B05830:197
[Y cywir ddychwelwr.]
London. : ... to be sold by Thomas Brewster ..., 1657
No title page in the transcription: set from the catalogue record.
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
1. Wrth ei olwg. 2. Wrth ei fygythion. 3. Wrth ei ddyrnodiau. Felly, in gyntaf, mae Duw in cuddio ei wyneb oddiwrth bôb din naturiol, ac nid edrych arno ef, Isaiah. 59.2.
1. Wrth ei olwg. 2. Wrth ei fygythion. 3. Wrth ei ddyrnodiau. Felly, yn gyntaf, mae Duw yn cuddio ei wyneb oddiwrth bôb dyn naturiol, ac nid edrych arno ef, Esay. 59.2.
In ail, mae Duw in bygwth, nage in melldigo, pôb dŷn naturiol.
Yn ail, mae Duw yn bygwth, nage yn melldigo, pôb dŷn naturiol.
In drydydd, mae Duw in rhoddi iddynt wialennodiau trymmion gwaedlyd ar ei heneidiau ai cyrph.
Yn drydydd, mae Duw yn rhoddi iddynt wialennodiau trymmion gwaedlyd ar ei heneidiau ai cyrph.
Na cheisiwch ddywedyd i'mi gan hynny fod Duw gwedi eich bendithio ⟨p. 87⟩chwi in eich stâd oddi allan, nid oes ûn arwydd siccrach o ddigo faint Duw in dy crbyn di, nac ir Arglwydd roddi i'tti dy rwyfc, megis tâd yr hwn nid edrych ar ôl mâb afreolus, and efe âd iddo redeg lle y mynno: Ac os bid Duw in elyn i'tti, yna pob creadur a fydd felly hefyd i'ti, in y nêf ar ddaiar.
Na cheisiwch ddywedyd i'mi gan hynny fod Duw gwedi eich bendithio ⟨p. 87⟩chwi yn eich stâd oddi allan, nid oes ûn arwydd siccrach o ddigo faint Duw yn dy crbyn di, nac ir Arglwydd roddi i'tti dy rwyfc, megis tâd yr hwn nid edrych ar ôl mâb afreolus, ond efe âd iddo redeg lle y mynno: Ac os bydd Duw yn elyn i'tti, yna pob creadur a fydd felly hefyd i'ti, yn y nêf ar ddaiar.
2. Yr ail achos o drueni presennol din a ellir i welled in yr ail bennod at yr Ephesiaid ar ddeuddegfed wers. Fell ac y maent in estroniaid oddi wrth ammodau r addewid, heb obaith ganthynt, ac heb Dduw in y bŷd: Yr ydis in dywedyd in amser y newyn mawr in Samaria, fôd in gwerthu tom colemmennod am bris mawr, oblegid bod yno eisiau bâra. Oh mae dynion in byw, ac in curio ymmaith heb Dduw, ac heb fâra, ac am hynny mae 'r dom o fodlonrwydd bydol mewn cimmint cŷfrif gida hwynt: Ti a gollaist bresennoldeb Duw, a chariad Duw, ac yspysol gadwedigaet• ⟨p. 88⟩Duw; mae cospedigaeth Cain in gorphwys arnati in dy gyflwr naturiol, yr witty in cyrwydro oddiwrth wyneb Duw, ac ni chei di wêled moi wyneb ef. Te wallgofodd lawyer wrth wêled ei tai wedi ei llosgi, ai dâ wedi ei colli. Oh, mae Duw y daioni mwyaf wedi colli. Y golled ymma a wnaeth i Saul mewn cyfyngder cydwybod weiddi allan, 1 Sam. 28.15. Y Philistiaid a ryfelasant in fyerbyn, ar Arglwydd a gili•dd oddi wrthif: bod heb hyfryd bresennoldeb yr hwn dross ychydig amser in unig, a wnaeth ir Arglwydd Jesus weiddi allan, fy Nuw, fy Nuw pa ham im gad waist. Yr witty wedi colli Duw holl amser dy fywyd; Oh mae genniti gallon o brês, nad witty in alaru am ei fod ef in absennol oddiwrthit cyhyd o amser. Y rhai damnedig in uffern a gollasant Dduw, ac a wyddant hynny, ac felly mae 'r plaeau o ofid anobeithiol in gorphywys arnynt hwy; Ty di a gollaist Dduw ymma, and ni wyddost ti, ac mae plâ o ⟨p. 89⟩gallon galled in aros arnat ti gan nad witty in alaru am y golled ymma.
2. Yr ail achos o drueni presennol dyn a ellir i weled yn yr ail bennod att yr Ephesiaid ar ddeuddegfed wers. Fel ac y maent yn estroniaid oddi wrth ammodau r addewid, heb obaith ganthynt, ac heb Dduw yn y bŷd: Yr ydis yn dywedyd yn amser y newyn mawr yn Samaria, fôd yn gwerthu tom colemmennod am bris mawr, oblegid bod yno eisiau bâra. Oh mae dynion yn byw, ac yn curio ymmaith heb Dduw, ac heb fâra, ac am hynny mae 'r dom o fodlonrwydd bydol mewn cimmint cŷfrif gida hwynt: Ti a gollaist bresennoldeb Duw, a chariad Duw, ac yspysol gadwedigaet• ⟨p. 88⟩
In drydydd, dynion damnedig ydynt hwy gwedi ei barnu, fe ai barnwyd hwynt in llŷs cyfiawnder Duw gan y gyfraith, yr hon sŷdd in gweiddi, teyrnfrad, Teyrnfrâd in erbyn y Duw goruchaf; fe ai barnwyd hwynt in llŷs ei drugaredd ef gan yr Efengil, yr hon sydd in gweiddi, llofruddiaeth, llofruddiaeth in erbyn mâb Duw, Joan 3.18. fell hyn y mae pôb dŷn naturiol gwedi ei felldigo in y nef, ac ar y ddaiar. Duw ydyw dy farhwr ofnadwy di, yr hwn sydd in gweled yr hyn oll yr witty in ei wneuthur. Dy gydwybod ydyw dy gyhuddwr di, a thŷst trwm in dy erbyn di: Y bŷd ymma ydyw dy garchardy, dy chwantau cnawdol dy lyffetheiriau di. In y bibl ymma (self gair Duw) yr adroddwyd ac yr yscrifenwyd dy farin di, marwolaeth ydyw dy ddihenyddiwr, ar tân yr hwn ni ddiffyd• ⟨p. 90⟩bight ydyw dy boenau di. Yr Arglwydd oi anfeidrol ddioddefgarwch ath oedodd di dross amser: O cymmer offal, a chais faddevant cyndyfod did y dihenyddiaeth arnati.
Yn drydydd, dynion damnedig ydynt hwy gwedi ei barnu, fe ai barnwyd hwynt yn llŷs cyfiawnder Duw gan y gyfraith, yr hon sŷdd yn gweiddi, teyrnfrad, Teyrnfrâd yn erbyn y Duw goruchaf; fe ai barnwyd hwynt yn llŷs ei drugaredd ef gan yr Efengil, yr hon sydd yn gweiddi, llofruddiaeth, llofruddiaeth yn erbyn mâb Duw, Joan 3.18. fel hyn y mae pôb dŷn naturiol gwedi ei felldigo yn y nef, ac ar y ddaiar. Duw ydyw dy farhwr ofnadwy di, yr hwn sydd yn gweled yr hyn oll yr wyti yn ei wneuthur. Dy gydwybod ydyw dy gyhuddwr di, a thŷst trwm yn dy erbyn di: Y bŷd ymma ydyw dy garchardy, dy chwantau cnawdol dy lyffetheiriau di. Yn y bibl ymma (sef gair Duw) yr adroddwyd ac yr yscrifenwyd dy farin di, marwolaeth ydyw dy ddihenyddiwr, ar tân yr hwn ni ddiffyd• ⟨p. 90⟩byth ydyw dy boenau di. Yr Arglwydd oi anfeidrol ddioddefgarwch ath oedodd di dros amser: O cymmer ofal, a chais faddeuant cyndyfod dydd y dihenyddiaeth arnati.
In bedwerydd, wedi dy farnu, fe a ddywedir, Ceidwad y carchar cymmer ef, mae efe in gaethwas i Satan, Canys ei weision ef yaych, yr hwn yr ufuddhasoch iddo, medd Christ, Joan 8.34. Mae pôb dŷn naturiol in gwneuthur gwasanaeth ir cythrael, ac in dwyn ei faich ef; A pha fodd bynnag y mae efe in dywedyd i fod ef in ffieiddio ac in ymmwrthod ar cythrael, etto mae efe in pechu, ac felly in gwneuthur ei waith ef. Satan a orchfygodd ac gwncweriodd holl ddynion y bŷd in Adda, ac am hynny maent dan ei gaethiwed ai reolaeth ef. Ac er nadiall efe drais-gymmell dŷn i bechu oi anfodd, etto mae gantho ef allu; in gyntaf, i osod o'flaen din bechod, ac i hudo calon dŷn drwy brofedigaethau pechadurus.
Yn bedwerydd, wedi dy farnu, fe a ddywedir, Ceidwad y carchar cymmer ef, mae efe yn gaethwas i Satan, Canys ei weision ef yaych, yr hwn yr ufuddhasoch iddo, medd Christ, Joan 8.34. Mae pôb dŷn naturiol yn gwneuthur gwasanaeth ir cythrael, ac yn dwyn ei faich ef; A pha fodd bynnag y mae efe yn dywedyd i fod ef yn ffieiddio ac yn ymmwrthod ar cythrael, etto mae efe yn pechu, ac felly yn gwneuthur ei waith ef. Satan a orchfygodd ac gwncweriodd holl ddynion y bŷd yn Adda, ac am hynny maent dan ei gaethiwed ai reolaeth ef. Ac er nadiall efe drais-gymmell dŷn i bechu oi anfodd, etto mae gantho ef allu; yn gyntaf, i osod o'flaen dyn bechod, ac i hudo calon dŷn drwy brofedigaethau pechadurus.
In ail, iw gynllwyn ef a nhwy, o bid efe in swrn an-hŷ ar y cyntaf, ac in swrn anodd gantho ei derbyn.
Yn ail, iw gynllwyn ef a nhwy, o bydd efe yn swrn an-hŷ ar y cyntaf, ac yn swrn anodd gantho ei derbyn.
In drydydd, iw aflonyddu ac iw gythryblu ef oni ymrû ef, fall y gelid dangos drwy lawyer o resymmau ac ensamplau.
Yn drydydd, iw aflonyddu ac iw gythryblu ef oni ymrû ef, fal y gellid dangos drwy lawer o resymmau ac ensamplau.
In bedwerydd, heb law hynny, efe a wyr oddi wrth ei hympwy hwynt. Fell boneddigion tlodion a ymwelant ai cyfneseifiaid in ei hangen (etto mewn rhith caredigrwydd) mae efe in ei gymhwyso ei hûn iddynt hwy, ac felly in ei hennill hwy, fell yr eiddo ei hun. O mae efe mewn caethiwed, ofnadwy yr hwn sydd dan Arglwyddiaeth Satan, yr hwn in gyntaf, sydd elyn dirgel i'tti.
Yn bedwerydd, heb law hynny, efe a wyr oddi wrth ei hympwy hwynt. Fel boneddigion tlodion a ymwelant ai cyfneseifiaid yn ei hangen (etto mewn rhith caredigrwydd) mae efe yn ei gymhwyso ei hûn iddynt hwy, ac felly yn ei hennill hwy, fel yr eiddo ei hun. O mae efe mewn caethiwed, ofnadwy yr hwn sydd dan Arglwyddiaeth Satan, yr hwn yn gyntaf, sydd elyn dirgel i'tti.
In ail, in elyn twyllodru i'tti, yr hwn a wna i ddŷn goelio (fell y gwnaeth ef i Efa, je in ei pherpheithrwydd) i fôd ef mewn ford dêg pan fo ei gyflwr ef in resynol ac in enbyd.
Yn ail, yn elyn twyllodru i'tti, yr hwn a wna i ddŷn goelio (fel y gwnaeth ef i Efa, ie yn ei pherpheithrwydd) i fôd ef mewn ffordd dêg pan fo ei gyflwr ef yn resynol ac yn enbyd.
In drydydd, mae efe in elyn neu in Arglwydd creulon ar yr rheini ⟨p. 92⟩sydd in gaeth weision iddo ef, 2 Cor. 4.4. Mae efe in ei cosp ffrwyno hwynt fell na fedrant siarad (mal y dŷn hwnnw yr hwn oedd gantho gythrael mûd) nac am Dduw, nac wrth Dduw mewn gweddi; Mae efe in ei newŷnu hwynt, fall nad all un bregeth wneuthur iddynt ddim daioni bight; Mae efe in ei hyspeilio hwynt ain yr hyn oll a gaffont hwy in ordinhadau Duw, ofewn tair awr wedi darfod y farchnad, neu 'r bregeth.
Yn drydydd, mae efe yn elyn neu yn Arglwydd creulon ar yr rheini ⟨p. 92⟩sydd yn gaeth weision iddo ef, 2 Cor. 4.4. Mae efe yn ei cosp ffrwyno hwynt fel na fedrant siarad (mal y dŷn hwnnw yr hwn oedd gantho gythrael mûd) nac am Dduw, nac wrth Dduw mewn gweddi; Mae efe yn ei newŷnu hwynt, fal nad all un bregeth wneuthur iddynt ddim daioni byth; Mae efe yn ei hyspeilio hwynt ain yr hyn oll a gaffont hwy yn ordinhadau Duw, ofewn tair awr wedi darfod y farchnad, neu 'r bregeth.
In bedwerydd, mae efe in elŷn cadarn i'ti, Luc. 11.21. In gimmint as os gall holl gythreuliaid uffern gadw dŷn rhag dyfod allan oi bechodau, efe ai gwnâ: Mae efe cyn gryfed gelyn, ai fôd ef in cadw dynion oddiwrth gimmint ac ochneidio neu riddfan tan ei beichiau ai caethiwed. Pan fo gŵr cryf arfog in cadw ei nevadd, mae r hyn oll sydd gantho mewn heddwch.
Yn bedwerydd, mae efe yn elŷn cadarn i'ti, Luc. 11.21. Yn gimmint as os gall holl gythreuliaid uffern gadw dŷn rhag dyfod allan oi bechodau, efe ai gwnâ: Mae efe cyn gryfed gelyn, ai fôd ef yn cadw dynion oddiwrth gimmint ac ochneidio neu riddfan tann ei beichiau ai caethiwed. Pan fo gŵr cryf arfog yn cadw ei neuadd, mae r hyn oll sydd gantho mewn heddwch.
In bummed, efe a daflwyd ir tywyllwch eithaf. Fell creulon geidwaid carcharau y rhai a fyddant arfer ⟨p. 93⟩o roi ei carcharorion, in y daiardai gwaethaf; felly mae Satan in gwneuthur a dynion naturiol, 2 Cor. 4.3, 4. Nid ydynt in gweled na Duw, na Christ: Nid ydynt in gweled dedwyddwch y saint in y goleuni, Nid ydynt in gweled mor poenydiau ofnadwy rheini, y rhai a ddylei yrawron in y did ymma o râs i deffroi ai darostwng hwynt.
Yn bummed, efe a daflwyd ir tywyllwch eithaf. Fel creulon geidwaid carcharau y rhai a fyddant arfer ⟨p. 93⟩o roi ei carcharorion, yn y daiardai gwaethaf; felly mae Satan yn gwneuthur a dynion naturiol, 2 Cor. 4.3, 4. Nid ydynt yn gweled na Duw, na Christ: Nid ydynt yn gweled dedwyddwch y sainct yn y goleuni, Nid ydynt yn gweled mor poenydiau ofnadwy rheini, y rhai a ddylei yrawron yn y dydd ymma o râs i deffroi ai darostwng hwynt.
Oh y traws lwybrau rheini r hid pa ray y mae miloedd in crwydro oddiwrth Dduw, nid oes ganthynt ûn llusern neu oleuni iw traed i ddangos iddynt pale y maent in cyfeiliorni. Dydi 'r hwn wit in dy gyflwr naturiol, wit wedi dy eni in ddall, ar cythrael a ddallodd dy lygaid di in fwy drwy bechod, a Duw in ei gyfiawnder ai dallodd hwynt in waeth am bechod: felly yr witty ynghongl uffern, oblegid dy fod di in y tywyllwch eithaf, lle nid witty in cael dim llewyrch o ûn gwirionedd, sydd in perthyn i jechydwriaeth.
Oh y traws lwybrau rheini r hyd pa rai y mae miloedd yn crwydro oddiwrth Dduw, nid oes ganthynt ûn llusern neu oleuni iw traed i ddangos iddynt pa le y maent yn cyfeiliorni. Dydi 'r hwn wyt yn dy gyflwr naturiol, wyt wedi dy eni yn ddall, ar cythrael a ddallodd dy lygaid di yn fwy drwy bechod, a Duw yn ei gyfiawnder ai dallodd hwynt yn waeth am bechod: felly yr wyti ynghongl uffern, oblegid dy fod di yn y tywyllwch eithaf, lle nid wyti yn cael dim llewyrch o ûn gwirionedd, sydd yn perthyn i iechydwriaeth.
In chweched, Maent hwy in rhwym ei tra d ai dwylo in y cyflwr ymma, ac nid allant ddyfod allan o hôno, Rhuf. 5.6. 1 Tim, 2.26. Canys pôb math ar bechodau fell cadwynau, ydynt wedi rhwymo holl rannau a chynneddfau dŷn, fall y mae efe in ddigon siccir, nad all ef gychwyn; ac maent in grŷf jawn ynddo, ac mor anwyl gantho ai aelodau ei hûnan, je ai fywyd ei hun, Col. 3.7. Felly pan ddechrevo dŷn ymadel ai ffyrdd ai ymarferion drygionus, ac amcânu bod in ddŷn newydd; Y cythraeliaid ai dygant ef in ei ôl; Y bŷd ai huda ef, ac ai cloiff ef i fynu; y cnawd a ddywed, Oh mae hyn in helynt rû gaeth, in jach ddyddiau a chymydeithas ddigrif ar ôl hyn. Oh ti a eli ewyllysio a dymuno dyfod allan weithie, and ni fedri roddi nerth ith ewyllys, nay oddef ef chwaith. Ti a eli wyro dy ben fell brwynen am bechod, and ni fedri wir edifarhau am bechod; Ti a eli ryfygu, and ni eli gredu; Ti eli ⟨p. 95⟩ddyfod hanner y ford, ac ymadel a rhai pechodau, and nid ath holl bechodau; Tydi a eli ddyfod a chûro wrth borth y nef, fell y gwnaeth y morwynion angall; and nid eli ddyfod i mewn a mined drwy r porth: Ti a eli welled tir Canaan, a chymmeryd poen fawr in mined i Canaan, ac a eli brofi grawn-swppiau y tir da hwnnw, ac heb sith fined i mewn i Canaan, ir nef; and gorwedd in rhwym dy draed ath ddwylo in y cyflwr gofidus ymma, ac yna mae in rhaid i'ti orwedd a ffydru, fell celain farw in ei bed, hid oni ddelo r Arglwydd a threiglo ymmaith y garreg, ac erchi itti ddyfod allan a byw.
Yn chweched, Maent hwy yn rhwym ei tra d ai dwylo yn y cyflwr ymma, ac nid allant ddyfod allan o hôno, Rhuf. 5.6. 1 Tim, 2.26. Canys pôb math ar bechodau fel cadwynau, ydynt wedi rhwymo holl rannau a chynneddfau dŷn, fal y mae efe yn ddigon siccir, nad all ef gychwyn; ac maent yn grŷf iawn ynddo, ac mor anwyl gantho ai aelodau ei hûnan, ie ai fywyd ei hun, Col. 3.7. Felly pan ddechreuo dŷn ymadel ai ffyrdd ai ymarferion drygionus, ac amcânu bod yn ddŷn newydd; Y cythraeliaid ai dygant ef yn ei ôl; Y bŷd ai huda ef, ac ai cloiff ef i fynu; y cnawd a ddywed, Oh mae hyn yn helynt rû gaeth, yn iach ddyddiau a chymydeithas ddigrif ar ôl hyn. Oh ti a elli ewyllysio a dymuno dyfod allan weithie, ond ni fedri roddi nerth ith ewyllys, nai oddef ef chwaith. Ti a elli wyro dy ben fel brwynen am bechod, ond ni fedri wir edifarhau am bechod; Ti a elli ryfygu, ond ni elli gredu; Ti elli