Yr ymarfer o dduwioldeb in cyfarwyddo dŷn i rodio fall y rhyngo ef Fodd…Yr ymarfer o dduvvioldeb yn cyfarvvyddo dŷn i rodio fal y rhyngo ef Fodd…

Y pethau sydd raid i ni eu cyslawni in yr Eglwys ydynt, un a'i neillduol i ni o'n honeidiau ein hunain, heu gysylltedig ar gynulleidfa.

Y pethau sydd raid i ni eu cyslawni yn yr Eglwys ydynt, un a'i neillduol i ni o'n honeidiau ein hunain, heu gysylltedig ar gynulleidfa.

Y neilltuol ddyledion y rhai sydd raid i ti eu cyflawni o'th enaid dy hun ydynt dry: in gyntaf, rhaid i ti fod in ofalus (in gymmaint a bod Christ in trigo ynot ti yr awrhon) iw groeshawu ef gan hynny â chalon lân, ac á search pûr: am y mine y sancteiddiolaf fod in Sanctaidd gyd a'r Sanctaidd: Psal. 18.26. Canys os darfu i Joseph o Arimathea pan gafodd ef ei gorph marw ef gan Pilate iw gladdu, ei droi a'i amdoi ef mewn lliain main ac aroglau pêr, a'i osod mewn bêdd newydd: pa faint mwy y dylit ti lettyfa Christ mewn calon newydd, a phereiddio ei stafelloedd ef a phêr arogldarth gweddiau, ac oll bur draserch? Os darfu i Dduw orchymmyn i Moeses geisio crochan o aur pûr i gadw y manna a syrthiodd in yr anialwch? pa faith gallon bûr a ddylit ti ei pharatoi i dderbyn y Manna sanctaidd, yr hwn a ddaeth i lawr o'r nefoedd?

Y neilltuol ddyledion y rhai sydd raid i ti eu cyflawni o'th enaid dy hun ydynt dri: yn gyntaf, rhaid i ti fod yn ofalus (yn gymmaint a bod Crist yn trigo ynot ti yr awrhon) iw groeshawu ef gan hynny â chalon lân, ac á serch pûr: am y mynn y sancteiddiolaf fod yn Sanctaidd gyd a'r Sanctaidd: Psal. 18.26. Canys os darfu i Joseph o Arimathea pan gafodd ef ei gorph marw ef gan Pilat iw gladdu, ei droi a'i amdoi ef mewn lliain main ac aroglau pêr, a'i osod mewn bêdd newydd: pa faint mwy y dylit ti lettyfa Crist mewn calon newydd, a phereiddio ei stafelloedd ef a phêr arogldarth gweddiau, ac oll bur draserch? Os darfu i Dduw orchymmyn i Moeses geisio crochan o aur pûr i gadw y manna a syrthiodd yn yr anialwch? pa fath galon bûr a ddylit ti ei pharatoi i dderbyn y Manna sanctaidd, yr hwn a ddaeth i lawr o'r nefoedd?

Ac megys y daethost di tan alaru fell Joseph a Mair i geisio Christ ir deml, felly yr awrhon wedi i ti ei gael ef ynghanol ei air a'i Sacramentau, bid ofalus trwy orfoledd iw ddwyn ef adref gyd â thydi, fell y gwnaethont hwythau; Luc. 2.46.

Ac megys y daethost di tan alaru fel Joseph a Mair i geisio Crist ir deml, felly yr awrhon wedi i ti ei gael ef ynghanol ei air a'i Sacramentau, bydd ofalus trwy orfoledd iw ddwyn ef adref gyd â thydi, fel y gwnaethont hwythau; Luc. 2.46.

In ail mae in rhaid i ti offrymmu aberth o neillduol ddiolch i Dduw am y rhád ar drugaredd anrhaethadwy hon: Canys fell y mae y weithred hon in gyffredin ir holl Eglwys, felly ei cymmwysir in neillduol i bob un or ffyddloniaid in yr Eglwys, ac am y neillduol drugaredd honey mae 'n rhaid i bôb enaid offrwm i fynu in llawen neillduol aberth o roddi diolch. Canys os darfu i'r doethion lawenychu cymmaint pan welsant y Seren yr hon oedd in eu tywys hwynt at Grist, a'i addoli ef mor grefyddol, ⟨p. 117⟩pride yr oedd ef in blentyn in gorwedd in y preseb, ac offrymmu iddo ef aur, myrrh, a thus; pa faint mwy y dylyt ti orfoleddu yr awrhon ddarfod i ti in gystal welled, a derbyn y Sacrament hon, yr hon sydd in arwain dy enaid di atto ef, lle mae in eistedd ar ddeheulaw ei Dâd mewn gogoniant? A chan dderchafu dy gallon hid yno, addola ef, ac abertha iddo ef yr aur o wir bûr ffydd, a myrrh calon farweiddiol, a'r thus hwn neu'r cyfryw felus arogldarth o weddi a diolch.

Yn ail mae yn rhaid i ti offrymmu aberth o neillduol ddiolch i Dduw am y rhád ar drugaredd anrhaethadwy hon: Canys fel y mae y weithred hon yn gyffredin ir holl Eglwys, felly ei cymmwysir yn neillduol i bob un or ffyddloniaid yn yr Eglwys, ac am y neillduol drugaredd hon y mae 'n rhaid i bôb enaid offrwm i fynu yn llawen neillduol aberth o roddi diolch. Canys os darfu i'r doethion lawenychu cymmaint pan welsant y Seren yr hon oedd yn eu tywys hwynt at Grist, a'i addoli ef mor grefyddol, ⟨p. 117⟩pryd yr oedd ef yn blentyn yn gorwedd yn y preseb, ac offrymmu iddo ef aur, myrh, a thus; pa faint mwy y dylyt ti orfoleddu yr awrhon ddarfod i ti yn gystal weled, a derbyn y Sacrament hon, yr hon sydd yn arwain dy enaid di atto ef, lle mae yn eistedd ar ddeheulaw ei Dâd mewn gogoniant? A chan dderchafu dy galon hyd yno, addola ef, ac abertha iddo ef yr aur o wir bûr ffydd, a myrrh calon farweiddiol, a'r thus hwn neu'r cyfryw felus arogldarth o weddi a diolch.

Gweddi i'w dywedyd in ôl derbyn y Cymmun sanctaidd.

Gweddi i'w dywedyd yn ôl derbyn y Cymmun sanctaidd.

PA beth a roddaf i ti (O Jachawdwr bendigedig) am yr holl fendithiau, y rhai mor rasusol a dywclldaist di ar fy enaid? Pa fodd y gallaf fi roi diolch cymhesur i ti, pride na allaf fi and prin eu mynegi? Lle gallesit ti fyngwneuthur i in anifail, ti am gwnaethost i in ddŷn ar dy lûn dy hunan: pride yr oeddwn i trwy bechod wedi colli dy lûn, â myfi fy hunan hefyd: di adneŵyddaist dy lûn trwy dy lân Yspryd ynof, ac á waredaist fy enaid trwy dy waed drachefn: ac in awr di roddaist i mi dy sêl a'th arwydd o'm prynedigaeth: je di a'th roddaist dy hun i mi O Jachawdwr bendigedig; Oh pa faith drysor o gyfoeth anrhaethadwy, a ffynon lawnlifeiriol o radau a ynnillodd yr hwn a' th ynnillodd di! Ni chyffyrddodd un din a thy trwy ffydd, nas darfu i ti ei jachau ef trŵy râs, o blegid tidy yw Awdur jechydwriaeth, yr ymddiffynfa rhag pob drwg, meddiginiaeth y cláf, bywyd y rhai byw, ac adcyfodiad y meirw. Oedd and matter bychan gennit ti orchymyn i'th Angelion sanctaidd wilio ar greadur ⟨p. 318⟩mor wael ac wyf fi, eithr mynnu o honot tidy hun ddyfod i mewn i'm henaid, yno i'm ymddiffyn, i'm maethu, a'm cy•suro i fywyd tragwyddol? O gallodd corphllyn y prophwyd marw adfywhau din marw a roesid i gyfwrdd ag ef. Pa faint mwy y geill corph bywi•l Arglwydd y prophwydi fywhau y ffyddlon, ynghalon y• •wn y mae ef in presswylio? Ac os cyfodi di fynghorph i in y did o laf allan o'r pride; pa faint mwy y bywhei di fy enaid yr awrhon, yr •wn a sancteiddaist di a'th lan Yspryd, ac a bureidd•••st di a•• waed? O Arglwydd pa beth mwy a all•••• i ei ddymu•o, neu pa beth mwy a allasit ti […] ga••i•dhau i mi, na rhoddi dy gorph i mi in said, a•• waed in ddiod, a rhoi dy enaid ar law• in •ridwerth o'm gwaredigaeth? Ty di Arglwydd a ddioddefaist y boen, a minnau a gefais y bûdd, myfi a gefais faddevant, a thithau a oddefaist y gospedigath: dy ddagrau di oedd fy ymolchiad i, dy archollion di fy jechyd i, a'r anghyfiawnder a wnaethpwy i ti oedd in bodloni am y farnedigaeth ddyledus i mi. Fell hyn drwy dy enedigaeth di a ddevaist in frawd i mi, drwy dy farwolaeth in bridwerth i mi, drwy dy Drugaredd in wobr, dewy dy Sacrament in ymborth i mi. O lyniaeth nefol! rwy 'r hwn y cyfnewidir meibion dynion in feibion i Dduw; megis y byddo anian ddynol in marwhau, ac anian Duw in bywhau, ac in rheoli ynom.

Mewn gwirionedd yr oedd i'r holl greaduriaid le i ryfeddu, fynnu o'r creawdr ei gau naw mis yngrôth y Forwŷn, (er iw chrôth hi in ol ei lenwi o'r Yspryd glan, fod in fwy disclaer na'r ffurfafen olau serennog.) Eithr darfod i ti fell hyn yma dy ymostwng di hun i fyw in fynghalon in oestadol,¹ yr hon a gefaist di in fwy aflan na thommen, hyn a ddichon berry i holl greaduriaid nef a day|'ar ⟨p. 319⟩sefyll in sin ac in fud. And gan welled may dy wir ewyllys a'th râd nefol yw ddyfod fell hyn i gyfanneddu in fynghalon, mi ddymunwn ar Dduw fod gennif gallon mor bûr, ac y dymunai fynghalon ei bod, i'th croeshawu di: a phwy sydd weddol i groesawu Christ? A phwy er cael ei wahodd, ni ddewisai, gyd â Mair, in hytrach fined ar ei liniau wrth dy draed, o flaen rhyfygu eistedd gyd â thy ar dy Fwrdd? Er bod arnaf fi eisiau calon bur i ti i aros o'i mewn, etto ni bid bight arnaf eisiau llygaid lawn o ddagrau i olchi dy fendigedig draed, ac i alaru o herwydd fynghamweddau budron. Ac er na allaf fi wylo cynifer o ddeigrau ac a wasanaethai i olchi dy fendigedig draed, etto fe wasanaetha ddarfod i ti dywalld digon o waed i lanhau fy enaid pechadurus. Ac yr wyf o Arglwydd in ffyddio in ollawl, na allay yr holl ddanteithion melyswedd, a'r rhai y darfu ir Pharisead coegfalch dy groesawu, ryngu bodd i ti gystal, a'r deigrau hynny a ddarfu i Fair edifarus eu tywalld tan dy fwrdd. Mi fynnwn gan hynny gyd â Jeremi pe bay fy mhên in ffynnon o ddagrau, megis gan welled na allaf fi mewn un mod dalu cwbl ddiolch am dy gariad i mi, etto fell y gallwn trwy wylofain beunyddiol dystiolaethu fynghariad i ti; ac er nad oes neb in deilwng o'r faith râd aneirif: etto hyn yw fynghysur, ei fod ef in deilwng yr hwn yr wit ti o'th cariad in ei gyfrif in deilwng. A chan i ti in awr oath wir râd fynghyfrif (ymhlith dewisedigion eraill) in deilwng o'r ffafr anrhaethadwy yma, a selio trwy dy Sacrament hysbysrwydd oath cariad, a maddevant o'm pechodau: O Arglwydd sicrhâ dy gariad ith wâs, a dywaid am danaf fi megis y dywedodd Isaac am Jacob, my fi a'i bendithiais ef, am hynny bendigedig fydd ef. ²Ac fell y gallwyf fi ddywedyd wrthit ti gyd â Dafydd ⟨p. 320⟩Tydi O Arglwydd, in awr a fendigaist fy enaid, ac a'i gwnaethost in dŷ it, ac ef a fydd in fendigedig ger dy fron di in dragywydd. A chan welled ryngu bodd i ti fendigo Obed Edom, a'i holl dŷ, tra yr oedd Arch yr Arglwydd in aros in ei dŷ:

Nid wyf in ammau na fendithi di fy enaid i am corph in fwy o lawyer, a chwbl sydd in perthyn i mi, gan ryngu bodd i'th fawrhydi o'th wir ewyllys da dy hun, fined tan y gronglwyd i aros in gyfannedd in fy mythan tlawd i: Bendiga fi ô Arglwydd, fell y byddo i'm pechodau gael cwbl faddevant trwy dy waed, am cydwybod gael ei sancteiddio trwy dy lán Yspryd, a'm meddwl gael ei olevo trwy dy wirionedd, am calon ei harwain gan dy Yspryd, am ewyllys ymhob peth fod wedi ei ostwng i wneuthur in ol dy fendigedig air a'th ewyllys di. Bendithia fi a'r holl radau sydd in ddiffygiol i mi, a chwanega ynof yr holl ddoniau a'r rhai y darfu i ti fyngynyscaeddu in barod. A chan welled fy mod in dy ddal di, nid gerfydd y breichiau, fell Jacob in ymdrechu oddiallan, eithr oddifewn in cyfanneddu ynof drwy ffydd: In ddiau Arglwydd, ni adawai i ti sith fined ymaith, oddieithr i ti fy mendithio, a rhoi i mi enw newydd, calon newydd, ac Yspryd newydd, a nerth trwy allu Duw i orchfygu y bid, y cnawd, ar cythraul. Ac yr wyf in deisyfu arnat ti o Arglwydd, na chais mor ymadel â myfi felly ceisiaist di oddiwrth Jacob, o ran body did in nessau, a'th râd dithau in dechrau gwawrio ac ymddangos. Canys yr wyf fi o eigion fy enaid, in ostyngedyg in ymbil gyd a'r Emmaufiaid arnat ti O Jesus hyfryd, ¹am drigo gyd â myfi o ran body nôs in tynnu in agos. Canys y mae nôs profedigneth, nôs gorthrymder, je fy hirnos olaf o farwolaeth in ⟨p. 321⟩neshau. O fendigedig Jachawdr aros gyd â myfi yr awrhon ac in dragywydd. Ac onid aiff dy wyneb di gyd â myfi, nac arwain fi i fynu oddiyma. Tired gyd â myfi, a bid fyw gyd â myfi, a nâd nac i angau, nac i fywyd fy neillduo i oddiwrthit. Gyr fi oddiwrthyf fy hunan, a thin fi attat ti. G•d i mi fod in glâf, eithr in jach ynot ti, ac ymddanghosed dy nerth di in fyngwendid. Gad i mi fod i'm gweled megis in fa•w, fell y byddych di in unig i'th welled in byw ynof fi, fell na byddo fy holl aelodau ddim and offerau i weithredu dy gynhyrfiadau di. Gosod fi megis sell ar dy Gallon, a gad i'th Zel di fod wedi ei gosod ar fy un innau, megis y bwyf allan o gariad á chwbl oll, fell y gallwyf in unig fod mewn cariad â thydi. A canniadha O Arglwydd, fell y rhyngodd bodd i ti in awr ddangos y ssafr hon i mi, i gael eistedd ar dy Fwrdd i dderbyn y Sacrament hon in dy Dŷ o rad: allael o honof in ôl hyn trwy dy drugaredd, gael fy nerbyn i fwyta ac i yfed ar dy Fwrddyn dy deyrnas o ogoniant.

Ac am dy drugaredd, yr wyf fi yma gyd a'r pedwar anifail ar 24 o hênuriaid in syrthio ger bron dy Orseddfaingc o rad, gan gydnabod may tidy a'm gwaredaist a'th waed, a bod jechydwriaeth in unig in dyfod oddiwrthit ti. Ac am hynny i ti yr wyf in rhoddi y fendith a'r gogoniant, a doethineb, a diolch, a'r anrhydedd, a'r gallu, a nerth, a Mawrhydi, O fy Arglwydd, am Duw, in dragywydd. Amen.

Ac am dy drugaredd, yr wyf fi yma gyd a'r pedwar anifail ar 24 o hênuriaid yn syrthio ger bron dy Orseddfaingc o rad, gan gydnabod mai tydi a'm gwaredaist a'th waed, a bod iechydwriaeth yn vnig yn dyfod oddiwrthit ti. Ac am hynny i ti yr wyf yn rhoddi y fendith a'r gogoniant, a doethineb, a diolch, a'r anrhydedd, a'r gallu, a nerth, a Mawrhydi, O fy Arglwydd, am Duw, yn dragywydd. Amen.

In drydydd, gan welled fod Christ wedi ei aberthu ei hunan drosot ti (a body cwbl ar a ellych di ei roddi in rhy fychan) am hynny mae 'n rhaid i tidy offrymmu dy hun i fod in aberth bywiol, sanctaidd, a chymmeradwy gan Dduw, gan ei wasanaethu ef mewn cyfiawnder, a sancteiddrwydd in dy holl ddyddiau, Rhuf. 12.1. Fall hyn y mae Tertullian ⟨p. 322⟩in tystiolaethu, yr adwaenid Cristion rhagor din arall in ei amser ef, in unig wrth ei sancteiddrwydd a'i ymarweddiad bucheddol.

Yn drydydd, gan weled fod Crist wedi ei aberthu ei hunan drosot ti (a bod y cwbl ar a ellych di ei roddi yn rhy fychan) am hynny mae 'n rhaid i ti dy offrymmu dy hun i fod yn aberth bywiol, sanctaidd, a chymmeradwy gan Dduw, gan ei wasanaethu ef mewn cyfiawnder, a sancteiddrwydd yn dy holl ddyddiau, Rhuf. 12.1. Fal hyn y mae Tertullian ⟨p. 322⟩yn tystiolaethu, yr adwaenid Cristion rhagor dyn arall yn ei amser ef, yn vnig wrth ei sancteiddrwydd a'i ymarweddiad bucheddol.

2. Am y dyledion rheidiol iw gwneuthur in ôl y Cymmun in gysylltedig ar gynulleidfa.

2. Am y dyledion rheidiol iw gwneuthur yn ôl y Cymmun yn gysylltedig ar gynulleidfa.

Ydyledion iw cyflawni in gysylltedig a'r Eglwys ydynt dry. In gyntaf, diolch cyhoeddus, in gystal trwy weddiau a chanu Psalmau: fell hyn y gwnaeth Christ ei hunan, a'i Apostolion. In aîl, uno a'r Eglwys, i roddi (pawb in ol ei allu) elusen i'r tlawd. Hyn oedd ddefod ac arfer y brif Eglwys, self, gwneuthur casglau, a gwleddau o, gariad, in ol derbyn Swpper yr Arglwydd, i borthi angen eu cydfrodyr tlodion. In drydydd, pan ddiweddir rhoddi diolch a moliant, yno saf i fynu gyd a'g oll anrhydedd, i dderbyn Bendith Dduw o enau ei Wenidog ef, ac iw derbyn in yr un mod a pha bait ti in clywed Duw ei hun or nefoedd in ei hadrodd wrthit. Canys trwy eu bendith hwynt y mae Duw in bendithio ei bobl. Num. 6.23, 27.

YDyledion iw cyflawni yn gysylltedig a'r Eglwys ydynt dri. Yn gyntaf, diolch cyhoeddus, yn gystal trwy weddiau a chanu Psalmau: fel hyn y gwnaeth Crist ei hunan, a'i Apostolion. Yn aîl, vno a'r Eglwys, i roddi (pawb yn ol ei allu) elusen i'r tlawd. Hyn oedd ddefod ac arfer y brif Eglwys, sef, gwneuthur casglau, a gwleddau o, gariad, yn ol derbyn Swpper yr Arglwydd, i borthi angen eu cydfrodyr tlodion. Yn drydydd, pan ddiweddir rhoddi diolch a moliant, yno saf i fynu gyd a'g oll anrhydedd, i dderbyn Bendith Dduw o enau ei Wenidog ef, ac iw derbyn yn yr un modd a pha bait ti yn clywed Duw ei hun or nefoedd yn ei hadrodd wrthit. Canys trwy eu bendith hwynt y mae Duw yn bendithio ei bobl. Num. 6.23, 27.

Hyn am y dyledion sydd iw hymarferu in yr Eglwys.

Hyn am y dyledion sydd iw hymarferu yn yr Eglwys.

Y Dyledion y rhai sydd raid i ti eu hymarfer in ol dy fynediad adref, ydynt dry: in gyntaf, ystyried in ddyfal a ddarfu i ti dderbyn Christ in union in y Sacrament. yr hyn a eli di in y mod yma ei deal in hawdd; canys gan welled fod ei gnawd ef in wir fwyd, ai waed in wir ddiod, Joan. 6.56. a'i fod ef mor lawn o râs, na chyffyrddodd neb ag ef erioed drwy ffydd, and a dderbynniodd rinwedd oddiwrtho; nid possibl fod amgen, os darfu i ti fwyta ei gnawd ac yfed ei waed, nas derbynni di râd a nerth i ymlanhâu oddiwrth dy holl bechodau a'th fudreddi. Canys os darfu ir ⟨p. 323⟩wraig ni chyffyrddodd and âi wisc ef, in y man gael gan ei diferlif gwaed sychu: Marc. 5.29. pa faint mwy y sych differ-lif gwaed dy bechod di, os biddy di yno gwedi gwir fwyta ac ysed gwir gnawd a gwaed Christ? And os bid dy ddiferlif in rhedeg etto, y mae i tile i dybied in union, na wir gyffyrddaist di erioed â Christ.

Y Dyledion y rhai sydd raid i ti eu hymarfer yn ol dy fynediad adref, ydynt dri: yn gyntaf, ystyried yn ddyfal a ddarfu i ti dderbyn Crist yn vnion yn y Sacrament. yr hyn a elli di yn y modd yma ei ddeall yn hawdd; canys gan weled fod ei gnawd ef yn wir fwyd, ai waed yn wir ddiod, Joan. 6.56. a'i fod ef mor llawn o râs, na chyffyrddodd neb ag ef erioed drwy ffydd, ond a dderbynniodd rinwedd oddiwrtho; nid possibl fod amgen, os darfu i ti fwyta ei gnawd ac yfed ei waed, nas derbynni di râd a nerth i ymlanhâu oddiwrth dy holl bechodau a'th fudreddi. Canys os darfu ir ⟨p. 323⟩wraig ni chyffyrddodd ond âi wisc ef, yn y man gael gan ei diferlif gwaed sychu: Marc. 5.29. pa faint mwy y sych difer-lif gwaed dy bechod di, os byddi di yno gwedi gwir fwyta ac ysed gwir gnawd a gwaed Crist? Ond os bydd dy ddiferlif yn rhedeg etto, y mae i ti le i dybied yn vnion, na wir gyffyrddaist di erioed â Christ.

In ail, gan welled ddarfod i tidy gymmodi dy hun á Duw, ac adnewyddu dy gyfammod, ac addunedu gwellhâd a newydd-deb buchedd: y mae in rhaid i ti gan hynny gymmeryd prif offal, nad ymroddych di i wneuthur y cyffelyb bechodau and hynny: gan wybod am yr yspryd aflan, o chaiff ef bight fined i fewn ith enaid ti drachefn, in ol ei lanhâu ai yscubo; ef a aiff i mewn i gymmeryd meddiant cadarngryf â saith o gythreuliaid eraill gwaeth nag ef ei hun gyd a'g efo, ac yno diwedd y din hwnnw a fydd gwaeth nay ddechrevad. Math. 12.44. Na fydd gan hynny in debyg ir ci a ddychwelodd at ei chŵydfa ei hun; neu i'r hŵcb wedi ei golchi, yr hon a ymdreigla in y dom drachefn. 2 Pet. 2.22. Ac na ymchwel at dy lid mal y wiber, yr hon sydd in rhoi ei gwenwyn heibio tra byddo in yfed, ac ai cymmer i fynu drachefn pan y darffo iddi. Eithr pan fyddo, nail a'i diawl a'i dy gnawd in cynnyg dy hudo, neu roi codwm it in dy bechodau arferedig; Atteb hwynt mal y mae 'r Eglwys ynghaniadau Solomon, dioscais fy mhais (o'm llygredigaeth arferol) pa fodd y gwiscaf hi, golchais fy nhraed, pa fodd y diwynaf hwynt? Can. 5.3.

Yn ail, gan weled ddarfod i ti dy gymmodi dy hun á Duw, ac adnewyddu dy gyfammod, ac addunedu gwellhâd a newydd-deb buchedd: y mae yn rhaid i ti gan hynny gymmeryd prif ofal, nad ymroddych di i wneuthur y cyffelyb bechodau ond hynny: gan wybod am yr yspryd aflan, o chaiff ef byth fyned i fewn ith enaid ti drachefn, yn ol ei lanhâu ai yscubo; ef a aiff i mewn i gymmeryd meddiant cadarngryf â saith o gythreuliaid eraill gwaeth nag ef ei hun gyd a'g efo, ac yno diwedd y dyn hwnnw a fydd gwaeth nai ddechreuad. Math. 12.44. Na fydd gan hynny yn debyg ir ci a ddychwelodd at ei chŵydfa ei hun; neu i'r hŵcb wedi ei golchi, yr hon a ymdreigla yn y dom drachefn. 2 Pet. 2.22. Ac na ymchwel at dy lid mal y wiber, yr hon sydd yn rhoi ei gwenwyn heibio tra byddo yn yfed, ac ai cymmer i fynu drachefn pan y darffo iddi. Eithr pan fyddo, naill a'i diawl a'i dy gnawd yn cynnyg dy hudo, neu roi codwm it yn dy bechodau arferedig; Atteb hwynt mal y mae 'r Eglwys ynghaniadau Salomon, dioscais fy mhais (o'm llygredigaeth arferol) pa fodd y gwiscaf hi, golchais fy nhraed, pa fodd y diwynaf hwynt? Can. 5.3.