B05830:166
[Y cywir ddychwelwr.]
London. : ... to be sold by Thomas Brewster ..., 1657
No title page in the transcription: set from the catalogue record.
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
9. In nawfed, dŷn marw sydd gantho ei bryfed in ei gnoi: felly dynion naturiol sydd ganthynt bryf y gydwybod yrawron in magu ynddynt, yt hwn y fydd in ei cnoi hwy ar fyrder.
9. Yn nawfed, dŷn marw sydd gantho ei bryfed yn ei gnoi: felly dynion naturiol sydd ganthynt bryf y gydwybod yrawron yn magu ynddynt, yt hwn y fydd yn ei cnoi hwy ar fyrder.
10. In ddiweddaf, nid oes ar ddynion meirwon eisiau dim and ei taflu ir bed: felly nid oes dim in ôlir din naturiol and ei daflu i uffern. Megis yr oedd Abraham in caru Sarah in fawr tra fu hi in fŷw, etto pan fu hi farw, Mae efe in ceisìo meddiant beddrod gan feibion Heth i gladdu ei farw allan oi olwg, Gen. 23.4. Felly fe all Duw ollwng allan ryw farnedigaeth ofnadwy, a dywedyd wrthi, Cymmer yr enaid marw ymma allan om golwg i, &c. Yr oedd in rhyfedd gweled Lazarus in bŷw drachefn, er na buasei efe in gorwedd and pedwar diwrnod in y bed; O rhyfedda dithau, os gâd Duw fŷth i'tifŷw, yr hwn a fuost in pydru in dy bechod Ugiain, deg ar ar hugiain, ⟨p. 70⟩ac and odid dry-ugiain mlyned ynghyd, neu chwaneg.
10. Yn ddiweddaf, nid oes ar ddynion meirwon eisiau dim ond ei taflu ir bedd: felly nid oes dim yn ôlir dyn naturiol ond ei daflu i uffern. Megis yr oedd Abraham yn caru Sarah yn fawr tra fu hi yn fŷw, etto pan fu hi farw, Mae efe yn ceisìo meddiant beddrod gan feibion Heth i gladdu ei farw allan oi olwg, Gen. 23.4. Felly fe all Duw ollwng allan ryw farnedigaeth ofnadwy, a dywedyd wrthi, Cymmer yr enaid marw ymma allan om golwg i, &c. Yr oedd yn rhyfedd gweled Lazarus yn bŷw drachefn, er na buasei efe yn gorwedd ond pedwar diwrnod yn y bedd; O rhyfedda dithau, os gâd Duw fŷth i'tifŷw, yr hwn a fuost yn pydru yn dy bechod Ʋgiain, deg ar ar hugiain, ⟨p. 70⟩ac ond odid dri-ugiain mlyned ynghyd, neu chwaneg.
3. Pôb gŵr neu wraig naturiol a aned in lawn o bechod, Rhu. 1.29. cyn llawned ac yw r llyffant dafadennog o wenwyn; y meddwl, yr ewyllys, y llygad, y genau, pôb aelod oi gorph ef, a phôb rhan oi enaid ef, sydd in lawn pechod; Ei calonnau hwy sydd ysgubellau o bechod, oddiymma mae Solomon in dywedyd, ffolineb sydd in rhwym ynghalon plentyn, Dihar. 22.15. Trysorau cyfan o bechod, Dŷn drwg (medd Christ) allan o drysor drwg ei gallon, a ddwg allan bethau drwg; Math. 12.35. Je moroedd cynddeiriog o bechod; je bydoedd o bechod, y tafod bŷd o anghyfiawndor ydyw, Jaco. 3.6. Beth ydyw r gallon gan hynny? Canys allan o helaethrwydd y gallon y mae y genau in llefaru, Math. 12.34. Luc. 6.45. Felly edrych oath amgylch a gwêl, pa bechodau bynnag sydd in dyfod ac in rhedeg allan o gallon ûn din iw fywyd ef drwy yr holl fŷd, ⟨p. 71⟩mae'r holl bechodau rheini in dy gallon di; Dy feddwl di sydd nyth or holl ffiaidd opiniwnau, a heresiau, a chwythwyd allan erioed gan ûn dŷn; dy gallon di sydd sybwll drewllyd o bôb Didduwiaeth, Sodomiaeth, cabled, llofruddiaeth, putteindra, godineb, hudoliaeth; felly os oes gennit ddim daioni ynot, nid yw and fell defnyn o ddwfr y Rôs mewn llonaid phiol o wenwyn, ymha le pan syrthio, mae efe i gid in llygru; Gwir yw, nad witty in clywed mor rhain i gid in ymgynhyrfu ynoti ar unwaith, mwy nag yr oedd Hazael in tybied y byddei efe y cyfriw sugnwr gwaed, pan ofynnodd efe ir prophwyd Elisha, Ai ei ydwyfi? And maent hwy ynoti fell nythlwyth o nadroedd mewn hen glawdd. Er nad ydynt in torri allan ith fywyd di, etto maent hwy in llechu in dy gallon di, maent hwy fell gwaddod brwnt mewn baril, yr hwn nid yw in rhedeg allan; Oblegid (and odid) nid wyt'i in cyfarfod ag un ⟨p. 72⟩brofedigaeth neu achlysur i agori ac i ollwng allan y drwg yr hwn sydd in dy gallon di, neu oblegid fod grâs Duw in dy wahardd di, drwy ofn, a chywilydd, dygiad da i fynu, a chwmnhi da; 1Ac am hynny pan ddaeth ûn i gyssuro y llûn hynod hwnnw, y pattrwm ar coffadwriaeth o gyfiawnder Duw, drwy saith mlynedd o ddychryn, a gofidus ing cydwybod: Pan ddywedodd ûn iddo na wnaethei efe y faith bechodau ac a wnaethei Manasseh, ac am hynny nid efe oedd y pechadur mwyaf er y greadigaeth, mal yr oedd efe in tybied; efe a attebodd, y buasei efe in waeth nac y bu Manasseh erioed, pe buasei efe in byw in ei amser ef, ac in eistedd ar ei orsedd-faingc ef.
Nid edryche Mr. Bradford ûn amser ar fuchedd ddrygionus nêb ag ûn llygad, heb ddychwelyd in gyflym iw fynnwes ei hûn ar llygad arall, a dywedyd, in y gallon ddihir ymma or eiddo fi y mae in aros y pechod accw, yr hwn oni bae ras enwedigol Duw, a ⟨p. 73⟩wnaethwn i in gystadl ac yntef.
Nid edryche Mr. Bradford ûn amser ar fuchedd ddrygionus nêb ag ûn llygad, heb ddychwelyd yn gyflym iw fynnwes ei hûn ar llygad arall, a dywedyd, yn y galon ddihir ymma or eiddo fi y mae yn aros y pechod accw, yr hwn oni bae ras enwedigol Duw, a ⟨p. 73⟩wnaethwn i yn gystadl ac yntef.
O myfi a dybygwn y gall hyn dynnu i lawr feddyliau uchel dynion am danynt ei hunain, in enwedig y fâth ac sydd in dal i fynu ac in ei cyssuro ei hunain in ei gonest, ei llyfn, ai gweddol fywyd oddiallan, y fáth ac sydd drwy ei dygiad i fynû wedi ei golchi oddiwrth bob pechod ffiaidd, ni halogwyd monynt hwy erioed a phutteindra, a thyngu, a meddwdod, neu halogedigaeth oddiallan, ae in awr maent in ei tybied ei hunain mor ddiogel, ac na chlyw Duw ar ei gallon feddwl am ei damnio hwynt.
O myfi a dybygwn y galle hyn dynnu i lawr feddyliau uchel dynion am danynt ei hunain, yn enwedig y fâth ac sydd yn dal i fynu ac yn ei cyssuro ei hunain yn ei gonest, ei llyfn, ai gweddol fywyd oddiallan, y fáth ac sydd drwy ei dygiad i fynû wedi ei golchi oddiwrth bob pechod ffiaidd, ni halogwyd monynt hwy erioed a phutteindra, a thyngu, a meddwdod, neu halogedigaeth oddiallan, ae yn awr maent yn ei tybied ei hunain mor ddiogel, ac na chlyw Duw ar ei galon feddwl am ei damnio hwynt.
O Ystyria r pwngc ymma, yr hwn all berry i'ti dynnu dy wallt oddiar dŷ ben, a throi dy ddillad i sachliain, a rhedeg i fynu ac i wared a syndod ac a glesni in dy wyneb, ac a dychryn in dy gydwybod, ac a dagrau in dy lygaid; Beth er bod dy fywyd di in llyfn, beth er bôd y tŷ allan i'ti, megis bed wedi ei wyngalchu? O yr witty oddi mewn in lawn o by dread ⟨p. 74⟩pechod: In evog, nid o flacn dynion, fall y mae pechodau dy fywyd in dy wneuthur di, and o flaen Duw or hôll bechodau sydd in heidio ac in rhûo in yr holl fŷd y did heddiw: canys Duw sŷdd in edrych ar y gallon; Evog gan hynny witty o butteindra calon, o Sodomiaeth calon, o ddelw-addoliaeth calon, o orthrymmu eraill in dy gallon, o gabled calon, o feddwdod calon, o ymlosgach calon; ac dymma r pechodau sydd in ddychrynnedig in annog digofaint yr holl alluog Dduw in dy erbyn di, Esa. 57.17. Am anwiredd ei gybydd-dod (medd ein cyfieithiad ni) y tarewais ef; and mae r Hebreaeg in ei adrodd ef in well, am anwiredd ei drachwant, yr hwn (ydyw pechod ei gallon ef ai naturiaeth) y tarewais jef. Falac y bid Brenin in dig, ac in byddino ynghyd ei lû in erbyn gwrthryfelwyr, nid in unig y rheini sydd in dwyn ei milwyr allan i ymladd, and y rhai hefyd sydd in cadw milwyr ⟨p. 75⟩in ei hamddiffynfeydd in barod i ymladd.
O Ystyria r pwngc ymma, yr hwn alle beri i'ti dynnu dy wallt oddiar dŷ benn, a throi dy ddillad i sachliain, a rhedeg i fynu ac i wared a syndod ac a glesni yn dy wyneb, ac a dychryn yn dy gydwybod, ac a dagrau yn dy lygaid; Beth er bod dy fywyd di yn llyfn, beth er bôd y tŷ allan i'ti, megis bedd wedi ei wyngalchu? O yr wyti oddi mewn yn llawn o by dredd ⟨p. 74⟩pechod: Yn euog, nid o flacn dynion, fal y mae pechodau dy fywyd yn dy wneuthur di, ond o flaen Duw or hôll bechodau sydd yn heidio ac yn rhûo yn yr holl fŷd y dydd heddiw: canys Duw sŷdd yn edrych ar y galon; Euog gan hynny wyti o butteindra calon, o Sodomiaeth calon, o ddelw-addoliaeth calon, o orthrymmu eraill yn dy galon, o gabledd calon, o feddwdod calon, o ymlosgach calon; ac dymma r pechodau sydd yn ddychrynnedig yn annog digofaint yr holl alluog Dduw yn dy erbyn di,
Y pechodau ymma in dy gallon di sydd in barod wedi ei harfogi i ymladd in erbyn Duw ar y gair cyntaf, neu yr alarwm cyntaf a ddêl oddiwrth un brofedigaeth; je myfi a anturiwn wirhau a phrofi, fôd y pechodau ymma in annog Duw i ddigio, ac ydynt cynddrwg, onid ydynt in waeth, na phechodau dy fywyd di: oblegid,
Y pechodau ymma yn dy galon di sydd yn barod wedi ei harfogi i ymladd yn erbyn Duw ar y gair cyntaf, neu yr alarwm cyntaf a ddêl oddiwrth un brofedigaeth; ie myfi a anturiwn wirhau a phrofi, fôd y pechodau ymma yn annog Duw i ddigio, ac ydynt cynddrwg, onid ydynt yn waeth, na phechodau dy fywyd di: oblegid,
1. Pechod dy gallon, neu dy naturiaeth, efe ydyw r achos, y bru sydd in cynnwys, in magu, in dwyn allan, in maethu r holl dorllwyth, yr holl dorfeydd ymma o bechodau y rhai ydynt in dy fywyd di, ac am hynny gan ei fôd ef in rhoddi bywyd a bôd ir holl bechodau eraill, efe ydyw yr pechod mwyaf.
1. Pechod dy galon, neu dy naturiaeth, efe ydyw r achos, y bru sydd yn cynnwys, yn magu, yn dwyn allan, yn maethu r holl dorllwyth, yr holl dorfeydd ymma o bechodau y rhai ydynt yn dy fywyd di, ac am hynny gan ei fôd ef yn rhoddi bywyd a bôd ir holl bechodau eraill, efe ydyw yr pechod mwyaf.
2. Mae pechod in helaethach in dy gallon nac in dy fywyd. Nid yw pechod gweithredol and torriad bychan wedi ei wneuthur gan y mor mawr o bechod sydd in dy ⟨p. 76⟩gallon di, lle mae r holl bechod, yr holl wenwyn wedi ymgymmysgu ac ymgyfwrdd ynghyd; Nid yw pechod gweithredol and megis cerpyn wedi ei dory oddiwrth y dwfnder mawr o bechod sydd in dy gallon di; am hynny y dywed Christ, O helaethrwydd y gallon y mae r genau in llefaru, ac allan o drysser drwg y gallon yr ydym ni in dwyn allan bethau drwg, Mat. 12. Gŵr in gwario arian (pechod in ei fywyd yr wyfi in ei feddwl) nid yw ddim wrth y trysor o bechod sydd in ei gallon.
2. Mae pechod yn helaethach yn dy galon nac yn dy fywyd. Nid yw pechod gweithredol ond torriad bychan wedi ei wneuthur gan y mor mawr o bechod sydd yn dy ⟨p. 76⟩galon di, lle mae r holl bechod, yr holl wenwyn wedi ymgymmysgu ac ymgyfwrdd ynghyd; Nid yw pechod gweithredol ond megis cerpyn wedi ei dorri oddiwrth y dwfnder mawr o bechod sydd yn dy galon di; am hynny y dywed Christ, O helaethrwydd y galon y mae r genau yn llefaru, ac allan o drysser drwg y galon yr ydym ni yn dwyn allan bethau drwg, Mat. 12. Gŵr yn gwario arian (pechod yn ei fywyd yr wyfi yn ei feddwl) nid yw ddim wrth y trysor o bechod sydd yn ei galon.
3. Mae pechod in wastadol in dy gâlon, pechodau gweithredol ein bywyd ni sydd in ehedeg allan fell gwreichion, ac in diffoddi; and mae y pentewyn ymma in llosgi in wastadol oddi mewn: Mae r llyffant dafadennog in poeri gwenwyn weithie, and mae efe in cynnwys ac in cadw ynddo naturiaeth wenwynllyd bôb amser; oddiyma y mae r Apostl in i alw ef, pechod yr hwn sydd in trigo ynofi; hynny ⟨p. 77⟩ydyw yr hwn sydd in gorphywys ac in aros in wastad ynofi: Felly o herwydd pechodau dy gallon, yr witty in rhwygo in ddrylliau ac in torri, 1. holl gyfreithiau Duw, 2. ar unwaith, 3. bob munyd oath fywyd. Oh! mi a dybygwn y gall ddwys ystyriaeth or peth hyn dory calon o graig in ddrylliau, wrth feddwl fy môd i in digio Duw bôb amser, beth bynnag a wnelwyf, Mat. 7.18. In bedwerydd, pechodau gweithredol ydynt in unig in y bywyd, ac or tŷ allan ir porth; Pechodau 'r gallon ydynt or tu fewn ir tŷ; ûn gelyn in y dref sŷdd waeth na lawyer oddi allan; bradwr ar yr orseddfaingc sŷdd waeth na bradwr y ny maes allan. Y gallon ydyw gorseddfaingc Christ, A gwaeth yw bod môch in yr ystafell orau nac in y tŷ oddi allan. Mwy a allwn i ddywedyd, and fell hyn di a wêli nad yw pechôdau dy fywyd di cynddrwg, nag in annog digofaint Duw mor greulon in dy erbyn di, a phechodau dy gallon di.
3. Mae pechod yn wastadol yn dy gâlon, pechodau gweithredol ein bywyd ni sydd yn ehedeg allan fel gwreichion, ac yn diffoddi; ond mae y pentewyn ymma yn llosgi yn wastadol oddi mewn: Mae r llyffant dafadennog yn poeri gwenwyn weithie, ond mae efe yn cynnwys ac yn cadw ynddo naturiaeth wenwynllyd bôb amser; oddiyma y mae r Apostl yn i alw ef, pechod yr hwn sydd yn trigo ynofi; hynny ⟨p. 77⟩ydyw yr hwn sydd yn gorphywys ac yn aros yn wastad ynofi: Felly o herwydd pechodau dy galon, yr wyti yn rhwygo yn ddrylliau ac yn torri, 1. holl gyfreithiau Duw, 2. ar unwaith, 3. bob munyd oth fywyd. Oh! mi a dybygwn y galle ddwys ystyriaeth or peth hyn dorri calon o graig yn ddrylliau, wrth feddwl fy môd i yn digio Duw bôb amser, beth bynnag a wnelwyf, Mat. 7.18. Yn bedwerydd, pechodau gweithredol ydynt yn unig yn y bywyd, ac or tŷ allan ir porth; Pechodau 'r galon ydynt or tu fewn ir tŷ; ûn gelyn yn y dref sŷdd waeth na llawer oddi allan; bradwr ar yr orseddfaingc sŷdd waeth na bradwr y ny maes allan. Y galon ydyw gorseddfaingc Christ, A gwaeth yw bod môch yn yr ystafell orau nac yn y tŷ oddi allan. Mwy a allwn i ddywedyd, ond fel hyn di a wêli nad yw pechôdau dy fywyd di cynddrwg, nag yn annog digofaint Duw mor greulon yn dy erbyn di, a phechodau dy galon di.
Gan hynny na alara in gimmint, na buosti in gynddrwg ar gwaethaf, and edrych ar dy draed duon, edrych i fewn ith gallon dy hun, (ac alara o herwydd y pechôdau sŷdd yno) fe alley dy fôd di yno cynddrwg ar gwaethaf, na alâra in gimmint in unig am ddarfod i'tti bechu, and hefyd am fôd genniti naturiaeth mor bechadurus, a bod dy naturiaeth di i fôd in falch, a bôd dy naturiaeth di i fod in offer, ac in dwyllodrus, a ffieiddia nid in unig dy bechodau, and dy hunar hefyd am bechod, gan dy fôd di yr lawn hid yr ymmyl o anghy fiawnder. And nid dymma r cwbl, ystyria in bedwerydd,
Gan hynny na alara yn gimmint, na buosti yn gynddrwg ar gwaethaf, ond edrych ar dy draed duon, edrych i fewn ith galon dy hun, (ac alara o herwydd y pechôdau sŷdd yno) fe allei dy fôd di yno cynddrwg ar gwaethaf, na alâra yn gimmint yn unig am ddarfod i'tti bechu, ond hefyd am fôd genniti naturiaeth mor bechadurus, a bod dy naturiaeth di i fôd yn falch, a bôd dy naturiaeth di i fod yn ofer, ac yn dwyllodrus, a ffieiddia nid yn unig dy bechodau, ond dy hunar hefyd am bechod, gan dy fôd di yr llawn hyd yr ymmyl o anghy fiawnder. Ond nid dymma r cwbl, ystyria yn bedwerydd,
4. Fôd, pa beth bynnag a wnelo dŷn naturiol, in bechod; fell ac y mae r tŷ fewn in lawn, felly nid yw r tŷ allan ddim arall and pechod, (or hyn lleiaf) yngolwg y Duw sanctaidd, er nad yngolwg dynion deillion pechadurus. In siccir fe all wneuthur lawyer o bethau, y rhai oi rhan ei hunain ydynt ddu, ⟨p. 79⟩megis rhoddi elusenau, gweddio, ymprydio, dyfod ir llan i wrando 'r gair, and fell y maent in dyfod oddiwrtho ef, maent in bechod; megis y gall ûn adrodd geirian daionus, and nid allwn aros i wrando arno ef, oblegid ei anadl drewllyd yr hwn sydd in ei halogi hwynt: Mae rhai gweithredoedd in ei naturiaeth gyffredinol heb fod nag in ddrwg nag in dda; And pôb gweithred a wneler mewn pwyll, and ei hystyried hi ynddi ei hun gida ei holl berthynasau, megis amser, lle, annogaeth, a fernir nail ai in dda, ai in ddrwg; in dda, mewn dynion da, in ddrwg, mewn dynion drwg, heb i geni o newydd: O ran gadewch i'ni edrych ar weithredoedd neilltuol dynion drygionus.
4. Fôd, pa beth bynnag a wnelo dŷn naturiol, yn bechod; fel ac y mae r tŷ fewn yn llawn, felly nid yw r tŷ allan ddim arall ond pechod, (or hyn lleiaf) yngolwg y Duw sanctaidd, er nad yngolwg dynion deillion pechadurus. Yn siccir fe all wneuthur llawer o bethau, y rhai oi rhan ei hunain ydynt ddu, ⟨p. 79⟩megis rhoddi elusenau, gweddio, ymprydio, dyfod ir llan i wrando 'r gair, ond fel y maent yn dyfod oddiwrtho ef, maent yn bechod; megis y gall ûn adrodd geirian daionus, ond nid allwn aros i wrando arno ef, oblegid ei anadl drewllyd yr hwn sydd yn ei halogi hwynt: Mae rhai gweithredoedd yn ei naturiaeth gyffredinol heb fod nag yn ddrwg nag yn dda; Ond pôb gweithred a wneler mewn pwyll, ond ei hystyried hi ynddi ei hun gida ei holl berthynasau, megis amser, lle, annogaeth, a fernir naill ai yn dda, ai yn ddrwg; yn dda, mewn dynion da, yn ddrwg, mewn dynion drwg, heb i geni o newydd: O ran gadewch i'ni edrych ar weithredoedd neilltuol dynion drygionus.
2. Ei holl eiriau ydynt bechadurus, Psa. 50.16. Bed agored y w ei ceg, Rhu. 3.13. Yr hwn fydd ⟨p. 80⟩in swyro in ddiffaith pan agorer ef.
2. Ei holl eiriau ydynt bechadurus, Psa. 50.16. Bedd agored y w ei ceg, Rhu. 3.13. Yr hwn fydd ⟨p. 80⟩yn swyro yn ddiffaith pan agorer ef.
3. Ei holl weithredoedd cyffredin hwynt sydd bechod, megis ei gwaith hwy in bwyta, in yfed, in prynnu, in gwerthu, in cysgu, in aredig, Dih. 21.4.
3. Ei holl weithredoedd cyffredin hwynt sydd bechod, megis ei gwaith hwy yn bwyta, yn yfed, yn prynnu, yn gwerthu, yn cysgu, yn aredig, Dih. 21.4.
4. Ei holl weithredoedd crefyddol hwynt ydynt bechadurus, megis dyfod ir llan a gweddio, Dih. 15.8, 9.28.9. Ei hymprydio ai halaru; llefa a gwaedda allan o honot dy hun hid did y farn mae r cwbl in bechod, Esa. 58.
4. Ei holl weithredoedd crefyddol hwynt ydynt bechadurus, megis dyfod ir llan a gweddio, Dih. 15.8, 9.28.9. Ei hymprydio ai halaru; llefa a gwaedda allan o honot dy hun hyd ddydd y farn mae r cwbl yn bechod, Esa. 58.