2 Immunitas Clericorum à judicio politico in causis civilibus, coepit communiter obtinere, circa an. 536. Nam in causis merè civilibus, Justinianus sanxit leges, ut so• Episco pi, de Monachorum & Monialium causis cognoscerent & i•dicarent, Constit. Novell. 79. c. 1. Et, ut Clerici, apud proprios Episcopos, primùm conveniantur; sin propter causae ⟨p. 242⟩naturam, aut propter quandam fortè difficultatem, non fuerit possibile Deo a•ab••• Episcopo decidere negotium, tunc licentiam esse ad civiles judices pergere. Constit. Novel. 83. in praefat. & 123. c. 21. Dico in causis merè civilibus. Nam in criminalibus, judicem civilem conveniendum vuit, qui de causa cognos cat & judic•t, & si poenâ judicaverit [Clericum] dignum, tunc spoliar• ab Episcopo, sacerdotali dignitate, atque ita sub legum f• eri manu d•cernit, Constit. Novel. 83. c. 1. & 123. c. 21. Neque mirum esse debet non fuisse antè, hanc exemptionem concessam Clericis. Quia Clerici, praeterquam quòd Clerici sint, sunt etiam cives & membra corporis politici: igitur ut tales, subiecti esse debent civ•li potestati in omnibus. Addo etiam communiter, quia ante Just•iani tempora, in quibusdam Ecclesijs, Clerici à civili jurisdiction exempti fuerunt, Concil. Agathens. c. 32. & citatur caus. 11. q. 1. c. 17. Cl•ricum nullus praesuinat apud secularem judicem, Episcopo non permittente, pulsare: sed si pulsa••es fuerit, non respondeat, vel proponat: nec audeat criminale negotium in seculari judicio proponere. Ante Justiniani tempora, ordinaria jurisdictio Episcoporum fuit cognitio & coercitio ob violatam corruptamque Ecclesiasticam disciplinam. Concil. Chalced. c. 9. Carthag. III. c. 9. Toletan. III. c. 13. Matis•on. c. 8.
2 Immunitas Clericorum à iudicio politico in causis civilibus, coepit communiter obtinere, circa an. 536. Nam in causis merè civilibus, Iustinianus sanxit leges, vt so• Episco pi, de Monachorum & Monialium causis cognoscerent & i•dicarent, Constit. Novell. 79. c. 1. Et, vt Clerici, apud proprios Episcopos, primùm conveniantur; sin propter causae ⟨p. 242⟩naturam, aut propter quandam fortè difficultatem, non fuerit possibile Deo a•ab••• Episcopo decidere negotium, tunc licentiam esse ad civiles iudices pergere. Constit. Novell. 83. in praefat. & 123. c. 21. Dico in causis merè civilibus. Nam in criminalibus, iudicem civilem conveniendum vuit, qui de causa cognos cat & iudic•t, & si poenâ iudicaverit [Clericum] dignum, tunc spoliar• ab Episcopo, sacerdotali dignitate, atque ita sub legum f• eri manu d•cernit, Constit. Novell. 83. c. 1. & 123. c. 21. Neque mirum esse debet non fuisse antè, hanc exemptionem concessam Clericis. Quia Clerici, praeterquam quòd Clerici sint, sunt etiam cives & membra corporis politici: igitur vt tales, subiecti esse debent civ•li potestati in omnibus. Addo etiam communiter, quia ante Iust•iani tempora, in quibusdam Ecclesijs, Clerici à civili iurisdictione exempti fuerunt, Concil. Agathens. c. 32. & citatur caus. 11. q. 1. c. 17. Cl•ricum nullus praesuinat apud secularem iudicem, Episcopo non permittente, pulsare: sed si pulsa••es fuerit, non respondeat, vel proponat: nec audeat criminale negotium in seculari iudicio proponere. Ante Iustiniani tempora, ordinaria iurisdictio Episcoporum fuit cognitio & coercitio ob violatam corruptamque Ecclesiasticam disciplinam. Concil. Chalced. c. 9. Carthag. III. c. 9. Toletan. III. c. 13. Matis•on. c. 8.