B05830:153
[Y cywir ddychwelwr.]
London. : ... to be sold by Thomas Brewster ..., 1657
No title page in the transcription: set from the catalogue record.
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
7. Erobyll anniolchgarwch, gwedi i Dduw roddi iddo ef hôll brennau r hard, and un pren, etto fe fyddei raid iddo ef fod in ymmyr red a hwnnw hefyd.
7. Erobyll anniolchgarwch, gwedi i Dduw roddi iddo ef hôll brennau r ardd, ond un pren, etto fe fyddei raid iddo ef fod yn ymmyr redd a hwnnw hefyd.
8. Lledrad anferth, in cymmery y peth nid oedd eiddo.
8. Lledrad anferth, yn cymmery y peth nid oedd eiddo.
9. Ffiaidd Ddelw-addolia• garu r creadur in fwy nar creawdwr ⟨p. 62⟩yr hwn sydd fendigedig in dragywydd. Chwy chwi gan hynny y rhai a ddywedwch yrawron, nid oes nêb all ddywedyd wrthych, du yw eich llygad, chwi a fuoch fyw in eich tŷb eich hûn in weddol eich holl ddyddiau; edrychwch ar yr ûn pechod gofidus ymma; cymmerwch lawn olygiad arno, yr hwn ni ddarfu i'chwi wylo ûn deigryn oi blegid ef erioed etto, a gwelwch eich trueni drwyddo ef, a rhyfeddwch am ddioddef-garwch Duw yr hwn ach arbedodd chwi cyhyd; y rhai oeddych wedi eich geni in lawn or pechod ymma, ac a fuoch fyw in evog o hôno, ac a dderfydd am danoch oi blegid ef, os yr Arglwydd or nefoedd ni tho•turia wrthych: And nid dymma r cwbl. Ystyriwch in ail ddarfod geni pob dŷn in farw mewn pechod, Eph. 2.1. ai fôd ef wedi ei eni in wâg o bob gwreiddin o fywyd ysprydol oddimewn, ac in wâg o bob grâs, ac heb yntho ddim mwy daioni (beth bynnag y mae efe y n ⟨p. 63⟩ei dybied) nac mewn yscerbwd marw. Ac oddiymma mae efe tan allu pechod, fell y mae dŷn marw tan allu marwolaeth, ac heb allu cyflawni un weithred o fywyd: Mae ei cyrph hwy in eirch bywion i ddwyn eneidiau meirwon i fynu ac i wared. Mae in wir (yr wyfi in cyfaddef) lawyer o ddynion drygionûs in gwneuthur lawyer gweithred dda, megis gweddio, gwrando, a gweithredoedd elusengar eraill, and nid ydynt in dyfod oddiwrth ddim gwreiddin o fywyd oddimewn. Annogaethau oddiallan (fell pwysau clocc, yr hwn er i fod in farw etto y mae wedi ei wneuthur in gelfyddgar) sydd in ei gosod hwy i redeg. Yr oedd Jehu in lawn zêl, and in unig y ennill teirnas. Yr oedd y Pharisaeaid in elusengar, and in unig fall y gallent hwy gael i gweled gan ddynion. Os yscrifenna ûn ewyllys neu lythyr cymmun a law gŵr y fo gwedi marw▪ ni saif yr ewyllys hwnnw mewn un ⟨p. 64⟩gyfraith in y bŷd, oblegid nid ei ewyllys ef ydoedd, o ran ni yscrifennasid mono gantho ef, drwy un gwreiddin o fywyd oddi mewn oi eiddo ei hunan. Mae balchder in peri i ddynion bregetbu, a balchder in peri i ddynion wrando, a gweddio weithiau.
Mae hunan-gariad in cynhyrfu i fynu ddymuniadau rhyfedd mewn dynion., etto ni allwn ddywedyd, nad yw hynny ddim o waith grass in yr enaid drwy rinwedd yspryd Duw, and Balchder, a chariad arnynt ei hunain. Dygwch ddŷn marw at y tân, a thwymnwch a rhwbiwch ef, chwi a ellwch berry peth cynnhesrwydd yntho ef drwy weithio felly arno ef oddiallan: and cymmerwch ef oddiwrth y tân drachefn, efe a oera in fuan: felly y mae lawyer dŷn y fo in bŷw tan weinidogaeth pregethwr ffyddlon, a than wialennodiau a dyrnodiau cydwybod ge•yddgar, ac ymdrechiadol, mae peth gwrês ynddo, pêch dymmuniadau da, peth cystudd ⟨p. 65⟩gwedi ei gynnhyrfu ynddo; etto cymmerwch ef oddiwrth y gweinidog, ai gydwybod gythryblus, ac efe a eiff in oer in ddiattreg, yr achos yw, o ran bôd arno eisiau gwreiddin o fywyd oddimewn oi eiddo ei hunan.
Mae hunan-gariad yn cynhyrfu i fynu ddymuniadau rhyfedd mewn dynion., etto ni allwn ddywedyd, nad yw hynny ddim o waith gras yn yr enaid drwy rinwedd yspryd Duw, ond Balchder, a chariad arnynt ei hunain. Dygwch ddŷn marw at y tân, a thwymnwch a rhwbiwch ef, chwi a ellwch beri peth cynnhesrwydd yntho ef drwy weithio felly arno ef oddiallan: ond cymmerwch ef oddiwrth y tân drachefn, efe a oera yn fuan: felly y mae llawer dŷn y fo yn bŷw tan weinidogaeth pregethwr ffyddlon, a than wialennodiau a dyrnodiau cydwybod ge•yddgar, ac ymdrechiadol, mae peth gwrês ynddo, pêch dymmuniadau da, peth cystudd ⟨p. 65⟩gwedi ei gynnhyrfu ynddo; etto cymmerwch ef oddiwrth y gweinidog, ai gydwybod gythryblus, ac efe a eiff yn oer yn ddiattreg, yr achos yw, o ran bôd arno eisiau gwreiddin o fywyd oddimewn oi eiddo ei hunan.
Yr hyn bêth a all berry i'ni gymmeryd i fynu alarnad chwerw dross bôb din naturiol. Fe a ddywedir in Exod. 12.30. Fôd gweiddi mawr in yr Aipht, obl•gid nad oedd tŷ ar nad oedd un marw yutho. O Arglwydd, mewn rhai trefi a theuluoedd pa liaws or rhain sŷdd! Gwŷr meirwon, gwragedd meirwon, plant meirwon, in rhodio i fynu ac i wared, ai pechodau (megis y dywaid rhai fôd dynion ar ôl marwolaeth in gwneuthur) fell bêdd-wiscoedd am danynt, a Duw a wyr pa ûn a wnant ai bywio bight ai peidio. Beth am fell yr alara dynion oblegid y golled am ei cyfeillion a fuant feirw! Oh mae gennit enaid gwerthfawr in dy fonwes in farw eusus, gan hynny alara o achos dy gyflwr ⟨p. 66⟩dy hun, ac ystyria dy gyslwr in ddifrifol.
Yr hyn bêth a alle beri i'ni gymmeryd i fynu alarnad chwerw dros bôb dyn naturiol. Fe a ddywedir yn Exod. 12.30. Fôd gweiddi mawr yn yr Aipht, obl•gid nad oedd tŷ ar nad oedd un marw yutho. O Arglwydd, mewn rhai trefi a theuluoedd pa liaws or rhain sŷdd! Gwŷr meirwon, gwragedd meirwon, plant meirwon, yn rhodio i fynu ac i wared, ai pechodau (megis y dywaid rhai fôd dynion ar ôl marwolaeth yn gwneuthur) fel bêdd-wiscoedd am danynt, a Duw a wyr pa ûn a wnant ai bywio byth ai peidio. Beth am fel yr alara dynion oblegid y golled am ei cyfeillion a fuant feirw! Oh mae gennit enaid gwerthfawr yn dy fonwes yn farw eusus, gan hynny alara o achos dy gyflwr ⟨p. 66⟩dy hun, ac ystyria dy gyslwr yn ddifrifol.
1. In gyntaf, nid all dŷn marw gychwyn, na chynnig cychwyn; Ni feidr dŷn drygionus ddywedyd un gair dâ, neu wneuthur un weithred ddâ, pe bae r nef in colli onis gwnai, na chynnig ysgwyd ymmaith ei bechodau, na meddwlûn meddwl dâ; in siccir fe all siarad a meddwl am bethau da, and ni all fôd gantho, nac ymadroddion da, na meddyliau da. Fell y gall gwr duwiol feddwl am bethau drwg, megis pechodau r amseroedd, etto mae ei ddiben ef in meddwl am y pethau ymma, in dda, ac nid in ddrwg. felly in y gwrthwyneb, y gall dŷn drwg feddwl am bethau da, ac etto ei feddwl ef in ddrwg.
1. Yn gyntaf, nid all dŷn marw gychwyn, na chynnig cychwyn; Ni feidr dŷn drygionus ddywedyd un gair dâ, neu wneuthur un weithred ddâ, pe bae r nef yn colli onis gwnai, na chynnig ysgwyd ymmaith ei bechodau, na meddwlûn meddwl dâ; yn siccir fe all siarad a meddwl am bethau da, ond ni all fôd gantho, nac ymadroddion da, na meddyliau da. Fel y gall gwr duwiol feddwl am bethau drwg, megis pechodau r amseroedd, etto mae ei ddiben ef yn meddwl am y pethau ymma, yn dda, ac nid yn ddrwg. felly yn y gwrthwyneb, y gall dŷn drwg feddwl am bethau da, ac etto ei feddwl ef yn ddrwg.
2. In ail, ni ofna dŷn marw bêrigl in y bid, er maint fytho, ac er agosed atto. Gadewch ir gweinidog ddwŷn newyddion i ddŷn naturiol, agosed yw plaeau dinistriol Duw atto, nid ofna ef monynt.
2. Yn ail, ni ofna dŷn marw bêrigl yn y byd, er maint fytho, ac er agosed atto. Gadewch ir gweinidog ddwŷn newyddion i ddŷn naturiol, agosed yw plaeau dinistriol Duw atto, nid ofna ef monynt.
3. In drydydd, ni ellir dwyn ⟨p. 67⟩dŷn marw i groesafu y cynnig gorau. Gadewch i Grist ddyfod or nêf, a syrthio ar wddf dŷn naturiol, ac a dagrau in ei lygaid attolwg iddo gymmeryd ei waed ef, ei gymmeryd ef ei hûn, ai deyrnas ef, a gadel ei bechodau, ni fedr efe dderbyn mor cynnig ymma.
3. Yn drydydd, ni ellir dwyn ⟨p. 67⟩dŷn marw i groesafu y cynnig gorau. Gadewch i Grist ddyfod or nêf, a syrthio ar wddf dŷn naturiol, ac a dagrau yn ei lygaid attolwg iddo gymmeryd ei waed ef, ei gymmeryd ef ei hûn, ai deyrnas ef, a gadel ei bechodau, ni fedr efe dderbyn mor cynnig ymma.
4. In Bedwerydd, mae dŷn marw in ddall, ni wêl efe ddim, ac in fyddar, ni chlyw efe ddim, ac ni archwaetha efe ddim: felly mae pôb din wrth naturiaeth in ddall, ni wêl efe na Duw, na Christ, na digofaint y goruchaf, na gogoniant y nêf. Mae efe in clywed llais dŷn, and ni chlyw efe lais Duw mewn pregeth, nia yw efe in synnied y pethau sydd o Dduw.
4. Yn Bedwerydd, mae dŷn marw yn ddall, ni wêl efe ddim, ac yn fyddar, ni chlyw efe ddim, ac ni archwaetha efe ddim: felly mae pôb dyn wrth naturiaeth yn ddall, ni wêl efe na Duw, na Christ, na digofaint y goruchaf, na gogoniant y nêf. Mae efe yn clywed llais dŷn, ond ni chlyw efe lais Duw mewn pregeth, nia yw efe yn synnied y pethau sydd o Dduw.
5. In Bummed, mae in marw in ddi-deimlad, nid yw efe deimladwy o ddim. Felly teflwch fynyddoedd o bechodau, ar din anuwiol ni chlyw efe ddim niwed hid oni thorough allan fflammau tân uffern arno ef.
5. Yn Bummed, mae yn marw yn ddi-deimlad, nid yw efe deimladwy o ddim. Felly teflwch fynyddoedd o bechodau, ar ddyn anuwiol ni chlyw efe ddim niwed hyd oni thorro allan fflammau tân uffern arno ef.
6. In chweched, mae dŷn marw ⟨p. 68⟩in ddileferydd, ni fedr efe lefaru na siarad; felly o ran lleferydd gwir ysprydol, ni feidr din cnawdol lefaru mewn gweddi, oddieithr fell y perod.
6. Yn chweched, mae dŷn marw ⟨p. 68⟩yn ddileferydd, ni fedr efe lefaru na siarad; felly o ran lleferydd gwir ysprydol, ni feidr dyn cnawdol lefaru mewn gweddi, oddieithr fel y perod.
7. In seithfed, mae efe in ddŷn diânadl; fe all dŷn naturiol ddywedyd gweddi allan o ryw lyfr da, neu lunio gweddi allan oi gôf ai synnwyr ei hun, neu fe all fôd gantho ychydig fir-chwyth ewyllysiau; and ni feidr efe dywallt allan ei enaid mewn gweddi i fynwes yr Arglwydd, gidag ochneidiau anrhaethadwy. Nid yw riffed gennif welled cimmint o deuluoedd heb weddiau in ei teulu; Paham? Dynion meirwon ydynt, ac in pydru in ei pechodau.
7. Yn seithfed, mae efe yn ddŷn diânadl; fe all dŷn naturiol ddywedyd gweddi allan o ryw lyfr da, neu lunio gweddi allan oi gôf ai synnwyr ei hun, neu fe all fôd gantho ychydig fyr-chwyth ewyllysiau; ond ni feidr efe dywallt allan ei enaid mewn gweddi i fynwes yr Arglwydd, gidag ochneidiau anrhaethadwy. Nid yw ryfedd gennif weled cimmint o deuluoedd heb weddiau yn ei teulu; Paham? Dynion meirwon ydynt, ac yn pydru yn ei pechodau.
8. In wythfed, mae din marw gwedi colli ei holl degwch: felly y mae dŷn llwyr naturiol gwedi colli ei holl ogoniant; mae efe in greadur anferth yngolwg Duw, yngolwg dynion da, ac yngolwg angylion, ac mae r did in dyfod y byddant hwy in ffieidd-dra gan ⟨p. 69⟩bôb cnawd, Esa. 66.24.
8. Yn wythfed, mae dyn marw gwedi colli ei holl degwch: felly y mae dŷn llwyr naturiol gwedi colli ei holl ogoniant; mae efe yn greadur anferth yngolwg Duw, yngolwg dynion da, ac yngolwg angylion, ac mae r dydd yn dyfod y byddant hwy yn ffieidd-dra gan ⟨p. 69⟩bôb cnawd, Esa. 66.24.
9. In nawfed, dŷn marw sydd gantho ei bryfed in ei gnoi: felly dynion naturiol sydd ganthynt bryf y gydwybod yrawron in magu ynddynt, yt hwn y fydd in ei cnoi hwy ar fyrder.
9. Yn nawfed, dŷn marw sydd gantho ei bryfed yn ei gnoi: felly dynion naturiol sydd ganthynt bryf y gydwybod yrawron yn magu ynddynt, yt hwn y fydd yn ei cnoi hwy ar fyrder.
10. In ddiweddaf, nid oes ar ddynion meirwon eisiau dim and ei taflu ir bed: felly nid oes dim in ôlir din naturiol and ei daflu i uffern. Megis yr oedd Abraham in caru Sarah in fawr tra fu hi in fŷw, etto pan fu hi farw, Mae efe in ceisìo meddiant beddrod gan feibion Heth i gladdu ei farw allan oi olwg, Gen. 23.4. Felly fe all Duw ollwng allan ryw farnedigaeth ofnadwy, a dywedyd wrthi, Cymmer yr enaid marw ymma allan om golwg i, &c. Yr oedd in rhyfedd gweled Lazarus in bŷw drachefn, er na buasei efe in gorwedd and pedwar diwrnod in y bed; O rhyfedda dithau, os gâd Duw fŷth i'tifŷw, yr hwn a fuost in pydru in dy bechod Ugiain, deg ar ar hugiain, ⟨p. 70⟩ac and odid dry-ugiain mlyned ynghyd, neu chwaneg.
10. Yn ddiweddaf, nid oes ar ddynion meirwon eisiau dim ond ei taflu ir bedd: felly nid oes dim yn ôlir dyn naturiol ond ei daflu i uffern. Megis yr oedd Abraham yn caru Sarah yn fawr tra fu hi yn fŷw, etto pan fu hi farw, Mae efe yn ceisìo meddiant beddrod gan feibion Heth i gladdu ei farw allan oi olwg, Gen. 23.4. Felly fe all Duw ollwng allan ryw farnedigaeth ofnadwy, a dywedyd wrthi, Cymmer yr enaid marw ymma allan om golwg i, &c. Yr oedd yn rhyfedd gweled Lazarus yn bŷw drachefn, er na buasei efe yn gorwedd ond pedwar diwrnod yn y bedd; O rhyfedda dithau, os gâd Duw fŷth i'tifŷw, yr hwn a fuost yn pydru yn dy bechod Ʋgiain, deg ar ar hugiain, ⟨p. 70⟩ac ond odid dri-ugiain mlyned ynghyd, neu chwaneg.
3. Pôb gŵr neu wraig naturiol a aned in lawn o bechod, Rhu. 1.29. cyn llawned ac yw r llyffant dafadennog o wenwyn; y meddwl, yr ewyllys, y llygad, y genau, pôb aelod oi gorph ef, a phôb rhan oi enaid ef, sydd in lawn pechod; Ei calonnau hwy sydd ysgubellau o bechod, oddiymma mae Solomon in dywedyd, ffolineb sydd in rhwym ynghalon plentyn, Dihar. 22.15. Trysorau cyfan o bechod, Dŷn drwg (medd Christ) allan o drysor drwg ei gallon, a ddwg allan bethau drwg; Math. 12.35. Je moroedd cynddeiriog o bechod; je bydoedd o bechod, y tafod bŷd o anghyfiawndor ydyw, Jaco. 3.6. Beth ydyw r gallon gan hynny? Canys allan o helaethrwydd y gallon y mae y genau in llefaru, Math. 12.34. Luc. 6.45. Felly edrych oath amgylch a gwêl, pa bechodau bynnag sydd in dyfod ac in rhedeg allan o gallon ûn din iw fywyd ef drwy yr holl fŷd, ⟨p. 71⟩mae'r holl bechodau rheini in dy gallon di; Dy feddwl di sydd nyth or holl ffiaidd opiniwnau, a heresiau, a chwythwyd allan erioed gan ûn dŷn; dy gallon di sydd sybwll drewllyd o bôb Didduwiaeth, Sodomiaeth, cabled, llofruddiaeth, putteindra, godineb, hudoliaeth; felly os oes gennit ddim daioni ynot, nid yw and fell defnyn o ddwfr y Rôs mewn llonaid phiol o wenwyn, ymha le pan syrthio, mae efe i gid in llygru; Gwir yw, nad witty in clywed mor rhain i gid in ymgynhyrfu ynoti ar unwaith, mwy nag yr oedd Hazael in tybied y byddei efe y cyfriw sugnwr gwaed, pan ofynnodd efe ir prophwyd Elisha, Ai ei ydwyfi? And maent hwy ynoti fell nythlwyth o nadroedd mewn hen glawdd. Er nad ydynt in torri allan ith fywyd di, etto maent hwy in llechu in dy gallon di, maent hwy fell gwaddod brwnt mewn baril, yr hwn nid yw in rhedeg allan; Oblegid (and odid) nid wyt'i in cyfarfod ag un ⟨p. 72⟩brofedigaeth neu achlysur i agori ac i ollwng allan y drwg yr hwn sydd in dy gallon di, neu oblegid fod grâs Duw in dy wahardd di, drwy ofn, a chywilydd, dygiad da i fynu, a chwmnhi da; 1Ac am hynny pan ddaeth ûn i gyssuro y llûn hynod hwnnw, y pattrwm ar coffadwriaeth o gyfiawnder Duw, drwy saith mlynedd o ddychryn, a gofidus ing cydwybod: Pan ddywedodd ûn iddo na wnaethei efe y faith bechodau ac a wnaethei Manasseh, ac am hynny nid efe oedd y pechadur mwyaf er y greadigaeth, mal yr oedd efe in tybied; efe a attebodd, y buasei efe in waeth nac y bu Manasseh erioed, pe buasei efe in byw in ei amser ef, ac in eistedd ar ei orsedd-faingc ef.