[Y cywir ddychwelwr.]

Atteb. 3 In drydydd, os dâw in dŷn naturiol at Grist, nid eiff efe bight i Grist, hynny ydiw, ni chymmer efe ei orphymystra tragywyddol, ai letty parhaus in Jesus Grist in unig: Judas a ganllynodd Grist am y pwrs, efe a fynnei Grist ar pwrs hefyd. Y gwriefangc a ddaeth at Grist i fod in ddisgybl iddo, and efe a fynnei Grist ar bŷd hefyd; ni fodlonant monynt ei hunain a Christ ei hun, nac ar bŷd ei hun, and hwy a wnant ei marchnad allan or ddau, mal putteinwraig yr hon sydd in ceisio bodloni ei gwr ac eraill hefyd; Os ceiff dynion mewn ing cydwybod ryw gyssur oddiwrth Grist, maent in fodlon; Os cânt waredigaeth rhag uffern drwyddo, maent in wir-fodlon, and ni fodlona Christ ei hun monynt hwy. Nid yw rhagrithiwr in mined cyn belled a hyn. A hyn am yr Athrawiaeth gyntaf a dynnwyd allan or teltyn. Yr wyfi dyfod in awr at yr ail. (self)

Atteb. 3 Yn drydydd, os dâw yn dŷn naturiol att Grist, nid eiff efe byth i Grist, hynny ydiw, ni chymmer efe ei orphymystra tragywyddol, ai letty parhaus yn Jesu Grist yn unig: Iudas a ganllynodd Grist am y pwrs, efe a fynnei Grist ar pwrs hefyd. Y gwriefangc a ddaeth att Grist i fod yn ddisgybl iddo, ond efe a fynnei Grist ar bŷd hefyd; ni fodlonant monynt ei hunain a Christ ei hun, nac ar bŷd ei hun, ond hwy a wnant ei marchnad allan or ddau, mal putteinwraig yr hon sydd yn ceisio bodloni ei gwr ac eraill hefyd; Os ceiff dynion mewn ing cydwybod ryw gyssur oddiwrth Grist, maent yn fodlon; Os cânt waredigaeth rhag uffern drwyddo, maent yn wir-fodlon, ond ni fodlona Christ ei hun monynt hwy. Nid yw rhagrithiwr yn myned cyn belled a hyn. A hyn am yr Athrawiaeth gyntaf a dynnwyd allan or teltyn. Yr wyfi dyfod yn awr att yr ail. (sef)

Ath∣raWieth 2 Y rhai a achubir, a fyddant gadwedig ⟨p. 197⟩drwy lawyer o galedi, a chyfyngder. (neu) Mae in galled ryfeddol bod in gadwedig.

Ath∣raWieth 2 Y rhai a achubir, a fyddant gadwedig ⟨p. 197⟩drwy lawer o galedi, a chyfyngder. (neu) Mae yn galed ryfeddol bod yn gadwedig.

Cyfing yw r porth, ac •m hynny rhaid i din chwysu ac ymdrechu i fined i mewn: Mae r cychwnniad i mewn ar mynediad ymlaen i jechy dwrieth in anodd. N• cheir Jesus Christ er glwychu bŷs: Nid oer ewylysio a dymuno bod in gadwedid, ¹a ddwg ddynion ir nefoedd. ²Mae safn uffern in lawn or fâth ddymuniadau da. ³Nid gollwng deigr dan bregeth, neu dychan yrowan ac in lleigus mewn congl, neu redeg dross weddiau a chrio trugaredd Dduw am dy bechodau, ath achub di. Nid Arglwydd trugarha wrthym, a wneiff lês i'ti. Nid dyfod in wastadol ir llan; peth hawdd ydiw hyn; and gwaith called, je anodd ryfeddol yw bod in gadwedig. 1 Petr. 4.18. O ran hyn y cyffelybir y ford ir nefoedd i yrfa, lle mae in rhaid i wr osod allan ei holl nerth, ystyn pobaelod, ar cwbl i ⟨p. 196⟩[…] ⟨p. 197⟩[…] ⟨p. 198⟩fined ymlaen. Oddiymma y cyffelybir bywyd bywyd Christian i ymdrych. Eph. 6.12. Mae holl ddichell a nerth uffern wedi ymosod in erbyn Christian, am hynny rhaid iddo edrych atto ei hyn, onid 'e efe a syrth; oran hyn y cyffelybir bywyd Christian i yndrechiad, 2 Tim. 4.7. Rhaid i ddŷn ryfêlâ in erbyn diafol, y bŷd, ac efe ei hûn, y rhai sydd in saethu saethau gwenwynllydd at ei enaid, lle y mae in rhaid i din lad neu gael ei lad. Ni ddyblodd Duw y ford at Grist a melfed, ac ni thanodd frwyn ar hid-ddi. Ni phortha efe sith syrthni mewn dŷn yr hwn a achubir. Pes diferei Christ or nefoedd i safnau dynion, a phei galley ryw ray ddwyn ei côst hwy yno drostynt; pe prynnid Christ ac ychydig oerfwriadau, a diog ddymmuniadau, fe fyddei Grist o ychydig gyfrif ymmysc dynion, hwy a ddywedent, ysgafn y daeth, ysgafn eled; Gwir ydiw mae jau Grist in ysgafn ynddi ei hûn, a phan fyddo

2. In ail, Porth cyfing, ffydd, Eph. 1.19. Hawdd yw rhyfygu and anhawdd yw credu yngrhist. Hawdd ydiw i ddŷn sydd heb ei ddarostwng erioed, gredu, a dywedyd, nid yw and credu: And anhawdd ydiw i ddŷn gwedi ei ddarostwng, pan welo efe ei holl bechodau mewn trefn ger ei fron, a Diafol, ai gydwybod in rhûo arno, ac in llefain allan in ei erbyn, a Duw in ymddangos in in ddigllawn tuag atto, in awr g• lw duw in dad sydd anhawd jawn, Anhawdd yw gweled Christ megis craig i sefyll arni, pan fo dŷn wedi, orchguddio a thristwch calon am bechod, Gwell oedd gan Judas i groggy ei hun na chredu; Anhawdd iw prisio Christ, uwch law deng-mil o fydoedd o ber lau in y cyflwr hwnnw. Anhawdd ydiw dymuho Christ, a dind and Christ: ⟨p. 201⟩Anhawdd yw canlyn Christ ar hid y did a bôd heb fôd in llonydd nes ei gael ef in dy freichiau; ac yno gida Simeon dywedyd. In awr Arglwydd y gollyngidy wâs mewn tangnhedddyf. Luc. 2.29.

2. Yn ail, Porth cyfing, ffydd, Eph. 1.19. Hawdd yw rhyfygu ond anhawdd yw credu yngrhist. Hawdd ydiw i ddŷn sydd heb ei ddarostwng erioed, gredu, a dywedyd, nid yw ond credu: Ond anhawdd ydiw i ddŷn gwedi ei ddarostwng, pan welo efe ei holl bechodau mewn trefn ger ei fron, a Diafol, ai gydwybod yn rhûo arno, ac yn llefain allan yn ei erbyn, a Duw yn ymddangos yn yn ddigllawn tuag atto, yn awr g• lw duw yn dad sydd anhawd iawn, Anhawdd yw gweled Christ megis craig i sefyll arni, pan fo dŷn wedi, orchguddio a thristwch calon am bechod, Gwell oedd gan Iudas i grogi ei hun na chredu; Anhawdd iw prisio Crist, uwch law deng-mil o fydoedd o ber lau yn y cyflwr hwnnw. Anhawdd ydiw dymuho Christ, a dind ond Christ: ⟨p. 201⟩Anhawdd yw canlyn Christ ar hyd y dydd a bôd heb fôd yn llonydd nes ei gael ef yn dy freichiau; ac yno gida Simeon dywedyd. Yn awr Arglwydd y gollyngidy wâs mewn tangnhedddyf. Luc. 2.29.

In drydydd, Porth cyfing edifeirwch. Hawdd ydiw i din gyfaddeu i fôd in bechadur a llefain ar Dduw am faddevant dan yr amser nessaf:

Yn drydydd, Porth cyfing edifeirwch. Hawdd ydiw i ddyn gyfaddeu i fôd yn bechadur a llefain ar Dduw am faddeuant dan yr amser nessaf:

And cael tristwch chwerw am bechod, ac felli troy oddiwrth bechod, a dychwelyd at Dduw ai holl ffyrdd; yr hyn sydd wir edifeirwch, sydd anhawdd;

Ond cael tristwch chwerw am bechod, ac felli troi oddiwrth bechod, a dychwelyd at Dduw ai holl ffyrdd; yr hyn sydd wir edifeirwch, sydd anhawdd;

In bedwerydd, Porth cyfing gwrth-osodiad in erbyn, y cythraeliaid, y bŷd, a dŷn ei hûn, y rhai ydynt barod i daro dŷn i lawr, pan dechrevo efe gychwyn, neu wynebu tuag at Grist ar nefoedd.

Yn bedwerydd, Porth cyfing gwrth-osodiad yn erbyn, y cythraeliaid, y bŷd, a dŷn ei hûn, y rhai ydynt barod i daro dŷn i lawr, pan dechreuo efe gychwyn, neu wynebu tuag at Grist ar nefoedd.

Dyscwch oddiymma, ¹Mae pob ford esmwyth ir nef, sydd-ford enbyd, dwyllodrus, er i bregethwyr ei phregethu hi oi Pulpyd, neu ⟨p. 202⟩pe byddei i Angylion ei chyoeddr hi allan or nefoedd. Isaiah. 8.10. Gal. 1.8.

Dyscwch oddiymma, ¹Mae pob ffordd esmwyth ir nef, sydd-ffordd enbyd, dwyllodrus, er i bregethwyr ei phregethu hi oi Pulpyd, neu ⟨p. 202⟩pe byddei i Angylion ei chyoeddr hi allan or nefoedd. Esay. 8.10. Gal. 1.8.

1. 1Defn. 2 Petr. 3.17, 18.

In awr mae naw ford esmwyth ir nefoedd (mal y mae dynion in tybied) y rhai sydd in arwain i uffern.

Yn awr mae naw fford esmwyth ir nefoedd (mal y mae dynion yn tybied) y rhai sydd yn arwain i uffern.

In gyntaf, ¹Y ford lydan gyffredin, ar hid pa ûn y geill plwyf i gîd fined megis ystlys in ystlys. Dywedwch ir dynion hyn, mae pobl golledig ydynt, yna ei hatteb hwy fydd, Gwae ynte i lawyer heb ein law ni.

Yn gyntaf, ¹Y fford lydan gyffredin, ar hyd pa ûn y geill plwyf i gîd fyned megis ystlys yn ystlys. Dywedwch ir dynion hyn, mae pobl golledig ydynt, yna ei hatteb hwy fydd, Gwae ynte i lawer heb ein llaw ni.

1. 11. Y ford lydan.1. Y fford lydan.

In ail, ¹Ford dygiad da i fynû, drwy ba ûn y mae lawyer nature wilt in cael ei dofi o fesur ychydig ac ychydig. Ac mal bleid diaid in cael ei oadwyno i fynu tra font in jevangc.

Yn ail, ¹Ffordd dygiad da i fynû, drwy ba ûn y mae llawer nattur wyllt yn cael ei dofi o fesur ychydig ac ychydig. Ac mal bleid diaid yn cael ei oadwyno i fynu tra font yn ieuangc.

1. 12. Ford dygiad i fynu da.2. Fford dygiad i fynu da.

In drydydd, ¹Ford Balaam o ddymuniadau da, drwy ba ûn y mae dynion in cyfaddef ei hanwybodaeth, ai hangof, ac na fedrant hwy ymddangos mor dêg a rhai eraill, and i Dduw y bytho 'r diolch, mae ei calonnau hwy in ⟨p. 203⟩dda (os gellir ei coelio hwynt) ac mae Duw oi ran ef (meddant hwy) in derbyn yr ewyllys am y weithred, ac fy mâb moes i'mi dy gallon; y gallon sydd ôll in ôll, a thra bônt felly maent in gobeithio y gwânt or goref. Och greaduriaid tlodion gwediei hudo, mâent in meddwl torri trwy luoedd ô bechodau, Cythreiliaid, profedigaethau, ac agoryd pyrth y nef drwy ei hychydig ddymmuniadau da, maent in meddwl dyfod i ben ei siwrne heb goesau, heb fywyd sanctaid, oblegid fod ganthynt (meddant hwy) galonnau da i Dduw.

Yn drydydd, ¹Fordd Balaam o ddymuniadau da, drwy ba ûn y mae dynion yn cyfaddef ei hanwybodaeth, ai hangof, ac na fedrant hwy ymddangos mor dêg a rhai eraill, ond i Dduw y bytho 'r diolch, mae ei calonnau hwy yn ⟨p. 203⟩dda (os gellir ei coelio hwynt) ac mae Duw oi ran ef (meddant hwy) yn derbyn yr ewyllys am y weithred, ac fy mâb moes i'mi dy galon; y galon sydd ôll yn ôll, a thra bônt felly maent yn gobeithio y gwânt or goref. Och greaduriaid tlodion gwediei hudo, mâent yn meddwl torri trwy luoedd ô bechodau, Cythreiliaid, profedigaethau, ac agoryd pyrth y nef drwy ei hychydig ddymmuniadau da, maent yn meddwl dyfod i ben ei siwrne heb goesau, heb fywyd sanctaid, oblegid fod ganthynt (meddant hwy) galonnau da i Dduw.

1. 13. Ford dymuniadau.3. Fford dymuniadau.

And gwelwch beth a ddywed yspryd Duw am y gallon. Gen. 6.5. Jer. 17.9. Mat. 15.19.

Ond gwelwch beth a ddywed yspryd Duw am y galon. Gen. 6.5. Ier. 17.9. Mat. 15.19.

4. In bedweryd, ¹Ford rhith duwioldeb, pan fyddo dynion in gorphywys in hyn, self eu bod in cyflawni lawyer neu y rhan fwyaf oi dyled-swyddau oddiallan, heb fywyd oddi mewn:

4. Yn bedweryd, ¹Ffordd rhith duwioldeb, pan fyddo dynion yn gorphywys yn hyn, sef eu bod yn cyflawni llawer neu y rhan fwyaf oi dyled-swyddau oddiallan, heb fywyd oddi mewn:

1. 14. Ford Rhith duwioldeb.4. Fford Rhith duwioldeb.

Rhaid i bob dŷn gael ryw grefydd, rhai dail ffygysbren guddio ⟨p. 204⟩ei noethni. Rhaid ir grefydd ymma fod ûn ai in wir, neu in gâu grefydd: Os y wir grefydd, rhaid yw bod ei grim hi, (and ni bid mo hynny canys mae efe in bwysfawr) neu rith or wir grefydd ymma. A chan fod hon in esmwyth, pob dŷn ai derbyn megis ei Dduw, a gwell gan ddynion golly •i •••yd agos nar rhith grefydd […] pan dderbyniont hwy hi ûnw•••• ▪ y Rhith ymma o grefydd ydiw y grefydd esmwythaf in y bŷd▪ in gyntaf o ran ei bod hi in esmwthau dynion oddiwrth ofid cydwybod, gan ei llonyddu hi; Tydi a bechaist medd cydwybod; ac fe ddigiodd Dduw, cymmer lyfr a gweddia, cadw dy gydwybod in well, a dwg lift gida thydi ir llan, in hyn mae r gydwybod wedi dlstewi drwy y rhith grefydd ymma Megls y dywedir fôd in gyrru r cythrael i ffoi drwy yr dwfr bendigaid; In ail, oblegid mae y rhith grefydd ymma in dwyn clôd i ddŷn. In drydydd oran mae y ⟨p. 205⟩rhith grefyd ymma in esmwyth ynthi ei hûn; Mae hi in ysgafn iw dwŷn, gan nad oes and cysgod a llûn in lle gwir grefydd, megis yrowan, peth Hawdd yw dyfod ir llan. Hwy a wrandawant (or lleiaf oddi allan) in ddigon astud, awr neu ychwaneg, ar hwy a droantatt yr ferythyrau, ac a blygant ddalen i llawr: Esa. 58.2.

Rhaid i bob dŷn gael ryw grefydd, rhai dail ffygysbren guddio ⟨p. 204⟩ei noethni. Rhaid ir grefydd ymma fod ûn ai yn wir, neu yn gâu grefydd: Os y wir grefydd, rhaid yw bod ei grym hi, (ond ni bydd mo hynny canys mae efe yn bwysfawr) neu rith or wir grefydd ymma. A chan fod hon yn esmwyth, pob dŷn ai derbyn megis ei Dduw, a gwell gan ddynion golli •i •••yd agos nar rhith grefydd 〈…〉 pan dderbyniont hwy hi ûnw•••• y Rhith ymma o grefydd ydiw y grefydd esmwythaf yn y bŷd yn gyntaf o ran ei bod hi yn esmwthau dynion oddiwrth ofid cydwybod, gan ei llonyddu hi; Tydi a bechaist medd cydwybod; ac fe ddigiodd Dduw, cymmer lyfr a gweddia, cadw dy gydwybod yn well, a dwg lyft gida thydi ir llan, yn hyn mae r gydwybod wedi dlstewi drwy y rhith grefydd ymma Megls y dywedir fôd yn gyrru r cythrael i ffoi drwy yr dwfr bendigaid; Yn ail, oblegid mae y rhith grefydd ymma yn dwyn clôd i ddŷn. Yn drydydd oran mae y