwydd oedd ei fwyd ef ai ddiod, Joan 4.34. Nid oflaen y Duw sanctaidd, oblegid sancteiddrwydd ydiw ei naturiaeth ef, Leui. 11.44.