B05830:257
[Y cywir ddychwelwr.]
London. : ... to be sold by Thomas Brewster ..., 1657
No title page in the transcription: set from the catalogue record.
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
5. Tydi a lenwir ac anobaith tragywyddol di ddiben. Os bid gŵr in glaf annial fe fydd in gyssurus gantho wrth feddwl na pheru efe felly in her. And os dywaid y physygwr iddo y bid rhaid iddo ef fyw in y dialled ymma dross holl amser ei fywyd, mae efe in tybied y cardottyn tlottaf mewn gwell cyflwr nag ef ei hun: Oh fe fydd gwaeith gallon di wrth feddwl, pan fyddych di filoedd o flynyddoedd in ⟨p. 27⟩dy bruddder ath ofid, nad witty ddim nês i gael diben ar oddef dy drueni, na phan ddaethosti gyntaf i mewn. Oh ti a ddywedi, myfi allaswn gael trugaredd a Christ, and nid oes dim gobaith yrowan bight o gael gweled ei wyneb-pride ef, nag un olwg ddaionus oddiwrtho ef mwy.
5. Tydi a lenwir ac anobaith tragywyddol di ddiben. Os bydd gŵr yn glaf annial fe fydd yn gyssurus gantho wrth feddwl na pheru efe felly yn hir. Ond os dywaid y physygwr iddo y bydd rhaid iddo ef fyw yn y dialedd ymma dros holl amser ei fywyd, mae efe yn tybied y cardottyn tlottaf mewn gwell cyflwr nag ef ei hun: Oh fe fydd gwaeith galon di wrth feddwl, pan fyddych di filoedd o flynyddoedd yn ⟨p. 27⟩dy bruddder ath ofid, nad wyti ddim nês i gael diben ar oddef dy drueni, na phan ddaethosti gyntaf i mewn. Oh ti a ddywedi, myfi allaswn gael trugaredd a Christ, ond nid oes dim gobaith yrowan byth o gael gweled ei wyneb-pryd ef, nag un olwg ddaionus oddiwrtho ef mwy.
6. Dydi a dywellti allan lŵon cablaidd a rhegfŷdd in wyneb Duw 'r tâd in dragywydd, a thy a felldigi 'r Arglwydd Jesus yr hwn ni chollodd ûn dafn oi waed ith waredu di, a thy a regi Dduw 'r yspryd glân yr hwn aeth heibio i'ti ac ni alwodd di erioed, Datc. 16.21. Ac ymma y cei di orwedd, ac wylo ac yscyrnygu dy damned o gynddaredd in erbyn Duw ath di dy hunan, gan rûo a gwallgofi am fôd in rhaid i'ti orwedd tan felldith Duw in dragywydd: fell hyn meddaf y cei di, orwedd in cablu, a digofaint Duw fell clydair o dân in llosgi ar dy enaid di, a llifddyfroedd, jê môroedd, je mwy na moroedd ⟨p. 128⟩a wily di o ddragrau, (canys rhaid i'tti orwedd bight in wylo) ac bight ni ddiffoddi di mor tan ymma. Ac ymma tuâ pha lê bynnag yr edrychych di, ti a gei welled achos o dragywyddol gystydd. Edrych i fynu tua 'r nêf, ac yna di a gei welled (oh) fôd Duw wedi mined ymmaith in dragywydd: Edrych o'th amgylch di a gei welled y cythreiliaid in crynnu ac in rhegi Duw: A miloedd, je myrddiŵnau o greaduriaid pechadurus damnedig, in crio ac in rhuo allan a chregleisiau dolurus ofnadwy: Oh y diwrnod hwnnw ddarfod erioed fyngheni i ynddo: Edrych ar yr amser aeth heibio, oh y dyddiau euraid rheini o râs, ar amserau hyfryd o drugaredd ydynt wedi colli in llwyr a mined ymmaith: Edrych ar yr amser sydd i ddyfod, ynâ di a gei welled drygau, lluoedd a heidiau o dristwch a gwaeau a thonau terfysgus, a llifeiriant o ddigofaint in dyfod dan lefain arnati: Edrych ar yr amser presennol, Oh ni bid ⟨p. 129⟩ûn awr o esmwythdra na seibiant, And holl felldithion wedi ymgyfwrdd ynghyd, ac in ymborthi ar un enaid colledig anfarwol, yr hwn nid ellir bight ei ennill ef in ôl drachefn! Ni bid na Duw, na Christ, nag yspryd glan ith ddiddanu, na gweinidog i bregethu itti, na chyfaill i sychu ymmaith dy ddagrau gwastadol di, na haul i lewyrchu arnati, na thammaid o fara, a llymmaid o ddwfr i oeri dy dafod: Edrych or tû fewn i'tti, mae yno gydwybod evog in cnoi.
6. Dydi a dywellti allan lŵon cablaidd a rhegfŷdd yn wyneb Duw 'r tâd yn dragywydd, a thi a felldigi 'r Arglwydd Jesu yr hwn ni chollodd ûn dafn oi waed ith waredu di, a thi a regi Dduw 'r yspryd glân yr hwn aeth heibio i'ti ac ni alwodd di erioed, Datc. 16.21. Ac ymma y cei di orwedd, ac wylo ac yscyrnygu dy ddannedd o gynddaredd yn erbyn Duw ath di dy hunan, gan rûo a gwallgofi am fôd yn rhaid i'ti orwedd tann felldith Duw yn dragywydd: fel hyn meddaf y cei di, orwedd yn cablu, a digofaint Duw fel clydair o dân yn llosgi ar dy enaid di, a llifddyfroedd, iê môroedd, ie mwy na moroedd
Dymma dreuni pôb dŷn naturiol. In awr na fwrw mor peth oddi wrthit dy hûn, a dywedyd, Mae Duw in drugarog. Gwir ydyw, and mae efe felly i ychydig Jawn, megis ag y profir. Mîl i ûn os biddy di bight ûn or rhyfedi bychan hwnnw yr hwn a ddewisodd Duw i fywyd tragywyddol, neu i ddiaingc rhag y digofaint sydd i ddyfod, Os tidy ni fedri gael Christ wedi dioddef y digofaint ymma trosot ti, Cân in jach i Dduw, i G'rist, ac i drugaredd ⟨p. 130⟩Dduw in dragywydd; Pc buasei G'rist in colli moroêdd o waêd, dyro dy gallon mewn esmwythdra; nid oes ûn defnyn o hôno i'ti, hid oni ddelych i welled, ac i deimlo, ac i riddfanu dan y cyflwr truan yr hwn yr witty ynddo, a phawb eraill hefyd wrth nature, Eph. 2.3. Yr wyfi in dywedyd i'tti, Mae cimmint rhwng Christ ath achub di ai fôd ef in elŷn i'tti: pe bae grist ymma ar y ddaiar, a dywedyd o hôno dymma fy ngwaed i'ti, os tidy a syrthi i lawr, ac a aleri dan y baich oath drueni, ac etto er ei holl ymadroddion ai wahoddion caredig, dy lygaid sychion ni wylant, dy gallon afrywiog ni ymrû, ac nid alara, megis i ddywedyd, Oh! yr wyfi in bechadurus, in golledig, gwedi fy marnu in greadur marw melldigedig: Pa beth a wnafi? Onid witty in tybied y troe efe ymmaith ei wyneb oddiwrthit ti, a dywedyd, Oh! tidy garregog, gallon-galled greadur, a finite ti imi dy achub di oddiwrth dy ⟨p. 131⟩drueni, ac etto ni riddfeni, ni ochneidi, ac ni alêri am ymwared gennifi, allan oath drueni? Os witty in hôffi dy gyflwr cystadl, ac in fy mrhisio i cyn lleied, darfydded am danati in dy drueni in dragywydd.
Dymma dreuni pôb dŷn naturiol. Yn awr na fwrw mor peth oddi wrthit dy hûn, a dywedyd, Mae Duw yn drugarog. Gwir ydyw, ond mae efe felly i ychydig Jawn, megis ag y profir. Mîl i ûn os byddi di byth ûn or rhyfedi bychan hwnnw yr hwn a ddewisodd Duw i fywyd tragywyddol, neu i ddiaingc rhag y digofaint sydd i ddyfod, Os tydi ni fedri gael Christ wedi dioddef y digofaint ymma trosot ti, Cân yn iach i Dduw, i G'rist, ac i drugaredd ⟨p. 130⟩Dduw yn dragywydd; Pc buasei G'rist yn colli moroêdd o waêd, dyro dy galon mewn esmwythdra; nid oes ûn defnyn o hôno i'ti, hyd oni ddelych i weled, ac i deimlo, ac i riddfanu dann y cyflwr truan yr hwn yr wyti ynddo, a phawb eraill hefyd wrth natur,
Oh! Ymegnia i ymostwng did a nôs tan dy gyflwr gresynôl ymma. Yr witty in evog a bechod Adda; r dyrr hyn dy gallon di? Na wna. Yr witty in farw mewn pechod, ac in lawn hŷd yr ymyl o bôb pechod; A dyrr hyn dy gallon di? Na wna. Pa bêth bynnag a wnaethofti, yr witty in ei wneuthur, neu a wnelych di, tra fŷth di in aros in y cyflwr ymma, pechod yw, a dyrr hyn dy gallon di? Na wna. Mae Duw in elŷn i'ti, ac di ai collaist ef, a dyr hyn dy gallon di? Na wna. Yr witty wedi dy farnu i farw in dragywyddol; Satan ydyw dy geidwad ti, yr witty in rhwym dy draed ath ddwylo in y bŷllt oath bechodau, a chwedi dy daflu ir tywyllwch eithaf, ac in ⟨p. 132⟩barod bôb mynudyn i gwympo i uffern, a dyrr hyn dy gallon di? Na wna. Rhaid i'tti farw, ac ar ol hynny ymddangos ger bron yr Arglwydd mewn barn; ac yno dioddef digofaint anoddefol Duw, yr hyn a rwyga, r creigiau, ac a lysg i lawr hid waelod uffern; a dyrr hyn dy gallon di? Na wna. Ina cân in jach i G'rist in dragywydd, nag edrych bight am welled Christ, hid oni ddelych di i gael teimlad oath drueni allan o Grist. Gan hynny ymegnia am hyn, ar Arglwydd a ddatcuddia i'ti y sarph brês, pan fyddech di in dy deimlad dy hûn gwedi dy frathu i farwolaeth, gan dy seirph tanllyd dy hunan, self dy bechodau, felly yr wyfi in dyfod i agoryd y pedwerydd rhan Arbennig.
Oh! Ymegnia i ymostwng ddydd a nôs tann dy gyflwr gresynôl ymma. Yr wyti yn euog a bechod Adda; r dyrr hyn dy galon di? Na wna. Yr wyti yn farw mewn pechod, ac yn llawn hŷd yr ymyl o bôb pechod; A dyrr hyn dy galon di? Na wna. Pa bêth bynnag a wnaethofti, yr wyti yn ei wneuthur, neu a wnelych di, tra fŷth di yn aros yn y cyflwr ymma, pechod yw, a dyrr hyn dy galon di? Na wna. Mae Duw yn elŷn i'ti, ac di ai collaist ef, a dyr hyn dy galon di? Na wna. Yr wyti wedi dy farnu i farw yn dragywyddol; Satan ydyw dy geidwad ti, yr wyti yn rhwym dy draed ath ddwylo yn y bŷllt oth bechodau, a chwedi dy daflu ir tywyllwch eithaf, ac yn ⟨p. 132⟩barod bôb mynudyn i gwympo i uffern, a dyrr hyn dy galon di? Na wna. Rhaid i'tti farw, ac ar ol hynny ymddangos ger bron yr Arglwydd mewn barn; ac yno dioddef digofaint anoddefol Duw, yr hyn a rwyga, r creigiau, ac a lysg i lawr hyd waelod uffern; a dyrr hyn dy galon di? Na wna. Yna cân yn iach i G'rist yn dragywydd, nag edrych byth am weled Christ, hyd oni ddelych di i gael teimlad oth drueni allan o Grist. Gan hynny ymegnia am hyn, ar Arglwydd a ddatcuddia i'ti y sarph brês, pan fyddech di yn dy deimlad dy hûn gwedi dy frathu i farwolaeth, gan dy seirph tanllyd dy hunan, sef dy bechodau, felly yr wyfi yn dyfod i agoryd y pedwerydd rhan Arbennig.
PEN. IV.Mae yr Arglwydd Jesus G'rist ydyw yr unig foddion o brynnedigaeth ac ymwared allan or cyflwr ymma.
PEN. IV.Mae yr Arglwydd Jesu G'rist ydyw yr unig foddion o brynnedigaeth ac ymwared allan or cyflwr ymma.
Jesus G'rist ydyw yr unig foddion o brynedigaeth dŷn ai ymwared allan or cyflwr caeth gresynol ymma.
Jesu G'rist ydyw yr unig foddion o brynedigaeth dŷn ai ymwared allan or cyflwr caeth gresynol ymma.
A dymma 'r athrawiaeth y safaf fi arni yr awr hon.
Pan oedd yr Israeliaid mewn caethiwed a thrueni, mae efe in danfon Môses iw gwaredu hwynt. Pan oeddynt hwy in Babylon, mae efe in cynhyrfu Cyrus i agoryd drysau y carchar iddynt hwy; And pan fytho hollddynol-ryw dan ysprydol drueni, mae efe in danfon yr Arglwydd Jesus, Duw a dŷn iw ⟨p. 134⟩prynnu hwy, ac iw cadw, Act. 4.12.
Pan oedd yr Israeliaid mewn caethiwed a thrueni, mae efe yn danfon Môses iw gwaredu hwynt. Pan oeddynt hwy yn Babilon, mae efe yn cynhyrfu Cyrus i agoryd drysau y carchar iddynt hwy; Ond pan fytho hollddynol-ryw dann ysprydol drueni, mae efe yn danfon yr Arglwydd Jesu, Duw a dŷn iw ⟨p. 134⟩prynnu hwy, ac iw cadw, Act. 4.12.
Pa fôdd y mae Christ in gwaredu pobl allan or trueni ymma?
Pa fôdd y mae Christ yn gwaredu pobl allan or trueni ymma?
Drwy dalu gwerth drosdynt hwy 1 Cor. 6.10. trugaredd Dduw a ymddengys in achub rhai, ai gyfiawnder ef a fin ei fodloni drwy gael bodlonrwydd neu jawn wedi ei wneuthur ai dalu dross bechodau y dynion theini a achubir.
Drwy dalu gwerth drosdynt hwy 1 Cor. 6.10. trugaredd Dduw a ymddengys yn achub rhai, ai gyfiawnder ef a fyn ei fodloni drwy gael bodlonrwydd neu iawn wedi ei wneuthur ai dalu dros bechodau y dynion theini a achubir.
Oddiymma mae Christ in bodloni cyfiawnder Duw.
Oddiymma mae Christ yn bodloni cyfiawnder Duw.
In gyntaf, drwy sefyll in lle yr holl ray y mae trugaredd gwedi ei rhag-ordeinio iw cadw. Y meichiau sŷdd in sefyll in lle 'r dyledwr, Hebr. 7.22. Megis ac yr oedd yr Adda cyntaf, in sefyll in lee 'r holl ddynol rŷw a syrthiasant. Felly Christ sydd in sefyll in lle 'r holl ray sydd in codi, ac sydd iw dychwelyd in ôl drachefn.
Yn gyntaf, drwy sefyll yn lle yr holl rai y mae trugaredd gwedi ei rhag-ordeinio iw cadw. Y meichiau sŷdd yn sefyll yn lle 'r dyledwr, Hebr. 7.22. Megis ac yr oedd yr Adda cyntaf, yn sefyll yn lee 'r holl ddynol rŷw a syrthiasant. Felly Christ sydd yn sefyll yn lle 'r holl rai sydd yn codi, ac sydd iw dychwelyd yn ôl drachefn.
In ail, Trwy gymmeryd oddiwrthynt hwy, in lle pa ray yr oedd efe gwedi sefyll, dragywyddol evogrwydd yr holl bechodau rheini iddo ei hunan, 2 Cor. 5.21. Am hynny ⟨p. 135⟩y dywedodd Luther, mae Christ oedd y pechadur mwyaf, mewn, neu drwy gyfrifad.
Yn ail, Trwy gymmeryd oddiwrthynt hwy, yn lle pa rai yr oedd efe gwedi sefyll, dragywyddol euogrwydd yr holl bechodau rheini iddo ei hunan, 2 Cor. 5.21. Am hynny ⟨p. 135⟩y dywedodd Luther, mae Christ oedd y pechadur mwyaf, mewn, neu drwy gyfrifad.
In drydydd, Trwy ddioddef melldith a digofaint Duw yr hwn sydd wedi ei ennyn in erbyn pechod. Mae Duw mor sanctaidd, a phan welo bechod in glynu in unig drwy gyfrifad wrth ei fâb ei hun ni arbed efe mo honaw and rhaid iddo ef ddioddef ei ddigofaint ai felldith ef, yr hwn oedd gwedi ei ennyn erbyn pechod, Gal. 3.13. Mae Christ wedi yfed y cwppan o lidiawgrwydd oedd ddyledus ir holl etholedigion ar ûn waith, yr honey buasent hwy in ei llymmeitian, ac in ei hyfed, ac in ei poen ydio ag hi fyrddiwnau o flynyddoedd.
Yn drydydd, Trwy ddioddef melldith a digofaint Duw yr hwn sydd wedi ei ennyn yn erbyn pechod. Mae Duw mor sanctaidd, a phan welo bechod yn glynu yn unig drwy gyfrifad wrth ei fâb ei hun ni arbed efe mo honaw ond rhaid iddo ef ddioddef ei ddigofaint ai felldith ef, yr hwn oedd gwedi ei ennyn erbyn pechod, Gal. 3.13. Mae Christ wedi yfed y cwppan o lidiawgrwydd oedd ddyledus ir holl etholedigion ar ûn waith, yr hon y buasent hwy yn ei llymmeitian, ac yn ei hyfed, ac yn ei poen ydio ag hi fyrddiwnau o flynyddoedd.
In bedwerydd drwy ddwyn i bresennoldeb Duw gyfiawnder perphaith. Am hynny hefyd yr oedd cyfiawnder Duw in gofyn perphei•hiad, a chyd-ffurfioldeb ir gyfraith, in gystadl a (pherffaithlawn fodlo• rwydd) self, dioddef am y cam a gynnygiesid i roddwr y gyfraith. ⟨p. 136⟩Cyfiawder fell hyn in gofyn y pedwar peth ymma, mae Christ in bodloni cyfiawnder Duw, drwy ei cyflawni hwynt, acfelly in talu r prîs.
Yn bedwerydd drwy ddwyn i bresennoldeb Duw gyfiawnder perphaith. Am hynny hefyd yr oedd cyfiawnder Duw yn gofyn perphei•hiad, a chyd-ffurfioldeb ir gyfraith, yn gystadl a (pherffaithlawn fodlo• rwydd) sef, dioddef am y cam a gynnygiesid i roddwr y gyfraith. ⟨p. 136⟩Cyfiawder fel hyn yn gofyn y pedwar peth ymma, mae Christ yn bodloni cyfiawnder Duw, drwy ei cyflawni hwynt, acfelly yn talu r prîs.