pp. 104–1064 passages
Modern spelling is a reading aid: the words are the author’s, only the spelling is modernized. Original shows the page as printed, with the transcription marks.
1. Holy. A Yw din rwymedig i faddeu pob dyled? Atteb. Nis deallir y gair hwn dyled in y fan hon am ddyledion sy'n dyfod wrth farchnatta, neu trwy fasnach â margenion cyfreithlon, and am gamweddau, niweidiau, sarhaad, neu golled a wneler i ni, in ein cyrph, ein cyfoeth, neu 'n henw da. Ac am y dyledion eraill sy'n dyfod trwy fargeinion cyfreithlon, fo a eill din i gofyn hwy a'i codi, os gwnel efe hynny gan ddangos a gwneuthur trugaredd.
1. Holi. A Yw dyn rwymedig i faddeu pob dyled? Atteb. Nis deallir y gair hwn dyled yn y fan hon am ddyledion sy'n dyfod wrth farchnatta, neu trwy fasnach â margenion cyfreithlon, ond am gamweddau, niweidiau, sarhaad, neu golled a wneler i ni, yn ein cyrph, ein cyfoeth, neu 'n henw da. Ac am y dyledion eraill sy'n dyfod trwy fargeinion cyfreithlon, fo a eill dyn i gofyn hwy a'i codi, os gwnel efe hynny gan ddangos a gwneuthur trugaredd.
2. Holy. Pa wed y geill din faddeu dyledion gan may Duw in unig y sydd in maddeu pechodau? Atteb. Ym-mhob camwedd a wnelo din iw gymmydog, y mae dau drosseddiad: un in erbyn Dduw, a'r llall in ⟨p. 105⟩erbyn din. A'r cyntaf a elwir pechod, yr hwn y mae Duw in unig in ei faddeu: a'r ail a elwir cam, colled, neu sarhaad, yr hyn a eill din ei faddeu. Pan speilier din, y mae'r gyfraith wedi ei thorri trwy'r lledrad a'r yspail: a'r cam a wnelir, a wneir i'r din y dugyr ei dda oddiarno. Y cam hyn, megis ac y mae in gam fo a eill din ei faddeu: eithr megis ac y mae in bechod, nis geill din mo'i faddeu and Duw in unig.
2. Holi. Pa wedd y geill dyn faddeu dyledion gan mai Duw yn vnig y sydd yn maddeu pechodau? Atteb. Ym-mhob camwedd a wnelo dyn iw gymmydog, y mae dau drosseddiad: vn yn erbyn Dduw, a'r llall yn ⟨p. 105⟩erbyn dyn. A'r cyntaf a elwir pechod, yr hwn y mae Duw yn vnig yn ei faddeu: a'r ail a elwir cam, colled, neu sarhaad, yr hyn a eill dyn ei faddeu. Pan speilier dyn, y mae'r gyfraith wedi ei thorri trwy'r lledrad a'r yspail: a'r cam a wnelir, a wneir i'r dyn y dugyr ei dda oddiarno. Y cam hyn, megis ac y mae yn gam fo a eill dyn ei faddeu: eithr megis ac y mae yn bechod, nis geill dyn mo'i faddeu ond Duw yn vnig.
3 Holy. A eill din ddywedyd y weddi neu ofyn yr arch hon in dda, ac etto dilyn cyfraith in erbyn y neb a wnêl gam iddo? Atteb. Fo a eill din mewn mod sanctaidd gristnogaidd ddilyn cyfraith in erbyn arall am ei gam: ac megis y geill milwr mewn rhyfel gyfreithlon llâdd ei elyn ac etto ei garu ef: felly y geill din faddeu cam, a cheisio jawn hefyd mewn mod gristnogaidd: eithr rhaid i ni wrth wneuthyr hyn gofio a chadw pum-peth. 1. Rhaid i ni ochelyd pob dial dirgel, a châs calon, canys os amcanwn ddal gwg, a chasau, nid ydy-mi in maddeu. 2. Rhaid i ni ochelyd rhwystrau, a gofalu rhag bod ein gweithredoedd in dramgwydd i'r eglwys. 3. Rhaid i ni fined i gyfraith i gynnal heddwch sanctaidd dduwiol: canys pe dioddefid pob cam, nis bid na llywodraeth na heddwch ymlhith dynion. 4. Rhaid i'r suwt a'r achwyn fod, i argyhoeddu, a cheryddu y sawl sydd ar fai, ac i ddwyn ef i edifeirwch am i fai: canys onis gostegir ac onis cospir ⟨p. 106⟩lawyer din, fo a eiff waeth-waeth. 5. Rhaid i'r gyfraith fod megis yr help ddiwaethaf: pan na wasanaetho meddyginiaeth wan, fe arfer y Meddygon a'r Physygwyr un a fo cryfach, a thostach o lawyer: felly y dylem nine arfer y gyfraith, fell y mod a'r ford ddiwaethaf, pan fetho pob mod arall. Nid yw arfer bid, (ecsampl in hyn) i ni iw ganlyn: canys trwy wûn digofaint, câs, ac uchter meddwl, nis gallant hwy aros un gymmod a wneler in ddistaw ac in ddirgel: ac oherwydd hynny y maent hwy in arfer cyfraith in gyntaf, megis y gwnaeth y Corinthiaid: eithr beth y mae. S. Paul in ddywedyd. 1 Cor. 6.7. Am hynny y mae diffig mawr in eich plith. And os y gyfraith a arferir in gyfiawn ac in gymmwys, fo a eill Cristion ymgyfreithio ac er hynny caru y neb y bo efe in ei ganlyn: canys y mae rhagor a gwahanieth, rhwng dilyn achos in erbyn din ger bron swyddog neu awdurdod, ac ymryson rhwng din a din in neulltuol ac in ddirgel: canys dial gen mwya yw pob ymryson ddirgel a phrifat; ac am hynny y mae'n ang-hyfreithlon.
3 Holi. A eill dyn ddywedyd y weddi neu ofyn yr arch hon yn dda, ac etto dilyn cyfraith yn erbyn y neb a wnêl gam iddo? Atteb. Fo a eill dyn mewn modd sanctaidd gristnogaidd ddilyn cyfraith yn erbyn arall am ei gam: ac megis y geill milwr mewn rhyfel gyfreithlon llâdd ei elyn ac etto ei garu ef: felly y geill dyn faddeu cam, a cheisio iawn hefyd mewn modd gristnogaidd: eithr rhaid i ni wrth wneuthyr hyn gofio a chadw pum-peth. 1. Rhaid i ni ochelyd pob dial dirgel, a châs calon, canys os amcanwn ddal gwg, a chasau, nid ydy-mi yn maddeu. 2. Rhaid i ni ochelyd rhwystrau, a gofalu rhag bod ein gweithredoedd yn dramgwydd i'r eglwys. 3. Rhaid i ni fyned i gyfraith i gynnal heddwch sanctaidd dduwiol: canys pe dioddefid pob cam, nis bydde na llywodraeth na heddwch ymlhith dynion. 4. Rhaid i'r suwt a'r achwyn fod, i argyhoeddu, a cheryddu y sawl sydd ar fai, ac i ddwyn ef i edifeirwch am i fai: canys onis gostegir ac onis cospir