B05830:140
[Y cywir ddychwelwr.]
London. : ... to be sold by Thomas Brewster ..., 1657
No title page in the transcription: set from the catalogue record.
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
In ail, yr oeddym ni ôll in Adda, fell y mae r holl wlad in y gŵr a ddewisont hwy i eistedd drostynt in y Parliament, yr holl wlâd sydd in gwneuthur y peth y mae efe in ei wneuthur. Ac er na w naethom ni ûn dewis neillcuol o Adda i sefyll drosom ni, etto r ⟨p. 57⟩Arglwydd ai gwnaeth drosom ni; Gan mae efe yw daioni ei hunan, mae efe in dwyn mwy o ewyllys da i ddŷn, nac a all ddŷn ei ddwyn iddo ei hûn; A chan mae efe yw doethineb ei hûn, efe a wnaeth dewis doethaf, ac a gymmerth ford orau er daioni i ddŷn: Car yr oedd hyn in gweithio in swyat tuag at ddiogelwch dynion ai llonyddwch; Oblegid pe buasei ef in sefyll, pôb ofn o golly ein dedwyddwch a ddiflannasei; ac in y gwrthwyneb, pe buasei bôb dŷn wedi ei adel iddo ei hûn i sefyll neu i syrthio, fe fuasei dŷn fŷth mewn ofn o syrthio.
Yn ail, yr oeddym ni ôll yn Adda, fel y mae r holl wlad yn y gŵr a ddewisont hwy i eistedd drostynt yn y Parliament, yr holl wlâd sydd yn gwneuthur y peth y mae efe yn ei wneuthur. Ac er na w naethom ni ûn dewis neillcuol o Adda i sefyll drosom ni, etto r ⟨p. 57⟩Arglwydd ai gwnaeth drosom ni; Gan mae efe yw daioni ei hunan, mae efe yn dwyn mwy o ewyllys da i ddŷn, nac a alle ddŷn ei ddwyn iddo ei hûn; A chan mae efe yw doethineb ei hûn, efe a wnaeth dewis doethaf, ac a gymmerth ffordd orau er daioni i ddŷn: Car yr oedd hyn yn gweithio yn swyat tuag at ddiogelwch dynion ai llonyddwch; Oblegid pe buasei ef yn sefyll, pôb ofn o golli ein dedwyddwch a ddiflannasei; ac yn y gwrthwyneb, pe buasei bôb dŷn wedi ei adel iddo ei hûn i sefyll neu i syrthio, fe fuasei dŷn fŷth mewn ofn o syrthio.
A thrachefn hon oedd y ford siccraf i gadw in ddiogel holl ystâd dynion; Oblegid gan fod arno ef y gofal am ystâd yr holl ray ac oedd i fŷw in y bŷd, yr oedd o hynny iddo fwy o achos i edrych oi amgylch, ac i fôd in fwy gwili•dwrus rhag iddo adel ei dwyllo ai yspeilio ei hûn, ac felly anrheithlo ac ennill melldithion cimmint o filoedd ⟨p. 58⟩in ei erbyn. Adda oedd ben holl ddŷnol rŷw, a hwythau in ôl naturiaeth ydynt aelodau or pen ymma; Ac os y pen a ddychymmyga ac a weithreda fradwriaeth in erbyn y brenin neu r llywodraeth, fe a wneir yr holl gorph in evog, a rhaid ir holl gorph ddioddef. Adda oedd y gwenwynllyd wreiddin ar ffynnon o holl ddynol ryw; in awry canghennau ar Frydiau gan ei bôd in y gwreiddin ar ffynnon o herwydd ei dechrevad, ydynt wedi ei llychwino ai difwyno ar un gwyddorion gwenwynllyd.
A thrachefn hon oedd y ffordd siccraf i gadw yn ddiogel holl ystâd dynion; Oblegid gan fod arno ef y gofal am ystâd yr holl rai ac oedd i fŷw yn y bŷd, yr oedd o hynny iddo fwy o achos i edrych oi amgylch, ac i fôd yn fwy gwili•dwrus rhag iddo adel ei dwyllo ai yspeilio ei hûn, ac felly anrheithlo ac ennill melldithion cimmint o filoedd ⟨p. 58⟩yn ei erbyn. Adda oedd ben holl ddŷnol rŷw, a hwythau yn ôl naturiaeth ydynt aelodau or pen ymma; Ac os y pen a ddychymmyga ac a weithreda fradwriaeth yn erbyn y brenin neu r llywodraeth, fe a wneir yr holl gorph yn euog, a rhaid ir holl gorph ddioddef. Adda oedd y gwenwynllyd wreiddin ar ffynnon o holl ddynol ryw; yn awr y canghennau ar Frydiau gan ei bôd yn y gwreiddin ar ffynnon o herwydd ei dechreuad, ydynt wedi ei llychwino ai difwyno ar un gwyddorion gwenwynllyd.
Onid yw y pethau hyn in bod••ni dynion, mae gan Dduw •diwrnod in dyfod, ymha ûn y dat•uddia efe ei gyfiawn farn ei hunan oflaen dynion ac angylion. Rhu. 2.4.
Onid yw y pethau hyn yn bod••ni dynion, mae gan Dduw •diwrnod yn dyfod, ymha ûn y dat•uddia efe ei gyfiawn farn ei hunan oflaen dynion ac angylion. Rhu. 2.4.
Oh nad ystyriei ddynion y pechod ymma, fell y bae r ystyriaeth o hôno •f in darostwng calonnau dynion! Os oes nêb in alaru am bechod, •an mwyaf am bechodau gweith•edol or eiddynt ei hunain y maent ⟨p. 59⟩in alaru, ychydig sydd in alaru am y pechod ymma yr hwn a wnaeth y torriad cyntaf, ac a ddechrevodd yr anghyttundeb rhwng Duw a dŷn.
Oh nad ystyriei ddynion y pechod ymma, fel y bae r ystyriaeth o hôno •f yn darostwng calonnau dynion! Os oes nêb yn alaru am bechod, •an mwyaf am bechodau gweith•edol or eiddynt ei hunain y maent ⟨p. 59⟩yn alaru, ychydig sydd yn alaru am y pechod ymma yr hwn a wnaeth y torriad cyntaf, ac a ddechreuodd yr anghyttundeb rhwng Duw a dŷn.
In nessaf at y pechod in erbyn yr yspryd glan, a diystyrwch or efengil, dymma r pechod mwyaf, yr hwn sŷdd in llefain uchaf ynglhustiau Duw did a nôs am dialled, ar y bŷd o annuwolion. Oblegid yr awr hon pechodau dynion ydynt in unig in erbyn Duw, in y cyflwr y cwympasant iddo; and y pechod ymma a wnaed in erbyn Jehovah, pan oedd dŷn in y man uchaf oi anrhydedd.
Yn nessaf att y pechod yn erbyn yr yspryd glan, a diystyrwch or efengil, dymma r pechod mwyaf, yr hwn sŷdd yn llefain uchaf ynglhustiau Duw ddydd a nôs am ddialedd, ar y bŷd o annuwolion. Oblegid yr awr hon pechodau dynion ydynt yn unig yn erbyn Duw, yn y cyflwr y cwympasant iddo; ond y pechod ymma a wnaed yn erbyn Jehouah, pan oedd dŷn yn y man uchaf oi anrhydedd.
Nid yw gwrthryfel bradwr ar y dommen, cimmint a gwrthryfel ûn y fâe mewn cymmeriad in y llŷs. Pechodau bychain in erbyn gwybodaeth a goleuni, a gyfriflr, ae a wneir in echryslon, ac a gospir y• dôst. Ni phechodd nêb erioed in erbyn y fàth oleuni ac oedd gan Adda. Dymma r pechod cyntaf a anfodlonodd Dduw erioed. Mae ⟨p. 60⟩meddwdod in ysbeilio Duw am y gogoniant o sobreiddrwydd; Putteindra, am ei ogoniant o ddiweirdeb; and mae r pechod ymma in •ywyllu r haul ei hun, ac in dini••rio hôll Ddelw Duw yr hon oedd ••goniant din, a gogoniant Duw sewn dŷn; dymma r pechod cyn•af a wnaeth erioed itti niwed. Y ••chod ymma fell tywysog galluog […] ••sglodd ynghyd yr holl dor[…] ar heidiau ymma o bechodau […] yrawron in cymmeryd gafael […]ati. Nid rhaid itti ddiolch and […]chod ymma am y gallon garreg •••d genniti, ac am yr uffernol dy•yllwch sydd wedi dy orchguddio. Hwn a gyfododd i fynu Satan, ••rwolaeth, barn, uffern, ar nef •yd in dy erbyn di:
Nid yw gwrthryfel bradwr ar y dommen, cimmint a gwrthryfel ûn y fâe mewn cymmeriad yn y llŷs. Pechodau bychain yn erbyn gwybodaeth a goleuni, a gyfriflr, ae a wneir yn echryslon, ac a gospir y• dôst. Ni phechodd nêb erioed yn erbyn y fàth oleuni ac oedd gan Adda. Dymma r pechod cyntaf a anfodlonodd Dduw erioed. Mae ⟨p. 60⟩meddwdod yn ysbeilio Duw am y gogoniant o sobreiddrwydd; Putteindra, am ei ogoniant o ddiweirdeb; ond mae r pechod ymma yn •ywyllu r haul ei hun, ac yn dini••rio hôll Ddelw Duw yr hon oedd ••goniant dyn, a gogoniant Duw •ewn dŷn; dymma r pechod cynaf a wnaeth erioed itti niwed. Y chod ymma fel tywysog galluog sglodd ynghyd yr holl dor ar heidiau ymma o bechodau yrawron yn cymmeryd gafael ati. Nid rhaid itti ddiolch ond chod ymma am y galon garreg d genniti, ac am yr uffernol dyyllwch sydd wedi dy orchguddio. Hwn a gyfododd i fynu Satan, rwolaeth, barn, uffern, ar nef yd yn dy erbyn di:
Gwelwch y drwg a ddygodd y ••chod ymma gidag ef:
1. Ymadawiad ofnadwy oddi••th Dduw in debig ir cythrel.
1. Ymadawiad ofnadwy oddi••th Dduw yn debig ir cythrel.
2. Gwrthryfel echryslon in erbyn […] gan daro gida'r cythrael ge[…]yaf Duw.
2. Gwrthryfel echryslon yn erbyn 〈…〉 gan daro gida'r cythrael ge〈…〉yaf Duw.
3. Gr•synol anghrediniaeth gan ammau nad oedd bygythion Duw in wir.
3. Gr•synol anghrediniaeth gan ammau nad oedd bygythion Duw yn wir.
4. Cabled ofnadwy, gan dybied fôd y cythrel (gelyn mwyaf Duw, a llofrydd dŷn) in fwy geirwir in ei brofedigaethau na Duw in ei fygythion.
4. Cabl•dd ofnadwy, gan dybied fôd y cythrel (gelyn mwyaf Duw, a llofrydd dŷn) yn fwy geirwir yn ei brofedigaethau na Duw yn ei fygythion.
5. Balchder erchyll, gan dybied mined gam ne rîs in uwch, ac in debig i Dduw ei hûn, drwy wneuthur y pechod ymma o fwytta ffrwyth y pren gwaharddedig.
5. Balchder erchyll, gan dybied myned gam ne rîs yn uwch, ac yn debig i Dduw ei hûn, drwy wneuthur y pechod ymma o fwytta ffrwyth y pren gwaharddedig.
6. Diystyrwch ofnadwy ar Dduw, gan wneuthur cyn hyfed a rhuthro ar gleddyf bygythiad Duw. in ddirgel, heb ofni mor plaeau a adroddasid in ei herbyn.
6. Diystyrwch ofnadwy ar Dduw, gan wneuthur cyn hyfed a rhuthro ar gleddyf bygythiad Duw. yn ddirgel, heb ofni mor plaeau a adroddasid yn ei herbyn.
7. Erobyll anniolchgarwch, gwedi i Dduw roddi iddo ef hôll brennau r hard, and un pren, etto fe fyddei raid iddo ef fod in ymmyr red a hwnnw hefyd.
7. Erobyll anniolchgarwch, gwedi i Dduw roddi iddo ef hôll brennau r ardd, ond un pren, etto fe fyddei raid iddo ef fod yn ymmyr redd a hwnnw hefyd.
8. Lledrad anferth, in cymmery y peth nid oedd eiddo.
8. Lledrad anferth, yn cymmery y peth nid oedd eiddo.
9. Ffiaidd Ddelw-addolia• garu r creadur in fwy nar creawdwr ⟨p. 62⟩yr hwn sydd fendigedig in dragywydd. Chwy chwi gan hynny y rhai a ddywedwch yrawron, nid oes nêb all ddywedyd wrthych, du yw eich llygad, chwi a fuoch fyw in eich tŷb eich hûn in weddol eich holl ddyddiau; edrychwch ar yr ûn pechod gofidus ymma; cymmerwch lawn olygiad arno, yr hwn ni ddarfu i'chwi wylo ûn deigryn oi blegid ef erioed etto, a gwelwch eich trueni drwyddo ef, a rhyfeddwch am ddioddef-garwch Duw yr hwn ach arbedodd chwi cyhyd; y rhai oeddych wedi eich geni in lawn or pechod ymma, ac a fuoch fyw in evog o hôno, ac a dderfydd am danoch oi blegid ef, os yr Arglwydd or nefoedd ni tho•turia wrthych: And nid dymma r cwbl. Ystyriwch in ail ddarfod geni pob dŷn in farw mewn pechod, Eph. 2.1. ai fôd ef wedi ei eni in wâg o bob gwreiddin o fywyd ysprydol oddimewn, ac in wâg o bob grâs, ac heb yntho ddim mwy daioni (beth bynnag y mae efe y n ⟨p. 63⟩ei dybied) nac mewn yscerbwd marw. Ac oddiymma mae efe tan allu pechod, fell y mae dŷn marw tan allu marwolaeth, ac heb allu cyflawni un weithred o fywyd: Mae ei cyrph hwy in eirch bywion i ddwyn eneidiau meirwon i fynu ac i wared. Mae in wir (yr wyfi in cyfaddef) lawyer o ddynion drygionûs in gwneuthur lawyer gweithred dda, megis gweddio, gwrando, a gweithredoedd elusengar eraill, and nid ydynt in dyfod oddiwrth ddim gwreiddin o fywyd oddimewn. Annogaethau oddiallan (fell pwysau clocc, yr hwn er i fod in farw etto y mae wedi ei wneuthur in gelfyddgar) sydd in ei gosod hwy i redeg. Yr oedd Jehu in lawn zêl, and in unig y ennill teirnas. Yr oedd y Pharisaeaid in elusengar, and in unig fall y gallent hwy gael i gweled gan ddynion. Os yscrifenna ûn ewyllys neu lythyr cymmun a law gŵr y fo gwedi marw▪ ni saif yr ewyllys hwnnw mewn un ⟨p. 64⟩gyfraith in y bŷd, oblegid nid ei ewyllys ef ydoedd, o ran ni yscrifennasid mono gantho ef, drwy un gwreiddin o fywyd oddi mewn oi eiddo ei hunan. Mae balchder in peri i ddynion bregetbu, a balchder in peri i ddynion wrando, a gweddio weithiau.