Theol. Am boenau uffern yr wyf in ystyried try peth: am ba ray y llefaraf fy meddwl ar fir: y rhai hyn ydynt.
1. Toster.
2. Tragwyddoldeb.
3. Anghyfaredd, neu ddiymwared.
In gyntaf, am doster poenau uffern, ar dry pheth in bennaf y mae hynny in sefyll.
⟨p. 411⟩In gyntaf, gwahaniaeth, a didolaeth oddiwrth bob llawenydd, a chyssur, o fod yngwydd Duw.
In ail, cymdeithas dragwyddol gyd a Diafol, ai Angelion.
In drydydd, dolur-glyw ofnadwy oddiwrth ddigofaint Duw in ymaflyd in y corph ar enaid, ac in ymborthi arnynt, fell tan ar big a brwmstan bight bythoedd.
Yr Scrythyrau a arwyddocant doster poenau uffern, pan eu galwant:1 Ypwll in llosci a than, a brwmstan in dragywydd: ac may yno y bid wylofain, a rhingcian damned; A siccrhau,2 Na bid marw eu pryf, (self pryf eu cydwybod gnofaus, neu eu penydgydwybod.) Ac na ddiffyddy tan; 3wrth ei gyfenwi ef Tophet, yr hwn sydd ddyfn, ac ehang, a'i gynnevad o dan, a choed lawyer, 4ac anadl yr Arglwydd megis afon o frwmstan in ei hennyn hi.
Ofnadwy i'n synhwyrau ni yw'r pethau hyn, ac etto ni ellir wrth y pethau hyn lwyr-ddirnad neu deal toster poenau uffern, fell y maent mewn gwirionedd, a gŵeithred. Oblegid ni dichon calon deal, na thafod draethu faint yw angerdd poenau uffern.
Megis nad aeth i gallon din erioed faint yw llawenydd y nef: Felly nid aeth chwaith faint yw poenau uffern. Nid yw'r holl benydiau, a'r blinderau a ddigwyddant ⟨p. 412⟩ar ddynion in y bid ymma, and megis gwreichion bychain in taflu o ffwrn digofaint Duw. Nid yw'r hôll dân ymma, and dynwared tân, o'i gyffelybu i dân uffern. Y mae tan uffern (medd un) mor angerddol, ac y dichon losci din in ulw, saith milldir oddiwrtho.
Ac etto y gwrthodedig in penydio ynddo beunydd, ni lwyr-yssir bight ganddo. Megis y mae y Salamander in tán bob amser, ac heb ei ddifa ganddo: felly y bid y drygionus in Nhân uffern bob amser: Ac etto bight nis yssir, bight ni ellir eu difa: Canys marwolaeth in byw beunydd yw uffern, a diwedd in dechreu o newydd bob amser.
Peth blîn i din trim-glâf yw gorwedd mewn gwely plû, pa faint blinach ar y gridil purboeth; and pa faint mwy na hyn ei gyd, yw llosci bennydd in uffern, a bod bight heb ei ddifa.
Math arall ar doster poenau uffern yw hyn, self, eu bod in hollawl ym mhôb aelod ar unwaith; y pen, y llygaid, y •afod, a'r damned, y gwddf, y cylla, y cefn, ar boll, y gallon ar ystlysau. Holl ddoluriau y bywyd ymma ydynt rannol, neu neillduol:
Theol. Am boenau vffern yr wyf yn ystyried tri peth: am ba rai y llefaraf fy meddwl ar fyrr: y rhai hyn ydynt.
1. Toster.
2. Tragwyddoldeb.
3. Anghyfaredd, neu ddiymwared.
Yn gyntaf, am doster poenau vffern, ar dri pheth yn bennaf y mae hynny yn sefyll.
⟨p. 411⟩Yn gyntaf, gwahaniaeth, a didolaeth oddiwrth bob llawenydd, a chyssur, o fod yngwydd Duw.
Yn ail, cymdeithas dragwyddol gyd a Diafol, ai Angelion.
Yn drydydd, dolur-glyw ofnadwy oddiwrth ddigofaint Duw yn ymaflyd yn y corph ar enaid, ac yn ymborthi arnynt, fel tan ar byg a brwmstan byth bythoedd.
Yr Scrythyrau a arwyddocant doster poenau vffern, pan eu galwant:1 Ypwll yn llosci a than, a brwmstan yn dragywydd: ac mai yno y bydd wylofain, a rhingcian dannedd; A siccrhau,2 Na bydd marw eu pryf, (sef pryf eu cydwybod gnofaus, neu eu penydgydwybod.) Ac na ddiffyddy tan; 3wrth ei gyfenwi ef Tophet, yr hwn sydd ddyfn, ac ehang, a'i gynneuad o dan, a choed lawer, 4ac anadl yr Arglwydd megis afon o frwmstan yn ei hennyn hi.
Ofnadwy i'n synhwyrau ni yw'r pethau hyn, ac etto ni ellir wrth y pethau hyn lwyr-ddirnad neu ddeall toster poenau vffern, fel y maent mewn gwirionedd, a gŵeithred. Oblegid ni dichon calon ddeall, na thafod draethu faint yw angerdd poenau vffern.
Megis nad aeth i galon dyn erioed faint yw llawenydd y nef: Felly nid aeth chwaith faint yw poenau vffern. Nid yw'r holl benydiau, a'r blinderau a ddigwyddant ⟨p. 412⟩ar ddynion yn y byd ymma, ond megis gwreichion bychain yn taflu o ffwrn digofaint Duw. Nid yw'r hôll dân ymma, ond dynwared tân, o'i gyffelybu i dân vffern. Y mae tan vffern (medd vn) mor angerddol, ac y dichon losci dyn yn vlw, saith milldir oddiwrtho.
Ac etto y gwrthodedig yn penydio ynddo beunydd, ni lwyr-yssir byth ganddo. Megis y mae y Salamander yn tán bob amser, ac heb ei ddifa ganddo: felly y bydd y drygionus yn Nhân vffern bob amser: Ac etto byth nis yssir, byth ni ellir eu difa: Canys marwolaeth yn byw beunydd yw vffern, a diwedd yn dechreu o newydd bob amser.
Peth blîn i ddyn trym-glâf yw gorwedd mewn gwely plû, pa faint blinach ar y gridil purboeth; ond pa faint mwy na hyn ei gyd, yw llosci bennydd yn vffern, a bod byth heb ei ddifa.
Math arall ar doster poenau vffern yw hyn, sef, eu bod yn hollawl ym mhôb aelod ar vnwaith; y pen, y llygaid, y •afod, a'r dannedd, y gwddf, y cylla, y cefn, ar bol, y galon ar ystlysau. Holl ddoluriau y bywyd ymma ydynt rannol, neu neillduol:
- 1Date. 21.8.
- 2Luc. 13.28 Mat. 8.12.
- 3Mar. 9.44.
- 4Esa. 30.33.