B05830:239
[Y cywir ddychwelwr.]
London. : ... to be sold by Thomas Brewster ..., 1657
No title page in the transcription: set from the catalogue record.
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
Mac 'r Apostl in ei osod ef allan, 1 Thess. 4.16.17.
Mac 'r Apostl yn ei osod ef allan, 1 Thess. 4.16.17.
In gyntaf, Christ Jesus a dyrr allan or drydydd nef, ac y welir in yr awyr, cyn ir meirw gyfodi, a hyn sydd gida gida gwaedd ryfeddol; Megis pan fo brenin in dyfod i orfoleddu ymmysc ei ddeiliaid, neu ar ei elynion.
Yn gyntaf, Christ Jesu a dyrr allan or drydydd nef, ac y welir yn yr awyr, cyn ir meirw gyfodi, a hyn sydd gida gida gwaedd ryfeddol; Megis pan fo brenin yn dyfod i orfoleddu ymmysc ei ddeiliaid, neu ar ei elynion.
In ail, yna y clywir llais yr Archangel; yrowan yr Archangel ymma ydiw Christ Jesus ei hunan, me gis y mae r scrythyr in deongl; o• a rid waedd eglur lle clywo r holl fŷd, hid oni bo r nefoedd in yscwyd; ⟨p. 113⟩gan ddywedyd, cyfodwch y meirw a dowch ir farn, yr un mod ac y galwodd ef ar Lazarus, Lazarus tired allan, Joan 11.43.
Yn ail, yna y clywir llais yr Archangel; yrowan yr Archangel ymma ydiw Christ Jesu ei hunan, me gis y mae r scrythyr yn deongl; o• a rydd waedd eglur lle clywo r holl fŷd, hyd oni bo r nefoedd yn yscwyd; ⟨p. 113⟩gan ddywedyd, cyfodwch y meirw a dowch ir farn, yr un modd ac y galwodd ef ar Lazarus, Lazarus tyred allan, Joan 11.43.
In drydydd, yr utcorn a gân, in yr un mod ac wrth roddi, r gyfraith, Exod. 19. yr ydis in dywedyd ir utcorn ganu; uwch o lawyer y cân ef yrowran pan dell yr Arglwydd i farnu dynion a dorrasant y gyfraith.
Yn drydydd, yr utcorn a gân, yn yr un modd ac wrth roddi, r gyfraith, Exod. 19. yr ydis yn dywedyd ir utcorn ganu; vwch o lawer y cân ef yrowran pan ddel yr Arglwydd i farnu dynion a dorrasant y gyfraith.
In bedwerydd, yna y cyfyd y meirw; Cyrph y rhai y fuant feirw in yr Arglwydd a gyfodant in gyntaf, yna 'r lleill y fônt in fyw a symmudir, fell Enoch, ac a gyfnewidir, 1 Ccr. 15.51, 52.
Yn bedwerydd, yna y cyfyd y meirw; Cyrph y rhai y fuant feirw yn yr Arglwydd a gyfodant yn gyntaf, yna 'r lleill y fônt yn fyw a symmudir, fel Enoch, ac a gyfnewidir, 1 Ccr. 15.51, 52.
In bummed, pan fo 'r barnwr ar y faingc fall hyn, ar ustusiaid ar ddeheulaw Christ ar ei gorsedd-feing•iau, yna y dygir allan y carcharorion evog, ac nhwy a ddevant o• beddau fell llyffaint aflan erbyn ydemhestl ofnadwy ymma; yna y ceiff yr holl ray drygionus y fu erioed ac a fydd bight, sefyll dan grynnu o flaen y barnwr gogoneddus ⟨p. 114⟩ymma, ar un cyrph, traed, a dwylo, i dderbyn ei barn.
Yn bummed, pan fo 'r barnwr ar y faingc fal hyn, ar ustusiaid ar ddeheulaw Christ ar ei gorsedd-feing•iau, yna y dygir allan y carcharorion euog, ac nhwy a ddeuant o• beddau fel llyffaint aflan erbyn ydemhestl ofnadwy ymma; yna y ceiff yr holl rai drygionus y fu erioed ac a fydd byth, sefyll dan grynnu o flaen y barnwr gogoneddus ⟨p. 114⟩ymma, ar un cyrph, traed, a dwylo, i dderbyn ei barn.
Oh ystyria, y diwrnod ymma, tidy yr hwn wit in byw in dy bechodau yrowan, ac etto wit in ddiogel ac in ddiofal: mae diwrnod in dysod ymha ûn y cei di dy farnu.
Oh ystyria, y diwrnod ymma, tydi yr hwn wyt yn byw yn dy bechodau yrowan, ac etto wyt yn ddiogel ac yn ddiofal: mae diwrnod yn dysod ymha ûn y cei di dy farnu.
In gyntaf, ystyria pwy a fydd dy farnwr; trugaredd, tosturi, daioni ei hunan, je Jesus Grist yr hwn lawyer amser a ddaliodd allan ymysgaroedd ei dosturiaethau tuag attatt ti: Plentyn i Dduw all ddywedyd, daccw fy mrawd, fy nghyfaill, am priod; And di a eli ddywedyd, daccw fy ngelyn; efe all ddywedyd y diwrnod hwnnw, daccw ef yr hwn a gollodd ei waed im achub i, tithau a eli ddywedyd, daccw ef in dyfod, calon yr hwn a drywenais am pechodau, gwaed yr hwn a ddirmygais; hwynt hwy allant ddywedyd, O tired Arglwydd Jesus, a gorchguddia ni dan dy adenydd; And tidy a fyddi in gweiddi allan, o greigiau syrthiwch ⟨p. 115⟩arnafia chuddiwch fi oddiwrth wyneb yr oen.
Yn gyntaf, ystyria pwy a fydd dy farnwr; trugaredd, tosturi, daioni ei hunan, ie Jesu Grist yr hwn lawer amser a ddaliodd allan ymysgaroedd ei dosturiaethau tuag attatt ti: Plentyn i Dduw all ddywedyd, daccw fy mrawd, fy nghyfaill, am priod; Ond di a elli ddywedyd, daccw fy ngelyn; efe all ddywedyd y diwrnod hwnnw, daccw ef yr hwn a gollodd ei waed im achub i, tithau a elli ddywedyd, daccw ef yn dyfod, calon yr hwn a drywenais am pechodau, gwaed yr hwn a ddirmygais; hwynt hwy allant ddywedyd, O tyred Arglwydd Jesu, a gorchguddia ni dan dy adenydd; Ond tydi a fyddi yn gweiddi allan, o greigiau syrthiwch ⟨p. 115⟩arnafia chuddiwch fi oddiwrth wyneb yr oen.
In ail, ystyria 'r mod ei daw ef, 2 Thess. 1.7, 8. Fe a ddaw mewn tan fflamllyd; y nefoedd a fyddant ardan, ar defnyddiau a doddant fell plwm poeth arnati; Pan fo ty in mined in both ar hanner nôs mewn tref pa lefain ofnadwy a wneir yno; Pa faint mwy o lefain a fydd pan fo r holl fyd in gweiddi tân, tân, ac in rhedeg i fynu ac i wared am noddfa iw cuddio ei hunan, And ni allant gael money, and gorsod dywedyd, Oh dymma r diwrnod tywyll o waed a than wedi dyfod, dymma i'mi dâl am fy malchder, dymma i, mi am fy llwon a dymma gyflog imi am fy meddwdod, am fy niofalwch, ac am esgeuluso dyled-swyddau Duwiol.
Yn ail, ystyria 'r modd ei daw ef, 2 Thess. 1.7, 8. Fe a ddaw mewn tan fflamllyd; y nefoedd a fyddant ardan, ar defnyddiau a doddant fel plwm poeth arnati; Pan fo ty yn myned yn boeth ar hanner nôs mewn tref pa lefain ofnadwy a wneir yno; Pa faint mwy o lefain a fydd pan fo r holl fyd yn gweiddi tân, tân, ac yn rhedeg i fynu ac i wared am noddfa iw cuddio ei hunan, Ond ni allant gael moni, ond gorsod dywedyd, Oh dymma r diwrnod tywyll o waed a than wedi dyfod, dymma i'mi dâl am fy malchder, dymma i, mi am fy llwon a dymma gyflog imi am fy meddwdod, am fy niofalwch, ac am esgeuluso dyled-swyddau Duwiol.
In drydydd, ystyria yr achwynion neu r cyhuddiadau trymion a ddaw in dy erbyn di y diwrnod hwnnw: Nid oes ûn din drygionus in y bŷd ganmwyaf er tecced y mae efe in ymddwyn, na wnaeth ⟨p. 116⟩ryw amser neu ei gilidd y faith ddirgel bechod anferth, yr hyn pe gwyddei ray eraill oddiwrtho, efe a fyddei in barod iw groggy ei hunan rhag cywilidd; Megis dirgel butteindra, hunan-halogedigaeth, trythyllwch in y meddwl, gwyr gida gwyr, gwragedd gida gwragedd, megis y mae 'r Apostl in dywedyd, Rhuf. 1.27. Ar y diwrnod ymma r holl fŷd a gânt welled a chlywed yr holl droeau dihir a wnaed in y dirgel, y did ymma yr agorir y llyfrau.
Yn drydydd, ystyria yr achwynion neu r cyhuddiadau trymion a ddaw yn dy erbyn di y diwrnod hwnnw: Nid oes ûn dyn drygionus yn y bŷd ganmwyaf er tecced y mae efe yn ymddwyn, na wnaeth ⟨p. 116⟩ryw amser neu ei gilidd y fath ddirgel bechod anferth, yr hyn pe gwyddei rai eraill oddiwrtho, efe a fyddei yn barod iw grogi ei hunan rhag cywilidd; Megis dirgel butteindra, hunan-halogedigaeth, trythyllwch yn y meddwl, gwyr gida gwyr, gwragedd gida gwragedd, megis y mae 'r Apostl yn dywedyd, Rhuf. 1.27. Ar y diwrnod ymma r holl fŷd a gânt weled a chlywed yr holl droeau dihir a wnaed yn y dirgel, y dydd ymma yr agorir y llyfrau.
Ni chymmer dynion mewn law, ac ni therfynant chwaith mo lawyer achos in ddirgel; Am hynny fe fydd diwrnod o wrandawiad cyhoedd, ac nid rhyglo pethau i fynu a wneir ar y diwrnod ymma, fell, y mae meddyliau cnawdol in dychymmig, (self) Ar y diwrnod ymma in gyntaf Christ a gyfyd y meirw, ac yna y gwneir didoliad, ac yna y rhoddir y farn olaf, ac yna in ddisymwth dyna did y farn wedy darfod; Nage, nage, ⟨p. 117⟩rhaid iddo gymmeryd i fynu ryw fesur mawr o amser, fell y gallo r holl fyd welled dirgel bechodau dynion drygionus y bid, ac am hynny fe a ellir profi, or holl sgrythyr, a thrwy reswm, y peru y diwrnod hwnnw o swydd frenhinawl Christ in barnu r bid in hwy and odid, nag ydiw ei ddirgel weinidogaeth ef yr awr hon in llywodraethu r bid, (ymha ûn y mae ef in lay gogoneddus yngolwg dynion) Dychryna di 'r hwn wit in gwasanaethu 'r amser, dychryna di ragrithiwr dychryna di r hwn wit in byw mewn ûn dirgel bechod o'flaen golwg y barnwr ymma r hwn sydd in gweled y cwbl; dy gydwybod dy hun in ddiau a fydd in Dyst digonol in dy erbyn di i ddatcuddio dy holl bechodau di in amser dy farn neilltûol ar ôl dy farwolaeth; And yr holl fyd a gant welled in aml w•ith dragywyddol gywilydd (y diwrnod ymma o farn gyffredin) holl helynt y tywyllwch, yr oeddi […] in ddirgel in ei ddilyn.
Ni chymmer dynion mewn llaw, ac ni therfynant chwaith mo lawer achos yn ddirgel; Am hynny fe fydd diwrnod o wrandawiad cyhoedd, ac nid rhyglo pethau i fynu a wneir ar y diwrnod ymma, fel, y mae meddyliau cnawdol yn dychymmig, (sef) Ar y diwrnod ymma yn gyntaf Christ a gyfyd y meirw, ac yna y gwneir didoliad, ac yna y rhoddir y farn olaf, ac yna yn ddisymwth dyna ddydd y farn wedy darfod; Nage, nage, ⟨p. 117⟩rhaid iddo gymmeryd i fynu ryw fesur mawr o amser, fel y gallo r holl fyd weled dirgel bechodau dynion drygionus y byd, ac am hynny fe a ellir profi, or holl sgrythyr, a thrwy reswm, y peru y diwrnod hwnnw o swydd frenhinawl Christ yn barnu r byd yn hwy ond odid, nag ydiw ei ddirgel weinidogaeth ef yr awr hon yn llywodraethu r byd, (ymha ûn y mae ef yn llai gogoneddus yngolwg dynion) Dychryna di 'r hwn wyt yn gwasanaethu 'r amser, dychryna di ragrithiwr dychryna di r hwn wyt yn byw mewn ûn dirgel bechod o'flaen golwg y barnwr ymma r hwn sydd yn gweled y cwbl; dy gydwybod dy hun yn ddiau a fydd yn Dyst digonol yn dy erbyn di i ddatcuddio dy holl bechodau di yn amser dy farn neilltûol ar ôl dy farwolaeth; Ond yr holl fyd a gant weled yn aml with dragywyddol gywilydd (y diwrnod ymma o farn gyffredin) holl helynt y tywyllwch, yr oeddi yn ddirgel yn ei ddilyn.
In bedwerydd, ystyria r farn ofnadwy a roddir arnati yr amser hwnnw, Dos ymmaith dy di greadur melldigedig ir tân tragywyddol yr hwn a baratowyd i ddiawl ac iw angylion, Math. 25.41. Ina ti a weiddi allan o trugaredd Arglwydd, o ychydig drugaredd, nachewch (medd yr Arglwydd Jesus) in ddiau myfi ac cynnygiais ichwi unwaith, and chwi ai gwrthodasoch. Am hynny ewch ymmaith; Di a ddadlevi drachefn, Arglwydd, os rhaid i'mi fined ymmaith. etto bendithia di fi cyn fy mined, Nage, dôs ymmaith tidy felldigedig: And o Arglwydd, os rhaid i'mi ymadel in felldigedig, gâd i'mi fined i ryw le da; Nage dos ymmaith tidy felldigedig ir tân tragywyddol; O Arglwydd dyna boen nid alla fi moi dioddef. And os felly y bid rhaid, Arglwydd gad i'mi ddyfod allan drachefn in fuan, na chei ddim dos ymmaith tidy felldigedig ir tân tragywyddol, O Arglwydd os hynny yw dy ewyllys di, mae yno y bid ⟨p. 119⟩rhaid i'mi aros gâd i'mi gael rhyw gymydeithion da gida myfi; ni chei di hynny chwaith, dôs ymmaith dydifelldigedig ir tân tragywyddol yr hwn a baratowyd i Ddiawl ac iw Angylion; Dymma dy farn di, gwrandawiad pa ûn all berry ir creigiau hollti; felly, dôs ymlaen in dy bechod, a llwydda; diystyra, gwatwara weinidogion Duw, a llwydda, ffieiddia rim ag ymarfer grefydd, megis helynt rû fedrus, a llwydda; Etto gwybydd fod diwrnod in dyfod, pan fo rhaid i'ti gyfarfod a barnwr ofnadwy, ac a barn echryslawn; in awry mae dy ddiwrnod di i bechu, and fe fin Duw […] fyrder ei ddiwrnod yntau i gondemnio.
Yn bedwerydd, ystyria r farn ofnadwy a roddir arnati yr amser hwnnw, Dos ymmaith dy di greadur melldigedig ir tân tragywyddol yr hwn a baratowyd i ddiawl ac iw angylion, Math. 25.41. Yna ti a weiddi allan o trugaredd Arglwydd, o ychydig drugaredd, nachewch (medd yr Arglwydd Jesu) yn ddiau myfi ac cynnygiais ichwi unwaith, ond chwi ai gwrthodasoch. Am hynny ewch ymmaith; Di a ddadleui drachefn, Arglwydd, os rhaid i'mi fyned ymmaith. etto bendithia di fi cyn fy myned, Nage, dôs ymmaith tydi felldigedig: Ond o Arglwydd, os rhaid i'mi ymadel yn felldigedig, gâd i'mi fyned i ryw le da; Nage dos ymmaith tydi felldigedig ir tân tragywyddol; O Arglwydd dyna boen nid alla fi moi dioddef. Ond os felly y bydd rhaid, Arglwydd gad i'mi ddyfod allan drachefn yn fuan, na chei ddim dos ymmaith tydi felldigedig ir tân tragywyddol, O Arglwydd os hynny yw dy ewyllys di, mae yno y bydd
In bummed; pan ddarfydd did y farn, yna ofnadwy ddigofai•• Duw a dywelltir allan; ac a bontyrrir ar ei heneidiau ai cyrph, ac anadl yr Arglwydd fell afon o frwmstan a fydd in ei ennynnu▪ ac ni ddiffodda nêb ef bight, and yno y bid rhaid i'ti orwedd in llosgi in ⟨p. 120⟩dragywydd. Dymma ddihenydd pechadur ar ôl y farn, Datc. 21.8.
Yn bummed; pan ddarfydd dydd y farn, yna ofnadwy ddigofai•• Duw a dywelltir allan; ac a bontyrrir ar ei heneidiau ai cyrph, ac anadl yr Arglwydd fel afon o frwmstan a fydd yn ei ennynnu▪ ac ni ddiffodda nêb ef byth, ond yno y bydd rhaid i'ti orwedd yn llosgi yn ⟨p. 120⟩dragywydd. Dymma ddihenydd pechadur ar ôl y farn, Datc. 21.8.
In awry digofaint ymma or eiddo Duw, sydd in sefyll in y pethau hyn, self
Yn awr y digofaint ymma or eiddo Duw, sydd yn sefyll yn y pethau hyn, sef
1. Dy enaid di a ddidolir oddiwrth wyneb a bendigedig hyfryd bresennoldeb Duw, a Christ, ac ni chei di bight mwy welled wyneb Duw. Yr ydis in dywedyd, Act. 20.25, 38. ddarfod iddynt wylo in dôst am na chaent welled wyneb Paul mwyach: Oh, ni chei di bight mwy welled wyneb Duw, nag wyneb Christ, na Seinctiau, nag Angylion, O, farn drom, i newynu, ac i gurio ymmaith in dragywydd heb un tammaid o fâra ith gyssuro di, nag ûn wên oddiwrth Dduw ith ddadebru; rhaid yw can i fynu ddynion a fythont ai briwiau in cerdded arnynt o wŷdd dynion jach: Oh, mae dy bechodau fell cornwydydd y plâ, in cerdded arnati, am hynny rhaid yw dy gaudy allan fell ci o bresennoldeb Duw ai hol bobl, Datc. 22.15.
1. Dy enaid di a ddidolir oddiwrth wyneb a bendigedig hyfryd bresennoldeb Duw, a Christ, ac ni chei di byth mwy weled wyneb Duw. Yr ydis yn dywedyd, Act. 20.25, 38. ddarfod iddynt wylo yn dôst am na chaent weled wyneb Paul mwyach: Oh, ni chei di byth mwy weled wyneb Duw, nag wyneb Christ, na Seinctiau, nag Angylion, O, farn drom, i newynu, ac i gurio ymmaith yn dragywydd heb un tammaid o fâra ith gyssuro di, nag ûn wên oddiwrth Dduw ith ddadebru; rhaid yw can i fynu ddynion a fythont ai briwiau yn cerdded arnynt o wŷdd dynion iach: Oh, mae dy bechodau fel cornwydydd y plâ, yn cerdded arnati, am hynny rhaid yw dy gau di allan fel ci o bresennoldeb Duw ai hol bobl, Datc. 22.15.
In ail, Duw ai gesyd ei hun fell tân yssol anfeidrol in dy erbyn di, ac ath sathr di dan ei draed, yr hwn y ddarfu i'tti drwy dy bechod ei sathru ef ai ogoniant tan draed dross dy hôll fywyd: fe all dŷn ddychymygu poenau creulon i un arall, a nerth mawr a all berry i ffonnig fechan roddi dyrnodiau trymion; and gallu mawr gwedi ei gynhyrfu (gan lidiawgrwydd mawr, a digofaint) i daro, sydd in peri r dyrnod in farwol. Yr wyfi in dywedyd i'ti, y bid holl ddoethineb Duw yr amser hwnnw wedi ei osod in dy erbyn di, i lunnio allan boenau i'tti, Mich. 2.3. Ni theimlwyd erioed, nag y feddyliwydam y faith ddigofaint ac a ddychymygodd yr Arglwydd in dy erbyn di, yr hwn wit in byw ac in marw in dy gyflwr naturiol, am hynny y gelwir y digofaint hwnnw, dig•faint i ddyfod, 1 Thess. 1.10. Y poenau a lunia doethineb Duw, ac a ddyru ei hollalluog allu ef in dy erbyn, yr rhai hefyd a fydd rhaid ⟨p. 122⟩itti ei dioddef, ni bu erioed moi cyffelib; in gimmint ac na welwyd erioed mor faith allu yngwneuthuriad y bid, ac a welir in hyn, self, in dal y creadur truan tan y digofaint ymma, yr hwn sydd in dal i fynu 'r enaid ar nail law, ac in ei guro ef ar law arall, gan losgi in dragywydd fell tan in erbyn y creadur, ar creadur hwnnw, self yr enaid heb ei losgi bight i fynu er hynny, Rhuf. 9.22. Datc. 20.10. Na thybia may creulondeb ydyw hyn, cyfiawnder ydyw; pa brûs sŷdd gan Dduw am y fâth ffiaidd ddryg ddŷn yr hwn nid all dim ei wneuthur in ddâ, tra fô efe fŷw. Os byddwn ni in hîr in cymynu pren, ac heb allu gwneuthur ûn llestr cymmwys o honaw ef, nay roddi ef mewn un defnydd da i'ni ein hunain, yr ydym ni in ei daflu ef ir tân: Mae Duw in dy gymmynu di drwy bregethau, drwy glefyd, drwy golledion, a gwrthwynebion, drwy farwolaeth ddisymwth, a thrueni, a hefyd drwy drugareddau, ⟨p. 123⟩ac etto nid yw dim in dy wneuthur di in well; Beth a wna Duw a thydi, and dy daflu di oddiymma ir tán. Oh meddwl am y digofaint ymma, cyn ei deimlo ai glywed ef. Gwell oedd gennif fi fôd yr holl fŷd in llosgi o amgylch fy nglhustiau, na chael un ŵg oddiwrth fendigedig wyneb y Duw anherfynôl, ac ofnadwy: Nid eli ddoddef y boenedigaeth oddiwrth ychydig dân cêgin ar ben dy fŷs dross ûn hanner awr or ûntu: Pa fôdd y dioddefi di lidiawgrwydd y tân yssol anherfynol ymma ar dy gorph ath enaid in dragywydd.